Ağır sanayi ve ilaç endüstrisinin temel üretim süreçlerinde kullanılan kimyasal reaksiyon şartları, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) liderliğindeki bir araştırmayla yeniden gündeme geldi. Araştırma ekibi, bilim dünyasının yıllardır üzerinde çalıştığı, nadir bir peroksit benzeri aileye ait oksijen zengini 'dioksaboriran' molekülünü başarıyla izole etti. Bugüne kadar doğrudan gözlemlenebilecek kadar uzun süre kararlı kalamayacağı düşünülen bu yapı, endüstriyel kimya açısından yeni bir araştırma alanı açıyor.
ODA SICAKLIĞINDA SENTEZLENDİ
Son derece reaktif oksijen yapılarını stabilize etmek, genellikle aşırı soğuk ortamlar veya yüksek basınçlı reaktörler gerektiriyor. Bu da üretim süreçlerinde yüksek kurulum ve işletme maliyetleri anlamına geliyor. MIT ekibi ise özel olarak tasarlanmış bir bor bileşiğini oksijen gazıyla etkileştirerek dioksaboriran molekülünü oda sıcaklığında ve kısa sürede oluşturmayı başardı. Kristalografi ve gelişmiş bilgisayar modellemeleriyle doğrulanan üç üyeli halka yapısı, kimyasal enerjiyi standart şartlarda kararlı tutabilmesiyle dikkat çekiyor.
OKSİDASYON SÜREÇLERİNDE KULLANILABİLİR
Dioksaboriran, endüstriyel testlerde iki yönlü davranış sergiledi. Bileşik, ilk olarak endüstriyel peroksitlere benzer şekilde oksijen atomlarını diğer moleküllere aktararak “oksijen verici” gibi hareket etti. Bu özellik, petrokimya ve ilaç sektörlerinde daha hafif, güvenli ve düşük maliyetli koşullar altında yeni oksidasyon reaksiyonları tasarlanmasına imkan sağlayabilir.
KARBON YAKALAMA İÇİN YENİ YÖNTEM
Bileşiğin öne çıkan bir diğer özelliği, karbondioksit ile doğrudan reaksiyona girebilmesi oldu. Günümüzde ağır sanayide kullanılan karbon yakalama sistemleri yüksek enerji tüketimi ve pahalı altyapılar gerektiriyor. Yeni molekül, sera gazlarını yakalamak ve ticari değeri olan kimyasal ürünlere dönüştürmek için daha düşük enerjili bir yaklaşım sunabilir.
Araştırmanın baş yazarı Chonghe Zhang, bu bileşiklerin hafif ve standart koşullar altında üretilebildiğini göstermelerinin, yeni kimya türleri ve endüstriyel prosesler için kapı açtığını belirtti. Ticari ölçeklendirme için zamana ihtiyaç olsa da çalışma, bor kimyasına dayalı yeni teknolojiler için önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
