{"status":true,"post":{"id":24521,"user_id":30,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 14:48:40","created_at":"2021-01-21T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T11:48:40.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":24521,"is_featured":0,"title":"\u2018Zirkon\u2019a talep art\u0131\u015f\u0131 y\u00fczde 17\u2019yi a\u015f\u0131yor","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

\u0130leri teknoloji \u00fcr\u00fcnlerinin ve \u00f6zellikle de n\u00fckleer sanayinin vazge\u00e7ilmez \u00f6\u011fesi haline gelen zirkona, d\u00fcnya genelinde y\u0131ll\u0131k y\u00fczde 17\u2019leri a\u015fan bir talep art\u0131\u015f\u0131 ya\u015fan\u0131yor. Y\u0131ll\u0131k 1.5 milyon ton civar\u0131ndaki \u00fcretimin bu \u015fekliyle devam etmesi durumunda yak\u0131n gelecekte piyasa s\u0131k\u0131\u015facak; \u00e7\u00fcnk\u00fc tespit edilen rezerv miktar\u0131 62 milyon ton seviyesinde.<\/strong><\/span><\/p>

D\u00fcnyada hen\u00fcz tespit edilen 62 milyon ton zirkon rezervinin 42 milyon tonu Avustralya\u2019da, 6.5 milyon tonu G\u00fcney Afrika\u2019da, 1.8 milyon tonu Mozambik\u2019te. ABD ile \u00c7in\u2019in her birinde de 500\u2019er bin ton civar\u0131nda bulundu\u011fu belirtiliyor. Senegal\u2019de ke\u015ffedilen rezervler ise hakim akt\u00f6rleri aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir rekabete sahne oluyor.<\/strong><\/span><\/p>

Prof. Dr. Ahmet Kavas
<\/strong><\/span><\/strong><\/span><\/p>

Yery\u00fcz\u00fcnde \u015fimdiye kadar tespit edilebilen 4 bin 750\u2019den fazla mineral aras\u0131nda en eskisi kabul edilen \u2018zirkon\u2019, ge\u00e7ti\u011fimiz 50 y\u0131l i\u00e7inde ileri teknolojinin vazge\u00e7ilmez \u00f6\u011fesi haline geldi. 2019 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla d\u00fcnyada tespit edilen 62 milyon ton zirkon rezervinin 42 milyon tonunun Avustralya\u2019da, 6.5 milyon tonunun G\u00fcney Afrika\u2019da, 1.8 milyon tonunun Mozambik\u2019te, ABD ile \u00c7in\u2019in her birinde de 500\u2019er bin ton civar\u0131nda bulundu\u011fu, farkl\u0131 \u00fclkelerdeki maden miktarlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan kurulu\u015flarca teyit ediliyor. Kenya\u2019daki rezervin 120 milyon ton kadar oldu\u011fu tahmin edilirken, Senegal\u2019in iki farkl\u0131 b\u00f6lgesindeki mevcut iki kayna\u011f\u0131n toplam miktar\u0131 hakk\u0131nda<\/span>ise herhangi bir tahmine rastlan\u0131lm\u0131yor. Asl\u0131nda bir\u00e7ok \u00fclkede de s\u0131n\u0131rl\u0131 miktarda i\u015fletilen bu madenin oran\u0131, her biri i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fck bulunsa da bunlar\u0131n toplam\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmeyecek bir hacme ula\u015farak, 11 milyon ton gibi t\u00fcm kaynak mevcudun alt\u0131da birini temsil ediyor. B\u00f6ylece sadece herhangi bir toplam rezervi hakk\u0131nda bilgi verilmeyen Senegal\u2019inki hari\u00e7 geriye kalan 10 milyon tonluk Afrika k\u0131tas\u0131ndaki zirkon yata\u011f\u0131 G\u00fcney Afrika, Mozambik ve Kenya\u2019da i\u015fletiliyor.<\/span><\/p>

