{"status":true,"post":{"id":12936,"user_id":22,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-21 09:20:40","created_at":"2016-01-24T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-21T06:20:40.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":12936,"is_featured":0,"title":"Vergide uzla\u015fma m\u00fcessesesi ve yarar\u0131","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

Uzla\u015fma m\u00fcessesesi vergi hukukumuza 1963 tarihli 205 say\u0131l\u0131 kanun ile girmi\u015ftir. Kanun gerek\u00e7esinde uzla\u015fma m\u00fcessesesi ile vergi ihtilaflar\u0131n\u0131n s\u00fcratle halli ile hem vergi alaca\u011f\u0131n\u0131n s\u00fcratle tahsili hem de m\u00fckellef ile olan ihtilaflar\u0131n bir an \u00f6nce hallinin ve yarg\u0131 mercilerinin o zamana g\u00f6re itiraz ve temyiz komisyonlar\u0131n\u0131n i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn hafifletilmesinin hedeflendi\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/span><\/p>

Hen\u00fcz vergi ve ceza tarhiyat\u0131 yap\u0131lmadan vergi idaresi ile m\u00fckellef aras\u0131nda uzla\u015fma yap\u0131lma imkan\u0131 tan\u0131yan \u2018tarhiyat \u00f6ncesi uzla\u015fma\u2019 uygulamas\u0131 ise vergi hukukumuza 1985\u2019te \u00e7\u0131kar\u0131lan 3239 say\u0131l\u0131 yasa ile girmi\u015ftir.<\/span><\/p>

Bir\u00e7ok modern vergi sisteminde uzla\u015fma m\u00fcessesesi yer almaktad\u0131r. <\/span><\/p>

T\u00fcrkiye\u2019de de 50 y\u0131l\u0131 a\u015fan uygulamas\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda genel itibar\u0131yla uzla\u015fma m\u00fcessesesinin konulu\u015f amac\u0131na uygun bir i\u015fleyi\u015f g\u00f6sterdi\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Nitekim uygulaman\u0131n etkin sonu\u00e7lar\u0131 nedeniyle g\u00fcmr\u00fckte tahsil edilen vergiler i\u00e7in de uzla\u015fma uygulamas\u0131 getirilmi\u015ftir.<\/span><\/p>

UYGULAMANIN DE\u011eERLEND\u0130R\u0130LMES\u0130<\/strong><\/span><\/p>

\u00dclkemizdeki uygulamas\u0131nda uzla\u015fma m\u00fcessesesi bu etkin uygulamas\u0131 yan\u0131nda \u00fczerinde s\u00fcrekli bir tart\u0131\u015fman\u0131n olageldi\u011fi, hatta TBMM k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnden muhalefet milletvekillerinin s\u00fcrekli sanki birilerinin vergi borcu siliniyormu\u015f imas\u0131 i\u00e7eren ele\u015ftiri veya polemiklerine de konu olagelmi\u015ftir. \u0130\u015fte bu nedenle \u00e7o\u011fu zaman idare uygulamada tarhiyat\u0131n t\u00fcr\u00fcne g\u00f6re vergi ve cezada bir anlamda fiks hale gelen uzla\u015fma uygulamas\u0131na gitme tercihinde bulunmu\u015ftur.<\/span><\/p>

Uygulamada uzla\u015fman\u0131n \u00f6teden beri en etkin ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde adeta bir ombudsman uygulamas\u0131 gibi y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yap\u0131 merkezi uzla\u015fma uygulamalar\u0131nda olmu\u015ftur. Merkezi uzla\u015fmada, komisyonu olu\u015fturan ki\u015filerin idarenin en \u00fcst d\u00fczey yetkilileri olmas\u0131ndan dolay\u0131 talep sahibinin t\u00fcm gerek\u00e7eleri ve iddialar\u0131 yeterli zaman verilerek dinlenilir ve de\u011ferlendirilir, buna g\u00f6re de herhangi bir psikolojik bask\u0131 olmaks\u0131z\u0131n alabildi\u011fine objektif de\u011ferlendirme yap\u0131lmaya gayret edilerek sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve hakkaniyetli bir karar verilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Burada temel ama\u00e7 uzun s\u00fcren yarg\u0131 s\u00fcrecine olay\u0131 b\u0131rakmadan bir an \u00f6nce sonu\u00e7lanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak ve m\u00fckellef ile bir nevi bar\u0131\u015f sa\u011flanarak kamu alaca\u011f\u0131n\u0131n h\u0131zla tahsiline imkan verilmesidir.<\/span><\/p>

