istanbul-ticaret-gazetesi
istanbul-ticaret-gazetesi

Devletler ve piyasalar yapay zekayı vazgeçilmez görüyor: 'Balon patlasa da...'

ChatGPT ve Gemini gibi araçlarla kullanım oranı hızla artan yapay zeka teknolojileri, son yıllarda devletlerin ve büyük teknoloji şirketlerinin en çok yatırım yaptığı alanlardan biri haline geldi. Milyar dolarlık veri merkezi yatırımları ve yapay zeka girişimlerinin piyasa değerlerindeki yükseliş, “bir yapay zeka balonu mu oluşuyor?” tartışmalarını yeniden alevlendirdi.

Giriş: 29.11.2025 - 09:12
Güncelleme: 29.11.2025 - 09:12
Devletler ve piyasalar yapay zekayı vazgeçilmez görüyor: 'Balon patlasa da...'

SETA araştırmacısı ve Hazar Üniversitesi Öğretim Üyesi Gloria Shkurti Özdemir, özel sektörün yapay zekanın itici gücü haline geldiğini belirterek, ticari rekabetin ve yüksek getiri beklentilerinin yatırımları hızlandırdığını söyledi.


“DEVLETLER VE ŞİRKETLER BİRBİRİNİ BESLİYOR”

Özdemir, yapay zekanın askeri ve jeopolitik etkilerinin artmasıyla devletler ve özel sektör arasında karşılıklı bağımlı bir döngü oluştuğunu ifade etti:

“Şirketler ticari ve teknolojik üstünlük için yarışıyor, devletler ise geride kalmamak için bu teknolojileri fonlamak zorunda kalıyor. Bu da yeni AR-GE dalgalarını tetikliyor.”


ABD’nin Üçüncü Telafi Stratejisi ve Çin’in ‘zekalaştırılmış savaş’ (intelligentization warfare) konseptlerinin, yapay zekanın güvenlik rekabetindeki merkezi rolünü gösterdiğini vurgulayan Özdemir, “Ticari motivasyonlarla askeri kaygıların iç içe geçtiği bu ortamda, yapay zeka ivmesinin tamamen tersine dönmesi neredeyse imkansız.” dedi.


Devletler ve piyasalar yapay zekayı vazgeçilmez görüyor: 'Balon patlasa da...'

“BİR BALON PATLAMASI YAŞANSA BİLE ETKİSİ SINIRLI OLUR”

Özdemir, yapay zeka alanında bazı beklentilerin teknik kapasitenin önüne geçtiğini belirterek, olası bir balon patlamasının sistemik bir çöküşe yol açmayacağını söyledi:


“Artık inovasyon çok daha geniş bir aktör seti tarafından yürütülüyor. Hem devletler hem piyasalar yapay zekayı stratejik olarak vazgeçilmez görüyor. Bu nedenle olası bir duraklama, tam bir duruştan ziyade geçici bir yavaşlama şeklinde olur.”


Özdemir, tarihsel olarak metaverse gibi örneklerde altyapı olgunlaşmadan aşırı beklentiler yaratıldığını hatırlatarak, “Yapay zekada da benzer bir döngü yaşanabilir, ancak bu kalıcı bir duraklama değil, sadece evrimsel bir adaptasyon süreci olur.” değerlendirmesinde bulundu.


“ALGILAR ZAMAN ZAMAN ÖNE GEÇSE DE TEMEL TEKNOLOJİ SAĞLAM”

Yapay zeka uzmanı ve eğitim teknoloğu Doç. Dr. Agah Tuğrul Korucu, balon tartışmalarının veri kalitesi, maliyet-getiri dengesi, halüsinasyon riski ve mühendislik eksikliği gibi unsurlarla bağlantılı olduğunu belirtti.


Korucu, “Şirketlerin elindeki veriler çoğu zaman dağınık veya eksik. Yapay zeka doğru veri olmadan hatasız sonuç veremez. Ancak bu zorluklar teknolojinin olgunlaşma sürecinin doğal parçası.” dedi.

Temel teknolojinin sağlam olduğunu vurgulayan Korucu, “Elektrik, internet veya akıllı telefonlar çıktığında da benzer bir beklenti dalgası yaşandı. Yapay zeka da uzun vadede tıpkı elektrik gibi doğal bir altyapı unsuru haline gelecek.” ifadelerini kullandı.


“ARTIK BÜYÜTMEK DEĞİL AKILLI KÜÇÜLTME DÖNEMİNE GİRİYORUZ”

Korucu, yapay zekanın yüksek enerji ve veri ihtiyacının sürdürülebilirlik tartışmalarını gündeme getirdiğini belirterek, “Her problemi devasa modellerle çözmek gerekmiyor. Küçük ama çok iyi özelleştirilmiş modeller daha verimli sonuç verebiliyor. Yakında akıllıca küçültülmüş, ihtisasa dayalı modeller öne çıkacak.” dedi.


“ÜRETİMDE VERİMLİLİK VE REKABET GÜCÜNÜ ARTIRIYOR”

Korucu, yapay zekanın sanayide ölçülebilir etkiler yarattığını vurguladı:

“Bir uzmanın 8 saatte yaptığı analiz, yapay zeka tarafından saniyeler içinde tamamlanabiliyor. Robotik üretim hatlarında mikron düzeyindeki hatalar anında tespit ediliyor. Bu hem kaliteyi artırıyor hem maliyeti düşürüyor.”


Yapay zekanın, tekrara dayalı ve riskli işlerde iş güvenliğini artırdığını belirten Korucu, “Otomasyonla süreçler dakikalar içinde tamamlanıyor. Bu da şirketlerin rekabet gücünü doğrudan yükseltiyor.” dedi.


Uzmanlara göre, yapay zeka artık geçici bir teknoloji dalgası değil; ekonomik rekabet, güvenlik stratejileri ve sanayi üretiminde vazgeçilmez bir altyapı unsuru haline gelmiş durumda.