{"status":true,"post":{"id":49862,"user_id":23,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2024-03-18 09:19:00","created_at":"2024-03-18T06:19:00.000000Z","updated_at":"2024-03-18T06:19:00.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":49862,"is_featured":0,"title":"TCMB\u2019nin elindeki tek silah faizler mi?","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":"H\u0130KMET BAYDAR","content":"

hikmetbaydar@3-goz.com<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

TCMB, 2023 Haziran\u2019\u0131ndan itibaren \u00f6nemli politika de\u011fi\u015fikliklerine gitti. Ortodoks politikalara d\u00f6n\u00fc\u015fle birlikte t\u0131pk\u0131 ABD\u2019de oldu\u011fu gibi talebi dizginleyerek enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcrmek amac\u0131yla faizleri y\u00fckseltmeye ba\u015flad\u0131. Politika faizleri 45 seviyesine geldi\u011fi halde enflasyonda d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6r\u00fclmedi. Aksine y\u00fckseli\u015f devam etti. Haziran 2023\u2019te y\u0131ll\u0131k T\u00dcFE y\u00fczde 38.21 iken, \u015eubat 2024\u2019te y\u00fczde 67.07 seviyelerine gelindi. Faizlerin art\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu d\u00f6nemde, faizlerin enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc etkisini g\u00f6remedik.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/strong><\/p>

FA\u0130ZLER\u0130 ARTIRMAK NEDEN \u00c7\u00d6Z\u00dcM OLAMADI?<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n bozuk oldu\u011fu bir \u00fclkede talebin faizlere duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131, gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 daha d\u00fczg\u00fcn \u00fclkelere g\u00f6re daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. Temel ihtiya\u00e7 malzemelerinde fiyatlar ne olursa olsun ihtiya\u00e7 sahibi almak durumunda kal\u0131yor. Orta vadede yeni sat\u0131c\u0131lar piyasaya girene kadar da fiyatlarda d\u00fc\u015f\u00fc\u015f s\u00f6z konusu olmaz. Hele piyasa serbest ve rekabet\u00e7i bir piyasa de\u011filse. \u0130\u015fte bu nedenle de \u00fclkemizde faizlerle enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcrmek ba\u015far\u0131l\u0131 olam\u0131yor. Kald\u0131 ki, faizlerin yeterince y\u00fckseltilmeme durumu da var.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Di\u011fer bir konu ise kurlar. \u00dclkemizde ya\u015fanan enflasyonun temelinde kurlardaki agresif y\u00fckseli\u015f nedeniyle olu\u015fan maliyet enflasyonu yat\u0131yor. B\u00f6yle bir enflasyonu sadece faizleri y\u00fckselterek yenmek zor. Ekonomi kura ne kadar duyarl\u0131ysa, kur y\u00fckseli\u015finin maliyet enflasyonu olu\u015fturma g\u00fcc\u00fc de o kadar art\u0131yor. Burada likidite y\u00f6netimi yap\u0131lmal\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00f6vizin y\u00fckselmesi i\u00e7in o d\u00f6vizi alacak TL gerekli. O y\u00fczden TL likidite y\u00f6netimi ba\u015far\u0131l\u0131 yap\u0131lamazsa hi\u00e7bir \u015feyin anlam\u0131 kalmaz. Burada ana konu, \u00fclke ekonomisine olan g\u00fcvendir. Para d\u00f6vize veya alt\u0131na gitti\u011finde enflasyonist bask\u0131lar artt\u0131\u011f\u0131 gibi sistem d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kan para nedeniyle sermaye eksikli\u011fi had safhaya \u00e7\u0131kar. Zaten enflasyon \u00e7al\u0131\u015fma sermayesi ihtiyac\u0131n\u0131 art\u0131ran bir etki yapt\u0131\u011f\u0131ndan, ayn\u0131 miktar \u00fcr\u00fcn ticareti i\u00e7in daha fazla para gerekir.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/strong><\/p>

TALEB\u0130 DURDURMAYA \u00c7ALI\u015eMAK<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Gelelim as\u0131l meseleye. Faizlerin seviyesi bir para politikas\u0131 arac\u0131 olarak enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcrmeye yeterli mi?<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

