{"status":true,"post":{"id":20738,"user_id":1,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 13:55:56","created_at":"2019-08-01T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T10:55:56.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":20738,"is_featured":0,"title":"Yeni d\u00f6nemde itici g\u00fcc\u00fcm\u00fcz \u2018giri\u015fimci dinamizmi\u2019 olacak","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

\"\"Pe\u015f pe\u015fe ya\u015fanan geli\u015fmeler, a\u00e7\u0131klamalar adeta ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00f6nd\u00fcr\u00fcyor. F-35\u2019ten ba\u015flay\u0131n S-400\u2019e uzan\u0131n. Ya da Do\u011fu Akdeniz veya Suriye\u2019ye... T\u00fcrkiye\u2019ye etkileri bak\u0131m\u0131ndan bu geli\u015fmelere s\u0131kl\u0131kla de\u011finiyoruz. Ama bu kez daha az konu\u015ftu\u011fumuz reel sekt\u00f6re bir g\u00f6z atal\u0131m. \u00dcretim ve de t\u00fcketim cephesini ele alal\u0131m.<\/span><\/p>

\u00d6nce \u00fcretim... <\/span>
Deyim yerindeyse sanayi \u00fcretiminde, \u2018k\u00f6t\u00fcn\u00fcn iyisi\u2019ni ya\u015f\u0131yoruz. Ne demek istiyorsun derseniz, anlatay\u0131m: <\/span><\/p>

Sanayi \u00fcretimi ge\u00e7en y\u0131l\u0131n alt\u0131nda seyretmeye devam ediyor. Ancak \u00f6te yandan a\u00e7\u0131lan makas da kapan\u0131yor. Ocak ay\u0131ndan bu yana fark azal\u0131yor. Bu y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda sanayi \u00fcretimi ge\u00e7en y\u0131l\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 7 alt\u0131ndayd\u0131. \u015eubat\u2019ta 5, Mart\u2019ta 4\u2019ler seviyesine geriledi. Nisanda ise 2\u2019nin alt\u0131na indik. En son a\u00e7\u0131klanan may\u0131s ay\u0131nda da fark\u0131n azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Dahas\u0131, mevsimsel etkilerden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f sanayi \u00fcretim endeksi bir \u00f6nceki aya g\u00f6re y\u00fczde 1.3 artt\u0131. <\/span><\/p>

\u015eimdi sanayi \u00fcretiminde Haziran verisi gelecek. Muhtemelen \u2018takvim etkisi\u2019ni g\u00f6rece\u011fiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Haziran ba\u015f\u0131nda Ramazan Bayram\u0131\u2019n\u0131 kutlad\u0131k. Uzun bayram tatillerinde, bazen \u00e7ok so\u011fuk ge\u00e7en k\u0131\u015f aylar\u0131nda b\u00f6yle gerilemeler g\u00f6r\u00fclebiliyor. <\/span>
<\/strong><\/span>
Kapasite kullan\u0131m\u0131na dikkat<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span>
Kapasite kullan\u0131m oran\u0131n\u0131, imalat sanayisindeki \u00fcretim d\u00fczeyi hakk\u0131ndaki bilgiyi en erken zamanda verdi\u011fi i\u00e7in dikkatle izlemek gerekiyor. Son a\u00e7\u0131klanan Temmuz ay\u0131na ili\u015fkin imalat sanayi kapasite kullan\u0131m oran\u0131n yakla\u015f\u0131k bir puan azalarak y\u00fczde 76.2 d\u00fczeyine gerilemesi i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 bir haber de\u011fil tabii...<\/span><\/p>

Keza, Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131, Reel Kesim G\u00fcven Endeksi\u2019nin Temmuz ay\u0131nda 4 puandan fazla (4.2) d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olmas\u0131 da \u00f6yle...<\/span><\/p>

Ancak detaylara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, gelecek 3 aydaki \u00fcretim hacmi ve gelecek \u00fc\u00e7 aydaki toplam istihdam miktar\u0131na ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerin endeksi art\u0131\u015f y\u00f6n\u00fcnde etkiledi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. D\u00fc\u015f\u00fc\u015f daha \u00e7ok sipari\u015f beklentilerinden kaynakland\u0131.<\/span><\/p>

