{"status":true,"post":{"id":17225,"user_id":22,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-21 10:17:05","created_at":"2017-10-01T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-21T07:17:05.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":17225,"is_featured":0,"title":"Ultravires ilkesinin kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nda ultravires ilkesinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131, aradan 5 y\u0131ldan fazla bir s\u00fcre ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, uygulamada tam olarak anla\u015f\u0131lamad\u0131. Bu nedenle bu yaz\u0131m\u0131zda ultravires ilkesinin T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ile ne sa\u011flanm\u0131\u015f oldu\u011funu net olarak ortaya koymak istiyoruz. \u00d6ncelikle ultravires ilkesi ile neyin kastedildi\u011fini a\u00e7\u0131klayal\u0131m; bunun anlam\u0131 eski TTK\u2019na g\u00f6re \u015firketler; ancak ana s\u00f6zle\u015fmelerinde yaz\u0131l\u0131 konularda faaliyette bulabiliyorlard\u0131. Bir \u015firket ana s\u00f6zle\u015fmede yaz\u0131lmayan bir konuda faaliyette bulunmu\u015f, bunun sonucunda kar\u015f\u0131 tarafta bir zarar meydana gelmi\u015fse, zarara u\u011frayan taraf bu zarar\u0131 \u015firketten talep edemiyordu. Zira b\u00f6yle bir durumda \u015firket, kendi ana s\u00f6zle\u015fmesinde s\u00f6z\u00fc edilen t\u00fcrde bir faaliyet konusu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu i\u015flemin \u015firketin ana amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda y\u00f6netim kurulu veya \u015firket m\u00fcd\u00fcr\u00fc taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu ileri s\u00fcrerek bu faaliyete ili\u015fkin sorumluluktan kurtulabiliyordu. Bunun sonucu olarak da zarara u\u011frayan taraf\u0131n ma\u011fduriyeti giderilemiyordu. <\/span><\/p>

Uygulamada sermaye \u015firketlerinde y\u00f6netim kurulu \u00fcyeleri ya da \u015firket m\u00fcd\u00fcrleri her zaman ortaklardan olu\u015fturulmuyor. Bu \u00e7o\u011funlukla \u015firketlerin y\u00f6netimlerinin daha profesyonelce yap\u0131lmas\u0131 amac\u0131na d\u00f6n\u00fck olabildi\u011fi halde, nadiren de olsa, bazen de yap\u0131lan i\u015flemden \u015firketin ve dolay\u0131s\u0131yla da patronun sorumlulu\u011funu gizleme amac\u0131na da d\u00f6n\u00fck olabiliyordu. \u0130\u015fte bu nedenle vergi uygulamas\u0131nda dahi her ne kadar \u201cvergilemede olay\u0131n ger\u00e7ek mahiyeti esast\u0131r\u201d ana prensibi gere\u011fi bir engel bulunmasa da \u015firketin ana s\u00f6zle\u015fmesinde olmayan konularda fatura d\u00fczenleyip d\u00fczenleyemeyece\u011fi konusunda bir g\u00f6r\u00fc\u015f istenildi\u011finde, TTK\u2019na at\u0131f yap\u0131larak \u015firketlerin i\u015ftigal konular\u0131n\u0131n dahilinde ticaret yapmalar\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla da belge d\u00fczeninin buna uygun olmas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u00fc\u015f veriliyordu. T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nda bu zorunlulu\u011fa ili\u015fkin h\u00fckm\u00fcn metinlerinden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 sonras\u0131nda, Gelir \u0130daresi muktezalar\u0131nda da \u015firketin i\u015ftigal konusunda a\u00e7\u0131k olmayan konularda da fatura d\u00fczenleyebilece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde muktezalar verilmeye ba\u015flan\u0131ld\u0131. <\/span><\/p>

G\u00dcMR\u00dcK VE T\u0130CARET BAKANLI\u011eI KONUYA NASIL BAKIYOR?<\/strong><\/span><\/p>