Zirkonun bilinen ve i\u015fletilen mevcut kaynaklar\u0131na olan talep, ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda y\u0131ll\u0131k ortalama y\u00fczde 3.5 bir art\u0131\u015fla seyrediyordu. \u00c7in\u2019in kendi \u00fcretiminin son y\u0131llarda giderek d\u00fc\u015fmesinin etkisiyle d\u0131\u015f pazarlara a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklendi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu sebeple de d\u00fcnya genelinde bu madene y\u0131ll\u0131k y\u00fczde 17\u2019leri a\u015fan bir talep art\u0131\u015f\u0131 ya\u015fan\u0131yor. Oysa ki y\u0131ll\u0131k 1.5 milyon ton civar\u0131ndaki \u00fcretimin bu \u015fekliyle devam etmesi durumunda \u00f6n\u00fcm\u00fczde sadece 40 y\u0131ll\u0131k bir rezervin kald\u0131\u011f\u0131 kaydediliyor.<\/span><\/p>

SENEGAL\u2019DE DE G\u00dcNDEM<\/strong><\/span><\/p>

T\u00fcm zirkon madenleri i\u00e7inde Senegal\u2019deki zirkon yataklar\u0131n\u0131n i\u015fletilmesi kadar \u00f6zellikle sanal alem ba\u015fta olmak \u00fczere yerel medyada ele\u015ftiri konusu olan\u0131na pek rastlan\u0131lm\u0131yor. Hen\u00fcz Frans\u0131z s\u00f6m\u00fcrgesi alt\u0131ndayken 1940\u2019l\u0131 y\u0131llardan itibaren i\u015fletilen fosfat madeni, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sonras\u0131nda da onlarca y\u0131l \u00fclkenin yeg\u00e2ne hammadde kayna\u011f\u0131 idi. D\u00fcnya genelinde farkl\u0131 madenlere artan ihtiya\u00e7lara ba\u011fl\u0131 olarak y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm olarak T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00f6rtte biri kadar alana sahip Senegal\u2019in \u0131rmakla \u00e7evrili co\u011frafyas\u0131n\u0131n sadece tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131k \u00fclkesi olmad\u0131\u011f\u0131 son yar\u0131m as\u0131rda g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Alt\u0131n, platinoid ve g\u00fcm\u00fc\u015f gibi de\u011ferli madenleri yan\u0131nda bir\u00e7ok baz mineralleri (demir, bak\u0131r, krom, nikel), sanayi mineralleri (fosfat, kire\u00e7ta\u015f\u0131), a\u011f\u0131r mineraller (zirkon, titanyum, l\u00f6koksen, rutil, ilmenit), s\u00fcs ta\u015flar\u0131 ve yap\u0131 malzemeleri de dahil kuzeyden g\u00fcneye, Atlas Okyanusu boyunca uzanan 700 km. sahilinde ve do\u011fu s\u0131n\u0131r\u0131 boyunca tespit edildi. Bilhassa 2012 y\u0131l\u0131nda devlet ba\u015fkan\u0131 olan Macky Sall\u2019in maden m\u00fchendisi olmas\u0131 ve bu g\u00f6reve gelmeden \u00f6nce de madenlerle ilgili \u00f6nemli sorumluluklar \u00fcstlenmesi sayesinde daha \u00f6nce tespit edilip i\u015fletilemeyenler dahil mevcut kaynaklar\u0131 \u00f6nemli oranda i\u015fletilmeye al\u0131nd\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde fosfat ve zirkon madenlerinde d\u00fcnyadaki t\u00fcm \u00fcretici devletlerin ilk 10\u2019u aras\u0131nda ismi ge\u00e7iyor.<\/span><\/p>

\u00dclkelerin kaderlerinde bazen k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck k\u00f6yler bile bulunduklar\u0131 yerin kimi zaman co\u011frafi konumu, kimi zaman da yeralt\u0131 kaynaklar\u0131 ile isimleri hen\u00fcz yerel halk\u0131 taraf\u0131ndan bilinmeden uluslararas\u0131 \u015f\u00f6hrete kavu\u015furlar. Bunun belki de en ilgin\u00e7 \u00f6rneklerinden ikisi, Senegal\u2019in Atlas Okyanusu sahilinde yer alan ba\u015fkent Dakar\u2019\u0131n kuzeyindeki Niayes g\u00f6lgesindeki Diogo ve Gambiya<\/span>s\u0131n\u0131r\u0131na birka\u00e7 kilometre mesafedeki Niafarang k\u00f6yleri. Onlara bu tan\u0131nmay\u0131 sa\u011flayan da her ikisinde bulunan zirkon maden yataklar\u0131.<\/span><\/p>

