Rocket Lab, ABD askeri uydusunu rekor sürede yörüngeye taşıdı

Uzay tabanlı haberleşme, istihbarat ve gözetleme sistemleri, savunma planlamasında giderek daha kritik hale geliyor. Bu nedenle askeri uyduların kriz anlarında kısa sürede yörüngeye yerleştirilmesi, uzay ve savunma sanayisinin öncelikli başlıklarından biri haline geldi. ABD Uzay Kuvvetleri’nin Taktiksel Müdahale Uzay programı kapsamında yürütülen VICTUS HAZE görevi, bu alanda dikkat çeken bir başarıya sahne oldu. Amerikalı uzay taşımacılığı şirketi Rocket Lab, görev emrini aldıktan 16 saat 42 dakika sonra Yeni Zelanda’daki Fırlatma Kompleksi 1’den Electron roketini fırlattı. Şirketin açıklamasına göre bu süre, benzer taktik görevlerdeki önceki rekorun 10 saatten fazla altında gerçekleşti. Fırlatma, acil durum uzay operasyonlarında hızlı hazırlık ve uygulama kapasitesinin geldiği noktayı göstermesi açısından önem taşıyor.

 

17 SAATTEN KISA SÜREDE UZAYDA
VICTUS HAZE görevi, kriz anlarında uydu sistemlerinin hızla operasyonel hale getirilmesini amaçlayan Tactically Responsive Space programı kapsamında icra edildi. Görevde Rocket Lab’ın Electron roketi, şirketin Pioneer uzay aracını alçak Dünya yörüngesine taşıdı. Fırlatma bildiriminin ardından Rocket Lab’ın Yönlendirme, Navigasyon ve Kontrol ekibi, yörünge hesaplamalarını kesinleştirmek, uçuş yazılımını güncellemek ve yer istasyonlarıyla koordinasyonu sağlamak için 4 saatlik bir hazırlık süreci yürüttü. Bu hazırlıkların ardından fırlatma, resmi görev emrinden 16 saat 42 dakika sonra gerçekleştirildi. Böylece Rocket Lab, sıkışık zaman çizelgelerinde askeri uzay görevlerinin uygulanabilirliğine ilişkin önemli bir performans sergiledi.

 

PIONEER UZAY ARACI ERKEN DEVREYE ALINDI
Electron roketiyle yörüngeye yerleştirilen Pioneer uzay aracının devreye alınma süreci de planlanan takvimin önünde tamamlandı. Şirket, uzay aracının yörüngedeki ilk operasyonel hazırlıklarını 37 saat 36 dakika içinde bitirdi. Bu süre, Pentagon’un görev için belirlediği 72 saatlik kontrat şartının oldukça altında kaldı. Böylece Rocket Lab, yalnızca fırlatma hızında değil, yörüngedeki operasyonel devreye alma sürecinde de hedefin önüne geçti. Pioneer uzay aracının devreye alınmasının ardından görev, yörüngedeki buluşma ve yakınlık operasyonları aşamasına geçti.

 

YÖRÜNGEDE YAKINLIK OPERASYONLARI
Pioneer uzay aracı, alçak Dünya yörüngesine yerleştikten sonra Buluşma ve Yakınlık Operasyonları olarak bilinen RPO sürecine başladı. Bu tür görevlerde manevra kabiliyeti yüksek bir uydu, yörüngedeki başka bir uzay aracına yaklaşarak gözlem ve değerlendirme yapabiliyor. VICTUS HAZE görevi de iş birliği yapmayan veya tehdit unsuru olabilecek yabancı bir uzay aracına yaklaşma senaryosunu test ediyor. Bu kabiliyet, uzayda durumsal farkındalığı artırmak ve askeri planlamacılara daha hızlı veri sağlamak açısından önem taşıyor. Taktik uzay görevlerinde amaç, kriz anlarında uzun planlama süreçlerine ihtiyaç duymadan uyduları hızla yörüngeye yerleştirmek ve kısa sürede operasyonel hale getirmek olarak öne çıkıyor.

 

DİKEY ENTEGRASYON MODELİ ÖNE ÇIKTI
Rocket Lab’ın görevdeki hızının arkasında şirketin dikey entegre üretim modeli bulunuyor. Şirket, Pioneer uzay aracının tasarımını, üretimini, Electron roketiyle fırlatılmasını ve yörüngedeki operasyonlarını tek ana yüklenici olarak üstlendi. Bu yapı, farklı tedarikçilere yayılan geleneksel uzay görevlerine kıyasla karar alma ve uygulama süreçlerini kısaltıyor. VICTUS HAZE, tüm sürecin tek ana yüklenici tarafından yürütüldüğü ilk taktik askeri uzay görevlerinden biri olarak öne çıktı. Rocket Lab, uydu sistemlerini kendi bünyesinde geliştirirken, fırlatma hizmetini de kendi roketiyle sağladı. Şirket ayrıca yörüngedeki görev operasyonlarını da kendi altyapısıyla yönetiyor.

 

AYLAR SÜREN PLANLAMA GÜNLERE İNDİ
Rocket Lab kurucusu ve CEO’su Sir Peter Beck, entegre görev yaklaşımının hızlı yanıt veren uzay operasyonları için önemli bir adım olduğunu belirtti. Beck’e göre bu model, kriz anlarında uyduların daha kısa sürede göreve hazır hale getirilmesini sağlayabiliyor. ABD Uzay Kuvvetleri Yarbayı Lincoln Miller da görevin, programın gelişiminde önemli bir aşama olduğunu vurguladı. Miller, normalde aylar hatta yıllar sürebilen planlama ve tedarik süreçleri gerektiren gelişmiş uzay kabiliyetlerinin, kriz koşullarında günler içinde sahaya sürülebileceğinin gösterildiğini ifade etti. Miller ayrıca sıkışık takvimlerde uzayda buluşma ve yakın takip manevralarının zorluğunu koruduğunu, ancak uydunun planlanandan önce devreye alınmasının operasyonel kabiliyeti ortaya koyduğunu belirtti. VICTUS HAZE görevi, savunma sanayisinde hızlı fırlatma, uydu üretimi ve yörünge operasyonlarının tek çatı altında yürütüldüğü yeni bir modelin öne çıktığını gösterdi.