{"status":true,"post":{"id":13109,"user_id":13,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-21 09:22:16","created_at":"2016-02-28T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-21T06:22:16.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":13109,"is_featured":0,"title":"Yenileme fonu","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

Vergi Usul Kanunu\u2019nun 328\u2019inci maddesi uyar\u0131nca \u201camortismana tabi iktisadi k\u0131ymetlerin sat\u0131lmas\u0131 halinde al\u0131nan bedel ile bunlar\u0131n envanter defterinde kay\u0131tl\u0131 de\u011ferleri aras\u0131ndaki fark k\u00e2r ve zarar hesab\u0131na ge\u00e7ilir. \u0130\u015fletme hesab\u0131 esas\u0131nda defter tutan m\u00fckelleflerle serbest meslek kazan\u00e7 defteri tutan m\u00fckellefler bu fark\u0131 defterlerinde h\u00e2s\u0131lat veya gider kaybederler.\u201d<\/span><\/p>

Mevcut d\u00fczenleme gere\u011fi \u201camortisman ayr\u0131lm\u0131\u015f olanlar\u0131n de\u011feri ayr\u0131lm\u0131\u015f amortismanlar d\u00fc\u015f\u00fcld\u00fckten sonra kalan mebla\u011fd\u0131r.\u201d Uygulamada \u201cdevir ve trampa sat\u0131\u015f h\u00fckm\u00fcndedir.\u201d<\/span><\/p>

Ancak \u201c\u2026sat\u0131lan iktisadi k\u0131ymetlerin yenilenmesi i\u015fin maliyetine g\u00f6re zaruri bulunur veya bu hususta i\u015fletmeyi idare edenlerce karar verilmi\u015f ve te\u015febb\u00fcse ge\u00e7ilmi\u015f olursa, bu takdirde sat\u0131\u015ftan tahass\u00fcl eden (do\u011fan) kazan\u00e7 yenileme giderlerini kar\u015f\u0131lamak \u00fczere, pasifte ge\u00e7ici bir hesapta azami \u00fc\u00e7 y\u0131l s\u00fcre ile tutulabilir. Her ne sebeple olursa olsun bu s\u00fcre i\u00e7inde kullan\u0131lmam\u0131\u015f olan k\u00e2rlar \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131n vergi matrah\u0131na eklenir, \u00fc\u00e7 y\u0131ldan \u00f6nce i\u015fin terki, devri veya i\u015fletmenin tasfiyesi halinde bu k\u00e2rlar o y\u0131l\u0131n matrah\u0131na eklenir.\u201d<\/span><\/p>

Yukar\u0131daki esaslar dahilinde bu kanun h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re ayr\u0131lacak amortismanlara mahsup edilir. Bu mahsup tamamland\u0131ktan sonra itfa edilmemi\u015f olarak kalan de\u011ferlerin amortisman\u0131na devam olunur.<\/span><\/p>

Uygulamada sat\u0131lan iktisadi k\u0131ymetin yenilenmesi gerekti\u011fi i\u015fin mahiyetinden anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumlarda olu\u015fan k\u00e2r i\u00e7in pasifte do\u011frudan kar\u015f\u0131l\u0131k ay\u0131rma yoluna gidilmektedir. \u0130\u015fin mahiyetinin yeni iktisadi k\u0131ymet al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektirdi\u011fi durumlar; genellikle tek bir iktisadi k\u0131ymete veya ayn\u0131 neviden birden fazla iktisadi k\u0131ymete tek bir faaliyet t\u00fcr\u00fcn\u00fc y\u00fcr\u00fcten m\u00fckellefler i\u00e7in de s\u00f6z konusu olabilir. (\u00d6zyer, M. Ali, A\u00e7\u0131klama ve \u00d6rneklerle \u201cVergi Usul Kanunu Uygulamas\u0131, HUD Yay\u0131nlar\u0131, 6. bask\u0131, sf:814)<\/span><\/p>

Yenileme yap\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde \u00f6zellikle kurumlarda karar al\u0131nmas\u0131 halinde bu durum y\u00f6netim kurulu karar defterine ge\u00e7irilerek kan\u0131tlanabilir. <\/span><\/p>