Z\u0130RKONUN SENEGAL\u2019DE KE\u015eF\u0130<\/strong><\/span><\/p>

ABD\u2019li DuPont Nemours isimli bir kimya firmas\u0131, 1980\u2019li y\u0131llar\u0131n sonunda Senegal\u2019in ba\u015fkenti Dakar\u2019\u0131n 150 km. kadar kuzeyinde yer alan Diogo\u2019da ilk defa zirkon yataklar\u0131n\u0131 tespit etti. D\u00fcnyada \u00f6zellikle Asya\u2019da bu madene duyulan ihtiyac\u0131n artmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak 2010\u2019lu y\u0131llarda buran\u0131n da i\u015fletilmeye al\u0131nma giri\u015fimi, bir anda \u00fclkede \u00e7e\u015fitli tart\u0131\u015fmalar\u0131n da alevlenmesine sebep oldu. Zira bu yerle\u015fim yeri merkez olmak \u00fczere kuzey ve g\u00fcney istikametlerine do\u011fru uzanan toplam 107 km\u2019lik sahil boyunca ge\u00e7mi\u015fte de Frans\u0131zlar taraf\u0131ndan buradaki kumluklardan y\u00fckl\u00fc miktarlarda ne oldu\u011fu hakk\u0131nda halk\u0131n bilgisi olmadan al\u0131mlar oldu\u011funu iddia edenler vard\u0131.<\/span><\/p>

2000\u2019li y\u0131llarda hem buras\u0131 hem de g\u00fcneybat\u0131s\u0131ndaki Niafarang k\u00f6y\u00fc madenlerinin i\u015fletilmeye al\u0131nma s\u00fcreci devletin ilgili birimlerinin yak\u0131n te\u015fviki ile y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine ra\u011fmen siyasi anlamda hem muhalefet partilerinin hem de halk\u0131n belli kesimlerinin ele\u015ftirilerinin \u00f6n\u00fc bir t\u00fcrl\u00fc kesilemiyor. \u00d6zellikle Niafarang k\u00f6y\u00fc \u00e7evresindeki tabii yap\u0131n\u0131n 4.5 milyon ton tahmin edilen rezervin tamam\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 durumunda okyanus suyunu adeta tutan bu maden yata\u011f\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131yla ciddi hasar g\u00f6rece\u011fi konusu. Hatta bu maden i\u015fletilmeye al\u0131naca\u011f\u0131 s\u0131rada buna te\u015febb\u00fcs\u00fcn b\u00f6lgede yerel makamlarla aralar\u0131nda \u00e7at\u0131\u015fma sebebi olabilece\u011fi dahi ifade ediliyordu. Fakat bunun arkas\u0131nda b\u00f6lgeye turizm bahanesiyle gelen Avrupal\u0131lar\u0131n yerel halk\u0131 \u00e7evrecilik konusunda etkileyip madenin devreye girmesini durdurmak oldu\u011funu ifade edenler de var. \u00d6zellikle bu madenin 2004\u2019te Avustralyal\u0131 Carnegie ile ba\u015flayan ve \u015fimdilerde \u00c7in men\u015feli bir \u015firketle birlikte Senegal devletine ait maden i\u015fletmesinin i\u015ftiraki ile ilk giri\u015fimciden buradaki haklar\u0131n\u0131 devralan Hong-Kong merkezli ba\u015fka bir Avustralyal\u0131 \u015firket olan Astron, kuzeydeki Fransa ve di\u011fer Avustralya men\u015feli Mineral Deposits (MDL) isimli iki \u015firketin i\u015fletmesi aras\u0131ndaki rekabete dayand\u0131\u011f\u0131 da iddialar aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/span><\/p>

