Son dakika haberleri... Uluslararası petrol piyasaları haftaya sert yükselişle başladı. Ortadoğu’da artan gerilim ve arz endişeleriyle birlikte petrol fiyatları yüzde 20’nin üzerinde sıçrarken, brent petrolün varil fiyatı 119 dolara kadar ulaştı.
Ortadoğu’da büyüyen ABD-İsrail ile İran arasındaki çatışma enerji piyasalarında tarihi bir sarsıntı yarattı. Küresel petrol fiyatları pazartesi günü yüzde 25’in üzerinde yükselerek 2022 ortasından bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Arz kesintileri ve tanker taşımacılığındaki aksama korkusu piyasada panik alımlarını tetikledi.
HÜRMÜZ BOĞAZI PİYASALARIN KALBİNDE
Krizin merkezinde yer alan Hürmüz Boğazı enerji piyasalarını özellikle tedirgin ediyor. Dünya petrol arzının yaklaşık beşte biri normal şartlarda bu dar geçitten taşınıyor. Artan güvenlik riskleri ve tanker hareketlerindeki aksama, özellikle Ortadoğu petrolüne büyük ölçüde bağımlı olan Asya ülkelerini kırılgan hale getirdi.
PETROLDE TEK GÜNDE TARİHİ SIÇRAMA
Pazartesi günü erken saatlerde petrol fiyatlarında olağanüstü bir artış yaşandı.
Brent petrol vadeli işlemleri 24,96 dolar artarak yüzde 27 yükseldi ve varil başına 117,65 dolara çıktı.
West Texas Intermediate (WTI) petrol ise 25,72 dolar artışla yüzde 28,3 yükselerek 116,62 dolara ulaştı.
Gün içinde WTI petrol 119,48 dolara, Brent petrol ise 119,50 dolara kadar tırmandı. Geçen hafta da Brent yüzde 27, WTI ise yüzde 35’in üzerinde yükselmişti.
ARZ KESİNTİLERİ FİYATLARI KÖRÜKLÜYOR
Çatışmaların enerji altyapısını tehdit etmesi üretimde kesintilere yol açmaya başladı. Irak ve Kuveyt petrol üretimini azaltırken, daha önce Katar’dan gelen LNG sevkiyatlarında da düşüş yaşanmıştı. Analistler, depolama kapasitesinin dolması durumunda Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan’ın da üretimi kısmak zorunda kalabileceğini belirtiyor.
Irak’ta güneydeki ana petrol sahalarından üretimin yüzde 70 düşerek günlük 1,3 milyon varile gerilediği bildirildi. Ülke, Hürmüz Boğazı üzerinden ihracat yapamadığı için depolama kapasitesinin dolduğunu açıkladı.
İRAN’DA LİDER DEĞİŞİMİ VE JEOPOLİTİK RİSK
Petrol fiyatlarını yukarı taşıyan bir diğer gelişme ise İran’daki siyasi değişim oldu. Ali Hamaney’in yerine oğlu Mojtaba Hamaney’in ülkenin yeni dini lideri olarak göreve gelmesi, Tahran’da sertlik yanlısı yönetimin devam edeceği beklentisini güçlendirdi.
Rakuten Securities emtia analisti Satoru Yoshida, bu gelişmenin piyasada alımları hızlandırdığını belirterek petrol fiyatlarının kısa sürede 120 hatta 130 dolar seviyelerine çıkabileceğini söyledi.
HAFTALARCA SÜREBİLECEK YAKIT ŞOKU
Uzmanlara göre savaş kısa sürede sona erse bile petrol ve yakıt fiyatlarında yüksek seviyeler haftalar hatta aylar boyunca devam edebilir. Hasar gören enerji tesisleri, aksayan lojistik ağları ve artan güvenlik riskleri tedarik zincirini zorlamaya devam ediyor.
ANZ kıdemli emtia stratejisti Daniel Hynes, bazı üreticilerin petrol kuyularını kapatmak zorunda kalması halinde fiyatların çok daha uzun süre yüksek kalabileceği uyarısında bulundu.
ABD’DE STRATEJİK REZERV ÇAĞRISI
Petrol fiyatlarındaki sert yükseliş siyasi tartışmaları da beraberinde getirdi. ABD Senatosu Demokrat lideri Chuck Schumer, ABD Başkanı Donald Trump’a stratejik petrol rezervlerini devreye sokma çağrısı yaptı.
Schumer, rezervlerden petrol salınmasının piyasayı sakinleştirebileceğini ve yükselen enerji fiyatlarının Amerikan tüketicileri üzerindeki etkisini azaltabileceğini söyledi.
