Google, perşembe günü Berlin'de bir yapay zeka merkezi açıyor. Avrupa'nın ileri teknolojilerde ABD firmalarına olan bağımlılığının giderek derinleştiğinin son işareti olarak değerlendirilen bu adım, kıtanın rakiplerine yetişme hedefiyle çelişen bir tablo ortaya koyuyor. Almanya Dijital İşler Bakanlığı, merkezin bulut bilişim ve veri altyapısı, yapay zeka geliştirme faaliyetleri ile yeni kurulan şirketler ve araştırma merkezleri arasında iş birliği alanı sunacağını açıkladı.
5,5 MİLYAR EUROLUK YATIRIM HAMLESİ
Proje, Google'ın Kasım ayında açıkladığı ve yeni bir veri merkezini de kapsayan Almanya yatırım paketinin parçası. ABD'li teknoloji devi, söz konusu hamleyle Avrupa'nın en büyük ekonomisine toplamda 5,5 milyar euro, yani yaklaşık 6,4 milyar dolar yatırım taahhüt etti. Şirket o dönemde Berlin ofisini yenileyerek toplantı odaları, yeni konferans salonu ve demo alanı içeren üç kat ekleyeceğini duyurmuştu; ancak başkentte yapay zeka merkezi kurulacağından o sırada söz etmemişti.
Dijital iş dünyası derneği Bitkom, Google'ın Almanya'daki bu yatırımlarını "büyük bir kazanım" olarak nitelendiriyor. Ancak aynı dernek, altyapı ve veri depolama kapasitelerini artırma çabalarına rağmen Almanya için "zorlukların çok büyük" olduğunun da altını çiziyor. Bitkom'dan Janis Hecker, hükümetin bu teknolojilerin yalnızca değer yaratmak için değil, aynı zamanda egemenlik ve ulusal değerlerin korunması için de kritik önem taşıdığını yeterince kavrayamadığını savunuyor. Grubun verilerine göre ABD, her yıl Almanya'nın toplamından daha fazla bilgi işlem kapasitesi inşa ediyor.
BÜTÇENIN BINDE BİRİ YAPAY ZEKAYA
Almanya'nın rakamları tablonun ciddiyetini gözler önüne seriyor: 2026 yılı için önerilen merkezi hükümet bütçesinin yalnızca binde biri yapay zekaya ayrılmış durumda. Ülkenin altyapısını modernize etmek için tahsis edilen devasa fonun da yalnızca küçük bir bölümü en son teknolojilere yönlendirilmiş.
Şansölye Friedrich Merz liderliğindeki koalisyon, ekonomiyi canlandırma çabaları kapsamında yapay zeka alanında ilerleme kaydetme hedefini kamuoyuyla paylaştı. Maliye Bakanı Lars Klingbeil, geçen ay Deutsche Telekom ve Nvidia'nın öncülüğünde kurulan endüstriyel yapay zeka merkezinin açılışında "Teknolojik liderliğin bir kez daha ekonomik modelimizin özü haline gelmesini istiyorum" dedi.
EGEMENLİK TARTIŞMASI
Google'ın hamlesi, Trump yönetimi döneminde gerilen ABD-Avrupa ilişkileri bağlamında Avrupa'nın teknolojik bağımlılığına ilişkin kaygıları da yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı. Amerikan teknoloji devleri bir projenin doğrudan aktörü olmasalar dahi bulut altyapısından ileri yarı iletkenlere uzanan geniş bir yelpazede hayati rol oynuyor.
IW Enstitüsü'nden Barbara Engels, egemenlik kavramının kendi kendine yeterlilik değil, stratejik eylem kapasitesi anlamına geldiğini vurguluyor. Google'ın yatırımını olumlu karşılamakla birlikte "kendi yeteneklerimizi geliştirirken bu altyapıyı kullanmalıyız" diyor.
Alman Yapay Zeka Araştırma Merkezi (DFKI) Başkanı Antonio Krueger ise en gelişmiş yapay zeka modellerinin üretiminde ABD ve Çin'i geçmeye çalışmanın gerçekçi olmadığı görüşünde. Krueger'a göre Avrupa'nın asıl kozu endüstriyel avantajlarını sahaya sürmek: Şirketler tarafından toplanan veriler, çok özel görevleri çözmek üzere tasarlanmış daha küçük yapay zeka modellerini eğitmek için kullanılabilir.