SANAY\u0130N\u0130N ARANAN MADEN\u0130<\/strong><\/span><\/p>

Zirkon \u00fcretiminden oran olarak en \u00e7ok istifade eden alan, k\u0131saca karolaj denen seramik ve benzeri \u00fcr\u00fcnlerin elde edildi\u011fi fabrikalar. Bu anlamda madenin y\u00fczde 46 ila y\u00fczde 53 aras\u0131nda bir \u00fcr\u00fcn\u00fc do\u011frudan bu sekt\u00f6r\u00fcn ihtiyac\u0131na cevap veriyor. \u0130kinci alan ise yap\u0131 malzemelerinin bundan elde edilmesi ki, y\u00fczde 13 civar\u0131nda k\u0131sm\u0131na denk geliyor. Cam sanayinin de vazge\u00e7ilmez temel maddesi. Televizyon ve benzeri malzemelerin plazma ekranlar\u0131n\u0131n yap\u0131m\u0131nda, uzay sanayinde, bilhassa roketlerin yap\u0131m\u0131nda, askeri malzemeler i\u00e7inde bombalar\u0131n \u00fcretiminde, kimya end\u00fcstrisinin ila\u00e7, \u00f6zellikle plastik ve ka\u011f\u0131t \u00fcretimi dahil bir\u00e7ok farkl\u0131 kolunda en fazla istifade edilen bir \u00fcr\u00fcn. Sanayide ihtiya\u00e7 duyulan taklit elmas, cilalama, z\u0131mpara, a\u015f\u0131nd\u0131rma, parlatma i\u015flemleri i\u00e7in gerekli malzemelerin \u00fcretiminde, m\u0131knat\u0131slar\u0131n yap\u0131m\u0131nda, emaye kaplama, kuyumculuk, tekstil, ate\u015fe dayan\u0131kl\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin her birinde aranan bir madde. Bu sebeple d\u00fcnyan\u0131n en pahal\u0131 ve en \u00e7ok aranan madeni. Tonu son y\u0131llarda bu sebeple bin 300 ila bin 500 dolar aras\u0131nda m\u00fc\u015fteri buluyor.<\/span><\/p>

N\u00dcKLEER VE D\u0130\u015e PROTEZ\u0130 \u0130\u00c7\u0130N VAZGE\u00c7\u0130LMEZ<\/strong><\/span><\/p>

N\u00fckleer reakt\u00f6rlerin in\u015fas\u0131ndan bunun at\u0131klar\u0131n\u0131n depoland\u0131\u011f\u0131 koruma kaplar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere insan v\u00fccuduna en uyumlu madde olarak a\u011fz\u0131m\u0131zdaki protez di\u015flerin malzemesi ve g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fcn her t\u00fcrl\u00fc \u00e7izilmelere kar\u015f\u0131 koruyucu tabakas\u0131, saatlerin kasas\u0131ndaki alt\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fcn sa\u011flanmas\u0131, mutfaktaki \u00e7atal ve b\u0131\u00e7aklardan f\u0131r\u0131nlardaki \u0131s\u0131y\u0131 tutan maddelere kadar, t\u00fcm metal\u00fcrjinin d\u00f6k\u00fcmhanelerindeki her t\u00fcrl\u00fc eritme i\u015flemi i\u00e7in gerekli dayan\u0131kl\u0131 tu\u011flalar dahil kullan\u0131m alan\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn geni\u015fleyen madenin hen\u00fcz yerini alacak bir rakibi bulunmu\u015f de\u011fil. \u00d6zellikle n\u00fckleer at\u0131klar\u0131n korunmas\u0131nda tercih edilen zirkon madeni sayesinde haz\u0131rlanan \u00f6zle koruma kaplar\u0131n\u0131n 2000 y\u0131l dayan\u0131kl\u0131 olaca\u011f\u0131 ifade ediliyor. Fransa\u2019n\u0131n bu madene ilgisinin arkas\u0131nda, hem kendi n\u00fckleer reakt\u00f6rlerinin in\u015fas\u0131 hem de 40 civar\u0131ndaki n\u00fckleer tesisinin y\u0131ll\u0131k 321 ton n\u00fckleer at\u0131\u011f\u0131n\u0131 kolayca ve g\u00fcvenle depolayabilme f\u0131rsat\u0131 yat\u0131yor.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"zirkona-talep-artisi-yuzde-17yi-asiyor","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"\u2018Zirkon\u2019a talep art\u0131\u015f\u0131 y\u00fczde 17\u2019yi a\u015f\u0131yor","meta_description":"Prof. Dr. Ahmet Kavas","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1155,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":30,"name":"AHMET","surname":"KAVAS","email":"prof-dr-ahmet-kavas@gmail.com","slug":"prof-dr-ahmet-kavas","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/17336916002RXDhDXyMw3kEXW.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-10-24T11:09:13.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:44:44.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":24620,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":24521,"locale":"tr","category_id":73,"title":"\u2018Zirkon\u2019a talep art\u0131\u015f\u0131 y\u00fczde 17\u2019yi a\u015f\u0131yor","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