Ben sahadaki g\u00f6zlemlerimden de, makas\u0131n yaz aylar\u0131nda kapanmaya devam edece\u011fi kanaatindeyim. <\/span>
<\/span>
Eyl\u00fclde \u00fcretimde art\u0131\u015f bekleniyor<\/strong><\/span>
<\/span>
Eyl\u00fclden sonra ise sanayi \u00fcretiminde y\u00f6n\u00fcm\u00fcz\u00fcn yeniden yukar\u0131 do\u011fru olmas\u0131 muhtemel. Ge\u00e7en y\u0131ldan gelen baz etkisi de bu s\u00fcre\u00e7te yard\u0131mc\u0131 olacak. <\/span>
<\/span>
Ge\u00e7en y\u0131l a\u011fustos ay\u0131nda ya\u015fanan kur \u015fokundan sonra sanayi \u00fcretimi eyl\u00fcl ay\u0131nda y\u00fczde 2.7, ekimde ise y\u00fczde 5.7 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. D\u00fc\u015f\u00fc\u015f kas\u0131m ve aral\u0131k aylar\u0131nda devam etmi\u015fti. \u00d6yle ki, ge\u00e7en y\u0131l aral\u0131k ay\u0131nda y\u0131ll\u0131k y\u00fczde 9.8\u2019lik, yani y\u00fczde 10\u2019a yak\u0131n bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ger\u00e7ekle\u015fti. <\/span>
<\/span>
Bu y\u0131l daha iyi sonu\u00e7lar bekleniyor. 2019\u2019un son \u00e7eyre\u011finde pozitif rakamlar g\u00f6rmeye ba\u015flar\u0131z.<\/span>
<\/strong><\/span>
T\u00fcketimde durum dalgal\u0131 <\/strong><\/span>
<\/span>
Ekonomideki durgunluk paralelinde perakende sat\u0131\u015f hacmi d\u00fc\u015ft\u00fc. Takvim etkilerinden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f sabit fiyatlarla perakende sat\u0131\u015f hacmi may\u0131sta bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 3.7 azalarak d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc 9\u2019uncu aya ta\u015f\u0131d\u0131. Bu d\u00f6nemde g\u0131da, i\u00e7ecek ve t\u00fct\u00fcn sat\u0131\u015flar\u0131 y\u00fczde 3, g\u0131da d\u0131\u015f\u0131 sat\u0131\u015flar 2.3, otomotiv yak\u0131t\u0131 sat\u0131\u015flar\u0131 da y\u00fczde 7.8 azald\u0131. Bunlar \u00f6nemli rakamlar... <\/span><\/p>

\u00dcretimde ge\u00e7en y\u0131lla makas kapan\u0131rken, perakende sat\u0131\u015flarda da ba\u015flang\u0131\u00e7ta benzer bir seyir izlendi. Perakende sat\u0131\u015flar ocakta ge\u00e7en y\u0131l\u0131n y\u00fczde 6.4, \u015fubatta 4.9, martta y\u00fczde 4.7 alt\u0131nda kald\u0131 ama makas kapanma e\u011filimindeydi. Nisanda ise ge\u00e7en y\u0131la g\u00f6re azalma y\u00fczde 5.7 oldu. May\u0131sta ise makas yeniden kapanmaya ba\u015flad\u0131. <\/span><\/p>

\u0130\u00e7 piyasada hen\u00fcz durgunluk s\u00fcr\u00fcyor. Haziran sonunda otomobil, mobilya, beyaz e\u015fyada KDV ve \u00d6TV indirimlerinin sonland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 da s\u00fcre\u00e7ten \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. \u00d6rne\u011fin Temmuz ay\u0131 verisi a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131nda, otomobil sat\u0131\u015flar\u0131nda ciddi d\u00fc\u015f\u00fc\u015fler g\u00f6rebiliriz. <\/span><\/p>

G\u00f6zlemlerimize g\u00f6re, taksitli sat\u0131\u015flarda vade art\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n olumlu etkisi s\u0131n\u0131rl\u0131 kald\u0131. \u015eimdi, Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n politika faizini 425 baz puan indirmesi bir umut oldu. \u0130\u015f d\u00fcnyas\u0131 devam\u0131n\u0131 bekliyor. Tabii ki finansal istikrar\u0131 da bozmadan... <\/span>
<\/strong><\/span>
\u2018G\u00fcven\u2019 hen\u00fcz yerine gelmedi<\/strong><\/span><\/p>

Faiz indirimleri, T\u00fcrk Liras\u0131\u2019na duyarl\u0131 sekt\u00f6rlerde, mobilya, otomotiv, elektronik, beyaz e\u015fya gibi sekt\u00f6rlerde k\u0131smi de olsa hareketlenme getirecek. Firmalar\u0131m\u0131z da kampanyalarla bu s\u00fcrece destek oluyorlar. <\/span><\/p>

