{"status":true,"post":{"id":29280,"user_id":1,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 16:00:02","created_at":"2021-11-03T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T13:00:02.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":29280,"is_featured":0,"title":"Titanik\u2019in g\u00fcvertesinde tart\u0131\u015fmaktan vazge\u00e7in","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><span class=\"large\"><strong>HAKAN G\u00dcLDA\u011e<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"> <strong><\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u015eu s\u0131ralar gelece\u011fimizi yak\u0131ndan ilgilendiren bir zirve yap\u0131l\u0131yor. Glasgow\u2019daki iklim zirvesinden bahsediyorum: COP26.<\/span><br><span class=\"large\"> Zirveyi ele almadan \u00f6nce durumu bir \u00f6zetleyelim:<\/span><\/p>  <ul>   <li><span class=\"large\"> Temel sorun k\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 durdurmak. 1700\u2019lerin ikinci yar\u0131s\u0131ndan sonra \u015fekillenen sanayi devrimine g\u00f6re 1 dereceden fazla \u0131s\u0131nd\u0131 d\u00fcnya. Daha net olarak s\u00f6yleyelim: D\u00fcnyan\u0131n y\u00fczey s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131, 1850-1900 aras\u0131ndaki d\u00f6nemin 1.1 derece \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131km\u0131\u015f bile. 2 dereceye do\u011fru ko\u015far ad\u0131m gidiyor. <\/span><\/li>   <li><span class=\"large\"> Yap\u0131lan hesaplamalar sanayi devrimi s\u0131ras\u0131nda, atmosfere y\u0131ll\u0131k karbondioksit (CO2) sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131n 15 milyon ton d\u00fczeyinde oldu\u011funu g\u00f6steriyor. 1880\u2019e gelindi\u011finde bu d\u00fczey yakla\u015f\u0131k 3 kat artarak 42 milyon tona ula\u015ft\u0131. 1950\u2019ye gelindi\u011finde ise miktar art\u0131k 6.1 milyar tondu. 1980\u2019de atmosfere sal\u0131nan y\u0131ll\u0131k CO2 emisyonu 19.3 milyar tona, 2019\u2019da ise 36.4 milyar tona t\u0131rmand\u0131. Birikimli olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, 1751\u2019den bu yana ekonomik faaliyetlerimiz nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kan CO2\u2019nin yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131n son 30 y\u0131lda atmosfere sal\u0131nd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. <\/span><\/li>   <li><span class=\"large\"> 2015 y\u0131l\u0131ndaki Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131, insan eliyle meydana geldi\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde birle\u015filen bu s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlamay\u0131 hedefliyordu. Paris\u2019te, 2050 y\u0131l\u0131na kadar 1.5 derecenin alt\u0131nda tutmak ve karbon sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 da s\u0131f\u0131rlamak i\u00e7in anla\u015fmaya var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ancak bug\u00fcn gelinen noktada g\u00f6r\u00fcld\u00fc ki, bunu ba\u015farmak \u00e7ok zor.<\/span><\/li>  <\/ul>  <p><span class=\"large\"> <strong>ORMAN KAYIPLARI AZALIYOR AMA...<\/strong><\/span><\/p>  <ul>   <li><span class=\"large\"> D\u00fcnyan\u0131n ci\u011ferleri olarak kabul edilen ormanlarda ya\u015fanan kay\u0131plar da CO2 ile m\u00fccadeleyi zorla\u015ft\u0131rd\u0131. 