TBMM Başkanlığına sunulan ve Plan ve Bütçe Komisyonunda 3 Haziran’da görüşülmesi planlanan kanun teklifinin mali etki analizi belli oldu. Emniyet Teşkilatı’nda kadro yapısından basın ilan düzenlemelerine, ticari plaka satışlarından petrol piyasasında teminat mekanizmasına kadar birçok başlık içeren teklif, kamu maliyesi ve ilgili sektörler açısından önemli sonuçlar doğuracak düzenlemeler barındırıyor.
EMNİYET VE BASIN DÜZENLEMESİNİN MALİ ETKİSİ ANALİZ EDİLDİ
TBMM Başkanlığına sunulan, Emniyet Teşkilatına ve basına yönelik düzenlemeleri de içeren Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin mali etkisi analiz edildi.
Teklifin Plan ve Bütçe Komisyonunda 3 Haziran’da görüşülmesi planlanıyor.
Düzenlemede Emniyet Teşkilatı’nın kadro yapısı, basın ilan sistemi, petrol piyasası, belediye gelirleri, ticari plakalar, orman alanları, mahalli idare taşınmazları ve Reklam Kurulu’na ilişkin başlıklar yer aldı.
EMNİYET TEŞKİLATI’NDA RÜTBE ORANLARI YENİDEN DÜZENLENİYOR
Teklifle, Emniyet Teşkilatı’nda yönetim kapasitesinin artırılması hedefleniyor.
Düzenlemenin amaçları arasında denetim ve gözetim mekanizmasının güçlendirilmesi, karar alma sürelerinin hızlandırılması, personel motivasyonu ve kariyer planlamasının desteklenmesi, stratejik planlama ve uzmanlaşmanın geliştirilmesi yer alıyor.
Bu kapsamda her amir rütbesinde bulunması gereken azami oranlar yeniden düzenleniyor.
YENİ KADRO AÇILIRKEN BAZI RÜTBELERDE KADRO AZALACAK
Düzenlemeyle 1. Sınıf Emniyet Müdürü rütbesinde 1060 kadro açılacak.
Sınıf Emniyet Müdürü rütbesinde 937, 3. Sınıf Emniyet Müdürü rütbesinde 450, 4. Sınıf Emniyet Müdürü rütbesinde 450 kadro açılması öngörülüyor.
Emniyet Amiri rütbesinde 7 bin 763, Başkomiser rütbesinde ise 713 kadro açılacak.
Buna karşılık azalacak kadro sayısı komiser rütbesinde 2 bin 250, komiser yardımcısı rütbesinde ise 5 bin 775 olarak belirlendi.
YILLIK MALİYETTE 5,1 MİLYAR LİRALIK AZALIŞ ÖNGÖRÜLÜYOR
Yeni açılan ve iptal edilen kadroların yıllık tahmini maliyeti hesaplandı.
Etki analizine göre, Emniyet Teşkilat Kanunu’nda her amir rütbesinde bulunması gereken azami oranlara yönelik değişikliğin mevcut maliyeti 5 milyar 110 milyon 975 bin 884 lira azaltması öngörülüyor.
Bu başlık, kanun teklifinin mali etkisinde en dikkat çeken kalemlerden biri oldu.
SAĞLIK ŞARTI NEDENİYLE İLİŞİĞİ KESİLENLERE ATAMA İMKANI
Kanun teklifiyle Emniyet Genel Müdürlüğü eğitim ve öğretim kurumlarına girişte aranan sağlık şartlarını taşımadıkları gerekçesiyle ilişiği kesilenlere yönelik düzenleme de yapılıyor.
Yargı kararına istinaden eğitim ve öğretime devam ederek mezun olan, polis memuru veya polis amiri rütbesiyle Emniyet Hizmetleri Sınıfı’na atanan, daha sonra sağlık sebeplerine dayanan yargı kararı gereğince devlet memurluğundan ilişiği kesilmiş olanlar için yeni hak tanınıyor.
Bu kişiler, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde Emniyet Genel Müdürlüğüne başvurmaları halinde Genel İdare Hizmetleri Sınıfı’nda durumlarına uygun unvana atanacak.
BU DÜZENLEMENİN YILLIK MALİYETİ 188,9 MİLYON LİRA
Etki analizine göre, bu durumda bulunan personel sayısı 255 olarak belirlendi.