\u0130leri teknoloji \u00fcr\u00fcnlerinin ve \u00f6zellikle de n\u00fckleer sanayinin vazge\u00e7ilmez \u00f6\u011fesi haline gelen zirkona, d\u00fcnya genelinde y\u0131ll\u0131k y\u00fczde 17\u2019leri a\u015fan bir talep art\u0131\u015f\u0131 ya\u015fan\u0131yor. Y\u0131ll\u0131k 1.5 milyon ton civar\u0131ndaki \u00fcretimin bu \u015fekliyle devam etmesi durumunda yak\u0131n gelecekte piyasa s\u0131k\u0131\u015facak; \u00e7\u00fcnk\u00fc tespit edilen rezerv miktar\u0131 62 milyon ton seviyesinde.<\/strong><\/span><\/p>

D\u00fcnyada hen\u00fcz tespit edilen 62 milyon ton zirkon rezervinin 42 milyon tonu Avustralya\u2019da, 6.5 milyon tonu G\u00fcney Afrika\u2019da, 1.8 milyon tonu Mozambik\u2019te. ABD ile \u00c7in\u2019in her birinde de 500\u2019er bin ton civar\u0131nda bulundu\u011fu belirtiliyor. Senegal\u2019de ke\u015ffedilen rezervler ise hakim akt\u00f6rleri aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir rekabete sahne oluyor.<\/strong><\/span><\/p>

Prof. Dr. Ahmet Kavas
<\/strong><\/span><\/strong><\/span><\/p>

Yery\u00fcz\u00fcnde \u015fimdiye kadar tespit edilebilen 4 bin 750\u2019den fazla mineral aras\u0131nda en eskisi kabul edilen \u2018zirkon\u2019, ge\u00e7ti\u011fimiz 50 y\u0131l i\u00e7inde ileri teknolojinin vazge\u00e7ilmez \u00f6\u011fesi haline geldi. 2019 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla d\u00fcnyada tespit edilen 62 milyon ton zirkon rezervinin 42 milyon tonunun Avustralya\u2019da, 6.5 milyon tonunun G\u00fcney Afrika\u2019da, 1.8 milyon tonunun Mozambik\u2019te, ABD ile \u00c7in\u2019in her birinde de 500\u2019er bin ton civar\u0131nda bulundu\u011fu, farkl\u0131 \u00fclkelerdeki maden miktarlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan kurulu\u015flarca teyit ediliyor. Kenya\u2019daki rezervin 120 milyon ton kadar oldu\u011fu tahmin edilirken, Senegal\u2019in iki farkl\u0131 b\u00f6lgesindeki mevcut iki kayna\u011f\u0131n toplam miktar\u0131 hakk\u0131nda<\/span>ise herhangi bir tahmine rastlan\u0131lm\u0131yor. Asl\u0131nda bir\u00e7ok \u00fclkede de s\u0131n\u0131rl\u0131 miktarda i\u015fletilen bu madenin oran\u0131, her biri i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fck bulunsa da bunlar\u0131n toplam\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmeyecek bir hacme ula\u015farak, 11 milyon ton gibi t\u00fcm kaynak mevcudun alt\u0131da birini temsil ediyor. B\u00f6ylece sadece herhangi bir toplam rezervi hakk\u0131nda bilgi verilmeyen Senegal\u2019inki hari\u00e7 geriye kalan 10 milyon tonluk Afrika k\u0131tas\u0131ndaki zirkon yata\u011f\u0131 G\u00fcney Afrika, Mozambik ve Kenya\u2019da i\u015fletiliyor.<\/span><\/p>