1700-1850 d\u00f6neminde 19 milyon hektar olarak hesaplanan y\u0131ll\u0131k ortalama orman kayb\u0131, 1860-1920 d\u00f6neminde y\u0131ll\u0131k 30 milyona, 1930-1980 d\u00f6neminde 115 milyona, 1980-1990 d\u00f6neminde ise 151 milyon hektara \u00e7\u0131kt\u0131. Sonras\u0131nda \u00e7evre bilincinin de geli\u015fmesiyle birlikte kay\u0131plarda bir azalma ya\u015fan\u0131yor. Yine de 2009-2019 d\u00f6neminde gezegenin CO2 gaz\u0131n\u0131 temizleyen ci\u011ferlerinden y\u0131lda ortalama 47 milyon hektar d\u00fczeyinde kay\u0131p var. <\/span><\/li>   <li><span class=\"large\"> A\u011fustos 2021\u2019de bilim insanlar\u0131 iklim kriziyle ilgili bug\u00fcne kadarki en sert \u2018resmi\u2019 uyar\u0131y\u0131 yapt\u0131. Birle\u015fmi\u015f Milletler H\u00fck\u00fcmetleraras\u0131 \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Paneli \u2018k\u0131rm\u0131z\u0131\u2019 kodla a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 raporda, \u2018k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n korkun\u00e7 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n daha belirgin hale geldi\u011fini\u2019 ilan etti. <\/span><\/li>  <\/ul>  <p><span class=\"large\"> <strong>K\u00d6T\u00dcMSER TAHM\u0130NLER ARTIYOR<\/strong><\/span><\/p>  <ul>   <li><span class=\"large\"> Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131\u2019nda mealen \u201cFabrika bacalar\u0131, trafik ve daha pek \u00e7ok insan faaliyeti nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kan karbon emisyonlar\u0131n\u0131 durdurmam\u0131z laz\u0131m. D\u00fcnyan\u0131n y\u00fczeyi 1.5 dereceyi a\u015farsa geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemez bir \u00e7evre felaketine s\u00fcr\u00fcklenece\u011fiz\u201d deniliyordu. Anla\u015f\u0131lan radikal \u00f6nlemler al\u0131nsa bile s\u0131cakl\u0131klardaki art\u0131\u015f\u0131 1.5 derecede tutmak art\u0131k m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Tahminler bu y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda \u0131s\u0131nman\u0131n 3 dereceyi bulaca\u011f\u0131na i\u015faret ediyor.<\/span><\/li>   <li><span class=\"large\"> Daha \u2018k\u00f6t\u00fcmser\u2019 tahminler de var. Hem de bu uyar\u0131lar, muhafazakarl\u0131\u011f\u0131 ve so\u011fukkanl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile tan\u0131nan kimi kurumlardan geliyor. Son d\u00f6nemde yay\u0131nlanan bir Chatham House raporu, CO2 \u00fcretiminin bug\u00fcnk\u00fc d\u00fczeyinde artmaya devam etmesi halinde 2050\u2019ye kadar ortalama s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n\u0131n 7 dereceye ula\u015fabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Tabii bu, d\u00fcnyan\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ya\u015fanamaz hale gelmesi demek oluyor. <\/span><\/li>  <\/ul>  <p><span class=\"large\"> <strong>ENERJ\u0130DE K\u00d6M\u00dcR\u00dcN A\u011eIRLI\u011eI S\u00dcR\u00dcYOR<\/strong><\/span><\/p>  <ul>   <li><span class=\"large\"> Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131\u2019ndan bu yana d\u00fcnyada kullan\u0131lan enerjinin yap\u0131s\u0131 de\u011fi\u015fmedi. K\u00fcresel enerji kullan\u0131m\u0131nda, petrol, k\u00f6m\u00fcr, do\u011falgaz gibi fosil yak\u0131tlar\u0131n y\u00fczde 80 olan pay\u0131 azalmad\u0131. Son verilere g\u00f6re, d\u00fcnya elektrik enerjisinin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 35\u2019ini k\u00f6m\u00fcrden, y\u00fczde 25\u2019ini do\u011falgazdan, y\u00fczde 16\u2019s\u0131n\u0131 hidro-elektrik santrallerinden, y\u00fczde 13\u2019\u00fcn\u00fc r\u00fczgar ve g\u00fcne\u015f gibi yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131ndan, y\u00fczde 9\u2019unu n\u00fckleerden, y\u00fczde 3\u2019\u00fcn\u00fc ise petrolden kar\u015f\u0131l\u0131yor. <\/span><\/li>   <li><span class=\"large\"> Elektrik \u00fcretiminde k\u00f6m\u00fcr b\u00fcy\u00fck