Dünya genelinde 2 milyardan fazla insanın temiz suya erişim sorunu yaşadığı bir dönemde, bilim dünyasından umut verici bir ticari atılım geldi. Kaliforniya Üniversitesi (Berkeley) öğretim üyesi Profesör Omar Yaghi'nin kurucusu olduğu retiküler kimya disiplini, sanayiden hanelere kadar su tedarik zincirini kökten değiştirmeye hazırlanıyor. Atoco tarafından endüstriyel ölçeğe taşınan yeni cihaz, nemin en düşük olduğu çöl ortamlarında bile günde 1.000 litreye kadar temiz su üretme kapasitesine sahip.
‘SÜPER SÜNGER’ MOF TEKNOLOJİSİ
İcadın temelinde, Metal-Organik Çerçeveler (MOF) olarak adlandırılan sentetik ve gözenekli malzemeler yer alıyor. Gelişmiş bir sünger gibi hareket eden bu malzemeler, moleküler düzeyde o kadar geniş bir yüzey alanına sahiptir ki; sadece birkaç gram MOF, bir futbol sahasının iç alanını kaplayacak gözenek yapısına sahip olabiliyor.
Sistemin operasyonel üstünlükleri:
TUZDAN ARINDIRMAYA ÇEVRECİ ALTERNATİF
Geleneksel deniz suyu arıtma (desalinizasyon) yöntemleri kıyı bölgeleri için bir çözüm olsa da; yüksek enerji tüketimi ve deniz ekosistemine zarar veren atık tuz üretimi nedeniyle eleştiriliyor. Yaghi'nin MOF tabanlı sistemi ise hiçbir atık üretmeden, doğrudan atmosferdeki nemi sıvı suya dönüştürüyor. Bu durum, teknolojiyi sadece insani yardım amaçlı değil, aynı zamanda sürdürülebilir çevre yatırımı yapmak isteyen işletmeler için de cazip bir konuma getiriyor.
HEDEF: ‘KİŞİSELLEŞTİRİLMİŞ SU’ EKONOMİSİ
Ürdün'de su tesisatı olmayan bir mülteci kampında büyüyen Prof. Yaghi, bu projenin sadece teknik bir başarı değil, bir sosyal adalet hamlesi olduğunu vurguluyor. Gelecekte tıpkı güneş panelleri gibi, hanelerin kendi suyunu üretmesini sağlayacak kompakt cihazların yaygınlaşması bekleniyor.
Atoco yetkilileri, laboratuvar prototiplerinden endüstriyel ölçekli üretim bandına geçiş sürecinin hızlandığını ve 2026 yılı sonuna kadar su kıtlığı çeken öncelikli pazarlarda ilk ticari sevkiyatların hedeflendiğini belirtiyor.