\u0130dare eski y\u0131llarda merkezi uzla\u015fmay\u0131 sadece tek bir komisyon \u015feklinde yapmakta iken Gelir \u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kurulu\u015fu ile merkezi komisyonu yan\u0131nda koordinasyon uzla\u015fma komisyonlar\u0131 da olu\u015fturularak uzla\u015fma komisyonlar\u0131n\u0131n etkin uygulamas\u0131n\u0131n daha art\u0131r\u0131lmas\u0131 hedeflenmi\u015ftir.<\/span><\/p>

YEN\u0130 TASLAK VE \u00d6NER\u0130M\u0130Z<\/strong><\/p>

Tarih\u00e7esi ve bug\u00fcne kadar i\u015fleyi\u015fine ili\u015fkin \u00f6zet bilgiler vermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z uzla\u015fma m\u00fcessesesi Vergi Usul Kanunu\u2019nu yeniden d\u00fczenleyen Tasar\u0131 Tasla\u011f\u0131\u2019n\u0131n kamuoyuna a\u00e7\u0131lmas\u0131 ile yeniden g\u00fcndem konusu olmu\u015ftur. Hemen belirtelim 2003 sonras\u0131 d\u00f6nemde vergi kanunlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 a\u015famas\u0131nda ilgili taraflar ile payla\u015f\u0131lmak suretiyle daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 d\u00fczenlemeler yap\u0131lmaya gayret edilmesi uygulamas\u0131 bir ara biraz sekteye u\u011fram\u0131\u015ft\u0131. Yeni h\u00fck\u00fcmet ve yeni Maliye Bakan\u0131 ile kanun Tasar\u0131 Taslaklar\u0131\u2019n\u0131n ilgili taraflar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne a\u00e7\u0131lmas\u0131 uygulamas\u0131n\u0131n yeniden ba\u015flat\u0131lmas\u0131 nedeniyle Bakan Say\u0131n A\u011fbal\u2019\u0131 tebrik ediyorum.<\/span><\/p>

Vergi kanunlar\u0131 ve bu kanunlar\u0131n tamam\u0131n\u0131 kapsayan usul h\u00fck\u00fcmlerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 Vergi Usul Kanunu t\u00fcm kesimlerin g\u00f6r\u00fc\u015fleri al\u0131narak en sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fekilde yenilenme \u015fans\u0131 bulabilecektir. \u0130\u015fte bu kapsamda yeni taslakta uzla\u015fma h\u00fck\u00fcmlerine ili\u015fkin s\u0131n\u0131rlamalara dikkat \u00e7ekmek istiyoruz. Asl\u0131nda belli ki, taslak haz\u0131rlan\u0131rken biraz bu konuda yap\u0131lan polemiklerin b\u00fcrokratlar\u0131 rahats\u0131z etmesinin etkisi olmu\u015f. Bug\u00fcne kadar olabildi\u011fince \u015faibeden uzak ve objektif davranma gayreti i\u00e7erisinde olan maliye ve a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak da gelir idaresi b\u00fcrokratlar\u0131 yeni d\u00fczenlemede m\u00fcesseseyi adeta bir ceza indirimi uygulamas\u0131 gibi form\u00fcle etmi\u015fler, vergi indirimini adeta sadece vergi hatalar\u0131 kapsam\u0131 ile s\u0131n\u0131rlama yoluna gitmi\u015fler. Elbette o zaman da taslaktaki hali ile uzla\u015fma m\u00fcessesesinin neredeyse sadece ad\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r. Biz bug\u00fcne kadar son derece yararl\u0131 bir i\u015fleyi\u015fi olan bu m\u00fcessesede, \u00f6teden beri oldu\u011fu gibi komisyon inisiyatifini bu \u015fekilde s\u0131n\u0131rlayan h\u00fck\u00fcmler ile uygulaman\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n vergi ihtilaflar\u0131n\u0131n artmas\u0131ndan \u00f6te bir sonu\u00e7 do\u011furmayaca\u011f\u0131n\u0131, mevcut d\u00fczenlemenin olabildi\u011fince yeni yasada da korunmas\u0131 gerekti\u011fini hat\u0131rlatmak isteriz.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"vergide-uzlasma-muessesesi-ve-yarari","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Vergide uzla\u015fma m\u00fcessesesi ve yarar\u0131","meta_description":"Osman Ar\u0131o\u011flu","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":157,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":22,"name":"OSMAN","surname":"ARIO\u011eLU","email":"osman-arioglu@gmail.com","slug":"osman-arioglu","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600PhnV7uz5limxSFX.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-10-19T14:42:06.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:49:41.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":13035,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":12936,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Vergide uzla\u015fma m\u00fcessesesi ve yarar\u0131","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