bir paya sahip ve pek h\u0131zla azalacak gibi g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Kimi \u00fclkelerde toplumsal bask\u0131larla k\u00f6m\u00fcr santralleri kapanma e\u011filimindeyken, \u00c7in ve Hindistan pek gaz kesmiyor. Evet, \u00c7in d\u0131\u015f \u00fclkelerde k\u00f6m\u00fcr santrali yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in finansman sa\u011flamayaca\u011f\u0131n\u0131 ilan etti, ancak kendi elektrik \u00fcretiminin y\u00fczde 56\u2019s\u0131 k\u00f6m\u00fcrden. K\u00f6m\u00fcr fiyatlar\u0131n\u0131n son bir y\u0131lda y\u00fczde 250 artmas\u0131 sonras\u0131nda ise k\u00f6m\u00fcr madencili\u011fini tekrar te\u015fvik etme karar\u0131 ald\u0131. \u00c7in\u2019de say\u0131lar\u0131 bine varan k\u00f6m\u00fcr madenlerine yak\u0131nda 240 tane daha eklenecek. Hindistan\u2019da 280 k\u00f6m\u00fcr madeni bulunuyor. 51 yeni k\u00f6m\u00fcr madeni de a\u00e7\u0131l\u0131yor.<\/span><\/li>  <\/ul>  <p><span class=\"large\"> Bir bilgi daha vererek bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc kapatal\u0131m:<\/span><br><span class=\"large\"> H\u00e2l\u00e2 salg\u0131n \u00f6ncesi ekonomik hareketlili\u011fe tam d\u00f6n\u00fclmemi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen 2021 y\u0131l\u0131 karbon emisyon oran\u0131ndaki art\u0131\u015f h\u0131z\u0131, tarihin en y\u00fcksek ikinci seviyesi olacak!<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>KAYNAK VAR OLMASINA VAR DA...<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u00d6te yandan, Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin de taahh\u00fctlerine sad\u0131k olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131\u2019na imza atan geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler de verdikleri s\u00f6zleri tutmad\u0131. En b\u00fcy\u00fck kirletenlere bak\u0131nca, ge\u00e7 sanayile\u015fen \u00fclkelerden \u00e7ok karbon emisyonlar\u0131nda yine ABD ve Avrupa \u00fclkeleri ba\u015f\u0131 \u00e7ekiyor. Bug\u00fcne kadar birikimli olarak kim en \u00e7ok karbondioksiti atmosfere sald\u0131 diye bak\u0131nca, ABD ve Avrupa\u2019n\u0131n toplam CO2 hacmindeki pay\u0131 h\u00e2l\u00e2 y\u00fczde 55\u2019in \u00fcst\u00fcnde.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Ayr\u0131ca, iklim krizini durdurmak i\u00e7in gereken y\u0131ll\u0131k 4 trilyon dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m konusunda da geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler \u015fimdiye kadar ellerini ceplerine pek atmad\u0131. Dahas\u0131 geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin iklim krizi ile m\u00fccadeleye daha etkin kat\u0131labilmeleri i\u00e7in s\u00f6z verilen <\/span><br><span class=\"large\"> 100 milyar dolarl\u0131k fon kurma i\u015fi de hayata ge\u00e7medi.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bat\u0131l\u0131 h\u00fck\u00fcmetler acil ihtiyaca ra\u011fmen iklim krizini \u00f6nlemek i\u00e7in gereken kayna\u011f\u0131 nereden bulacaklar\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fman\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7emedi. Oysa Avrupa ve ABD\u2019nin toplam CO2 hacmindeki pay\u0131n\u0131n y\u00fczde 55 olmas\u0131na ilgin\u00e7 bir benzerlikle d\u00fcnyadaki toplam varl\u0131klar\u0131n y\u00fczde 55\u2019i de ABD ve Avrupa\u2019da yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f bulunuyor. Credit Suisse\u2019in k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce a\u00e7\u0131klanan 2021 Global Varl\u0131k Raporu, d\u00fcnyadaki dolar milyarderlerinin de y\u00fczde 67\u2019sinin ABD ve Avrupa\u2019da oldu\u011funu belirtiyor.