\u00d6te yandan, perakende sat\u0131\u015flarda bir e\u011filime dikkat etmek gerekiyor. Evet, genel olarak perakende sat\u0131\u015flarda azalma var. Ancak posta ve internet \u00fczerinden yap\u0131lan sat\u0131\u015flar y\u00fckselmeye devam ediyor. <\/span><\/p>

Kritik konu, t\u00fcketici g\u00fcveninin yerine gelmesi... T\u00fcketici G\u00fcven Endeksi hesaplanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 2004 y\u0131l\u0131ndan bu yana en d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeye bu y\u0131l may\u0131s ay\u0131nda inmi\u015fti. Temmuzda ise en d\u00fc\u015f\u00fck \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ger\u00e7ekle\u015fme oldu. Endeksi y\u00fczde 2 geriledi ve 56.5\u2019e indi. <\/span><\/p>

Bu sonu\u00e7ta, reel gelirlerdeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn, halk\u0131n al\u0131m g\u00fcc\u00fcn\u00fc t\u00f6rp\u00fclemesi ve hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli bir rol oynuyor. Fiyatlar y\u00fckseliyor ama enflasyona g\u00f6re hesaplad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda gelirler \u2018reel\u2019 olarak azal\u0131yor.<\/span><\/p>

T\u00fcketimi s\u0131n\u0131rlayan bir ba\u015fka \u00f6ne \u00e7\u0131kan fakt\u00f6r ise i\u015fsizlikteki art\u0131\u015f... Evet, i\u015fsizlikte aylar baz\u0131nda bir iyile\u015fme var ancak y\u0131ll\u0131k bazda art\u0131\u015f hala s\u00fcr\u00fcyor. Hazirandan hazirana bakarsan\u0131z, son bir y\u0131lda 1.1 milyon ki\u015fi i\u015fini kaybetti. <\/span>
Ekonomi d\u00fczeldik\u00e7e, enflasyon d\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e, bu tablonun de\u011fi\u015fti\u011fini g\u00f6rece\u011fiz. Ama bu bir s\u00fcre\u00e7 alacak. <\/span><\/p>

T\u00fcrkiye sadece rakamla anla\u015f\u0131lamaz<\/strong><\/span><\/p>

\u00d6te yandan, konu T\u00fcrkiye olunca, ekonomik gidi\u015fat\u0131 sadece rakamlardan izlemek yan\u0131lt\u0131c\u0131 olabilir. Bu fark\u0131n en \u00f6nemli nedeni <\/span>T\u00fcrkiye\u2019deki giri\u015fimci dinamizmidir. Bu dinamizm, rakamlarla ve form\u00fcllerle ifade edilemedi\u011fi i\u00e7in istatistiklere yans\u0131maz.<\/span><\/p>

Rakamlara bo\u015f verip, a\u015f\u0131r\u0131 bir iyimserlik tuza\u011f\u0131na ya da ham hayallere kap\u0131lmak de\u011fil bahsetti\u011fim. Aksine, riskleri belirlerken karamsarlardan daha ger\u00e7ek\u00e7i olmak ama \u00f6nemli olan\u0131n da f\u0131rsatlar oldu\u011funu da bilmek gerekiyor. <\/span><\/p>

Evet, s\u0131k\u0131nt\u0131lar var. Uzad\u0131 da... Ama bu bizi hayata kara g\u00f6zl\u00fcklerle bakt\u0131rmamal\u0131. Hele ki giri\u015fimcilerimiz, Amerikal\u0131 psikolog Martin Seligman, 1975\u2019te \u2018\u00f6\u011frenilmi\u015f \u00e7aresizlik\u2019 olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 ruh haline kendisini kapt\u0131rmamal\u0131. Bu ruh haline girenler, her \u015feyden \u015fikayet eder. S\u00fcrekli ele\u015ftirir ama \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmez. Bu ki\u015filer, karamsarl\u0131k yaymaya, komplo teorileri \u00fcretmeye de yatk\u0131n olur. <\/span><\/p>

B\u00fct\u00fcn zorluklara ra\u011fmen, en olumsuz ko\u015fullarda bile bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu bulmaya ve elinden geleni yapmaya \u00e7al\u0131\u015fan giri\u015fimcilerimiz d\u00fcn oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de T\u00fcrkiye ekonomisinin en b\u00fcy\u00fck umudu. 2001\u2019e, 2009\u2019a bak\u0131n... Giri\u015fimcilerimizin dinamizmi bug\u00fcnk\u00fc s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 d\u00f6nemden de \u00e7\u0131kman\u0131n ve b\u00fcy\u00fcmenin itici g\u00fcc\u00fc olacak. Onlar\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki toparlanma s\u00fcrecine co\u015fkuyla kat\u0131l\u0131m\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin ileriye do\u011fru yeni hamlesinde \u00e7ok kritik bir rol oynayacak. \u00d6yleyse, nereye odaklanmam\u0131z gerekti\u011fi de belli... <\/span><\/p>