Düzenlemenin yıllık maliyeti 188 milyon 879 bin 173 lira olarak kaydedildi.
Bu maliyet, sağlık şartı nedeniyle ilişiği kesilen ve daha sonra başvuru hakkı tanınacak personelin yeniden atanmasına ilişkin hesaplamadan oluştu.
ORMANLARDA BAKIM VE REHABİLİTASYON MERKEZLERİ AÇILABİLECEK
Orman Kanunu’nda yapılacak değişiklikle, devlete ait engelli ve yaşlı bireylere yönelik bakım ve rehabilitasyon merkezlerinin ormanlarda açılabilmesinin önü açılacak.
Etki analizine göre, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı 176 resmi huzurevinde 18 bin 164 kapasitelik hizmet sunuluyor.
Buna karşın 25 bin 698 yaşlı birey bekleme listesinde yer alıyor.
ENGELLİ BAKIM KURULUŞLARINDA 5 BİN 200 KİŞİ BEKLEME LİSTESİNDE
Etki analizinde engelli bireylere yönelik yatılı bakım kuruluşlarına ilişkin veriler de yer aldı.
Buna göre, 107 engelli yatılı bakım kuruluşunda 8 bin 427 kapasitelik hizmet sunuluyor.
Bu alanda 5 bin 200 engelli birey bekleme listesinde bulunuyor.
TİCARİ PLAKA SATIŞLARINDA GELİR VERGİSİ İSTİSNASI
Gelir Vergisi Kanunu’nda yapılacak değişiklikle, ticari kazancı gerçek usulde vergilendirilen gelir vergisi mükelleflerine yönelik istisna getiriliyor.
Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce sahip olunan taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçlarına ait ticari plakaların elden çıkarılmasından doğan kazançlar gelir vergisinden istisna olacak.
Etki analizinde, Türkiye Noterler Birliğinden alınan veriler ışığında yılda yaklaşık 7-8 bin ticari plakanın el değiştirdiği belirtildi.
BASIN İLAN KURUMU DÜZENLEMESİ 2 BİN 100 YAYINI ETKİLEYECEK
Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun’da yapılacak değişiklikle internet haber sitelerinin vasıf ve ödevlerine yönelik düzenleme yapılacak.
Bu düzenleme, Resmi İlan ve Reklam Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde resmi ilan ve reklam yayımlama hakkına sahip veya bekleme süresindeki yaklaşık 1100 internet haber sitesini doğrudan etkileyecek.
Müeyyidelere yönelik düzenleme ise resmi ilan ve reklam yayımlayan veya bekleme süresindeki yaklaşık 2 bin 100 gazete, dergi ve internet haber sitesi ile prodüktörleri doğrudan ilgilendirecek.
PETROL PİYASASINDA MALİ USULSÜZLÜKLERİN ÖNÜNE GEÇİLMESİ AMAÇLANIYOR
Petrol Piyasası Kanunu’nda yapılacak değişiklikle mali usulsüzlüklerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Düzenlemeyle artırımlı teminat uygulaması sayesinde vergi alacakları ve idari para cezalarının tahsil güvenliğinin korunması hedefleniyor.
Yüksek riskli mükellefler bakımından daha etkin ve caydırıcı bir mali güvence mekanizması oluşturulması öngörülüyor.
361 AKARYAKIT İSTASYONU İÇİN YENİDEN FAALİYET İMKANI
Mevcut durumda geçici faaliyet durdurma tedbiri uygulanan lisanslı 37 akaryakıt istasyonu bulunuyor.
Lisansı bulunmayan 324 istasyonla birlikte toplam 361 akaryakıt istasyonunun yeni düzenleme sonrasında artırımlı teminat mekanizması çerçevesinde yeniden faaliyet gösterebilmesine imkan sağlanabileceği değerlendiriliyor.
Bu başlık, petrol piyasasında hem denetim hem de faaliyetlerin yeniden başlaması açısından önem taşıyor.
ÇOCUK VE ÖĞRENCİLERDEN EĞLENCE VERGİSİ ALINMAYACAK
Teklifle Belediye Gelirleri Kanunu’nda da değişikliğe gidiliyor.