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>HERKES TOPU B\u0130RB\u0130R\u0130NE ATIYOR<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u0130klim krizi \u015f\u00fcpheye yer b\u0131rakmayacak kadar a\u00e7\u0131k. Etkilerini de artan bi\u00e7imde g\u00f6r\u00fcyoruz. Bir yanda a\u015f\u0131r\u0131 ya\u011f\u0131\u015flar, bir yanda kurakl\u0131k. Bir yanda su bask\u0131nlar\u0131 ve seller, bir yanda orman yang\u0131nlar\u0131. Sertle\u015fen hava olaylar\u0131, hi\u00e7 g\u00f6r\u00fclmedik yerlerde g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flanan hortumlar, s\u0131kla\u015fan dolu f\u0131rt\u0131nalar\u0131 ve daha onlarca i\u015faret... <\/span><br><span class=\"large\"> Felaket tellall\u0131\u011f\u0131 yapmay\u0131 hi\u00e7 arzu etmem ama g\u00f6r\u00fcnen k\u00f6y de k\u0131lavuz istemiyor. Su ve g\u0131da krizleri b\u00fcy\u00fck toplumsal istikrars\u0131zl\u0131klara yol a\u00e7abilir. Kitlesel g\u00f6\u00e7lere ve hatta kaynak sava\u015flar\u0131na neden olabilir. Y\u0131k\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar yaratabilir.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Gelgelelim, ekonomik ve sosyal hayat\u0131 giderek daha fazla tehdit eden iklim krizi ger\u00e7e\u011fine ra\u011fmen anla\u015f\u0131lan Glasgow\u2019daki zirveden \u2018konu\u015fmaktan yapmaya ge\u00e7memizi sa\u011flayacak\u2019 g\u00fc\u00e7l\u00fc ad\u0131mlar gelmeyecek.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Oysa ihtiya\u00e7, yakar top oyununda oldu\u011fu gibi herkesin topu birbirine atarak kendini s\u0131y\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 de\u011fil. Ne zengin \u00fclkeler bug\u00fcne kadar kirlettikleri d\u00fcnyan\u0131n temizlenmesinden ka\u00e7abilir ne de geli\u015fmekte olan \u00fclkeler, \u2018bana ne, kim kirlettiyse o temizlesin\u2019 aymazl\u0131\u011f\u0131nda olabilir.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Titanik\u2019in g\u00fcvertesinde laf \u00fcretmek yerine, \u00f6nlem almaya, konu\u015fmaktan yapmaya ge\u00e7menin zaman\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>KARBON EM\u0130SYONLARININ YARISI 4 \u00dcLKEDEN<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Ekonomik faaliyetlerin sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131kan karbon sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131 d\u00f6rt \u00fclkeden geliyor. Bunlar, ABD, \u00c7in, Rusya ve Hindistan.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">ABD, Trump d\u00f6neminde, Obama d\u00f6neminde imzalad\u0131\u011f\u0131 Paris Anla\u015fmas\u0131\u2019ndan ayr\u0131ld\u0131. Biden se\u00e7ilince 2050 y\u0131l\u0131 hedefini yeniden kabul etti. \u00c7in ve Rusya ise s\u0131f\u0131r karbon sal\u0131n\u0131m\u0131 hedefine ula\u015fma konusunda 2060 y\u0131l\u0131n\u0131 belirledi. Hindistan\u2019\u0131n durumu belli de\u011fil. Hindistan y\u00f6netimi sorunun b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyor. Karbon sal\u0131n\u0131m\u0131 hedefinin herkes i\u00e7in ayn\u0131 olmamas\u0131 gerekti\u011fini savunuyor.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"titanikin-guvertesinde-tartismaktan-vazgecin","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Titanik\u2019in g\u00fcvertesinde tart\u0131\u015fmaktan vazge\u00e7in","meta_description":"HAKAN G\u00dcLDA\u011e","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1113,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":1,"name":"HAKAN","surname":"G\u00dcLDA\u011e","email":"uakisik@eronat.com.tr","slug":"hakan-guldag","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600kKPzKvWx8Xpxx9n.