Zirkonun bilinen ve i\u015fletilen mevcut kaynaklar\u0131na olan talep, ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda y\u0131ll\u0131k ortalama y\u00fczde 3.5 bir art\u0131\u015fla seyrediyordu. \u00c7in\u2019in kendi \u00fcretiminin son y\u0131llarda giderek d\u00fc\u015fmesinin etkisiyle d\u0131\u015f pazarlara a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklendi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu sebeple de d\u00fcnya genelinde bu madene y\u0131ll\u0131k y\u00fczde 17\u2019leri a\u015fan bir talep art\u0131\u015f\u0131 ya\u015fan\u0131yor. Oysa ki y\u0131ll\u0131k 1.5 milyon ton civar\u0131ndaki \u00fcretimin bu \u015fekliyle devam etmesi durumunda \u00f6n\u00fcm\u00fczde sadece 40 y\u0131ll\u0131k bir rezervin kald\u0131\u011f\u0131 kaydediliyor.<\/span><\/p>

SENEGAL\u2019DE DE G\u00dcNDEM<\/strong><\/span><\/p>

T\u00fcm zirkon madenleri i\u00e7inde Senegal\u2019deki zirkon yataklar\u0131n\u0131n i\u015fletilmesi kadar \u00f6zellikle sanal alem ba\u015fta olmak \u00fczere yerel medyada ele\u015ftiri konusu olan\u0131na pek rastlan\u0131lm\u0131yor. Hen\u00fcz Frans\u0131z s\u00f6m\u00fcrgesi alt\u0131ndayken 1940\u2019l\u0131 y\u0131llardan itibaren i\u015fletilen fosfat madeni, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sonras\u0131nda da onlarca y\u0131l \u00fclkenin yeg\u00e2ne hammadde kayna\u011f\u0131 idi. D\u00fcnya genelinde farkl\u0131 madenlere artan ihtiya\u00e7lara ba\u011fl\u0131 olarak y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm olarak T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00f6rtte biri kadar alana sahip Senegal\u2019in \u0131rmakla \u00e7evrili co\u011frafyas\u0131n\u0131n sadece tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131k \u00fclkesi olmad\u0131\u011f\u0131 son yar\u0131m as\u0131rda g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Alt\u0131n, platinoid ve g\u00fcm\u00fc\u015f gibi de\u011ferli madenleri yan\u0131nda bir\u00e7ok baz mineralleri (demir, bak\u0131r, krom, nikel), sanayi mineralleri (fosfat, kire\u00e7ta\u015f\u0131), a\u011f\u0131r mineraller (zirkon, titanyum, l\u00f6koksen, rutil, ilmenit), s\u00fcs ta\u015flar\u0131 ve yap\u0131 malzemeleri de dahil kuzeyden g\u00fcneye, Atlas Okyanusu boyunca uzanan 700 km. sahilinde ve do\u011fu s\u0131n\u0131r\u0131 boyunca tespit edildi. Bilhassa 2012 y\u0131l\u0131nda devlet ba\u015fkan\u0131 olan Macky Sall\u2019in maden m\u00fchendisi olmas\u0131 ve bu g\u00f6reve gelmeden \u00f6nce de madenlerle ilgili \u00f6nemli sorumluluklar \u00fcstlenmesi sayesinde daha \u00f6nce tespit edilip i\u015fletilemeyenler dahil mevcut kaynaklar\u0131 \u00f6nemli oranda i\u015fletilmeye al\u0131nd\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde fosfat ve zirkon madenlerinde d\u00fcnyadaki t\u00fcm \u00fcretici devletlerin ilk 10\u2019u aras\u0131nda ismi ge\u00e7iyor.<\/span><\/p>

\u00dclkelerin kaderlerinde bazen k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck k\u00f6yler bile bulunduklar\u0131 yerin kimi zaman co\u011frafi konumu, kimi zaman da yeralt\u0131 kaynaklar\u0131 ile isimleri hen\u00fcz yerel halk\u0131 taraf\u0131ndan bilinmeden uluslararas\u0131 \u015f\u00f6hrete kavu\u015furlar. Bunun belki de en ilgin\u00e7 \u00f6rneklerinden ikisi, Senegal\u2019in Atlas Okyanusu sahilinde yer alan ba\u015fkent Dakar\u2019\u0131n kuzeyindeki Niayes g\u00f6lgesindeki Diogo ve Gambiya<\/span>s\u0131n\u0131r\u0131na birka\u00e7 kilometre mesafedeki Niafarang k\u00f6yleri. Onlara bu tan\u0131nmay\u0131 sa\u011flayan da her ikisinde bulunan zirkon maden yataklar\u0131.<\/span><\/p>