\u0130\u015f insanlar\u0131m\u0131zdaki dinamizmin kaynaklar\u0131<\/strong><\/span><\/p>

Uzun y\u0131llar ekonomi bas\u0131n\u0131nda hizmet etmi\u015f, i\u015f d\u00fcnyas\u0131na ili\u015fkin ara\u015ft\u0131rmalar\u0131yla tan\u0131nan iktisat\u00e7\u0131 Faruk T\u00fcrko\u011flu, i\u015f insanlar\u0131m\u0131zdaki dinamizmin ba\u015fl\u0131ca kaynaklar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle \u00f6zetliyor:<\/span>
<\/strong><\/span>
Giri\u015fimci ruh <\/strong><\/span><\/p>

Krizlerde pi\u015fen ve ge\u00e7mi\u015fin hatalar\u0131ndan ders alan i\u015f insanlar\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015far\u0131 a\u00e7l\u0131\u011f\u0131ndan kaynaklanan giri\u015fimcilik ruhu \u00fcretim ve ihracat\u0131n art\u0131\u015f\u0131nda ba\u015frol\u00fc oynuyor. <\/span><\/p>

E\u011fitimli gen\u00e7 ku\u015fak<\/strong><\/span>
<\/span>
Zor ko\u015fullarda \u015firketlerinin temelini at\u0131p b\u00fcy\u00fcten \u2018kurucu babalar\u2019\u0131n yerine ge\u00e7en ikinci, hatta \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ku\u015fak, daha e\u011fitimli, d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck ve atak oldu\u011fu i\u00e7in, i\u00e7 ve d\u0131\u015f pazarlarda b\u00fcy\u00fcme \u015fans\u0131n\u0131 daha iyi de\u011ferlendiriyor. <\/span><\/p>

K\u00fcresel zihniyet<\/strong><\/span>
<\/span>
B\u00fcy\u00fck bir imparatorlu\u011fun miras\u00e7\u0131lar\u0131 olarak farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerden olan insanlarla birlikte ya\u015famak ve i\u015f yapmak konusunda epey deneyimimiz var. T\u00fcrkiye\u2019nin co\u011frafi konumu da bu deneyimin hayata ge\u00e7irilmesine katk\u0131da bulunuyor. <\/span><\/p>

Ribaunt yetene\u011fi<\/strong><\/span><\/p>

K\u0131r\u0131lgan ruh hali nedeniyle arada bir t\u00f6kezliyoruz ama giri\u015fimcilerimiz s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir d\u00f6nemden sonra kendilerini \u00e7abuk toparl\u0131yor. Kriz y\u0131llar\u0131n\u0131n hemen ertesinde y\u00fcksek b\u00fcy\u00fcme h\u0131zlar\u0131na ula\u015f\u0131l\u0131yor. Marmara\u2019da 1999 depreminden hemen \u00fc\u00e7 ay sonra, deprem \u00f6ncesi kapasite kullan\u0131m oranlar\u0131na ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. <\/span>
<\/span>
Uyum becerisi ve esneklik<\/strong><\/span><\/p>

H\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fim d\u00f6nemlerinde ancak de\u011fi\u015fen ortama ve yeni oyun kurallar\u0131na uyum sa\u011flayanlar varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebiliyor. D\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve hayat tarz\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan en gelenek\u00e7i giri\u015fimcilerimiz bile, ekonomideki yeni trendlere kolayca uyum sa\u011flayabiliyor. <\/span>
<\/span>
Cesaret<\/strong><\/span><\/p>

Ekonomide devlet deste\u011finin giderek azalmas\u0131, giri\u015fimcilerimizi ger\u00e7ek bir kapitalist gibi cesur olmaya zorluyor. Bu cesaret zamanla, g\u00f6z\u00fc kara bir i\u015f yapma bi\u00e7iminde, riskleri de dikkate alan akl\u0131 ba\u015f\u0131nda bir dinamizme d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"yeni-donemde-itici-gucumuz-girisimci-dinamizmi-olacak","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Yeni d\u00f6nemde itici g\u00fcc\u00fcm\u00fcz \u2018giri\u015fimci dinamizmi\u2019 olacak","meta_description":"Hakan G\u00fclda\u011f","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1099,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":1,"name":"HAKAN","surname":"G\u00dcLDA\u011e","email":"uakisik@eronat.com.tr","slug":"hakan-guldag","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600kKPzKvWx8Xpxx9n.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T14:51:32.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":20837,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":20738,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Yeni d\u00f6nemde itici g\u00fcc\u00fcm\u00fcz \u2018giri\u015fimci dinamizmi\u2019 olacak","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