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T14:51:32.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":29379,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":29280,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Titanik\u2019in g\u00fcvertesinde tart\u0131\u015fmaktan vazge\u00e7in","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><span class=\"large\"><strong>HAKAN G\u00dcLDA\u011e<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"> <strong><\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u015eu s\u0131ralar gelece\u011fimizi yak\u0131ndan ilgilendiren bir zirve yap\u0131l\u0131yor. Glasgow\u2019daki iklim zirvesinden bahsediyorum: COP26.<\/span><br><span class=\"large\"> Zirveyi ele almadan \u00f6nce durumu bir \u00f6zetleyelim:<\/span><\/p>  <ul>   <li><span class=\"large\"> Temel sorun k\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 durdurmak. 1700\u2019lerin ikinci yar\u0131s\u0131ndan sonra \u015fekillenen sanayi devrimine g\u00f6re 1 dereceden fazla \u0131s\u0131nd\u0131 d\u00fcnya. Daha net olarak s\u00f6yleyelim: D\u00fcnyan\u0131n y\u00fczey s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131, 1850-1900 aras\u0131ndaki d\u00f6nemin 1.1 derece \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131km\u0131\u015f bile. 2 dereceye do\u011fru ko\u015far ad\u0131m gidiyor. <\/span><\/li>   <li><span class=\"large\"> Yap\u0131lan hesaplamalar sanayi devrimi s\u0131ras\u0131nda, atmosfere y\u0131ll\u0131k karbondioksit (CO2) sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131n 15 milyon ton d\u00fczeyinde oldu\u011funu g\u00f6steriyor. 1880\u2019e gelindi\u011finde bu d\u00fczey yakla\u015f\u0131k 3 kat artarak 42 milyon tona ula\u015ft\u0131. 1950\u2019ye gelindi\u011finde ise miktar art\u0131k 6.1 milyar tondu. 1980\u2019de atmosfere sal\u0131nan y\u0131ll\u0131k CO2 emisyonu 19.3 milyar tona, 2019\u2019da ise 36.4 milyar tona t\u0131rmand\u0131. Birikimli olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, 1751\u2019den bu yana ekonomik faaliyetlerimiz nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kan CO2\u2019nin yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131n son 30 y\u0131lda atmosfere sal\u0131nd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. <\/span><\/li>   <li><span class=\"large\"> 2015 y\u0131l\u0131ndaki Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131, insan eliyle meydana geldi\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde birle\u015filen bu s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlamay\u0131 hedefliyordu. Paris\u2019te, 2050 y\u0131l\u0131na kadar 1.5 derecenin alt\u0131nda tutmak ve karbon sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 da s\u0131f\u0131rlamak i\u00e7in anla\u015fmaya var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ancak bug\u00fcn gelinen noktada g\u00f6r\u00fcld\u00fc ki, bunu ba\u015farmak \u00e7ok zor.<\/span><\/li>  <\/ul>  <p><span class=\"large\"> <strong>ORMAN KAYIPLARI AZALIYOR AMA...<\/strong><\/span><\/p>  <ul>   <li><span class=\"large\"> D\u00fcnyan\u0131n ci\u011ferleri olarak kabul edilen ormanlarda ya\u015fanan kay\u0131plar da CO2 ile m\u00fccadeleyi zorla\u015ft\u0131rd\u0131. 