Kişisel bilgisayar devrimini başlatan efsane çip 44 yaşında: Intel 286

Kişisel bilgisayar endüstrisinin şekillenmesinde kritik bir rol oynayan ve IBM PC/AT standardının temelini oluşturan Intel 80286 mikroişlemcisi, piyasaya sürülüşünün 44. yılını geride bıraktı.

Giriş: 05.02.2026 - 13:49
Güncelleme: 05.02.2026 - 13:49
Kişisel bilgisayar devrimini başlatan efsane çip 44 yaşında: Intel 286

Teknoloji dünyası, modern bilgi işlemin temellerinin atıldığı günleri anıyor. Intel'in 1 Şubat 1982 tarihinde piyasaya sürdüğü ve bilişim tarihinde bir devrim olarak nitelendirilen 80286 (veya bilinen adıyla 286) işlemcisi, 44 yaşına girdi.


1978'de 8086 ile başlayan x86 mimarisinin ikinci büyük adımı olan bu çip, sadece teknik özellikleriyle değil, endüstriyel standartları belirlemesiyle de tarihe geçti.


16 MB RAM VE ÇOKLU GÖREV YETENEĞİ

Intel 286, selefi olan 8086'ya kıyasla ciddi bir performans sıçraması sundu. 16 bitlik mimari üzerine inşa edilen ve yaklaşık 134 bin transistör barındıran işlemci, bellek yönetimi konusunda çığır açtı.


O dönem 8086 işlemcisi yalnızca 1 MB RAM adresleyebilirken, 286 işlemcisi bu kapasiteyi 16 MB'a çıkardı. Bu, o günün şartlarında devasa bir veri işleme kapasitesi anlamına geliyordu. İşlemcinin en önemli yeniliklerinden biri, "Korumalı Mod" (Protected Mode) desteğiydi. Bu özellik, daha sonraki 32 bit işlemcilerde standart hale gelecek olan gelişmiş işletim sistemlerinin ve çoklu görev (multitasking) yapılarının temelini oluşturdu.


ENDÜSTRİYEL KULLANIMDAN EVLERE GİRİŞ

Intel, 286 işlemcisini başlangıçta kişisel bilgisayarlardan ziyade endüstriyel otomasyon, telekomünikasyon ve özel ticari uygulamalar için tasarlamıştı. Ancak teknolojinin kaderi, IBM'in bu işlemciyi PC/AT (Personal Computer/Advanced Technology) formatı için benimsemesiyle değişti.


1984 yılında piyasaya sürülen IBM PC/AT ve ardından gelen uyumlu "klon" sistemler, 286 işlemcisini ofislerin ve evlerin vazgeçilmezi haline getirdi. 1988 yılına gelindiğinde Intel, 10 milyonuncu 286 işlemcisini sevk ederek büyük bir ticari başarıya imza attı.

Kişisel bilgisayar devrimini başlatan efsane çip 44 yaşında: Intel 286


BİR DEVRİN SONU VE MİRASI

Orijinal Intel 286 işlemcileri 5, 6 veya 8 MHz hızlarında çalışırken; AMD ve Harris gibi üreticiler lisanslı üretimlerle bu hızı 25 MHz'e kadar çıkardı. Bu, 16 bitlik DOS programlarında yüzde 100'ü aşan performans artışları sağladı.


1990'ların başına kadar popülaritesini koruyan 286 mimarisi, Microsoft'un 1992'de Windows 3.1'i piyasaya sürmesiyle yerini 32 bitlik 386 ve 486 işlemcilere bıraktı. Yeni işletim sistemleri, "386 gelişmiş modu"nu zorunlu kıldığı için 286 tabanlı sistemler kademeli olarak emekliye ayrıldı.


Bugün 44 yaşında olan Intel 80286, modern bilgisayar mimarisinin evrimindeki en önemli basamaklardan biri olarak teknoloji tarihindeki yerini koruyor.