\"\"Pe\u015f pe\u015fe ya\u015fanan geli\u015fmeler, a\u00e7\u0131klamalar adeta ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00f6nd\u00fcr\u00fcyor. F-35\u2019ten ba\u015flay\u0131n S-400\u2019e uzan\u0131n. Ya da Do\u011fu Akdeniz veya Suriye\u2019ye... T\u00fcrkiye\u2019ye etkileri bak\u0131m\u0131ndan bu geli\u015fmelere s\u0131kl\u0131kla de\u011finiyoruz. Ama bu kez daha az konu\u015ftu\u011fumuz reel sekt\u00f6re bir g\u00f6z atal\u0131m. \u00dcretim ve de t\u00fcketim cephesini ele alal\u0131m.<\/span><\/p>

\u00d6nce \u00fcretim... <\/span>
Deyim yerindeyse sanayi \u00fcretiminde, \u2018k\u00f6t\u00fcn\u00fcn iyisi\u2019ni ya\u015f\u0131yoruz. Ne demek istiyorsun derseniz, anlatay\u0131m: <\/span><\/p>

Sanayi \u00fcretimi ge\u00e7en y\u0131l\u0131n alt\u0131nda seyretmeye devam ediyor. Ancak \u00f6te yandan a\u00e7\u0131lan makas da kapan\u0131yor. Ocak ay\u0131ndan bu yana fark azal\u0131yor. Bu y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda sanayi \u00fcretimi ge\u00e7en y\u0131l\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 7 alt\u0131ndayd\u0131. \u015eubat\u2019ta 5, Mart\u2019ta 4\u2019ler seviyesine geriledi. Nisanda ise 2\u2019nin alt\u0131na indik. En son a\u00e7\u0131klanan may\u0131s ay\u0131nda da fark\u0131n azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Dahas\u0131, mevsimsel etkilerden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f sanayi \u00fcretim endeksi bir \u00f6nceki aya g\u00f6re y\u00fczde 1.3 artt\u0131. <\/span><\/p>

\u015eimdi sanayi \u00fcretiminde Haziran verisi gelecek. Muhtemelen \u2018takvim etkisi\u2019ni g\u00f6rece\u011fiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Haziran ba\u015f\u0131nda Ramazan Bayram\u0131\u2019n\u0131 kutlad\u0131k. Uzun bayram tatillerinde, bazen \u00e7ok so\u011fuk ge\u00e7en k\u0131\u015f aylar\u0131nda b\u00f6yle gerilemeler g\u00f6r\u00fclebiliyor. <\/span>
<\/strong><\/span>
Kapasite kullan\u0131m\u0131na dikkat<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span>
Kapasite kullan\u0131m oran\u0131n\u0131, imalat sanayisindeki \u00fcretim d\u00fczeyi hakk\u0131ndaki bilgiyi en erken zamanda verdi\u011fi i\u00e7in dikkatle izlemek gerekiyor. Son a\u00e7\u0131klanan Temmuz ay\u0131na ili\u015fkin imalat sanayi kapasite kullan\u0131m oran\u0131n yakla\u015f\u0131k bir puan azalarak y\u00fczde 76.2 d\u00fczeyine gerilemesi i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 bir haber de\u011fil tabii...<\/span><\/p>

Keza, Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131, Reel Kesim G\u00fcven Endeksi\u2019nin Temmuz ay\u0131nda 4 puandan fazla (4.2) d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olmas\u0131 da \u00f6yle...<\/span><\/p>

Ancak detaylara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, gelecek 3 aydaki \u00fcretim hacmi ve gelecek \u00fc\u00e7 aydaki toplam istihdam miktar\u0131na ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerin endeksi art\u0131\u015f y\u00f6n\u00fcnde etkiledi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. D\u00fc\u015f\u00fc\u015f daha \u00e7ok sipari\u015f beklentilerinden kaynakland\u0131.<\/span><\/p>