1700-1850 d\u00f6neminde 19 milyon hektar olarak hesaplanan y\u0131ll\u0131k ortalama orman kayb\u0131, 1860-1920 d\u00f6neminde y\u0131ll\u0131k 30 milyona, 1930-1980 d\u00f6neminde 115 milyona, 1980-1990 d\u00f6neminde ise 151 milyon hektara \u00e7\u0131kt\u0131. Sonras\u0131nda \u00e7evre bilincinin de geli\u015fmesiyle birlikte kay\u0131plarda bir azalma ya\u015fan\u0131yor. Yine de 2009-2019 d\u00f6neminde gezegenin CO2 gaz\u0131n\u0131 temizleyen ci\u011ferlerinden y\u0131lda ortalama 47 milyon hektar d\u00fczeyinde kay\u0131p var. <\/span><\/li>   <li><span class=\"large\"> A\u011fustos 2021\u2019de bilim insanlar\u0131 iklim kriziyle ilgili bug\u00fcne kadarki en sert \u2018resmi\u2019 uyar\u0131y\u0131 yapt\u0131. Birle\u015fmi\u015f Milletler H\u00fck\u00fcmetleraras\u0131 \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Paneli \u2018k\u0131rm\u0131z\u0131\u2019 kodla a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 raporda, \u2018k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n korkun\u00e7 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n daha belirgin hale geldi\u011fini\u2019 ilan etti. <\/span><\/li>  <\/ul>  <p><span class=\"large\"> <strong>K\u00d6T\u00dcMSER TAHM\u0130NLER ARTIYOR<\/strong><\/span><\/p>  <ul>   <li><span class=\"large\"> Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131\u2019nda mealen \u201cFabrika bacalar\u0131, trafik ve daha pek \u00e7ok insan faaliyeti nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kan karbon emisyonlar\u0131n\u0131 durdurmam\u0131z laz\u0131m. D\u00fcnyan\u0131n y\u00fczeyi 1.5 dereceyi a\u015farsa geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemez bir \u00e7evre felaketine s\u00fcr\u00fcklenece\u011fiz\u201d deniliyordu. Anla\u015f\u0131lan radikal \u00f6nlemler al\u0131nsa bile s\u0131cakl\u0131klardaki art\u0131\u015f\u0131 1.5 derecede tutmak art\u0131k m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Tahminler bu y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda \u0131s\u0131nman\u0131n 3 dereceyi bulaca\u011f\u0131na i\u015faret ediyor.<\/span><\/li>   <li><span class=\"large\"> Daha \u2018k\u00f6t\u00fcmser\u2019 tahminler de var. Hem de bu uyar\u0131lar, muhafazakarl\u0131\u011f\u0131 ve so\u011fukkanl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile tan\u0131nan kimi kurumlardan geliyor. Son d\u00f6nemde yay\u0131nlanan bir Chatham House raporu, CO2 \u00fcretiminin bug\u00fcnk\u00fc d\u00fczeyinde artmaya devam etmesi halinde 2050\u2019ye kadar ortalama s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n\u0131n 7 dereceye ula\u015fabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Tabii bu, d\u00fcnyan\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ya\u015fanamaz hale gelmesi demek oluyor. <\/span><\/li>  <\/ul>  <p><span class=\"large\"> <strong>ENERJ\u0130DE K\u00d6M\u00dcR\u00dcN A\u011eIRLI\u011eI S\u00dcR\u00dcYOR<\/strong><\/span><\/p>  <ul>   <li><span class=\"large\"> Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131\u2019ndan bu yana d\u00fcnyada kullan\u0131lan enerjinin yap\u0131s\u0131 de\u011fi\u015fmedi. K\u00fcresel enerji kullan\u0131m\u0131nda, petrol, k\u00f6m\u00fcr, do\u011falgaz gibi fosil yak\u0131tlar\u0131n y\u00fczde 80 olan pay\u0131 azalmad\u0131. Son verilere g\u00f6re, d\u00fcnya elektrik enerjisinin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 35\u2019ini k\u00f6m\u00fcrden, y\u00fczde 25\u2019ini do\u011falgazdan, y\u00fczde 16\u2019s\u0131n\u0131 hidro-elektrik santrallerinden, y\u00fczde 13\u2019\u00fcn\u00fc r\u00fczgar ve g\u00fcne\u015f gibi yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131ndan, y\u00fczde 9\u2019unu n\u00fckleerden, y\u00fczde 3\u2019\u00fcn\u00fc ise petrolden kar\u015f\u0131l\u0131yor. <\/span><\/li>   <li><span