Yenileme fonu iktisadi i\u015fletmelere dahil amortismana tabi iktisadi k\u0131ymetlerin yenilenebilmesi i\u00e7in bu k\u0131ymetlerin \u015fahs\u0131ndan do\u011fan k\u00e2rlar\u0131n bilan\u00e7onun pasifinde azami \u00fc\u00e7 y\u0131l s\u00fcre ile bekletilmesini ifade eden bir vergi erteleme y\u00f6ntemi olarak, i\u015fletme i\u00e7i yat\u0131r\u0131mlar\u0131 te\u015fvike y\u00f6nelik bir uygulamad\u0131r. Bu ba\u011flamda yenileme fonunun iktisadi k\u0131ymetin iktisab\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 halinde, bil\u00e2n\u00e7onun pasifinde yer alan fon yeni de\u011fer i\u00e7in ayr\u0131lacak amortismanlar\u0131n mahsubunu \u00f6ng\u00f6rmektedir. Bu durumda mahsup etme i\u015fleminin, iktisadi k\u0131ymetin de\u011ferinin amortisman yoluyla itfa edilmesi s\u00fcresinden \u00f6nce tamamlanmas\u0131 durumunda ise iktisadi k\u0131ymetin kalan de\u011fer k\u0131sm\u0131 i\u00e7in amortisman ayr\u0131lmas\u0131na devam edilmektedir.<\/span><\/p>

Kanun; yenileme fonu olu\u015fturmak i\u00e7in yeni bir iktisadi k\u0131ymet al\u0131m\u0131 konusunda te\u015febb\u00fcse ge\u00e7ilmi\u015f olmas\u0131 \u015fart\u0131n\u0131 ararken vergi idaresi ge\u00e7mi\u015fte sat\u0131\u015f\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u0131l al\u0131nan iktisadi k\u0131ymetler i\u00e7in bu fonun kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc vermi\u015ftir. (\u00d6zyer, M. Ali, age sf:835, TC. Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131 Gelirler Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn 10.06.1983 g\u00fcn ve 38327 say\u0131l\u0131 yaz\u0131s\u0131) vergi idaresinin \u00e7ok eski tarihli bir yaz\u0131s\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f i\u015flerli\u011fini yitirmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc mevcut d\u00fczenlemede ayn\u0131 y\u0131l i\u00e7inde yeni bir iktisadi k\u0131ymet al\u0131nmas\u0131 halinde yap\u0131lan sat\u0131\u015f nedeniyle olu\u015fturulacak fondan yararlan\u0131lamayaca\u011f\u0131na dair bir h\u00fck\u00fcm bulunmamaktad\u0131r.<\/span><\/p>

Yenileme fonunun olu\u015fturulabilmesi i\u00e7in Vergi Usul Kanunu\u2019nun 328\u2019inci maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u00fc\u00e7 ayr\u0131 elden \u00e7\u0131karma i\u015flemi belirlenmi\u015ftir. \u015e\u00f6yle ki, i\u015fletmeye dahil iktisadi k\u0131ymetin sat\u0131lmas\u0131, trampa edilmi\u015f olmas\u0131 veyahut da devir edilmi\u015f bulunmas\u0131 halinde yenileme fonu olu\u015fturulabilmektir.<\/span><\/p>

Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131 vermi\u015f oldu\u011fu konuya ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re iktisadi i\u015fletmeye dahil amortismana tabi bir iktisadi k\u0131ymetin sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u0131l dahil \u00fc\u00e7 y\u0131l i\u00e7erisinde bu fonun kullan\u0131lmam\u0131\u015f veya kullan\u0131lamam\u0131\u015f olmas\u0131 halinde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u0131l hesap d\u00f6nemi sonunda matraha dahil edilmesi gerekmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla sabit k\u0131ymet yenileme fonuna al\u0131nan iktisadi k\u0131ymet sat\u0131\u015f k\u00e2r\u0131, pasifte en \u00e7ok \u00fc\u00e7 y\u0131l bekletilebilmektedir. Ayr\u0131lan amortismanlar\u0131n mahsup edilmesi bu \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olmay\u0131p, fonun uygun olmas\u0131 halinde daha sonraki y\u0131llarda ayr\u0131lan amortismanlarda mahsup edilebilir. (Bak\u0131n\u0131z; M. Ali \u00d6zyer, age sf:839)<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"yenileme-fonu","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Yenileme fonu","meta_description":"Dr. Veysi Sevi\u011f","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":111,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":13,"name":"VEYS\u0130","surname":"SEV\u0130\u011e","email":"ahmethasan@gmail.com","slug":"dr-veysi-sevig","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600ut4JSVTubuQXFOJ.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-26T15:38:28.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:50:28.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":13208,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":13109,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Yenileme fonu","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