T.C. Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 devlet tahvili ihalelerine gelen 6 kat talep yeterli bir faiz seviyesi varm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc verse de kar\u015f\u0131lanma oran\u0131 maalesef yetersiz oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Faizler beklenen enflasyona g\u00f6re reel ve cazip bir seviyede getiri sa\u011flamal\u0131. Aksi halde daha \u00f6nce de ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 gibi konut, arsa, alt\u0131n ve d\u00f6viz gibi alanlara kayan para enflasyona yol a\u00e7ar. Peki, ya beklenen enflasyon konusunda kafalar kar\u0131\u015f\u0131ksa?<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Deprem harcamalar\u0131 nedeniyle likidite y\u00f6netiminde zaafiyetler ya\u015fanmas\u0131 da enflasyonla m\u00fccadeleyi daha da zorla\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/span><\/p>

Ancak faiz, tek ba\u015f\u0131na enflasyonla m\u00fccadele arac\u0131 de\u011fildir. Bu nedenle talebi k\u0131smak i\u00e7in kredi kart\u0131 limitlerinin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi, taksit say\u0131s\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 gibi \u00e7\u00f6z\u00fcmler deneniyor. Ancak maliyet enflasyonu bu t\u00fcr tedbirlerle d\u00fc\u015fecek gibi g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. \u00dcreticinin elinde y\u00fcksek maliyetle stok olu\u015fmas\u0131 anlam\u0131na da geliyor. O y\u00fczden dikkat edin, sanayi \u00fcretim verileri alarm veriyor. Talebi durdurmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, bizim gibi \u00fcretim ekonomilerinde arz\u0131 da yava\u015flat\u0131yor.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

T\u00dc\u0130K verilerine g\u00f6re Ocak 2024\u2019te y\u0131ll\u0131k bazda sanayi \u00fcretimi sadece binde 4 artarken, ayl\u0131k bazda binde 6 azald\u0131.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Dimyata pirince giderken evdeki bulgurdan olmayal\u0131m.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/strong><\/p>

MAL\u0130YET D\u00dc\u015e\u00dcR\u00dcC\u00dc TEDB\u0130RLER \u015eART<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Maliyet d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc tedbirler al\u0131nmal\u0131 ve kur oynakl\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 sistem daha g\u00fcvenilir hale getirilmeli. Kur korumal\u0131 mevduat hesaplar\u0131 gibi d\u00f6vize gitme ihtiyac\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131ran d\u00fczenlemelere devam edilmeli ve en \u00f6nemlisi proje bazl\u0131 kredilerle, fatura kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 kredi kulland\u0131r\u0131lmas\u0131 uygulanmas\u0131na d\u00f6n\u00fclmeli. Yoksa \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde enflasyon hedeflerini tutturmak daha da zorla\u015facak.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

En basit \u00f6rne\u011fiyle ifade edecek olursak, 28 \u015eubat 2025 vadeli dolar TL kontrat fiyat\u0131 42-43 TL band\u0131nda hareket ederken bir anda 48 TL seviyesine kadar y\u00fckseldi. Yani spot fiyatla aras\u0131ndaki fark y\u00fczde 40\u2019lardan y\u00fczde 50\u2019lere \u00e7\u0131kt\u0131. Bu durum gelecek i\u00e7in tehlike sinyalleri anlam\u0131na geliyor. Se\u00e7im \u00f6ncesi bu hareketlenme \u00e7ok manidard\u0131r. Hem hedef enflasyon beklentisini bozar hem de spotta dolar al\u0131m\u0131na sebep olur.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

TCMB vadeli i\u015flem ve swap i\u015flemleriyle \u015fimdilik etkili olmu\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ancak bu etki sadece y\u00fckseli\u015fi durdurabilmi\u015ftir.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