class=\"large\"> Elektrik \u00fcretiminde k\u00f6m\u00fcr b\u00fcy\u00fck bir paya sahip ve pek h\u0131zla azalacak gibi g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Kimi \u00fclkelerde toplumsal bask\u0131larla k\u00f6m\u00fcr santralleri kapanma e\u011filimindeyken, \u00c7in ve Hindistan pek gaz kesmiyor. Evet, \u00c7in d\u0131\u015f \u00fclkelerde k\u00f6m\u00fcr santrali yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in finansman sa\u011flamayaca\u011f\u0131n\u0131 ilan etti, ancak kendi elektrik \u00fcretiminin y\u00fczde 56\u2019s\u0131 k\u00f6m\u00fcrden. K\u00f6m\u00fcr fiyatlar\u0131n\u0131n son bir y\u0131lda y\u00fczde 250 artmas\u0131 sonras\u0131nda ise k\u00f6m\u00fcr madencili\u011fini tekrar te\u015fvik etme karar\u0131 ald\u0131. \u00c7in\u2019de say\u0131lar\u0131 bine varan k\u00f6m\u00fcr madenlerine yak\u0131nda 240 tane daha eklenecek. Hindistan\u2019da 280 k\u00f6m\u00fcr madeni bulunuyor. 51 yeni k\u00f6m\u00fcr madeni de a\u00e7\u0131l\u0131yor.<\/span><\/li>  <\/ul>  <p><span class=\"large\"> Bir bilgi daha vererek bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc kapatal\u0131m:<\/span><br><span class=\"large\"> H\u00e2l\u00e2 salg\u0131n \u00f6ncesi ekonomik hareketlili\u011fe tam d\u00f6n\u00fclmemi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen 2021 y\u0131l\u0131 karbon emisyon oran\u0131ndaki art\u0131\u015f h\u0131z\u0131, tarihin en y\u00fcksek ikinci seviyesi olacak!<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>KAYNAK VAR OLMASINA VAR DA...<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u00d6te yandan, Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin de taahh\u00fctlerine sad\u0131k olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131\u2019na imza atan geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler de verdikleri s\u00f6zleri tutmad\u0131. En b\u00fcy\u00fck kirletenlere bak\u0131nca, ge\u00e7 sanayile\u015fen \u00fclkelerden \u00e7ok karbon emisyonlar\u0131nda yine ABD ve Avrupa \u00fclkeleri ba\u015f\u0131 \u00e7ekiyor. Bug\u00fcne kadar birikimli olarak kim en \u00e7ok karbondioksiti atmosfere sald\u0131 diye bak\u0131nca, ABD ve Avrupa\u2019n\u0131n toplam CO2 hacmindeki pay\u0131 h\u00e2l\u00e2 y\u00fczde 55\u2019in \u00fcst\u00fcnde.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Ayr\u0131ca, iklim krizini durdurmak i\u00e7in gereken y\u0131ll\u0131k 4 trilyon dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m konusunda da geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler \u015fimdiye kadar ellerini ceplerine pek atmad\u0131. Dahas\u0131 geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin iklim krizi ile m\u00fccadeleye daha etkin kat\u0131labilmeleri i\u00e7in s\u00f6z verilen <\/span><br><span class=\"large\"> 100 milyar dolarl\u0131k fon kurma i\u015fi de hayata ge\u00e7medi.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bat\u0131l\u0131 h\u00fck\u00fcmetler acil ihtiyaca ra\u011fmen iklim krizini \u00f6nlemek i\u00e7in gereken kayna\u011f\u0131 nereden bulacaklar\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fman\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7emedi. Oysa Avrupa ve ABD\u2019nin toplam CO2 hacmindeki pay\u0131n\u0131n y\u00fczde 55 olmas\u0131na ilgin\u00e7 bir benzerlikle d\u00fcnyadaki toplam varl\u0131klar\u0131n y\u00fczde 55\u2019i de ABD ve Avrupa\u2019da yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f bulunuyor. Credit Suisse\u2019in k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce a\u00e7\u0131klanan 2021 Global Varl\u0131k Raporu, d\u00fcnyadaki dolar milyarderlerinin de y\u00fczde 67\u2019sinin ABD ve Avrupa\u2019da oldu\u011funu belirtiyor.