Z\u0130RKONUN SENEGAL\u2019DE KE\u015eF\u0130<\/strong><\/span><\/p>

ABD\u2019li DuPont Nemours isimli bir kimya firmas\u0131, 1980\u2019li y\u0131llar\u0131n sonunda Senegal\u2019in ba\u015fkenti Dakar\u2019\u0131n 150 km. kadar kuzeyinde yer alan Diogo\u2019da ilk defa zirkon yataklar\u0131n\u0131 tespit etti. D\u00fcnyada \u00f6zellikle Asya\u2019da bu madene duyulan ihtiyac\u0131n artmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak 2010\u2019lu y\u0131llarda buran\u0131n da i\u015fletilmeye al\u0131nma giri\u015fimi, bir anda \u00fclkede \u00e7e\u015fitli tart\u0131\u015fmalar\u0131n da alevlenmesine sebep oldu. Zira bu yerle\u015fim yeri merkez olmak \u00fczere kuzey ve g\u00fcney istikametlerine do\u011fru uzanan toplam 107 km\u2019lik sahil boyunca ge\u00e7mi\u015fte de Frans\u0131zlar taraf\u0131ndan buradaki kumluklardan y\u00fckl\u00fc miktarlarda ne oldu\u011fu hakk\u0131nda halk\u0131n bilgisi olmadan al\u0131mlar oldu\u011funu iddia edenler vard\u0131.<\/span><\/p>

2000\u2019li y\u0131llarda hem buras\u0131 hem de g\u00fcneybat\u0131s\u0131ndaki Niafarang k\u00f6y\u00fc madenlerinin i\u015fletilmeye al\u0131nma s\u00fcreci devletin ilgili birimlerinin yak\u0131n te\u015fviki ile y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine ra\u011fmen siyasi anlamda hem muhalefet partilerinin hem de halk\u0131n belli kesimlerinin ele\u015ftirilerinin \u00f6n\u00fc bir t\u00fcrl\u00fc kesilemiyor. \u00d6zellikle Niafarang k\u00f6y\u00fc \u00e7evresindeki tabii yap\u0131n\u0131n 4.5 milyon ton tahmin edilen rezervin tamam\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 durumunda okyanus suyunu adeta tutan bu maden yata\u011f\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131yla ciddi hasar g\u00f6rece\u011fi konusu. Hatta bu maden i\u015fletilmeye al\u0131naca\u011f\u0131 s\u0131rada buna te\u015febb\u00fcs\u00fcn b\u00f6lgede yerel makamlarla aralar\u0131nda \u00e7at\u0131\u015fma sebebi olabilece\u011fi dahi ifade ediliyordu. Fakat bunun arkas\u0131nda b\u00f6lgeye turizm bahanesiyle gelen Avrupal\u0131lar\u0131n yerel halk\u0131 \u00e7evrecilik konusunda etkileyip madenin devreye girmesini durdurmak oldu\u011funu ifade edenler de var. \u00d6zellikle bu madenin 2004\u2019te Avustralyal\u0131 Carnegie ile ba\u015flayan ve \u015fimdilerde \u00c7in men\u015feli bir \u015firketle birlikte Senegal devletine ait maden i\u015fletmesinin i\u015ftiraki ile ilk giri\u015fimciden buradaki haklar\u0131n\u0131 devralan Hong-Kong merkezli ba\u015fka bir Avustralyal\u0131 \u015firket olan Astron, kuzeydeki Fransa ve di\u011fer Avustralya men\u015feli Mineral Deposits (MDL) isimli iki \u015firketin i\u015fletmesi aras\u0131ndaki rekabete dayand\u0131\u011f\u0131 da iddialar aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/span><\/p>

