Yapay zeka teknolojilerinin sanat ve müzik dünyasındaki hızlı yükselişi, "fikri mülkiyet hakları’ tartışmalarını da beraberinde getirdi. Özellikle telif hakkı sahiplerinin izni olmadan veri setlerinde kullanılan eserler, plak şirketleri ve sanatçılar için büyük bir gelir kaybı riski oluşturuyordu. Sony Grubu'nun geliştirdiği yeni sistem, bu krizi fırsata çevirebilecek teknolojik bir altyapı sunuyor.
SİNİRSEL PARMAK İZİ TEKNOLOJİSİ
Sektör kaynaklarına dayanan bilgilere göre; Sony'nin yeni sistemi, yapay zeka tarafından üretilen parçaların içindeki orijinal eserleri analiz edebiliyor. Teknoloji, ‘sinirsel parmak izi’ (neural fingerprinting) ve eğitim verisi atfı tekniklerini kullanarak, üretilen bir parçanın hangi kaynaktan ne kadar beslendiğini tespit ediyor.
Bu sistemin en kritik özelliği, yapay zeka çıktısı doğrudan bir kopya olmasa bile, esinlenilen orijinal kaydın izini sürebilmesi. Araştırmacılar, nihai ürüne en çok etki eden ses dosyalarını belirleyerek, telif sahiplerinin hak iddia edebileceği şeffaf bir zemin oluşturuyor. Daha önce Sony Music ve Universal Music Group da benzer teknolojiler üzerinde çalışmalar yürütmek üzere araştırma laboratuvarı SoundPatrol ile iş birliğine gitmişti.
LİSANSLAMA VE GELİR PAYLAŞIMI FIRSATI
Sony'nin bu hamlesi, sadece bir denetim mekanizması değil, aynı zamanda yeni bir ekonomik modelin habercisi olarak değerlendiriliyor.
Tazminat ve hak talebi: Tespit edilen ihlaller sayesinde telif sahipleri, materyallerinin sentetik parçalardaki kullanımı oranında tazminat talep edebilecek.
Yasak yerine lisanslama: Teknoloji, yapay zeka müziklerini tamamen yasaklamak yerine, ‘kullandığın kadar öde’ mantığıyla işleyen lisanslama çerçevelerinin ve gelir paylaşım modellerinin önünü açabilir.
Bu değişim, endüstrinin lisanslı içerik üzerinde eğitilmiş ve yaratıcıları koruyan ‘etik yapay zeka’ sistemlerine geçişini hızlandırabilir.
YASAL VE ETİK KRİZE TEKNOLOJİK ÇÖZÜM
Son iki yılda, büyük sanatçıları taklit eden on binlerce yapay zeka üretimi parça, dijital platformlardan kaldırılmak zorunda kalmıştı. Sony'nin geliştirdiği bu atıf teknolojisi, platformların ihlalleri büyük ölçekte tespit etmesini kolaylaştırarak yasal süreçlerin yükünü hafifletebilir.
Ancak uzmanlar, sistemin başarısının ‘yaygın adaptasyon’a bağlı olduğunu vurguluyor. Algılama araçlarının, yapay zeka modelleri geliştikçe dahi doğruluğunu koruması ve tüm yayın platformları ile içerik kütüphanelerine entegre edilmesi, sektörün önündeki en büyük zorluk olarak duruyor.