Buna göre, belediye sınırları ile mücavir alanlar içinde yer alan sirkler, lunaparklar, çalgılı bahçeler ve benzeri yerler başta olmak üzere tüm biletle girilen yerlerde 18 yaşını doldurmamış çocuk ve gençlerden eğlence vergisi alınmayacak.
Ayrıca tahsili devam eden 25 yaşını doldurmamış öğrencilerden de eğlence vergisi alınmaması öngörülüyor.
EĞLENCE VERGİSİ GELİRLERİ ANALİZDE YER ALDI
Etki analizine göre, biletle girilen yerlerden alınan eğlence vergisi tutarı 2024 yılı sonu itibarıyla 79 milyon 20 bin lira oldu.
2025 yılının 9 aylık döneminde ise bu tutar 56 milyon 158 bin lira olarak gerçekleşti.
Düzenlemenin, çocuklar, gençler ve öğrenciler açısından eğlence vergisi yükünü kaldırması hedefleniyor.
MAHALLİ İDARE TAŞINMAZLARINDA TAKSİTLİ SATIŞ DÖNEMİ
Devlet İhale Kanunu’nda yapılacak değişiklikle il özel idareleri, belediyeler ve bunlar tarafından kurulan mahalli idare birliklerine ait taşınmazların satış bedeli peşin veya taksitle ödenebilecek.
Etki analizinde, Türkiye’de 51 il özel idaresi, 1407 belediye ve 262 mahalli idare birliği bulunduğu belirtildi.
Bu idarelerin 2025 yılı TÜİK verilerine göre 86 milyon 92 bin 168 kişiye hizmet götürdüğü kaydedildi.
TAŞINMAZ SATIŞ GELİRLERİ 2025’İN 9 AYINDA 79,9 MİLYAR LİRA OLDU
Etki analizine göre, 2024 yılı itibarıyla mahalli idarelerin toplam gelirleri 1 trilyon 420 milyar 679 milyon 249 bin lira oldu.
Toplam gelirler içindeki taşınmaz satışından elde edilen gelirler toplamı 76 milyar 228 milyon 137 bin lira olarak gerçekleşti.
2025 yılının 9 ayı itibarıyla ise 1 trilyon 478 milyar 428 milyon 316 bin lira toplam gelir elde edildi. Bu tutarın içinde 79 milyar 903 milyon 312 bin lira taşınmaz satışı geliri yer aldı.
TAŞINMAZ SATIŞLARININ GELİR PAYI ARTIRILMAK İSTENİYOR
Etki analizine göre taşınmaz satışları, 2024 yılı içinde tüm gelirler içinde yüzde 5,36 pay aldı.
2025’in 9 ayında ise bu oran yüzde 5,40 olarak gerçekleşti.
Taşınmaz satışları; arazi satışları, arsa satışları, lojman satışları, sosyal tesis satışları, diğer bina ve çeşitli taşınmaz türlerinin satışlarını kapsıyor.
Düzenlemeyle mahalli idarelerin taşınmaz satışlarının taksitli yapılması sonucunda daha verimli ve sürdürülebilir gelir akışı elde edilmesi hedefleniyor.
REKLAM KURULU’NUN ÜYE SAYISI 23’E ÇIKARILACAK
Kanun teklifiyle Reklam Kurulu’nun üye sayısının 19’dan 23’e yükseltilmesi öngörülüyor.
Kurul toplantıları için başkan dahil 11 üye yerine 13 üyenin hazır bulunması gerekecek.
Düzenlemenin, tüm Kurul üyelerine ödenen aylık toplam brüt ücret tutarında 77 bin 720 lira artış meydana getirmesi bekleniyor.
REKLAM KURULU İÇİN YILLIK BRÜT ÜCRET ARTIŞI 932 BİN LİRA
Etki analizine göre, Reklam Kurulu’na ilişkin düzenlemenin yıllık toplam brüt ücret tutarında 932 bin 649 lira artışa neden olması öngörülüyor.
Bu artış, üye sayısının yükseltilmesiyle bağlantılı olarak hesaplandı.
Teklifte yer alan düzenlemeler, emniyet kadrolarından basın ilan sistemine, ticari plakalardan petrol piyasasına, mahalli idare gelirlerinden Reklam Kurulu yapısına kadar çok sayıda başlıkta mali ve idari etki doğuracak.