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>HERKES TOPU B\u0130RB\u0130R\u0130NE ATIYOR<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u0130klim krizi \u015f\u00fcpheye yer b\u0131rakmayacak kadar a\u00e7\u0131k. Etkilerini de artan bi\u00e7imde g\u00f6r\u00fcyoruz. Bir yanda a\u015f\u0131r\u0131 ya\u011f\u0131\u015flar, bir yanda kurakl\u0131k. Bir yanda su bask\u0131nlar\u0131 ve seller, bir yanda orman yang\u0131nlar\u0131. Sertle\u015fen hava olaylar\u0131, hi\u00e7 g\u00f6r\u00fclmedik yerlerde g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flanan hortumlar, s\u0131kla\u015fan dolu f\u0131rt\u0131nalar\u0131 ve daha onlarca i\u015faret... <\/span><br><span class=\"large\"> Felaket tellall\u0131\u011f\u0131 yapmay\u0131 hi\u00e7 arzu etmem ama g\u00f6r\u00fcnen k\u00f6y de k\u0131lavuz istemiyor. Su ve g\u0131da krizleri b\u00fcy\u00fck toplumsal istikrars\u0131zl\u0131klara yol a\u00e7abilir. Kitlesel g\u00f6\u00e7lere ve hatta kaynak sava\u015flar\u0131na neden olabilir. Y\u0131k\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar yaratabilir.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Gelgelelim, ekonomik ve sosyal hayat\u0131 giderek daha fazla tehdit eden iklim krizi ger\u00e7e\u011fine ra\u011fmen anla\u015f\u0131lan Glasgow\u2019daki zirveden \u2018konu\u015fmaktan yapmaya ge\u00e7memizi sa\u011flayacak\u2019 g\u00fc\u00e7l\u00fc ad\u0131mlar gelmeyecek.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Oysa ihtiya\u00e7, yakar top oyununda oldu\u011fu gibi herkesin topu birbirine atarak kendini s\u0131y\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 de\u011fil. Ne zengin \u00fclkeler bug\u00fcne kadar kirlettikleri d\u00fcnyan\u0131n temizlenmesinden ka\u00e7abilir ne de geli\u015fmekte olan \u00fclkeler, \u2018bana ne, kim kirlettiyse o temizlesin\u2019 aymazl\u0131\u011f\u0131nda olabilir.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Titanik\u2019in g\u00fcvertesinde laf \u00fcretmek yerine, \u00f6nlem almaya, konu\u015fmaktan yapmaya ge\u00e7menin zaman\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>KARBON EM\u0130SYONLARININ YARISI 4 \u00dcLKEDEN<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Ekonomik faaliyetlerin sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131kan karbon sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131 d\u00f6rt \u00fclkeden geliyor. Bunlar, ABD, \u00c7in, Rusya ve Hindistan.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">ABD, Trump d\u00f6neminde, Obama d\u00f6neminde imzalad\u0131\u011f\u0131 Paris Anla\u015fmas\u0131\u2019ndan ayr\u0131ld\u0131. Biden se\u00e7ilince 2050 y\u0131l\u0131 hedefini yeniden kabul etti. \u00c7in ve Rusya ise s\u0131f\u0131r karbon sal\u0131n\u0131m\u0131 hedefine ula\u015fma konusunda 2060 y\u0131l\u0131n\u0131 belirledi. Hindistan\u2019\u0131n durumu belli de\u011fil. Hindistan y\u00f6netimi sorunun b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyor. Karbon sal\u0131n\u0131m\u0131 hedefinin herkes i\u00e7in ayn\u0131 olmamas\u0131 gerekti\u011fini savunuyor.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"titanikin-guvertesinde-tartismaktan-vazgecin","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Titanik\u2019in g\u00fcvertesinde tart\u0131\u015fmaktan vazge\u00e7in","meta_description":"HAKAN G\u00dcLDA\u011e","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1113,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}