ABD ile İran arasında savaşı durdurabilecek ve Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğini yeniden başlatabilecek mutabakat zaptı için diplomasi trafiği devam ederken, yeni saldırılar ateşkes krizini gündeme taşıdı. İran Dışişleri Bakanlığı, güneydeki Hormozgan eyaletine yönelik ABD saldırılarının yaklaşık yedi haftadır yürürlükte olan kırılgan ateşkesin ağır ihlali olduğunu bildirdi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise anlaşmanın birkaç gün sürebileceğini söyledi.
İRAN ABD’Yİ ATEŞKESİ İHLAL ETMEKLE SUÇLADI
İran, ABD’nin güney İran’da düzenlediği saldırıların ateşkesi ihlal ettiğini açıkladı.
Washington yönetimi söz konusu eylemleri “savunma amaçlı saldırılar” olarak nitelendirdi.
İran Dışişleri Bakanlığı ise saldırıların yaklaşık yedi haftadır yürürlükte olan kırılgan ateşkesin “ağır bir ihlali” olduğunu bildirdi.
HORMOZGAN EYALETİNDE PATLAMA SESLERİ DUYULDU
İran medyası, Salı günü erken saatlerde ülkenin güneyindeki Hormozgan eyaletinde patlama sesleri duyulduğunu aktardı.
İran Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin bu bölgeye düzenlediği saldırılara tepki gösterdi.
Tahran yönetimi, söz konusu saldırıların ateşkes sürecini zedelediğini belirtti.
RUBIO: ANLAŞMA BİRKAÇ GÜN SÜREBİLİR
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, çatışmayı durduracak bir anlaşmanın müzakere edilmesinin birkaç gün sürebileceğini söyledi.
Rubio’nun açıklaması, ABD’nin güney İran’daki saldırılarının ardından geldi.
Bu değerlendirme, ABD ile İran arasında yürütülen temaslarda kısa vadede kesin sonuç alınamayabileceğine işaret etti.
MUTABAKAT ZAPTI İÇİN İLERLEME MESAJI VERİLMİŞTİ
Her iki taraf da daha önce savaşı durdurabilecek ve Hürmüz Boğazı’ndan gemi trafiğini yeniden başlatabilecek bir mutabakat zaptı üzerinde ilerleme kaydedildiğini belirtmişti.
Söz konusu zaptın, müzakerecilere İran’ın nükleer programı dahil daha karmaşık konuları görüşmek için 60 gün süre tanıyacağı ifade edilmişti.
Ancak yeni saldırılar, ateşkesin geleceğine ve mutabakat sürecine ilişkin belirsizliği artırdı.
İRAN DONDURULMUŞ VARLIKLARIN SERBEST BIRAKILMASINI İSTİYOR
İran medyası, Katar’daki görüşmelerde İranlı müzakerecilerin milyarlarca dolarlık dondurulmuş varlığın serbest bırakılmasını gündeme getirdiğini bildirdi.
Haberlere göre Tahran, bu başlığın mutabakat zaptına dahil edilmesini savunuyor.
Ekonomik yaptırımlar ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması, müzakerelerde önemli başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN AÇIK KALMA MESAJI
ABD’nin mayın döşemeye çalışan tekneler ve füze fırlatma rampaları dahil çeşitli hedeflere saldırı düzenlediği belirtildi.
Rubio, Hindistan’ın Jaipur kentindeki uçağında gazetecilere yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı’nın “her halükarda” açık olması gerektiğini söyledi.
Hürmüz Boğazı, küresel enerji akışı açısından kritik konumunu koruyor.
PETROL ARZ ŞOKU FİYATLARI YÜKSELTTİ
28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a düzenlediği saldırılarla başlayan savaş, petrol piyasalarında benzeri görülmemiş bir arz şokuna yol açtı.
Bu süreçte yakıt, gübre ve gıda fiyatları yükseldi.
İran ise saldırılara, ABD üslerine ev sahipliği yapan Körfez ülkelerine insansız hava araçları ve füzeler fırlatarak karşılık verdi.
HÜRMÜZ TRAFİĞİ NORMAL SEVİYENİN ALTINDA
Normalde küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor.
Savaşın başlamasından bu yana boğazdan geçen trafik normal seviyesinin çok altına düştü.
Bu durum, enerji arz güvenliği ve küresel fiyatlamalar açısından piyasalarda yakından izleniyor.
BRENT PETROL 99 DOLARIN ÜZERİNE ÇIKTI
ABD saldırılarına ilişkin haberlerin ardından petrol fiyatları yeniden yükseldi.
Küresel gösterge Brent ham petrolü Salı günü yaklaşık yüzde 3,5 artış gösterdi.
Brent petrolün varil fiyatı 99 doların üzerine çıktı.
PİYASALARDA ATEŞKES VE HÜRMÜZ BELİRSİZLİĞİ
ABD’nin yeni saldırıları, İran’ın ateşkes ihlali suçlaması ve Hürmüz Boğazı’na ilişkin belirsizlikler piyasalarda etkili olmaya devam ediyor.
Taraflar mutabakat zaptı üzerinde ilerleme mesajı vermiş olsa da sahadaki askeri gelişmeler, diplomatik sürecin kırılganlığını artırıyor.
Petrol fiyatlarındaki yükseliş, Hürmüz Boğazı’ndaki trafik ve ateşkesin geleceğine ilişkin gelişmelerin küresel piyasalar açısından önemini koruduğunu gösteriyor.
