Uluslararası ticaret belgelerinde dijitalleşme çağrısı

Kağıda dayalı uluslararası ticaret işlemlerinin tamamen dijital ortamda yürütülmesi için yeni adımlar atılıyor. Bu kapsamda uluslararası ticarette dijitalleşmenin yaygınlaşması için çalışan Uluslararası Ticaret Odası Dijital Standartlar Girişimi (ICC DSI) heyeti, İstanbul Ticaret Odası’nı (İTO) ziyaret etti.

ICC Digital Standards Initiative Direktörü Pamela Mar başkanlığındaki heyeti, İTO Yönetim Kurulu Üyesi Murat Hazıroğlu ağırladı. Toplantıda, dış ticaret işlemlerinde kullanılan belgelerin dijital ortama taşınması, elektronik kayıtların hukuki karşılığı, uluslararası standartlarla uyum ve Türkiye’nin dijital ticaret dönüşümündeki konumu değerlendirildi.

Pamela Mar, dijital ticaret dönüşümünün üç temel sütun üzerine inşa edildiğini anlattı. Buna göre hukuki altyapı, elektronik belgelerin kağıt belgelerle aynı işlevi görmesini sağlayan düzenlemelerle oluşturulurken; teknik altyapı, veri standartları ve güvenli paylaşım protokollerine dayanıyor. Üçüncü sütunu ise kurumların ve çalışanların bu dönüşüme hazırlanmasını sağlayan kapasite gelişimi oluşturuyor.

ELEKTRONİK RESMİ EVRAK

Toplantının önemli başlıklarından birini, UNCITRAL tarafından hazırlanan ‘Devredilebilir Elektronik Kayıtlar Hakkında Model Kanun’ olarak bilinen MLETR oluşturdu. MLETR’nin, bugün fiziki evrak üzerinde kullanılan ve sahibine hak sağlayan ticari belgelerin elektronik ortamda da hukuken geçerli biçimde kullanılmasına imkan tanıdığı belirtildi.

Pamela Mar’ın sunumunda, dijitalleşmenin yalnızca belgelerin taranarak elektronik ortama aktarılması anlamına gelmediği; asıl dönüşümün güvenilir, devredilebilir ve hukuken tanınan elektronik kayıt sistemleri üzerinden gerçekleşeceği vurgulandı. Bu yönüyle MLETR’nin, özellikle konşimento, poliçe ve bono gibi hak doğuran belgelerde kağıt zorunluluğunu azaltacak kritik bir düzenleme alanı olduğu ifade edildi.

MADDİ KAZANÇ İMKANI

Sunumda ayrıca dijital ticaret uygulamalarının Türkiye ekonomisi açısından doğurabileceği kazanımlara da yer verildi. Buna göre sınır ötesi işlem maliyetlerinde ortalama yüzde 3.2’lik azalmanın mümkün olduğu kaydedildi. Toplantıda dijital ticaret standartlarının yalnızca belge süreçlerini kolaylaştıran teknik bir başlık olmadığına; ihracat, finansman, lojistik ve rekabet gücü üzerinde doğrudan etkisi bulunan stratejik bir dönüşüm alanı olduğuna dikkat çekildi.

Toplantıda, Türkiye’nin MLETR uyum sürecinde kamu-özel sektör işbirliğinin ve iş dünyasının farkındalığının önem taşıdığı vurgulandı. Bankalar, lojistik firmaları, ihracatçılar, liman işletmeleri, gümrük süreçlerinde yer alan kurumlar ve teknoloji sağlayıcılarının bu dönüşüme birlikte hazırlanması gerektiği ifade edildi.