Bakır, mayıs ayını uluslararası piyasalarda rekorlar kırarak geride bıraktı. Londra Metal Borsası'nda (LME) fiyatlar mayıs ortasında 14 bin 153 dolarla tüm zamanların zirvesini gördü. Ayı yüzde 5'e yakın primle kapatan bakırın, yılbaşından bu yana yatırımcısına yüzde 11 kazandırdığı hesaplandı. Serbest piyasada libre fiyatı ise 13 Mayıs'ta 6.67 dolar ile tarihi rekor kırmıştı.
TARİHİ ZİRVELER VE ARZ DARBOĞAZI
Fiyatlardaki bu sert artışta arz-talep dengesindeki yapısal bozulmalar temel etken oldu. Yapay zeka tabanlı veri merkezleri ve yenilenebilir enerji altyapısına yönelik fiziki talep artarken, üretim kanadında ciddi aksamalar yaşandı. Dünyanın en büyük bakır üreticisi Şili'de maden üretiminin yıllık bazda yüzde 9'dan fazla daralması, Endonezya ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki kritik madenlerde yaşanan gecikmeler arz endişelerini perçinledi. Ayrıca, Orta Doğu savaşının tetiklediği Hürmüz Boğazı kaynaklı sıkıntılar, Zambiya ve Kongo'daki üretim hatları için gereken kükürt tedarikini vurarak rekor fiyat artışlarını destekledi.
TRUMP'TAN VERGİ KARARI
Küresel piyasaların bir diğer odak noktası ise Washington oldu. ABD Başkanı Donald Trump, 1 Haziran'da çelik, alüminyum ve bakır ithalatına yönelik tarifelerde stratejik bir güncelleme imzaladı. Beyaz Saray'ın açıklamasına göre, tarım makinaları ile konut ısıtma ve havalandırma ekipmanlarını içeren belirli türev ürünlerde uygulanan gümrük vergisi yüzde 25'ten yüzde 15'e düşürüldü. Anlaşmalı ülkelerden ithal edilen buldozer ve forklift gibi mobil endüstriyel ekipmanlar da yüzde 15'lik tarifeye dahil edildi. İç üretimi güçlü bir şekilde desteklemek amacıyla sermaye ekipmanlarında en az yüzde 85 oranında ABD'de eritilmiş ve dökülmüş metal kullanan yabancı şirketlerin yüzde 10'luk daha düşük bir vergiden faydalanabileceği duyuruldu. Bu teşviklerin, Amerikan endüstriyel tabanını yeniden inşa edecek yatırımları hızlandırmak için 31 Aralık 2027 tarihine kadar geçici olarak uygulanacağı belirtildi.
DEV BANKALAR TAHMİNLERİ GÜNCELLEDİ
ABD'nin rafine bakırda yeni korumacı vergiler getirebileceği beklentisi, mayıs ayında ABD'li ithalatçılar arasında tarihte eşine az rastlanır bir fiziki ‘stoklama’ telaşı başlattı. Sisteme girecek bu büyük daralma endişesi, bu süreçte dev finans kuruluşlarının hedef fiyatlarında agresif yukarı yönlü revizyonlara gitmesine yol açtı.
Goldman Sachs: ABD ithalatçılarının stoklama eğilimiyle ülkenin bu yılki bakır envanteri birikim tahminini 550 bin tondan 900 bin tona yükselten banka, ABD dışındaki pazarlarda arz açığının 60 bin tondan bir anda 640 bin tona fırlayacağını hesapladı. Yıl sonu hedef fiyatını yüzde 10'un üzerinde bir artışla 12 bin 465 dolardan 13 bin 735 dolara çıkaran kurum; 2030 yılına kadar şebeke güvenliği ve yapay zeka kaynaklı yeni taleplerin küresel büyümenin yüzde 60'ını oluşturacağını vurguladı. Küresel maden arzı tahmini ise maden felaketleri sebebiyle 350 bin ton aşağı çekildi.
Citigroup: 2026 yılı içerisinde bakır için ilk kez resmi olarak ‘yükseliş’ (bullish) pozisyonuna geçen banka, yeni bir öngörü paylaştı. Kurum, artan fiziki talepler ve arz açığı nedeniyle fiyatların haziran ayında 14 bin 500 doları test edeceğini, yıl bitmeden ise 15 bin dolar barajını aşarak kalıcı bir eşik atlayacağını bildirdi.