\u00d6n\u00fcm\u00fczde bir yerel se\u00e7im var ve se\u00e7im sonras\u0131nda senaryolar daha da de\u011fi\u015fecek. Ancak kur y\u00fckseli\u015fi oldu\u011fu s\u00fcrece enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcrmek m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor.<\/span><\/p>","slug":"tcmbnin-elindeki-tek-silah-faizler-mi","tags":null,"meta_title":null,"meta_description":null,"meta_keywords":null,"news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1710709200fxXDRNPFMNTvrA4.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":4313,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":23,"name":"H\u0130KMET","surname":"BAYDAR","email":"hikmet-baydar@gmail.com","slug":"hikmet-baydar","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600m8IdzrjJsMVvSMC.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-10-19T14:42:06.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:49:02.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":49988,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":49862,"locale":"tr","category_id":73,"title":"TCMB\u2019nin elindeki tek silah faizler mi?","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":"H\u0130KMET BAYDAR","content":"

hikmetbaydar@3-goz.com<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

TCMB, 2023 Haziran\u2019\u0131ndan itibaren \u00f6nemli politika de\u011fi\u015fikliklerine gitti. Ortodoks politikalara d\u00f6n\u00fc\u015fle birlikte t\u0131pk\u0131 ABD\u2019de oldu\u011fu gibi talebi dizginleyerek enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcrmek amac\u0131yla faizleri y\u00fckseltmeye ba\u015flad\u0131. Politika faizleri 45 seviyesine geldi\u011fi halde enflasyonda d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6r\u00fclmedi. Aksine y\u00fckseli\u015f devam etti. Haziran 2023\u2019te y\u0131ll\u0131k T\u00dcFE y\u00fczde 38.21 iken, \u015eubat 2024\u2019te y\u00fczde 67.07 seviyelerine gelindi. Faizlerin art\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu d\u00f6nemde, faizlerin enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc etkisini g\u00f6remedik.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/strong><\/p>

FA\u0130ZLER\u0130 ARTIRMAK NEDEN \u00c7\u00d6Z\u00dcM OLAMADI?<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n bozuk oldu\u011fu bir \u00fclkede talebin faizlere duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131, gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 daha d\u00fczg\u00fcn \u00fclkelere g\u00f6re daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. Temel ihtiya\u00e7 malzemelerinde fiyatlar ne olursa olsun ihtiya\u00e7 sahibi almak durumunda kal\u0131yor. Orta vadede yeni sat\u0131c\u0131lar piyasaya girene kadar da fiyatlarda d\u00fc\u015f\u00fc\u015f s\u00f6z konusu olmaz. Hele piyasa serbest ve rekabet\u00e7i bir piyasa de\u011filse. \u0130\u015fte bu nedenle de \u00fclkemizde faizlerle enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcrmek ba\u015far\u0131l\u0131 olam\u0131yor. Kald\u0131 ki, faizlerin yeterince y\u00fckseltilmeme durumu da var.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Di\u011fer bir konu ise kurlar. \u00dclkemizde ya\u015fanan enflasyonun temelinde kurlardaki agresif y\u00fckseli\u015f nedeniyle olu\u015fan maliyet enflasyonu yat\u0131yor. B\u00f6yle bir enflasyonu sadece faizleri y\u00fckselterek yenmek zor. Ekonomi kura ne kadar duyarl\u0131ysa, kur y\u00fckseli\u015finin maliyet enflasyonu olu\u015fturma g\u00fcc\u00fc de o kadar art\u0131yor. Burada likidite y\u00f6netimi yap\u0131lmal\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00f6vizin y\u00fckselmesi i\u00e7in o d\u00f6vizi alacak TL gerekli. O y\u00fczden TL likidite y\u00f6netimi ba\u015far\u0131l\u0131 yap\u0131lamazsa hi\u00e7bir \u015feyin anlam\u0131 kalmaz. Burada ana konu, \u00fclke ekonomisine olan g\u00fcvendir. Para d\u00f6vize veya alt\u0131na gitti\u011finde enflasyonist bask\u0131lar artt\u0131\u011f\u0131 gibi sistem d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kan para nedeniyle sermaye eksikli\u011fi had safhaya \u00e7\u0131kar. Zaten enflasyon \u00e7al\u0131\u015fma sermayesi ihtiyac\u0131n\u0131 art\u0131ran bir etki yapt\u0131\u011f\u0131ndan, ayn\u0131 miktar \u00fcr\u00fcn ticareti i\u00e7in daha fazla para gerekir.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/strong><\/p>

TALEB\u0130 DURDURMAYA \u00c7ALI\u015eMAK<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Gelelim as\u0131l meseleye. Faizlerin seviyesi bir para politikas\u0131 arac\u0131 olarak enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcrmeye yeterli mi?<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

