{"status":true,"post":{"id":47076,"user_id":2,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2024-01-02 07:49:00","created_at":"2024-01-02T04:49:00.000000Z","updated_at":"2024-01-02T04:49:00.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":47076,"is_featured":0,"title":"Yapay zeka, geli\u015fmekte olan \u00fclkeler ve \u00c7in","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":"FAT\u0130H OKTAY","content":"


<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/strong><\/p>


<\/span><\/strong><\/p>

fatih@fatihoktay.com<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/strong><\/p>

Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde Nature dergisinde, istenen bir molek\u00fcl\u00fc, gerekli ara\u015ft\u0131rma, de\u011ferlendirme ve tasar\u0131m s\u00fcre\u00e7lerini ger\u00e7ekle\u015ftirip laboratuvarda \u00fcreten Yapay Zeka B\u00fcy\u00fck Dil Modeli uygulamalar\u0131na dayal\u0131 bir robot ile ilgili bir \u00e7al\u0131\u015fma yay\u0131nland\u0131. Ara\u015ft\u0131rman\u0131n ba\u015f\u0131ndaki bilim adam\u0131na g\u00f6re, geli\u015ftirilen bu robot, iyi yeti\u015fmi\u015f bir kimyagerden beklenen becerilerin \u00e7o\u011funa sahip. Bu, geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerdeki kimyagerler a\u00e7\u0131s\u0131ndan i\u015flerinin tehlikede oldu\u011funa i\u015faret eden k\u00f6t\u00fc bir haber; geli\u015fmekte olan \u00fclkeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise \u00f6yle de\u011fil. Bu ve benzeri yapay zeka uygulamalar\u0131, daha yeni do\u011fmu\u015f say\u0131labilecek kadar i\u015fin ba\u015f\u0131nda olmalar\u0131na kar\u015f\u0131n, \u015fimdiden hemen her alanda iyi yeti\u015fmi\u015f insan becerileri sergiliyorlar. Bu, geli\u015fmekte olan \u00fclkeler i\u00e7in darbo\u011faz olu\u015fturan nitelikli insan kayna\u011f\u0131 eksikli\u011fini a\u015fmalar\u0131 i\u00e7in ufukta beliren bir f\u0131rsat anlam\u0131na geliyor.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

KONTROL K\u0130MDE OLACAK?<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Ancak bu sistemlerin geli\u015ftirilmesinde kontrol\u00fcn kimlerde olaca\u011f\u0131, bu sistemlerden kimlerin nas\u0131l yararlanaca\u011f\u0131, bunlar\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 maddi getirinin kimler aras\u0131nda nas\u0131l payla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 hen\u00fcz belli de\u011fil. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde yapay zeka uygulamalar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesinin firmalar\u0131n b\u00fcnyelerinde kapal\u0131 olarak m\u0131, yoksa \u2018a\u00e7\u0131k kaynak\u2019 modeliyle mi olmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda hararetli bir tart\u0131\u015fma var.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