Ben sahadaki g\u00f6zlemlerimden de, makas\u0131n yaz aylar\u0131nda kapanmaya devam edece\u011fi kanaatindeyim. <\/span>
<\/span>
Eyl\u00fclde \u00fcretimde art\u0131\u015f bekleniyor<\/strong><\/span>
<\/span>
Eyl\u00fclden sonra ise sanayi \u00fcretiminde y\u00f6n\u00fcm\u00fcz\u00fcn yeniden yukar\u0131 do\u011fru olmas\u0131 muhtemel. Ge\u00e7en y\u0131ldan gelen baz etkisi de bu s\u00fcre\u00e7te yard\u0131mc\u0131 olacak. <\/span>
<\/span>
Ge\u00e7en y\u0131l a\u011fustos ay\u0131nda ya\u015fanan kur \u015fokundan sonra sanayi \u00fcretimi eyl\u00fcl ay\u0131nda y\u00fczde 2.7, ekimde ise y\u00fczde 5.7 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. D\u00fc\u015f\u00fc\u015f kas\u0131m ve aral\u0131k aylar\u0131nda devam etmi\u015fti. \u00d6yle ki, ge\u00e7en y\u0131l aral\u0131k ay\u0131nda y\u0131ll\u0131k y\u00fczde 9.8\u2019lik, yani y\u00fczde 10\u2019a yak\u0131n bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ger\u00e7ekle\u015fti. <\/span>
<\/span>
Bu y\u0131l daha iyi sonu\u00e7lar bekleniyor. 2019\u2019un son \u00e7eyre\u011finde pozitif rakamlar g\u00f6rmeye ba\u015flar\u0131z.<\/span>
<\/strong><\/span>
T\u00fcketimde durum dalgal\u0131 <\/strong><\/span>
<\/span>
Ekonomideki durgunluk paralelinde perakende sat\u0131\u015f hacmi d\u00fc\u015ft\u00fc. Takvim etkilerinden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f sabit fiyatlarla perakende sat\u0131\u015f hacmi may\u0131sta bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 3.7 azalarak d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc 9\u2019uncu aya ta\u015f\u0131d\u0131. Bu d\u00f6nemde g\u0131da, i\u00e7ecek ve t\u00fct\u00fcn sat\u0131\u015flar\u0131 y\u00fczde 3, g\u0131da d\u0131\u015f\u0131 sat\u0131\u015flar 2.3, otomotiv yak\u0131t\u0131 sat\u0131\u015flar\u0131 da y\u00fczde 7.8 azald\u0131. Bunlar \u00f6nemli rakamlar... <\/span><\/p>

\u00dcretimde ge\u00e7en y\u0131lla makas kapan\u0131rken, perakende sat\u0131\u015flarda da ba\u015flang\u0131\u00e7ta benzer bir seyir izlendi. Perakende sat\u0131\u015flar ocakta ge\u00e7en y\u0131l\u0131n y\u00fczde 6.4, \u015fubatta 4.9, martta y\u00fczde 4.7 alt\u0131nda kald\u0131 ama makas kapanma e\u011filimindeydi. Nisanda ise ge\u00e7en y\u0131la g\u00f6re azalma y\u00fczde 5.7 oldu. May\u0131sta ise makas yeniden kapanmaya ba\u015flad\u0131. <\/span><\/p>

\u0130\u00e7 piyasada hen\u00fcz durgunluk s\u00fcr\u00fcyor. Haziran sonunda otomobil, mobilya, beyaz e\u015fyada KDV ve \u00d6TV indirimlerinin sonland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 da s\u00fcre\u00e7ten \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. \u00d6rne\u011fin Temmuz ay\u0131 verisi a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131nda, otomobil sat\u0131\u015flar\u0131nda ciddi d\u00fc\u015f\u00fc\u015fler g\u00f6rebiliriz. <\/span><\/p>

G\u00f6zlemlerimize g\u00f6re, taksitli sat\u0131\u015flarda vade art\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n olumlu etkisi s\u0131n\u0131rl\u0131 kald\u0131. \u015eimdi, Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n politika faizini 425 baz puan indirmesi bir umut oldu. \u0130\u015f d\u00fcnyas\u0131 devam\u0131n\u0131 bekliyor. Tabii ki finansal istikrar\u0131 da bozmadan... <\/span>
<\/strong><\/span>
\u2018G\u00fcven\u2019 hen\u00fcz yerine gelmedi<\/strong><\/span><\/p>

Faiz indirimleri, T\u00fcrk Liras\u0131\u2019na duyarl\u0131 sekt\u00f6rlerde, mobilya, otomotiv, elektronik, beyaz e\u015fya gibi sekt\u00f6rlerde k\u0131smi de olsa hareketlenme getirecek. Firmalar\u0131m\u0131z da kampanyalarla bu s\u00fcrece destek oluyorlar. <\/span><\/p>

