Bu yılın teknolojik kırılma noktalarından biri, Brüksel’den gelen akademik bir raporla tescillendi. Araştırmacılar, ChatGPT-5.2’nin, matematikçiler Ran ve Teng tarafından 2024 yılında ortaya atılan ancak o güne dek resmi bir kanıta kavuşmamış olan kritik bir varsayımı çözmeyi başardığını bildirdi. Bu başarı, yapay zekanın ‘yaratıcı problem çözme’ yeteneğinin sembolik bir göstergesi olarak kabul ediliyor.
‘VIBE-PROVING’: TEORİK KEŞİFTE YENİ YÖNTEM
Çalışma, yapay zeka destekli yazılım geliştirmede kullanılan ‘vibe-coding’ yaklaşımının bir benzeri olan ‘vibe-proving’ kavramını literatüre kazandırdı. Bu yöntemde dil modelleri, karmaşık teorik fikirleri organize etmek ve olası çözüm yollarını keşfetmek için kullanılıyor.
VUB Veri Analitiği Laboratuvarı'ndan Dr. Brecht Verbeken, süreci şu sözlerle özetliyor: "ChatGPT'nin çözülmemiş matematiksel problemleri kanıtlamama yardımcı olabileceğinden uzun zamandır şüpheleniyordum; ancak sistemin bu kadar verimli çalışması beni bile şaşırttı."
İNSAN-YAPAY ZEKA İŞ BİRLİĞİNİN YENİ DENGESİ
Nihai kanıt, yedi farklı sohbet oturumu ve argümanın dört revizyonu sonucunda ortaya çıktı. Süreçte ChatGPT-5.2 yapının büyük bölümünü bağımsız olarak inşa ederken, insan araştırmacılar ‘mantıksal denetçi’ rolünü üstlendi.
Rol Dağılımı | Görev Tanımı |
Yapay zeka (ChatGPT-5.2) | Hipotez üretimi, yapısal organizasyon, özgün ispat adımları. |
İnsan Araştırmacı | Mantıksal doğrulama, boşlukların giderilmesi, nihai onay. |
‘YENİDEN FORMÜLE ETME’ ALGISI ÇÖKTÜ
Yapay zeka sistemlerinin sadece eğitim verilerini tekrar ettiği yönündeki eleştirilere değinen VUB Profesörü Vincent Ginis, çalışmanın bu yanlış algıyı ortadan kaldırdığını vurguladı. Ginis, ‘Sistemlerin yaratıcılığının sınırları olduğu düşünülüyordu; oysa biz ticari bir modelin otonom olarak özgün keşifler yapabildiğini gösterdik,’ ifadelerini kullandı.
DARBOĞAZ ARTIK ‘DOĞRULAMA’ SÜRECİ
Araştırmanın sonuçlarına göre, yapay zeka aday kanıtların formüle edilme hızını katlayarak artırıyor. Ancak bu durum, bilimsel süreçteki ‘darboğazı’ üretimden doğrulamaya kaydırıyor. Profesör Andres Algaba’ya göre, en çok zaman alan kısım artık insanın sistemi kontrol etmesi. Algaba, gelecekte dil modellerinin doğrulama aşamasında da insanlara asistanlık yaparak bu süreci hızlandıracağını öngörüyor.
Kodlama ve yazma asistanlığının ötesine geçen bu gelişme, yapay zekanın temel bilimsel araştırmalarda ‘aktif bir ortak’ haline geldiği yeni bir dönemi müjdeliyor.
