AB genelinde ekonomik durgunluğu aşmak ve savunma kapasitesini artırmak amacıyla gündeme getirilen ortak borçlanma önerileri Almanya’da siyasi ve ekonomik tartışmaları hızlandırdı. Bundesbank Başkanı Joachim Nagel’in eurobond mekanizmasına yönelik açıklamaları, Başbakan Friedrich Merz’in kesin ret tutumuyla çelişirken, ulusal bütçe egemenliği ve kredi notu riskleri gündeme taşındı.
BUNDESBANK BAŞKANI NAGEL’DEN EUROBOND ÇIKIŞI
Bundesbank Başkanı Joachim Nagel, Avrupa’yı yatırımcılar için cazip kılmak adına güvenli ve likit bir ortak varlık piyasasına ihtiyaç bulunduğunu belirtti. Ancak Alman Haber Ajansı’nın Bundesbank çevrelerine dayandırdığı bilgilere göre, bu teklifin yönetim kurulu içinde istişare edilmediği ve bankanın resmi pozisyonunda bir değişiklik olmadığı ifade edildi.
Yetkililer, Nagel’in yaklaşımının Bundesbank’ın geleneksel istikrar odaklı duruşuyla çeliştiğini vurguladı.
MERZ’DEN KESİN RET
Başbakan Friedrich Merz, 12 Şubat’ta düzenlenen gayriresmi AB zirvesi sonrası yaptığı açıklamada ortak borçlanma fikrini desteklemeyeceğini yineledi.
Merz, Alman Federal Anayasa Mahkemesinin çizdiği hukuki sınırlara atıfta bulunarak, “Farklı görüşler olsa da ortak borçlanma fikrini desteklemeyeceğim. Bu, sadece kişisel bir tercih değil mahkemenin hükümete çizdiği net sınırlar nedeniyle istesem de böyle bir adım atamam.” ifadelerini kullandı.
Nagel ise Politico internet sitesi aracılığıyla yaptığı değerlendirmede, Avrupa güvenliğinin İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana hiç bu kadar tehdit edilmediğini savunarak, katı denetim şartıyla savunma sanayisi ve nükleer caydırıcılık gibi alanlarda eurobondun kaçınılmaz olduğunu iddia etti.
SİYASİ VE STRATEJİK HESAPLAR
Alman basınında yer alan analizlerde, Nagel’in çıkışının Avrupa Merkez Bankası Başkanlığı için diğer AB ülkelerinin desteğini alma stratejisiyle bağlantılı olabileceği ileri sürülüyor. Fransa, İtalya ve Belçika gibi yüksek borçlu ülkelerin bu öneriye olumlu yaklaşması, Almanya üzerindeki baskıyı artırabilecek bir unsur olarak değerlendiriliyor.
EKONOMİK VE SİYASİ RİSKLER
Almanya, geleneksel mali politikaları gereği AB bünyesinde ortak borçlanmaya mesafeli duruşunu sürdürüyor. Berlin yönetimi, yalnızca Kovid-19 sonrası oluşturulan Kurtarma Fonu ve Rusya-Ukrayna Savaşı sonrasında sağlanan Ukrayna’ya mali destek gibi istisnai dönemlerde ortak borçlanmaya onay verdi.
Hükümet kaynakları ve ekonomi çevreleri, fonların kullanımına ilişkin denetim yetkisinin Berlin’den Brüksel’e geçmesini Alman Federal Meclisinin bütçe hakkının ihlali olarak değerlendiriyor. Bu durumun ulusal bütçe egemenliğini zayıflatabileceği ifade ediliyor.
Tartışmaların merkezinde Almanya’nın AAA kredi notu yer alıyor. Uzmanlar, ortak borçlanma riskinin ve buna bağlı faiz maliyetlerinin Almanya’nın üzerine yüklenebileceği uyarısında bulunuyor. Alman kamuoyunda ise eurobond sistemiyle Alman vergi mükelleflerinin mali yapısı zayıf ülkelerin dolaylı sponsoru haline gelmesi ihtimali rahatsızlık oluşturuyor.
Maliye Bakanlığı yetkilileri, bu mekanizmanın Transfer Birliği’ne dönüşebileceği ve disiplinli tasarruf sahiplerinin kaynaklarının diğer ülkelerdeki bütçe açıklarını kapatmak için kullanılabileceği endişesini dile getiriyor.
