Arap Yarımadası’nın güneydoğusunda bulunan Umman Sultanlığı, hem coğrafi konumu hem de izlediği dengeli diplomasi sayesinde bölgesel krizlerde dikkat çeken bir rol üstleniyor. İran ile birlikte Hürmüz Boğazı’nı paylaşan ülke, aynı zamanda Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Yemen ile kara sınırlarına sahip bulunuyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI UMAN’I STRATEJİK KILIYOR
Dünya enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda söz sahibi olan Umman, bu konumuyla küresel enerji arz güvenliğinde önemli bir aktör olarak öne çıkıyor. Yaklaşık 3 bin 160 kilometrelik kıyı şeridine sahip ülke, deniz ticaret yolları üzerindeki etkisini sürdürmeye devam ediyor.
Günlük ortalama 1 milyon varil petrol ihracatı yapan ve yaklaşık 5 milyon nüfusa sahip olan Umman, Körfez’de istikrarlı yapısıyla dikkat çekiyor.
BÖLGESEL KRİZLERDE ARABULUCU ROL
Umman, askeri kapasitesi sınırlı bir orta güç olmasına rağmen, kriz çözümünde üstlendiği arabuluculuk rolüyle öne çıkıyor. Yemen’de yıllardır süren iç savaşta tarafsızlığını koruyan ülke, hükümet ile İran destekli Husiler arasında çeşitli mutabakatların sağlanmasına katkı sundu.
ABD ile İran arasında 2015’te nükleer anlaşmayla sonuçlanan müzakerelerde de arabuluculuk yapan Maskat yönetimi, son dönemde de taraflar arasında diyalog kanallarını açık tutmaya çalışıyor.
DENGELİ DIŞ POLİTİKA
Umman, İran ile pragmatik ilişkilerini sürdürürken ABD ve İngiltere ile de stratejik bağlarını koruyor. Bu denge politikası, ülkenin bölgesel gerilimlerde taraflar arasında iletişim kanalı olarak konumlanmasını sağlıyor.
Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, İran ile işbirliğinin bölgesel güvenlik açısından önemli olduğunu belirterek, izolasyonun çözüm olmadığını ifade etti.
ASKERİ KAPASİTE VE GÜVENLİK YAPISI
Umman Silahlı Kuvvetlerinin 40-50 bin personelden oluştuğu tahmin edilirken, ülke savunma stratejisini büyük ordular yerine profesyonel ve etkin bir yapı üzerine kuruyor. Kara kuvvetlerinde Challenger-2 ve M60 tankları, hava kuvvetlerinde F-16 ve Eurofighter Typhoon uçakları bulunuyor.
Deniz kuvvetleri ise Hürmüz Boğazı ve Umman Denizi’ndeki güvenliği sağlamak üzere yapılandırılmış durumda.
ABD VARLIĞI SINIRLI
Umman’da ABD’ye ait büyük ölçekli bir askeri güç bulunmazken, ülkede sembolik birlikler ve askeri depolar yer alıyor. Mesire Adası’ndaki askeri havaalanı hem İngiltere hem de ABD tarafından kullanılmaya devam ediyor.
EKONOMİ VE LİMAN ALTYAPISI
Umman, Hürmüz Boğazı dışında Umman Denizi’ne açılan Dukm Limanı gibi stratejik altyapılarla bölgesel lojistik merkez olma potansiyelini güçlendiriyor. Bu limanlar, olası kriz durumlarında alternatif ticaret ve askeri lojistik üs olarak değerlendiriliyor.