\u00d6te yandan, perakende sat\u0131\u015flarda bir e\u011filime dikkat etmek gerekiyor. Evet, genel olarak perakende sat\u0131\u015flarda azalma var. Ancak posta ve internet \u00fczerinden yap\u0131lan sat\u0131\u015flar y\u00fckselmeye devam ediyor. <\/span><\/p>

Kritik konu, t\u00fcketici g\u00fcveninin yerine gelmesi... T\u00fcketici G\u00fcven Endeksi hesaplanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 2004 y\u0131l\u0131ndan bu yana en d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeye bu y\u0131l may\u0131s ay\u0131nda inmi\u015fti. Temmuzda ise en d\u00fc\u015f\u00fck \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ger\u00e7ekle\u015fme oldu. Endeksi y\u00fczde 2 geriledi ve 56.5\u2019e indi. <\/span><\/p>

Bu sonu\u00e7ta, reel gelirlerdeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn, halk\u0131n al\u0131m g\u00fcc\u00fcn\u00fc t\u00f6rp\u00fclemesi ve hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli bir rol oynuyor. Fiyatlar y\u00fckseliyor ama enflasyona g\u00f6re hesaplad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda gelirler \u2018reel\u2019 olarak azal\u0131yor.<\/span><\/p>

T\u00fcketimi s\u0131n\u0131rlayan bir ba\u015fka \u00f6ne \u00e7\u0131kan fakt\u00f6r ise i\u015fsizlikteki art\u0131\u015f... Evet, i\u015fsizlikte aylar baz\u0131nda bir iyile\u015fme var ancak y\u0131ll\u0131k bazda art\u0131\u015f hala s\u00fcr\u00fcyor. Hazirandan hazirana bakarsan\u0131z, son bir y\u0131lda 1.1 milyon ki\u015fi i\u015fini kaybetti. <\/span>
Ekonomi d\u00fczeldik\u00e7e, enflasyon d\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e, bu tablonun de\u011fi\u015fti\u011fini g\u00f6rece\u011fiz. Ama bu bir s\u00fcre\u00e7 alacak. <\/span><\/p>

T\u00fcrkiye sadece rakamla anla\u015f\u0131lamaz<\/strong><\/span><\/p>

\u00d6te yandan, konu T\u00fcrkiye olunca, ekonomik gidi\u015fat\u0131 sadece rakamlardan izlemek yan\u0131lt\u0131c\u0131 olabilir. Bu fark\u0131n en \u00f6nemli nedeni <\/span>T\u00fcrkiye\u2019deki giri\u015fimci dinamizmidir. Bu dinamizm, rakamlarla ve form\u00fcllerle ifade edilemedi\u011fi i\u00e7in istatistiklere yans\u0131maz.<\/span><\/p>

Rakamlara bo\u015f verip, a\u015f\u0131r\u0131 bir iyimserlik tuza\u011f\u0131na ya da ham hayallere kap\u0131lmak de\u011fil bahsetti\u011fim. Aksine, riskleri belirlerken karamsarlardan daha ger\u00e7ek\u00e7i olmak ama \u00f6nemli olan\u0131n da f\u0131rsatlar oldu\u011funu da bilmek gerekiyor. <\/span><\/p>

Evet, s\u0131k\u0131nt\u0131lar var. Uzad\u0131 da... Ama bu bizi hayata kara g\u00f6zl\u00fcklerle bakt\u0131rmamal\u0131. Hele ki giri\u015fimcilerimiz, Amerikal\u0131 psikolog Martin Seligman, 1975\u2019te \u2018\u00f6\u011frenilmi\u015f \u00e7aresizlik\u2019 olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 ruh haline kendisini kapt\u0131rmamal\u0131. Bu ruh haline girenler, her \u015feyden \u015fikayet eder. S\u00fcrekli ele\u015ftirir ama \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmez. Bu ki\u015filer, karamsarl\u0131k yaymaya, komplo teorileri \u00fcretmeye de yatk\u0131n olur. <\/span><\/p>

B\u00fct\u00fcn zorluklara ra\u011fmen, en olumsuz ko\u015fullarda bile bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu bulmaya ve elinden geleni yapmaya \u00e7al\u0131\u015fan giri\u015fimcilerimiz d\u00fcn oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de T\u00fcrkiye ekonomisinin en b\u00fcy\u00fck umudu. 2001\u2019e, 2009\u2019a bak\u0131n... Giri\u015fimcilerimizin dinamizmi bug\u00fcnk\u00fc s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 d\u00f6nemden de \u00e7\u0131kman\u0131n ve b\u00fcy\u00fcmenin itici g\u00fcc\u00fc olacak. Onlar\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki toparlanma s\u00fcrecine co\u015fkuyla kat\u0131l\u0131m\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin ileriye do\u011fru yeni hamlesinde \u00e7ok kritik bir rol oynayacak. \u00d6yleyse, nereye odaklanmam\u0131z gerekti\u011fi de belli... <\/span><\/p>