A\u00e7\u0131k kaynak modelinde uygulaman\u0131n kaynak kodlar\u0131 ve parametreleri herkesin kullan\u0131m\u0131na \u00fccretsiz olarak sunuluyor. Buna i\u015fletim sistemlerindeki bir \u00f6rnek olarak, Windows\u2019un Microsoft\u2019a ait, kaynak kodlar\u0131 gizli, kullan\u0131m\u0131 \u00fccretli i\u015fletim sistemi iken, k\u00fcresel internet altyap\u0131s\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00fczerinde kuruldu\u011fu Unix\u2019in kaynak kodlar\u0131 herkese a\u00e7\u0131k, \u00fccretsiz olarak kullan\u0131labilen bir sistem olmas\u0131n\u0131 g\u00f6sterebiliriz. A\u00e7\u0131k kaynak savunucular\u0131, d\u00fcnyan\u0131n sosyal ve ekonomik d\u00fczenini de\u011fi\u015ftirebilecek \u00f6nemdeki bu sistemlerin birka\u00e7 \u015firketin tekelinde, \u015feffaf olmayan bir \u015fekilde geli\u015ftirilmesinin sak\u0131ncal\u0131 oldu\u011funu, \u00f6te yandan birka\u00e7 firma de\u011fil, t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla bu uygulamalar\u0131n daha h\u0131zl\u0131 ve verimli geli\u015ftirebilece\u011fini savunuyor. Di\u011fer taraf ise k\u00e2r amac\u0131 olunca bu sistemlerin daha h\u0131zl\u0131 ve etkili bir \u015fekilde geli\u015fece\u011fi, \u00f6te yandan kaynaklar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n bunlar\u0131n k\u00f6t\u00fc ama\u00e7lar i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131na olanak sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 savunuyorlar. \u015eu anda d\u00fcnyada ChatGPT gibi firmaya \u00f6zel kapal\u0131 sistemler yan\u0131nda bir\u00e7ok a\u00e7\u0131k sistem de mevcut.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Bunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 \u00fcniversiteler gibi k\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeyen kurulu\u015flar taraf\u0131ndan geli\u015ftirilmi\u015fken, Llama-2 gibi baz\u0131lar\u0131 da Meta (Facebook) gibi \u00f6zel \u015firketler taraf\u0131ndan geli\u015ftirilmi\u015f. Ancak ChatGPT\u2019nin olu\u015fturucusu OpenAI gibi baz\u0131 \u015firketler, ileri yapay zeka sistemlerinin geli\u015ftirilmesinin g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u00e7\u0131k olmak bir yana, devlet iznine ba\u011fl\u0131 olmas\u0131n\u0131 savunuyorlar.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

ABD VE \u00c7\u0130N REKABET\u0130<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

B\u00fcy\u00fck bir olas\u0131l\u0131kla ABD y\u00f6netiminin de g\u00f6nl\u00fcnde bu model yat\u0131yordur. ABD\u2019li \u015firketlerin tekelindeki bir geli\u015ftirme modeli, \u00c7in\u2019in yapay zeka alan\u0131nda \u00f6n\u00fcn\u00fc kesmek kadar bu modellerin kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in t\u00fcm d\u00fcnyadan gelir sa\u011flamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan da y\u00f6netimin tercihi olurdu. Ancak ABD d\u00fcnyada bu alanda tek de\u011fil, \u00c7in de alan\u0131n iki b\u00fcy\u00fck oyuncusundan biri; iki \u00fclke di\u011ferlerinin \u00e7ok \u00f6n\u00fcnde neredeyse at ba\u015f\u0131 gidiyorlar. \u00c7in\u2019in ge\u00e7ti\u011fimiz aylarda duyurulan Yapay Zeka K\u00fcresel Y\u00f6neti\u015fim Giri\u015fimi\u2019nde bu alandaki geli\u015fmelerin y\u00f6nlendirilmesinde b\u00fcy\u00fck, k\u00fc\u00e7\u00fck t\u00fcm \u00fclkelerin e\u015fit rol ald\u0131\u011f\u0131 bir yap\u0131 yan\u0131nda, bu alandaki geli\u015ftirmelerde payla\u015f\u0131mc\u0131 ve a\u00e7\u0131k kayna\u011fa dayal\u0131 bir yakla\u015f\u0131m \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu durumda, ABD politikalar\u0131n\u0131, a\u00e7\u0131klar\u0131ndan teknolojide \u00f6ne ge\u00e7mek ve uluslararas\u0131 politik getiri sa\u011flamak i\u00e7in yararlanacak yak\u0131n g\u00fc\u00e7teki bu rakibini hesaba katarak belirleyecektir.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Her alanda oldu\u011fu gibi yapay zeka alan\u0131nda da rekabette hay\u0131r bulunuyor.<\/span><\/p>","slug":"yapay-zeka-gelismekte-olan-ulkeler-ve-cin","tags":null,"meta_title":null,"meta_description":null,"meta_keywords":null,"news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1704142800wO1OL5bUNffh3YS.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1678,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":2,"name":"FAT\u0130H","surname":"OKTAY","email":"ozansoy.tuna@akay.com","slug":"fatih-oktay","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600qSRn7kb3ZZVHU3t.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T14:51:22.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":47202,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":47076,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Yapay zeka, geli\u015fmekte olan \u00fclkeler ve \u00c7in","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":"FAT\u0130H OKTAY","content":"


