Avrupa Birliği, ithalata uyguladığı karbon emisyonu vergisine ilişkin yeni bir adım attı. AB ülkeleri, karbon sınır vergisinin askıya alınabileceği koşulların zorlaştırılması konusunda anlaşmaya vardı. Gübre, çelik ve çimento dahil ithal ürünlerle ilişkili emisyonlara ücret uygulayan düzenleme, Avrupa sanayilerini daha ucuz ve daha fazla kirliliğe yol açan ithalata karşı korumayı amaçlıyor.
AB KARBON VERGİSİNDE ASKİYA ALMA ŞARTLARINI ZORLAŞTIRIYOR
Avrupa Birliği ülkeleri Cuma günü, birliğin ithalata uyguladığı karbon emisyonu vergisini askıya alabileceği koşulları kısıtlamak konusunda anlaştı.
Bu adımın, birlik içindeki düşük karbonlu yatırımlar için daha fazla kesinlik sağlamaya yardımcı olabileceği belirtiliyor.
AB ekonomi bakanları, Slovakya, Romanya ve Litvanya gibi ülkelerin desteklemeyi reddetmesine rağmen planları çoğunlukla onayladı.
KARBON SINIR VERGİSİ İTHAL ÜRÜNLERDEKİ EMİSYONLARI HEDEFLİYOR
AB karbon sınır vergisi; gübre, çelik ve çimento dahil olmak üzere ithal edilen mallarla ilişkili emisyonlara bir ücret uyguluyor.
Dünyada bir ilk olan bu politika, Avrupa sanayilerini yurt dışından gelen daha ucuz ve daha fazla kirliliğe neden olan mallar tarafından baltalanmaktan korumayı amaçlıyor.
Bu nedenle düzenleme, hem sanayi rekabeti hem de düşük karbonlu üretim yatırımları açısından kritik başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
KOMİSYONUN İLK ÖNERİSİ TARTIŞMA YARATTI
Avrupa Komisyonu başlangıçta, belirtilmeyen “ciddi ve öngörülemeyen durumlar” sonucunda fiyat artışları yaşanması halinde gelecekte bazı ürünleri karbon vergisinden muaf tutabileceğini önermişti.
Ancak bazı hükümetler ve şirketler bu yaklaşımı reddetti.
Söz konusu taraflar, böyle bir esnekliğin düşük karbonlu yatırımlar için belirsizlik yarattığını savundu.
DÜŞÜK KARBONLU YATIRIMLAR İÇİN BELİRSİZLİK VURGUSU
Bazı hükümetler ve şirketlere göre düşük karbonlu yatırımlar, ancak kirletici ithalatın AB emisyon vergisine tabi olması durumunda rekabetçi olabiliyor.
Bu nedenle karbon vergisinin geniş ve belirsiz koşullarla askıya alınabilmesi, yatırım kararları açısından risk oluşturuyor.
AB ülkelerinin üzerinde anlaştığı yeni çerçeve, bu belirsizliği azaltmayı hedefliyor.
ASKIYA ALMA İÇİN FİYAT ARTIŞI KRİTERİ GETİRİLİYOR
Reuters tarafından görülen bakanlar anlaşması taslağına göre, Komisyon karbon vergisi uygulamasının askıya alınmasını ancak belirli kriterlerin karşılanması durumunda önerebilecek.
Bu kriterler arasında ilgili ürünün fiyatının son 10 yılın ortalamasına kıyasla altı ay içinde yüzde 50’den fazla artmış olması da yer alıyor.
Böylece karbon vergisinin askıya alınması, daha dar ve ölçülebilir koşullara bağlanmış olacak.
NİHAİ KURALLAR İÇİN MÜZAKERE SÜRECİ DEVAM EDECEK
AB ülkeleri ve yasama organları nihai kurallar üzerinde müzakere edecek.
AB yasama organları ayrıca askıya alma maddesini tamamen azaltmayı veya kaldırmayı planlıyor.
Bu süreç tamamlandığında, karbon sınır vergisinin hangi durumlarda ve hangi kapsamda askıya alınabileceği daha net hale gelecek.
FRANSA GÜBRELER İÇİN ASKİYA ALMA ÇAĞRISINA ÖNCÜLÜK ETTİ
İran savaşı sonrasında maliyetlerin artmasıyla çiftçilere yardımcı olmak amacıyla gübreler için uygulanan AB karbon vergisinin askıya alınması çağrısına Fransa öncülük etti.
Fransa, bu başlıkta çiftçilerin maliyet yükünün azaltılmasını gündeme getirdi.
Ancak AB ülkeleri arasında varılan anlaşma, askıya alma şartlarının daha sıkı çerçeveye bağlanması yönünde oldu.
FRANSA TAVİZLERİN ARDINDAN ANLAŞMAYI DESTEKLEDİ
Cuma günü Fransa, denizaşırı bölgeleri Guadeloupe ve Martinique’e ilişkin tavizlerin ardından anlaşmayı destekledi.
Bu tavizlerle Guadeloupe ve Martinique’in doğal afetler veya diğer acil durumlar sırasında çimento ithalatını vergiden muaf tutmasının önü açıldı.
Fransa’nın desteği, söz konusu düzenlemeye ilişkin anlaşmanın sağlanmasında önemli başlıklardan biri oldu.
KARBON VERGİSİNİN KAPSAMI GENİŞLEYECEK
Teklifler kesinleştiğinde, karbon vergisi kapsamına giren ürünler listesine yeni kalemler de eklenecek.
Bu kapsamda çamaşır makineleri ve otomobil parçaları gibi ürünlerin de listeye dahil edilmesi planlanıyor.
Böylece AB’nin ithalata uyguladığı karbon emisyonu vergisi, mevcut ürün gruplarının ötesine taşınarak daha geniş bir alana yayılacak.
AVRUPA SANAYİSİ İÇİN KORUMA HEDEFİ
AB karbon sınır vergisi, Avrupa sanayilerini daha ucuz ve daha fazla kirliliğe neden olan ithal ürünlerin baskısından korumayı amaçlıyor.
Yeni anlaşmayla birlikte bu verginin askıya alınması daha zor hale getirilecek.
Bu adımın, Avrupa içinde düşük karbonlu üretim ve yatırım planları açısından daha öngörülebilir bir çerçeve oluşturması bekleniyor.