SANAY\u0130N\u0130N ARANAN MADEN\u0130<\/strong><\/span><\/p>

Zirkon \u00fcretiminden oran olarak en \u00e7ok istifade eden alan, k\u0131saca karolaj denen seramik ve benzeri \u00fcr\u00fcnlerin elde edildi\u011fi fabrikalar. Bu anlamda madenin y\u00fczde 46 ila y\u00fczde 53 aras\u0131nda bir \u00fcr\u00fcn\u00fc do\u011frudan bu sekt\u00f6r\u00fcn ihtiyac\u0131na cevap veriyor. \u0130kinci alan ise yap\u0131 malzemelerinin bundan elde edilmesi ki, y\u00fczde 13 civar\u0131nda k\u0131sm\u0131na denk geliyor. Cam sanayinin de vazge\u00e7ilmez temel maddesi. Televizyon ve benzeri malzemelerin plazma ekranlar\u0131n\u0131n yap\u0131m\u0131nda, uzay sanayinde, bilhassa roketlerin yap\u0131m\u0131nda, askeri malzemeler i\u00e7inde bombalar\u0131n \u00fcretiminde, kimya end\u00fcstrisinin ila\u00e7, \u00f6zellikle plastik ve ka\u011f\u0131t \u00fcretimi dahil bir\u00e7ok farkl\u0131 kolunda en fazla istifade edilen bir \u00fcr\u00fcn. Sanayide ihtiya\u00e7 duyulan taklit elmas, cilalama, z\u0131mpara, a\u015f\u0131nd\u0131rma, parlatma i\u015flemleri i\u00e7in gerekli malzemelerin \u00fcretiminde, m\u0131knat\u0131slar\u0131n yap\u0131m\u0131nda, emaye kaplama, kuyumculuk, tekstil, ate\u015fe dayan\u0131kl\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin her birinde aranan bir madde. Bu sebeple d\u00fcnyan\u0131n en pahal\u0131 ve en \u00e7ok aranan madeni. Tonu son y\u0131llarda bu sebeple bin 300 ila bin 500 dolar aras\u0131nda m\u00fc\u015fteri buluyor.<\/span><\/p>

N\u00dcKLEER VE D\u0130\u015e PROTEZ\u0130 \u0130\u00c7\u0130N VAZGE\u00c7\u0130LMEZ<\/strong><\/span><\/p>

N\u00fckleer reakt\u00f6rlerin in\u015fas\u0131ndan bunun at\u0131klar\u0131n\u0131n depoland\u0131\u011f\u0131 koruma kaplar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere insan v\u00fccuduna en uyumlu madde olarak a\u011fz\u0131m\u0131zdaki protez di\u015flerin malzemesi ve g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fcn her t\u00fcrl\u00fc \u00e7izilmelere kar\u015f\u0131 koruyucu tabakas\u0131, saatlerin kasas\u0131ndaki alt\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fcn sa\u011flanmas\u0131, mutfaktaki \u00e7atal ve b\u0131\u00e7aklardan f\u0131r\u0131nlardaki \u0131s\u0131y\u0131 tutan maddelere kadar, t\u00fcm metal\u00fcrjinin d\u00f6k\u00fcmhanelerindeki her t\u00fcrl\u00fc eritme i\u015flemi i\u00e7in gerekli dayan\u0131kl\u0131 tu\u011flalar dahil kullan\u0131m alan\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn geni\u015fleyen madenin hen\u00fcz yerini alacak bir rakibi bulunmu\u015f de\u011fil. \u00d6zellikle n\u00fckleer at\u0131klar\u0131n korunmas\u0131nda tercih edilen zirkon madeni sayesinde haz\u0131rlanan \u00f6zle koruma kaplar\u0131n\u0131n 2000 y\u0131l dayan\u0131kl\u0131 olaca\u011f\u0131 ifade ediliyor. Fransa\u2019n\u0131n bu madene ilgisinin arkas\u0131nda, hem kendi n\u00fckleer reakt\u00f6rlerinin in\u015fas\u0131 hem de 40 civar\u0131ndaki n\u00fckleer tesisinin y\u0131ll\u0131k 321 ton n\u00fckleer at\u0131\u011f\u0131n\u0131 kolayca ve g\u00fcvenle depolayabilme f\u0131rsat\u0131 yat\u0131yor.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"zirkona-talep-artisi-yuzde-17yi-asiyor","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"\u2018Zirkon\u2019a talep art\u0131\u015f\u0131 y\u00fczde 17\u2019yi a\u015f\u0131yor","meta_description":"Prof. Dr. Ahmet Kavas","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1155,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}