T.C. Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 devlet tahvili ihalelerine gelen 6 kat talep yeterli bir faiz seviyesi varm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc verse de kar\u015f\u0131lanma oran\u0131 maalesef yetersiz oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Faizler beklenen enflasyona g\u00f6re reel ve cazip bir seviyede getiri sa\u011flamal\u0131. Aksi halde daha \u00f6nce de ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 gibi konut, arsa, alt\u0131n ve d\u00f6viz gibi alanlara kayan para enflasyona yol a\u00e7ar. Peki, ya beklenen enflasyon konusunda kafalar kar\u0131\u015f\u0131ksa?<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Deprem harcamalar\u0131 nedeniyle likidite y\u00f6netiminde zaafiyetler ya\u015fanmas\u0131 da enflasyonla m\u00fccadeleyi daha da zorla\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/span><\/p>

Ancak faiz, tek ba\u015f\u0131na enflasyonla m\u00fccadele arac\u0131 de\u011fildir. Bu nedenle talebi k\u0131smak i\u00e7in kredi kart\u0131 limitlerinin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi, taksit say\u0131s\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 gibi \u00e7\u00f6z\u00fcmler deneniyor. Ancak maliyet enflasyonu bu t\u00fcr tedbirlerle d\u00fc\u015fecek gibi g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. \u00dcreticinin elinde y\u00fcksek maliyetle stok olu\u015fmas\u0131 anlam\u0131na da geliyor. O y\u00fczden dikkat edin, sanayi \u00fcretim verileri alarm veriyor. Talebi durdurmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, bizim gibi \u00fcretim ekonomilerinde arz\u0131 da yava\u015flat\u0131yor.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

T\u00dc\u0130K verilerine g\u00f6re Ocak 2024\u2019te y\u0131ll\u0131k bazda sanayi \u00fcretimi sadece binde 4 artarken, ayl\u0131k bazda binde 6 azald\u0131.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Dimyata pirince giderken evdeki bulgurdan olmayal\u0131m.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/strong><\/p>

MAL\u0130YET D\u00dc\u015e\u00dcR\u00dcC\u00dc TEDB\u0130RLER \u015eART<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Maliyet d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc tedbirler al\u0131nmal\u0131 ve kur oynakl\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 sistem daha g\u00fcvenilir hale getirilmeli. Kur korumal\u0131 mevduat hesaplar\u0131 gibi d\u00f6vize gitme ihtiyac\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131ran d\u00fczenlemelere devam edilmeli ve en \u00f6nemlisi proje bazl\u0131 kredilerle, fatura kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 kredi kulland\u0131r\u0131lmas\u0131 uygulanmas\u0131na d\u00f6n\u00fclmeli. Yoksa \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde enflasyon hedeflerini tutturmak daha da zorla\u015facak.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

En basit \u00f6rne\u011fiyle ifade edecek olursak, 28 \u015eubat 2025 vadeli dolar TL kontrat fiyat\u0131 42-43 TL band\u0131nda hareket ederken bir anda 48 TL seviyesine kadar y\u00fckseldi. Yani spot fiyatla aras\u0131ndaki fark y\u00fczde 40\u2019lardan y\u00fczde 50\u2019lere \u00e7\u0131kt\u0131. Bu durum gelecek i\u00e7in tehlike sinyalleri anlam\u0131na geliyor. Se\u00e7im \u00f6ncesi bu hareketlenme \u00e7ok manidard\u0131r. Hem hedef enflasyon beklentisini bozar hem de spotta dolar al\u0131m\u0131na sebep olur.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

TCMB vadeli i\u015flem ve swap i\u015flemleriyle \u015fimdilik etkili olmu\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ancak bu etki sadece y\u00fckseli\u015fi durdurabilmi\u015ftir.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

\u00d6n\u00fcm\u00fczde bir yerel se\u00e7im var ve se\u00e7im sonras\u0131nda senaryolar daha da de\u011fi\u015fecek. Ancak kur y\u00fckseli\u015fi oldu\u011fu s\u00fcrece enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcrmek m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor.<\/span><\/p>","slug":"tcmbnin-elindeki-tek-silah-faizler-mi","orjinalimage":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1710709200fxXDRNPFMNTvrA4.webp","news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1710709200fxXDRNPFMNTvrA4.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":null,"meta_title":null,"meta_description":null,"meta_keywords":null,"view_count":4313,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}