Uzla\u015fma m\u00fcessesesi vergi hukukumuza 1963 tarihli 205 say\u0131l\u0131 kanun ile girmi\u015ftir. Kanun gerek\u00e7esinde uzla\u015fma m\u00fcessesesi ile vergi ihtilaflar\u0131n\u0131n s\u00fcratle halli ile hem vergi alaca\u011f\u0131n\u0131n s\u00fcratle tahsili hem de m\u00fckellef ile olan ihtilaflar\u0131n bir an \u00f6nce hallinin ve yarg\u0131 mercilerinin o zamana g\u00f6re itiraz ve temyiz komisyonlar\u0131n\u0131n i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn hafifletilmesinin hedeflendi\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/span><\/p>

Hen\u00fcz vergi ve ceza tarhiyat\u0131 yap\u0131lmadan vergi idaresi ile m\u00fckellef aras\u0131nda uzla\u015fma yap\u0131lma imkan\u0131 tan\u0131yan \u2018tarhiyat \u00f6ncesi uzla\u015fma\u2019 uygulamas\u0131 ise vergi hukukumuza 1985\u2019te \u00e7\u0131kar\u0131lan 3239 say\u0131l\u0131 yasa ile girmi\u015ftir.<\/span><\/p>

Bir\u00e7ok modern vergi sisteminde uzla\u015fma m\u00fcessesesi yer almaktad\u0131r. <\/span><\/p>

T\u00fcrkiye\u2019de de 50 y\u0131l\u0131 a\u015fan uygulamas\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda genel itibar\u0131yla uzla\u015fma m\u00fcessesesinin konulu\u015f amac\u0131na uygun bir i\u015fleyi\u015f g\u00f6sterdi\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Nitekim uygulaman\u0131n etkin sonu\u00e7lar\u0131 nedeniyle g\u00fcmr\u00fckte tahsil edilen vergiler i\u00e7in de uzla\u015fma uygulamas\u0131 getirilmi\u015ftir.<\/span><\/p>

UYGULAMANIN DE\u011eERLEND\u0130R\u0130LMES\u0130<\/strong><\/span><\/p>

\u00dclkemizdeki uygulamas\u0131nda uzla\u015fma m\u00fcessesesi bu etkin uygulamas\u0131 yan\u0131nda \u00fczerinde s\u00fcrekli bir tart\u0131\u015fman\u0131n olageldi\u011fi, hatta TBMM k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnden muhalefet milletvekillerinin s\u00fcrekli sanki birilerinin vergi borcu siliniyormu\u015f imas\u0131 i\u00e7eren ele\u015ftiri veya polemiklerine de konu olagelmi\u015ftir. \u0130\u015fte bu nedenle \u00e7o\u011fu zaman idare uygulamada tarhiyat\u0131n t\u00fcr\u00fcne g\u00f6re vergi ve cezada bir anlamda fiks hale gelen uzla\u015fma uygulamas\u0131na gitme tercihinde bulunmu\u015ftur.<\/span><\/p>

Uygulamada uzla\u015fman\u0131n \u00f6teden beri en etkin ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde adeta bir ombudsman uygulamas\u0131 gibi y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yap\u0131 merkezi uzla\u015fma uygulamalar\u0131nda olmu\u015ftur. Merkezi uzla\u015fmada, komisyonu olu\u015fturan ki\u015filerin idarenin en \u00fcst d\u00fczey yetkilileri olmas\u0131ndan dolay\u0131 talep sahibinin t\u00fcm gerek\u00e7eleri ve iddialar\u0131 yeterli zaman verilerek dinlenilir ve de\u011ferlendirilir, buna g\u00f6re de herhangi bir psikolojik bask\u0131 olmaks\u0131z\u0131n alabildi\u011fine objektif de\u011ferlendirme yap\u0131lmaya gayret edilerek sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve hakkaniyetli bir karar verilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Burada temel ama\u00e7 uzun s\u00fcren yarg\u0131 s\u00fcrecine olay\u0131 b\u0131rakmadan bir an \u00f6nce sonu\u00e7lanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak ve m\u00fckellef ile bir nevi bar\u0131\u015f sa\u011flanarak kamu alaca\u011f\u0131n\u0131n h\u0131zla tahsiline imkan verilmesidir.<\/span><\/p>