Vergi anlam\u0131nda yukar\u0131da da belirtti\u011fimiz gibi asl\u0131nda Vergi Usul Kanunu 3\u2019\u00fcnc\u00fc maddesi gere\u011fince bu zaten i\u015fin do\u011fal sonucudur. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, bu de\u011fi\u015fiklik TTK anlam\u0131nda ama\u00e7lanandan veya G\u00fcmr\u00fck ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n anlad\u0131\u011f\u0131 anlamdan \u00e7ok farkl\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde yorumlanmaya ba\u015flan\u0131ld\u0131. Piyasadaki yorumlarda; ultravires ilkesinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ile \u015firketlerin ana s\u00f6zle\u015fmelerinde a\u00e7\u0131k\u00e7a yazmayan konularda faaliyette bulunmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde bir engel kalmad\u0131\u011f\u0131 ifade edildi. Oysa, G\u00fcmr\u00fck ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n bu h\u00fckm\u00fcn kald\u0131r\u0131lmas\u0131ndan murad\u0131 tam olarak sorumlulukla ilgilidir. Bakanl\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re, bu h\u00fckm\u00fcn kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n yegane sa\u011flad\u0131\u011f\u0131, \u015firketin; ana s\u00f6zle\u015fmesinde yer almayan bir konuda faaliyette bulunmas\u0131 durumunda da olu\u015fan zarar ziyandan sorumlu olaca\u011f\u0131d\u0131r.<\/span>
G\u00fcmr\u00fck ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131 demektedir ki, \u015firketler prensip olarak ana s\u00f6zle\u015fmelerinde faaliyet konular\u0131na yer vermeleri gerekmektedir. Ancak \u015firket ana s\u00f6zle\u015fmesinde yer almayan bir konuda faaliyet g\u00f6stermi\u015f olur ise bu faaliyetin sonucunda ortaya \u00e7\u0131kan zarar ziyandan da \u015firket olarak sorumlu olmas\u0131 gerekir. Art\u0131k \u015firket ortaklar\u0131n\u0131n \u201cbizim bundan haberimiz yoktu, \u015firketi y\u00f6netenler b\u00f6yle bir i\u015flem yapm\u0131\u015flar, bu bizim faaliyet konular\u0131m\u0131z aras\u0131nda de\u011fil\u201d<\/em> demek suretiyle sorumluluktan kurtulamayacaklard\u0131r.<\/span>
Sonu\u00e7 olarak, yeni TTK sonras\u0131nda \u015firketlerin faaliyet konular\u0131n\u0131n ana s\u00f6zle\u015fmede yer almas\u0131 temel prensibinden, en az\u0131ndan Bakanl\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131 anlam\u0131nda bir farkl\u0131l\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 buna kar\u015f\u0131l\u0131k farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u015firketin sorumluluk durumunda oldu\u011fudur. <\/span><\/p>