<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/strong><\/p>


<\/span><\/strong><\/p>

fatih@fatihoktay.com<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/strong><\/p>

Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde Nature dergisinde, istenen bir molek\u00fcl\u00fc, gerekli ara\u015ft\u0131rma, de\u011ferlendirme ve tasar\u0131m s\u00fcre\u00e7lerini ger\u00e7ekle\u015ftirip laboratuvarda \u00fcreten Yapay Zeka B\u00fcy\u00fck Dil Modeli uygulamalar\u0131na dayal\u0131 bir robot ile ilgili bir \u00e7al\u0131\u015fma yay\u0131nland\u0131. Ara\u015ft\u0131rman\u0131n ba\u015f\u0131ndaki bilim adam\u0131na g\u00f6re, geli\u015ftirilen bu robot, iyi yeti\u015fmi\u015f bir kimyagerden beklenen becerilerin \u00e7o\u011funa sahip. Bu, geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerdeki kimyagerler a\u00e7\u0131s\u0131ndan i\u015flerinin tehlikede oldu\u011funa i\u015faret eden k\u00f6t\u00fc bir haber; geli\u015fmekte olan \u00fclkeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise \u00f6yle de\u011fil. Bu ve benzeri yapay zeka uygulamalar\u0131, daha yeni do\u011fmu\u015f say\u0131labilecek kadar i\u015fin ba\u015f\u0131nda olmalar\u0131na kar\u015f\u0131n, \u015fimdiden hemen her alanda iyi yeti\u015fmi\u015f insan becerileri sergiliyorlar. Bu, geli\u015fmekte olan \u00fclkeler i\u00e7in darbo\u011faz olu\u015fturan nitelikli insan kayna\u011f\u0131 eksikli\u011fini a\u015fmalar\u0131 i\u00e7in ufukta beliren bir f\u0131rsat anlam\u0131na geliyor.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

KONTROL K\u0130MDE OLACAK?<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Ancak bu sistemlerin geli\u015ftirilmesinde kontrol\u00fcn kimlerde olaca\u011f\u0131, bu sistemlerden kimlerin nas\u0131l yararlanaca\u011f\u0131, bunlar\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 maddi getirinin kimler aras\u0131nda nas\u0131l payla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 hen\u00fcz belli de\u011fil. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde yapay zeka uygulamalar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesinin firmalar\u0131n b\u00fcnyelerinde kapal\u0131 olarak m\u0131, yoksa \u2018a\u00e7\u0131k kaynak\u2019 modeliyle mi olmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda hararetli bir tart\u0131\u015fma var.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

