Türkiye’nin Somali açıklarında yürüttüğü hidrokarbon arama faaliyetleri yeni bir evreye girerken, “Çağrı Bey” sondaj gemisinin Mogadişu’ya ulaşmasıyla iki ülke arasındaki stratejik iş birliği derinleşti. Sürece ilişkin değerlendirmelerde bulunan uzmanlar, gelişmenin enerji ve egemenlik boyutuna dikkat çekti.
TARİHİ BİR DÖNÜM NOKTASI
Deniz Hukuku Ulusal Araştırma Merkezi Müdürü Mustafa Başkara, Türkiye ile Somali ilişkilerinin son yıllarda önemli ölçüde geliştiğini belirtti.
“Türkiye ile Somali ilişkilerini ciddi bir şekilde geliştirmektedir ancak işin milat noktası denilebilecek tarafı da 2011 yılında Cumhurbaşkanı (Recep Tayyip) Erdoğan'ın Somali'ye uzattığı yardım eli ve o tarihten itibaren yapılan büyük adımlar.”
Başkara, sondaj faaliyetlerinin iki ülke açısından bir ilk olduğunu vurgulayarak, “Artık Somali bakımından ilk defa denizlerinde bir sondaj çalışması yapılıyor, Türkiye bakımından ise ilk defa Türkiye dışında bir yerde sondaj çalışması yapılıyor ve her iki taraf bakımından da tarihi bir ana şahitlik ediyoruz.” dedi.
ENERJİ DIŞINDA ÇOK BOYUTLU İŞ BİRLİĞİ
Başkara, Türkiye ile Somali arasındaki ilişkilerin yalnızca enerji alanıyla sınırlı olmadığını belirtti.
“Zaten Somali ile Türkiye arasındaki ilişkiler sadece denizlerde sınırlı değildir. Zira geçtiğimiz günlerde ilk defa Türk sahipli bir gemi Somali bayrağını dalgalandırmaya başladı. Bunun yanı sıra Somali devleti ile Türkiye'den Oyak şirketi anlaşma imzaladı ve her iki taraf da denizdeki canlılar üzerinde ortaklaşa kazanacaklar.”
Başkara, süreci yakından takip ettiklerini ifade ederek, “Ümit ediyorum ki çok yakın zamanda hem Somali vatandaşları hem de Türk devleti için müjdeli haberler alacağız.” diye konuştu.
EGEMENLİK VE DEVLET KAPASİTESİ VURGUSU
SETA araştırmacısı Tunç Demirtaş ise sürecin yalnızca enerji değil egemenlik açısından da kritik olduğunu söyledi.
“Somali'de devlet kapasitesindeki gelişmeyle beraber bu süreç bir anlamda egemenlikle doğrudan ilgilidir. Çünkü bu süreç tamamen Somali devletinin egemenliği altında yapılmaktadır.”
“ÇAĞRI BEY UMUDU DA BERABERİNDE GETİRDİ”
Demirtaş, projenin sembolik anlamına dikkat çekerek, “Çağrı Bey sadece kendi gelmedi, umudu da beraberinde getirdi.” ifadelerini kullandı.
TARİHSEL ORTAKLIK VURGUSU
Demirtaş, iki ülke arasındaki ilişkilerin köklü bir geçmişe dayandığını belirtti.
“İki ülke arasında geçmişten de gelen, özellikle 15. yüzyılın sonlarına doğru dayanan ilişkiler, şu anda ilerleyen yıllarda daha da gelişmesi beklenen güçlü bir ortaklık kuruldu.”
İLK SONDAJ NOKTASINA UĞURLANDI
Türkiye’nin derin deniz sondaj gemisi “Çağrı Bey”, Mogadişu’da düzenlenen törenin ardından ilk faaliyetini gerçekleştireceği Curad-1 kuyusuna uğurlandı.
ÇOK BOYUTLU İŞ BİRLİĞİ DEVAM EDİYOR
Türkiye ile Somali arasındaki iş birliği 2011 yılından bu yana güvenlik, askeri eğitim, ekonomi, sağlık, eğitim ve altyapı alanlarında çok boyutlu şekilde sürüyor. Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından Mogadişu’da kurulan TÜRKSOM Askeri Eğitim Üssü aracılığıyla Somali ordusuna eğitim verilmeye devam ediliyor.