\u0130dare eski y\u0131llarda merkezi uzla\u015fmay\u0131 sadece tek bir komisyon \u015feklinde yapmakta iken Gelir \u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kurulu\u015fu ile merkezi komisyonu yan\u0131nda koordinasyon uzla\u015fma komisyonlar\u0131 da olu\u015fturularak uzla\u015fma komisyonlar\u0131n\u0131n etkin uygulamas\u0131n\u0131n daha art\u0131r\u0131lmas\u0131 hedeflenmi\u015ftir.<\/span><\/p>

YEN\u0130 TASLAK VE \u00d6NER\u0130M\u0130Z<\/strong><\/p>

Tarih\u00e7esi ve bug\u00fcne kadar i\u015fleyi\u015fine ili\u015fkin \u00f6zet bilgiler vermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z uzla\u015fma m\u00fcessesesi Vergi Usul Kanunu\u2019nu yeniden d\u00fczenleyen Tasar\u0131 Tasla\u011f\u0131\u2019n\u0131n kamuoyuna a\u00e7\u0131lmas\u0131 ile yeniden g\u00fcndem konusu olmu\u015ftur. Hemen belirtelim 2003 sonras\u0131 d\u00f6nemde vergi kanunlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 a\u015famas\u0131nda ilgili taraflar ile payla\u015f\u0131lmak suretiyle daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 d\u00fczenlemeler yap\u0131lmaya gayret edilmesi uygulamas\u0131 bir ara biraz sekteye u\u011fram\u0131\u015ft\u0131. Yeni h\u00fck\u00fcmet ve yeni Maliye Bakan\u0131 ile kanun Tasar\u0131 Taslaklar\u0131\u2019n\u0131n ilgili taraflar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne a\u00e7\u0131lmas\u0131 uygulamas\u0131n\u0131n yeniden ba\u015flat\u0131lmas\u0131 nedeniyle Bakan Say\u0131n A\u011fbal\u2019\u0131 tebrik ediyorum.<\/span><\/p>

Vergi kanunlar\u0131 ve bu kanunlar\u0131n tamam\u0131n\u0131 kapsayan usul h\u00fck\u00fcmlerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 Vergi Usul Kanunu t\u00fcm kesimlerin g\u00f6r\u00fc\u015fleri al\u0131narak en sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fekilde yenilenme \u015fans\u0131 bulabilecektir. \u0130\u015fte bu kapsamda yeni taslakta uzla\u015fma h\u00fck\u00fcmlerine ili\u015fkin s\u0131n\u0131rlamalara dikkat \u00e7ekmek istiyoruz. Asl\u0131nda belli ki, taslak haz\u0131rlan\u0131rken biraz bu konuda yap\u0131lan polemiklerin b\u00fcrokratlar\u0131 rahats\u0131z etmesinin etkisi olmu\u015f. Bug\u00fcne kadar olabildi\u011fince \u015faibeden uzak ve objektif davranma gayreti i\u00e7erisinde olan maliye ve a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak da gelir idaresi b\u00fcrokratlar\u0131 yeni d\u00fczenlemede m\u00fcesseseyi adeta bir ceza indirimi uygulamas\u0131 gibi form\u00fcle etmi\u015fler, vergi indirimini adeta sadece vergi hatalar\u0131 kapsam\u0131 ile s\u0131n\u0131rlama yoluna gitmi\u015fler. Elbette o zaman da taslaktaki hali ile uzla\u015fma m\u00fcessesesinin neredeyse sadece ad\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r. Biz bug\u00fcne kadar son derece yararl\u0131 bir i\u015fleyi\u015fi olan bu m\u00fcessesede, \u00f6teden beri oldu\u011fu gibi komisyon inisiyatifini bu \u015fekilde s\u0131n\u0131rlayan h\u00fck\u00fcmler ile uygulaman\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n vergi ihtilaflar\u0131n\u0131n artmas\u0131ndan \u00f6te bir sonu\u00e7 do\u011furmayaca\u011f\u0131n\u0131, mevcut d\u00fczenlemenin olabildi\u011fince yeni yasada da korunmas\u0131 gerekti\u011fini hat\u0131rlatmak isteriz.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"vergide-uzlasma-muessesesi-ve-yarari","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Vergide uzla\u015fma m\u00fcessesesi ve yarar\u0131","meta_description":"Osman Ar\u0131o\u011flu","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":157,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}