İran ile ABD arasında yürütülen nükleer müzakerelere ilişkin yeni bir iddia gündeme geldi. Al Jazeera ve İsrailli kaynaklara göre taraflar arasında hazırlanan taslak mutabakat, nihai anlaşmaya kadar İran’a yeni yaptırım uygulanmamasını, Tahran’ın nükleer faaliyetlerini sınırlandırmasını ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokuna ilişkin teknik mekanizmanın 60 gün içinde ele alınmasını içeriyor.
İRAN VE ABD ARASINDA TASLAK MUTABAKAT İDDİASI
Al Jazeera ve İsrailli kaynaklara göre İran ile ABD arasında yeni bir taslak mutabakat hazırlandı.
Söz konusu taslakta, yaptırımların yeni bir anlaşmaya kadar askıya alınması ve İran’ın nükleer faaliyetlerini sınırlandırması öngörülüyor.
İddialara göre taraflar, nihai anlaşmaya kadar süreci kontrollü şekilde ilerletecek geçici bir çerçeve üzerinde uzlaştı.
ABD YENİ YAPTIRIM UYGULAMAYACAK İDDİASI
Al Jazeera ve İsrailli kaynaklardan edinilen bilgilere göre üst düzey bir İranlı yetkili, Tahran ile yürütülen taslak mutabakata ilişkin açıklamalarda bulundu.
Yetkili, ABD’nin nihai bir anlaşmaya varılana kadar İran’a yönelik yeni yaptırımlar uygulamama konusunda uzlaştığını iddia etti.
Bu başlık, taslak mutabakatın en dikkat çeken maddeleri arasında yer aldı.
İRAN’DAN NÜKLEER SİLAH TAAHHÜDÜ
Aynı yetkiliye göre, ABD ile hazırlanan taslak mutabakat zaptı çerçevesinde İran da nükleer silah üretmeyeceği ve nükleer silah edinmeyeceği taahhüdünde bulundu.
Bu taahhüdün, taraflar arasında nihai anlaşmaya giden süreçte güven artırıcı bir unsur olarak değerlendirildiği belirtiliyor.
Taslak metinde nükleer faaliyetlerin sınırlandırılması ve mevcut kapasitenin genişletilmemesi de öne çıkan başlıklar arasında bulunuyor.
KATAR HEYETİNİN TAHRAN TEMASI SONRASI GELDİ
Habere göre gelişme, Katar’dan gelen arabulucu heyetin bu sabah Tahran’a gitmesinin hemen ardından gündeme geldi.
Katar heyetinin, anlaşma sürecini kolaylaştırmak amacıyla İranlı yetkililerle temaslarda bulunduğu bildirildi.
Bu ziyaretin ardından taslak mutabakat iddiasının gündeme gelmesi, arabuluculuk trafiğinin hızlandığı şeklinde değerlendirildi.
60 GÜNLÜK TEKNİK SÜREÇ ÖNGÖRÜLÜYOR
İranlı yetkili, taslak metinde ABD’nin İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke içinde seyreltilmesini kabul ettiğini belirtti.
Bu sürecin teknik mekanizmasının önümüzdeki 60 gün içinde ele alınacağı ifade edildi.
Söz konusu 60 günlük süreç, nükleer anlaşma görüşmelerinde yeni bir aşama olarak öne çıktı.
URANYUM ZENGİNLEŞTİRME FAALİYETLERİ GENİŞLETİLMEYECEK
Taslak çerçeveye göre, nihai bir anlaşmaya varılana kadar İran’ın mevcut nükleer statükoyu sürdürmeyeceği kaydedildi.
İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini genişletmeyeceği ve nükleer tesislerini büyütmeyeceği belirtildi.
Bu maddelerin, müzakere sürecinde taraflar arasında gerilimi azaltmayı hedeflediği değerlendiriliyor.
PETROL YAPTIRIMLARININ ASKİYA ALINMASI GÜNDEMDE
Taslak mutabakata ilişkin iddialar arasında ABD’nin belirli bir süre için İran’a yönelik petrol yaptırımlarını askıya almasının planlandığı da yer aldı.
Bu adımın, nihai anlaşmaya kadar diplomatik sürecin devam etmesini kolaylaştırabileceği ifade ediliyor.
Petrol yaptırımlarına yönelik olası askıya alma kararı, enerji piyasaları açısından da yakından takip edilen başlıklar arasında bulunuyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI YENİDEN AÇILABİLİR
İddialara göre taslak mutabakat kapsamında Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması da gündeme geldi.
Hürmüz Boğazı’nın açılması, bölgesel ticaret ve enerji arz güvenliği açısından kritik bir gelişme olarak görülüyor.
Bu başlık, İran ile ABD arasında yürütülen müzakerelerin yalnızca nükleer programla sınırlı kalmayabileceğine işaret ediyor.
DONDURULMUŞ 25 MİLYAR DOLARLIK VARLIK İDDİASI
Taslak mutabakata ilişkin bir diğer iddia ise İran’a ait dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması oldu.
Buna göre ABD’nin İran’a ait 25 milyar dolarlık dondurulmuş varlığı serbest bırakacağı öne sürüldü.
Bu tutarın bir kısmının doğrudan nakit transferleri yoluyla gerçekleştirileceği iddia edildi.
NİHAİ ANLAŞMA ÖNCESİ GEÇİCİ ÇERÇEVE
Al Jazeera ve İsrailli kaynaklara yansıyan bilgiler, İran ile ABD arasında nihai anlaşma öncesi geçici bir çerçeve üzerinde çalışıldığını ortaya koydu.
Taslak mutabakatın, yeni yaptırımların askıya alınması, İran’ın nükleer faaliyetlerini genişletmemesi, uranyum stokunun seyreltilmesi, petrol yaptırımları ve dondurulmuş varlıklar gibi kritik başlıkları kapsadığı iddia edildi.
Taraflardan resmi ve nihai bir açıklama gelmeden sürecin nasıl ilerleyeceği belirsizliğini korurken, 60 günlük teknik sürecin nükleer müzakerelerde yeni bir aşama olabileceği değerlendiriliyor.