Bize g\u00f6re g\u00fcn\u00fcm\u00fczde art\u0131k \u015firketlerin i\u015ftigal konular\u0131n\u0131n ana s\u00f6zle\u015fmelerinde a\u00e7\u0131k\u00e7a yer almas\u0131na her iki anlamda da gerek olmamal\u0131d\u0131r. Teknolojinin bu kadar yayg\u0131n oldu\u011fu, \u015firketlerin internet sitelerinin bulundu\u011fu bir ortamda, ana s\u00f6zle\u015fmede faaliyet konular\u0131n\u0131n say\u0131lmas\u0131n\u0131n bir anlam\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak az ihtimal olsa bile, Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan bir yapt\u0131r\u0131m uygulamas\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmamas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bir s\u00fcre daha ana s\u00f6zle\u015fmede faaliyet konular\u0131n\u0131n ayr\u0131nt\u0131l\u0131 belirtilmesinde yarar var.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"ultravires-ilkesinin-kaldirilmis-olmasinin-sonuclari","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Ultravires ilkesinin kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131","meta_description":"Osman Ar\u0131o\u011flu","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":99,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":22,"name":"OSMAN","surname":"ARIO\u011eLU","email":"osman-arioglu@gmail.com","slug":"osman-arioglu","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600PhnV7uz5limxSFX.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-10-19T14:42:06.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:49:41.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":17324,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":17225,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Ultravires ilkesinin kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nda ultravires ilkesinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131, aradan 5 y\u0131ldan fazla bir s\u00fcre ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, uygulamada tam olarak anla\u015f\u0131lamad\u0131. Bu nedenle bu yaz\u0131m\u0131zda ultravires ilkesinin T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ile ne sa\u011flanm\u0131\u015f oldu\u011funu net olarak ortaya koymak istiyoruz. \u00d6ncelikle ultravires ilkesi ile neyin kastedildi\u011fini a\u00e7\u0131klayal\u0131m; bunun anlam\u0131 eski TTK\u2019na g\u00f6re \u015firketler; ancak ana s\u00f6zle\u015fmelerinde yaz\u0131l\u0131 konularda faaliyette bulabiliyorlard\u0131. Bir \u015firket ana s\u00f6zle\u015fmede yaz\u0131lmayan bir konuda faaliyette bulunmu\u015f, bunun sonucunda kar\u015f\u0131 tarafta bir zarar meydana gelmi\u015fse, zarara u\u011frayan taraf bu zarar\u0131 \u015firketten talep edemiyordu. Zira b\u00f6yle bir durumda \u015firket, kendi ana s\u00f6zle\u015fmesinde s\u00f6z\u00fc edilen t\u00fcrde bir faaliyet konusu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu i\u015flemin \u015firketin ana amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda y\u00f6netim kurulu veya \u015firket m\u00fcd\u00fcr\u00fc taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu ileri s\u00fcrerek bu faaliyete ili\u015fkin sorumluluktan kurtulabiliyordu. Bunun sonucu olarak da zarara u\u011frayan taraf\u0131n ma\u011fduriyeti giderilemiyordu. <\/span><\/p>

Uygulamada sermaye \u015firketlerinde y\u00f6netim kurulu \u00fcyeleri ya da \u015firket m\u00fcd\u00fcrleri her zaman ortaklardan olu\u015fturulmuyor. Bu \u00e7o\u011funlukla \u015firketlerin y\u00f6netimlerinin daha profesyonelce yap\u0131lmas\u0131 amac\u0131na d\u00f6n\u00fck olabildi\u011fi halde, nadiren de olsa, bazen de yap\u0131lan i\u015flemden \u015firketin ve dolay\u0131s\u0131yla da patronun sorumlulu\u011funu gizleme amac\u0131na da d\u00f6n\u00fck olabiliyordu. \u0130\u015fte bu nedenle vergi uygulamas\u0131nda dahi her ne kadar \u201cvergilemede olay\u0131n ger\u00e7ek mahiyeti esast\u0131r\u201d ana prensibi gere\u011fi bir engel bulunmasa da \u015firketin ana s\u00f6zle\u015fmesinde olmayan konularda fatura d\u00fczenleyip d\u00fczenleyemeyece\u011fi konusunda bir g\u00f6r\u00fc\u015f istenildi\u011finde, TTK\u2019na at\u0131f yap\u0131larak \u015firketlerin i\u015ftigal konular\u0131n\u0131n dahilinde ticaret yapmalar\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla da belge d\u00fczeninin buna uygun olmas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u00fc\u015f veriliyordu. T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nda bu zorunlulu\u011fa ili\u015fkin h\u00fckm\u00fcn metinlerinden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 sonras\u0131nda, Gelir \u0130daresi muktezalar\u0131nda da \u015firketin i\u015ftigal konusunda a\u00e7\u0131k olmayan konularda da fatura d\u00fczenleyebilece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde muktezalar verilmeye ba\u015flan\u0131ld\u0131. <\/span><\/p>

G\u00dcMR\u00dcK VE T\u0130CARET BAKANLI\u011eI KONUYA NASIL BAKIYOR?<\/strong><\/span><\/p>