A\u00e7\u0131k kaynak modelinde uygulaman\u0131n kaynak kodlar\u0131 ve parametreleri herkesin kullan\u0131m\u0131na \u00fccretsiz olarak sunuluyor. Buna i\u015fletim sistemlerindeki bir \u00f6rnek olarak, Windows\u2019un Microsoft\u2019a ait, kaynak kodlar\u0131 gizli, kullan\u0131m\u0131 \u00fccretli i\u015fletim sistemi iken, k\u00fcresel internet altyap\u0131s\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00fczerinde kuruldu\u011fu Unix\u2019in kaynak kodlar\u0131 herkese a\u00e7\u0131k, \u00fccretsiz olarak kullan\u0131labilen bir sistem olmas\u0131n\u0131 g\u00f6sterebiliriz. A\u00e7\u0131k kaynak savunucular\u0131, d\u00fcnyan\u0131n sosyal ve ekonomik d\u00fczenini de\u011fi\u015ftirebilecek \u00f6nemdeki bu sistemlerin birka\u00e7 \u015firketin tekelinde, \u015feffaf olmayan bir \u015fekilde geli\u015ftirilmesinin sak\u0131ncal\u0131 oldu\u011funu, \u00f6te yandan birka\u00e7 firma de\u011fil, t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla bu uygulamalar\u0131n daha h\u0131zl\u0131 ve verimli geli\u015ftirebilece\u011fini savunuyor. Di\u011fer taraf ise k\u00e2r amac\u0131 olunca bu sistemlerin daha h\u0131zl\u0131 ve etkili bir \u015fekilde geli\u015fece\u011fi, \u00f6te yandan kaynaklar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n bunlar\u0131n k\u00f6t\u00fc ama\u00e7lar i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131na olanak sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 savunuyorlar. \u015eu anda d\u00fcnyada ChatGPT gibi firmaya \u00f6zel kapal\u0131 sistemler yan\u0131nda bir\u00e7ok a\u00e7\u0131k sistem de mevcut.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Bunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 \u00fcniversiteler gibi k\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeyen kurulu\u015flar taraf\u0131ndan geli\u015ftirilmi\u015fken, Llama-2 gibi baz\u0131lar\u0131 da Meta (Facebook) gibi \u00f6zel \u015firketler taraf\u0131ndan geli\u015ftirilmi\u015f. Ancak ChatGPT\u2019nin olu\u015fturucusu OpenAI gibi baz\u0131 \u015firketler, ileri yapay zeka sistemlerinin geli\u015ftirilmesinin g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u00e7\u0131k olmak bir yana, devlet iznine ba\u011fl\u0131 olmas\u0131n\u0131 savunuyorlar.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

ABD VE \u00c7\u0130N REKABET\u0130<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

B\u00fcy\u00fck bir olas\u0131l\u0131kla ABD y\u00f6netiminin de g\u00f6nl\u00fcnde bu model yat\u0131yordur. ABD\u2019li \u015firketlerin tekelindeki bir geli\u015ftirme modeli, \u00c7in\u2019in yapay zeka alan\u0131nda \u00f6n\u00fcn\u00fc kesmek kadar bu modellerin kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in t\u00fcm d\u00fcnyadan gelir sa\u011flamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan da y\u00f6netimin tercihi olurdu. Ancak ABD d\u00fcnyada bu alanda tek de\u011fil, \u00c7in de alan\u0131n iki b\u00fcy\u00fck oyuncusundan biri; iki \u00fclke di\u011ferlerinin \u00e7ok \u00f6n\u00fcnde neredeyse at ba\u015f\u0131 gidiyorlar. \u00c7in\u2019in ge\u00e7ti\u011fimiz aylarda duyurulan Yapay Zeka K\u00fcresel Y\u00f6neti\u015fim Giri\u015fimi\u2019nde bu alandaki geli\u015fmelerin y\u00f6nlendirilmesinde b\u00fcy\u00fck, k\u00fc\u00e7\u00fck t\u00fcm \u00fclkelerin e\u015fit rol ald\u0131\u011f\u0131 bir yap\u0131 yan\u0131nda, bu alandaki geli\u015ftirmelerde payla\u015f\u0131mc\u0131 ve a\u00e7\u0131k kayna\u011fa dayal\u0131 bir yakla\u015f\u0131m \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu durumda, ABD politikalar\u0131n\u0131, a\u00e7\u0131klar\u0131ndan teknolojide \u00f6ne ge\u00e7mek ve uluslararas\u0131 politik getiri sa\u011flamak i\u00e7in yararlanacak yak\u0131n g\u00fc\u00e7teki bu rakibini hesaba katarak belirleyecektir.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Her alanda oldu\u011fu gibi yapay zeka alan\u0131nda da rekabette hay\u0131r bulunuyor.<\/span><\/p>","slug":"yapay-zeka-gelismekte-olan-ulkeler-ve-cin","orjinalimage":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1704142800wO1OL5bUNffh3YS.webp","news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1704142800wO1OL5bUNffh3YS.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":null,"meta_title":null,"meta_description":null,"meta_keywords":null,"view_count":1678,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}