\u0130\u015f insanlar\u0131m\u0131zdaki dinamizmin kaynaklar\u0131<\/strong><\/span><\/p>

Uzun y\u0131llar ekonomi bas\u0131n\u0131nda hizmet etmi\u015f, i\u015f d\u00fcnyas\u0131na ili\u015fkin ara\u015ft\u0131rmalar\u0131yla tan\u0131nan iktisat\u00e7\u0131 Faruk T\u00fcrko\u011flu, i\u015f insanlar\u0131m\u0131zdaki dinamizmin ba\u015fl\u0131ca kaynaklar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle \u00f6zetliyor:<\/span>
<\/strong><\/span>
Giri\u015fimci ruh <\/strong><\/span><\/p>

Krizlerde pi\u015fen ve ge\u00e7mi\u015fin hatalar\u0131ndan ders alan i\u015f insanlar\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015far\u0131 a\u00e7l\u0131\u011f\u0131ndan kaynaklanan giri\u015fimcilik ruhu \u00fcretim ve ihracat\u0131n art\u0131\u015f\u0131nda ba\u015frol\u00fc oynuyor. <\/span><\/p>

E\u011fitimli gen\u00e7 ku\u015fak<\/strong><\/span>
<\/span>
Zor ko\u015fullarda \u015firketlerinin temelini at\u0131p b\u00fcy\u00fcten \u2018kurucu babalar\u2019\u0131n yerine ge\u00e7en ikinci, hatta \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ku\u015fak, daha e\u011fitimli, d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck ve atak oldu\u011fu i\u00e7in, i\u00e7 ve d\u0131\u015f pazarlarda b\u00fcy\u00fcme \u015fans\u0131n\u0131 daha iyi de\u011ferlendiriyor. <\/span><\/p>

K\u00fcresel zihniyet<\/strong><\/span>
<\/span>
B\u00fcy\u00fck bir imparatorlu\u011fun miras\u00e7\u0131lar\u0131 olarak farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerden olan insanlarla birlikte ya\u015famak ve i\u015f yapmak konusunda epey deneyimimiz var. T\u00fcrkiye\u2019nin co\u011frafi konumu da bu deneyimin hayata ge\u00e7irilmesine katk\u0131da bulunuyor. <\/span><\/p>

Ribaunt yetene\u011fi<\/strong><\/span><\/p>

K\u0131r\u0131lgan ruh hali nedeniyle arada bir t\u00f6kezliyoruz ama giri\u015fimcilerimiz s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir d\u00f6nemden sonra kendilerini \u00e7abuk toparl\u0131yor. Kriz y\u0131llar\u0131n\u0131n hemen ertesinde y\u00fcksek b\u00fcy\u00fcme h\u0131zlar\u0131na ula\u015f\u0131l\u0131yor. Marmara\u2019da 1999 depreminden hemen \u00fc\u00e7 ay sonra, deprem \u00f6ncesi kapasite kullan\u0131m oranlar\u0131na ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. <\/span>
<\/span>
Uyum becerisi ve esneklik<\/strong><\/span><\/p>

H\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fim d\u00f6nemlerinde ancak de\u011fi\u015fen ortama ve yeni oyun kurallar\u0131na uyum sa\u011flayanlar varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebiliyor. D\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve hayat tarz\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan en gelenek\u00e7i giri\u015fimcilerimiz bile, ekonomideki yeni trendlere kolayca uyum sa\u011flayabiliyor. <\/span>
<\/span>
Cesaret<\/strong><\/span><\/p>

Ekonomide devlet deste\u011finin giderek azalmas\u0131, giri\u015fimcilerimizi ger\u00e7ek bir kapitalist gibi cesur olmaya zorluyor. Bu cesaret zamanla, g\u00f6z\u00fc kara bir i\u015f yapma bi\u00e7iminde, riskleri de dikkate alan akl\u0131 ba\u015f\u0131nda bir dinamizme d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"yeni-donemde-itici-gucumuz-girisimci-dinamizmi-olacak","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Yeni d\u00f6nemde itici g\u00fcc\u00fcm\u00fcz \u2018giri\u015fimci dinamizmi\u2019 olacak","meta_description":"Hakan G\u00fclda\u011f","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1099,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}