Vergi Usul Kanunu\u2019nun 328\u2019inci maddesi uyar\u0131nca \u201camortismana tabi iktisadi k\u0131ymetlerin sat\u0131lmas\u0131 halinde al\u0131nan bedel ile bunlar\u0131n envanter defterinde kay\u0131tl\u0131 de\u011ferleri aras\u0131ndaki fark k\u00e2r ve zarar hesab\u0131na ge\u00e7ilir. \u0130\u015fletme hesab\u0131 esas\u0131nda defter tutan m\u00fckelleflerle serbest meslek kazan\u00e7 defteri tutan m\u00fckellefler bu fark\u0131 defterlerinde h\u00e2s\u0131lat veya gider kaybederler.\u201d<\/span><\/p>

Mevcut d\u00fczenleme gere\u011fi \u201camortisman ayr\u0131lm\u0131\u015f olanlar\u0131n de\u011feri ayr\u0131lm\u0131\u015f amortismanlar d\u00fc\u015f\u00fcld\u00fckten sonra kalan mebla\u011fd\u0131r.\u201d Uygulamada \u201cdevir ve trampa sat\u0131\u015f h\u00fckm\u00fcndedir.\u201d<\/span><\/p>

Ancak \u201c\u2026sat\u0131lan iktisadi k\u0131ymetlerin yenilenmesi i\u015fin maliyetine g\u00f6re zaruri bulunur veya bu hususta i\u015fletmeyi idare edenlerce karar verilmi\u015f ve te\u015febb\u00fcse ge\u00e7ilmi\u015f olursa, bu takdirde sat\u0131\u015ftan tahass\u00fcl eden (do\u011fan) kazan\u00e7 yenileme giderlerini kar\u015f\u0131lamak \u00fczere, pasifte ge\u00e7ici bir hesapta azami \u00fc\u00e7 y\u0131l s\u00fcre ile tutulabilir. Her ne sebeple olursa olsun bu s\u00fcre i\u00e7inde kullan\u0131lmam\u0131\u015f olan k\u00e2rlar \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131n vergi matrah\u0131na eklenir, \u00fc\u00e7 y\u0131ldan \u00f6nce i\u015fin terki, devri veya i\u015fletmenin tasfiyesi halinde bu k\u00e2rlar o y\u0131l\u0131n matrah\u0131na eklenir.\u201d<\/span><\/p>

Yukar\u0131daki esaslar dahilinde bu kanun h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re ayr\u0131lacak amortismanlara mahsup edilir. Bu mahsup tamamland\u0131ktan sonra itfa edilmemi\u015f olarak kalan de\u011ferlerin amortisman\u0131na devam olunur.<\/span><\/p>

Uygulamada sat\u0131lan iktisadi k\u0131ymetin yenilenmesi gerekti\u011fi i\u015fin mahiyetinden anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumlarda olu\u015fan k\u00e2r i\u00e7in pasifte do\u011frudan kar\u015f\u0131l\u0131k ay\u0131rma yoluna gidilmektedir. \u0130\u015fin mahiyetinin yeni iktisadi k\u0131ymet al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektirdi\u011fi durumlar; genellikle tek bir iktisadi k\u0131ymete veya ayn\u0131 neviden birden fazla iktisadi k\u0131ymete tek bir faaliyet t\u00fcr\u00fcn\u00fc y\u00fcr\u00fcten m\u00fckellefler i\u00e7in de s\u00f6z konusu olabilir. (\u00d6zyer, M. Ali, A\u00e7\u0131klama ve \u00d6rneklerle \u201cVergi Usul Kanunu Uygulamas\u0131, HUD Yay\u0131nlar\u0131, 6. bask\u0131, sf:814)<\/span><\/p>

Yenileme yap\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde \u00f6zellikle kurumlarda karar al\u0131nmas\u0131 halinde bu durum y\u00f6netim kurulu karar defterine ge\u00e7irilerek kan\u0131tlanabilir. <\/span><\/p>