Vergi anlam\u0131nda yukar\u0131da da belirtti\u011fimiz gibi asl\u0131nda Vergi Usul Kanunu 3\u2019\u00fcnc\u00fc maddesi gere\u011fince bu zaten i\u015fin do\u011fal sonucudur. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, bu de\u011fi\u015fiklik TTK anlam\u0131nda ama\u00e7lanandan veya G\u00fcmr\u00fck ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n anlad\u0131\u011f\u0131 anlamdan \u00e7ok farkl\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde yorumlanmaya ba\u015flan\u0131ld\u0131. Piyasadaki yorumlarda; ultravires ilkesinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ile \u015firketlerin ana s\u00f6zle\u015fmelerinde a\u00e7\u0131k\u00e7a yazmayan konularda faaliyette bulunmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde bir engel kalmad\u0131\u011f\u0131 ifade edildi. Oysa, G\u00fcmr\u00fck ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n bu h\u00fckm\u00fcn kald\u0131r\u0131lmas\u0131ndan murad\u0131 tam olarak sorumlulukla ilgilidir. Bakanl\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re, bu h\u00fckm\u00fcn kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n yegane sa\u011flad\u0131\u011f\u0131, \u015firketin; ana s\u00f6zle\u015fmesinde yer almayan bir konuda faaliyette bulunmas\u0131 durumunda da olu\u015fan zarar ziyandan sorumlu olaca\u011f\u0131d\u0131r.<\/span>
G\u00fcmr\u00fck ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131 demektedir ki, \u015firketler prensip olarak ana s\u00f6zle\u015fmelerinde faaliyet konular\u0131na yer vermeleri gerekmektedir. Ancak \u015firket ana s\u00f6zle\u015fmesinde yer almayan bir konuda faaliyet g\u00f6stermi\u015f olur ise bu faaliyetin sonucunda ortaya \u00e7\u0131kan zarar ziyandan da \u015firket olarak sorumlu olmas\u0131 gerekir. Art\u0131k \u015firket ortaklar\u0131n\u0131n \u201cbizim bundan haberimiz yoktu, \u015firketi y\u00f6netenler b\u00f6yle bir i\u015flem yapm\u0131\u015flar, bu bizim faaliyet konular\u0131m\u0131z aras\u0131nda de\u011fil\u201d<\/em> demek suretiyle sorumluluktan kurtulamayacaklard\u0131r.<\/span>
Sonu\u00e7 olarak, yeni TTK sonras\u0131nda \u015firketlerin faaliyet konular\u0131n\u0131n ana s\u00f6zle\u015fmede yer almas\u0131 temel prensibinden, en az\u0131ndan Bakanl\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131 anlam\u0131nda bir farkl\u0131l\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 buna kar\u015f\u0131l\u0131k farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u015firketin sorumluluk durumunda oldu\u011fudur. <\/span><\/p>

Bize g\u00f6re g\u00fcn\u00fcm\u00fczde art\u0131k \u015firketlerin i\u015ftigal konular\u0131n\u0131n ana s\u00f6zle\u015fmelerinde a\u00e7\u0131k\u00e7a yer almas\u0131na her iki anlamda da gerek olmamal\u0131d\u0131r. Teknolojinin bu kadar yayg\u0131n oldu\u011fu, \u015firketlerin internet sitelerinin bulundu\u011fu bir ortamda, ana s\u00f6zle\u015fmede faaliyet konular\u0131n\u0131n say\u0131lmas\u0131n\u0131n bir anlam\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak az ihtimal olsa bile, Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan bir yapt\u0131r\u0131m uygulamas\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmamas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bir s\u00fcre daha ana s\u00f6zle\u015fmede faaliyet konular\u0131n\u0131n ayr\u0131nt\u0131l\u0131 belirtilmesinde yarar var.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"ultravires-ilkesinin-kaldirilmis-olmasinin-sonuclari","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Ultravires ilkesinin kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131","meta_description":"Osman Ar\u0131o\u011flu","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":99,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}