Yenileme fonu iktisadi i\u015fletmelere dahil amortismana tabi iktisadi k\u0131ymetlerin yenilenebilmesi i\u00e7in bu k\u0131ymetlerin \u015fahs\u0131ndan do\u011fan k\u00e2rlar\u0131n bilan\u00e7onun pasifinde azami \u00fc\u00e7 y\u0131l s\u00fcre ile bekletilmesini ifade eden bir vergi erteleme y\u00f6ntemi olarak, i\u015fletme i\u00e7i yat\u0131r\u0131mlar\u0131 te\u015fvike y\u00f6nelik bir uygulamad\u0131r. Bu ba\u011flamda yenileme fonunun iktisadi k\u0131ymetin iktisab\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 halinde, bil\u00e2n\u00e7onun pasifinde yer alan fon yeni de\u011fer i\u00e7in ayr\u0131lacak amortismanlar\u0131n mahsubunu \u00f6ng\u00f6rmektedir. Bu durumda mahsup etme i\u015fleminin, iktisadi k\u0131ymetin de\u011ferinin amortisman yoluyla itfa edilmesi s\u00fcresinden \u00f6nce tamamlanmas\u0131 durumunda ise iktisadi k\u0131ymetin kalan de\u011fer k\u0131sm\u0131 i\u00e7in amortisman ayr\u0131lmas\u0131na devam edilmektedir.<\/span><\/p>

Kanun; yenileme fonu olu\u015fturmak i\u00e7in yeni bir iktisadi k\u0131ymet al\u0131m\u0131 konusunda te\u015febb\u00fcse ge\u00e7ilmi\u015f olmas\u0131 \u015fart\u0131n\u0131 ararken vergi idaresi ge\u00e7mi\u015fte sat\u0131\u015f\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u0131l al\u0131nan iktisadi k\u0131ymetler i\u00e7in bu fonun kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc vermi\u015ftir. (\u00d6zyer, M. Ali, age sf:835, TC. Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131 Gelirler Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn 10.06.1983 g\u00fcn ve 38327 say\u0131l\u0131 yaz\u0131s\u0131) vergi idaresinin \u00e7ok eski tarihli bir yaz\u0131s\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f i\u015flerli\u011fini yitirmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc mevcut d\u00fczenlemede ayn\u0131 y\u0131l i\u00e7inde yeni bir iktisadi k\u0131ymet al\u0131nmas\u0131 halinde yap\u0131lan sat\u0131\u015f nedeniyle olu\u015fturulacak fondan yararlan\u0131lamayaca\u011f\u0131na dair bir h\u00fck\u00fcm bulunmamaktad\u0131r.<\/span><\/p>

Yenileme fonunun olu\u015fturulabilmesi i\u00e7in Vergi Usul Kanunu\u2019nun 328\u2019inci maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u00fc\u00e7 ayr\u0131 elden \u00e7\u0131karma i\u015flemi belirlenmi\u015ftir. \u015e\u00f6yle ki, i\u015fletmeye dahil iktisadi k\u0131ymetin sat\u0131lmas\u0131, trampa edilmi\u015f olmas\u0131 veyahut da devir edilmi\u015f bulunmas\u0131 halinde yenileme fonu olu\u015fturulabilmektir.<\/span><\/p>

Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131 vermi\u015f oldu\u011fu konuya ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re iktisadi i\u015fletmeye dahil amortismana tabi bir iktisadi k\u0131ymetin sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u0131l dahil \u00fc\u00e7 y\u0131l i\u00e7erisinde bu fonun kullan\u0131lmam\u0131\u015f veya kullan\u0131lamam\u0131\u015f olmas\u0131 halinde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u0131l hesap d\u00f6nemi sonunda matraha dahil edilmesi gerekmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla sabit k\u0131ymet yenileme fonuna al\u0131nan iktisadi k\u0131ymet sat\u0131\u015f k\u00e2r\u0131, pasifte en \u00e7ok \u00fc\u00e7 y\u0131l bekletilebilmektedir. Ayr\u0131lan amortismanlar\u0131n mahsup edilmesi bu \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olmay\u0131p, fonun uygun olmas\u0131 halinde daha sonraki y\u0131llarda ayr\u0131lan amortismanlarda mahsup edilebilir. (Bak\u0131n\u0131z; M. Ali \u00d6zyer, age sf:839)<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"yenileme-fonu","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Yenileme fonu","meta_description":"Dr. Veysi Sevi\u011f","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":111,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}