{"status":true,"post":{"id":58218,"user_id":5,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2024-12-02 07:42:00","created_at":"2024-12-02T04:42:00.000000Z","updated_at":"2024-12-02T04:42:00.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":58218,"is_featured":0,"title":"\u015eehirlerin n\u00fcfusa dayanma g\u00fcc\u00fc veya \u015fehri intihar\u0131n e\u015fi\u011fine getirmek","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":"PROF. DR. AHMET EMRE B\u0130LG\u0130L\u0130","content":"

<\/span>Hepimizin ve her \u015feyin bir kapasitesinin var oldu\u011funu biliriz. Bir araca fazla y\u00fck y\u00fcklerseniz ne olaca\u011f\u0131n\u0131 biliriz. Bir y\u00fck hayvan\u0131na fazladan olan y\u00fck\u00fcn sonunda ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 ne hallere sokaca\u011f\u0131n\u0131 da biliriz. Teknoloji bug\u00fcnk\u00fc gibi de\u011filken hamallar vard\u0131, ne kadar ta\u015f\u0131yacaklar\u0131 \u00fc\u00e7 a\u015fa\u011f\u0131 be\u015f yukar\u0131 belli idi. Kamyonlar\u0131n, TIR\u2019lar\u0131n istiap haddi diye bir \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc var, yani ta\u015f\u0131yabilecekleri y\u00fck miktar\u0131 anlam\u0131nda. Bir kartal ile bir ser\u00e7enin istiap haddi farkl\u0131d\u0131r. Bir deve ile bir filin de farkl\u0131d\u0131r. E\u011fitime ba\u015flam\u0131\u015f \u00e7ocuklar\u0131n zeka potansiyelleri de farkl\u0131 oldu\u011fundan bu kapasiteye g\u00f6re destek al\u0131rlar ve e\u011fitimlerini buna g\u00f6re yaparlar. Bireyin kald\u0131ramayaca\u011f\u0131 olaylar ba\u015f\u0131na gelirse psikolojik a\u00e7\u0131dan zorlan\u0131r. Bir esnaf, bir i\u015f adam\u0131 gere\u011finden fazla bor\u00e7lan\u0131rsa \u00f6deyememe riski artar.<\/span><\/p>

Yerle\u015fim yerlerinin de bir kapasitesi var elbette. Bir k\u00f6y\u00fcn veya bir \u015fehrin ne kadar n\u00fcfusu bar\u0131nd\u0131rabilece\u011fi \u00fc\u00e7 a\u015fa\u011f\u0131 be\u015f yukar\u0131 bellidir ve bu hesaplanabilir. Buna \u015fehir\/k\u00f6y n\u00fcfusu diyoruz, bir yerle\u015fim yerinin demografisi diyoruz. Asl\u0131nda bir \u015fehrin ne kadar n\u00fcfusu bar\u0131nd\u0131rabilece\u011fi konusu farkl\u0131 kriterlere ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu, sadece ve asla besleyebilme kriterinden ibaret de\u011fildir. S\u00f6z konusu olan \u015fehir hayat\u0131 ise beslenme kadar di\u011ferleri de \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

\u015eEH\u0130RLER\u0130N KAPAS\u0130TE N\u00dcFUSU<\/span><\/strong><\/p>

\u015eehir hayat\u0131, k\u0131rsal yerle\u015fimlere g\u00f6re daha \u00e7ok hesap-kitap, plan-program gerektirir. Zira hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 ve i\u015fleyi\u015fi farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6sterir. Bir yerle\u015fim birimi bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 n\u00fcfusu; e\u011fitim, k\u00fclt\u00fcr, sa\u011fl\u0131k, beslenme, konut, \u00e7evre, altyap\u0131, iktisadi fakt\u00f6rler, sosyal hizmetler ve di\u011ferleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan kapasite uygunlu\u011funa g\u00f6re ta\u015f\u0131yabilme kudretinde olmas\u0131 gerekir. \u015eehre girecek yeni n\u00fcfus oran\u0131 da buna g\u00f6re belirlenir. Bu yeni n\u00fcfusu \u015fehrin absorbe edebilecek kudreti g\u00f6sterebilmesi gerekir. Oran d\u0131\u015f\u0131 n\u00fcfusun \u015fehrin sosyolojisinde zorlu problemler \u00fcretece\u011fini bilmemiz gerekir.<\/span><\/p>

\u015eehir n\u00fcfus kapasitesi; \u015fehrin fiziksel, iktisadi, sosyal ve \u00e7evresel fakt\u00f6rler g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bar\u0131nd\u0131rabilece\u011fi en fazla n\u00fcfusu ifade eder. Kavram, \u015fehrin konut arz\u0131 da dahil bir b\u00fct\u00fcn olarak altyap\u0131s\u0131n\u0131n, iktisadi kaynaklar\u0131n\u0131n, \u00e7evresel a\u00e7\u0131dan devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n, sosyal hizmetlerin, g\u00fcvenli\u011fin ve ortalama hayat kalitesinin belirli bir n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fuyla ba\u015fa \u00e7\u0131kabilme kapasitesini ifade eder.<\/span><\/p>

T\u00fcm bunlar i\u00e7in bilimsel ge\u00e7erlili\u011fi olan, standartla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir hesaplama y\u00f6nteminin geli\u015ftirilmesine ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Bu y\u00f6ntemin, \u015fehirlerin farkl\u0131 yap\u0131sal ve demografik \u00f6zelliklerini dikkate alacak kadar esnek, bilimsel olarak tutarl\u0131 ve tekrarlanabilir olmas\u0131 gerekir. Belirli g\u00f6stergeler kullan\u0131larak mesela, ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen su ve enerji t\u00fcketimi, ula\u015f\u0131m yo\u011funlu\u011fu, e\u011fitim, k\u00fclt\u00fcr ve sa\u011fl\u0131k hizmetlerine eri\u015fim bilgileri kullan\u0131larak bir kapasite endeksi olu\u015fturulabilir. Bu nedenle de disiplinler aras\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar, kavram\u0131n daha b\u00fct\u00fcnc\u00fcl olarak geli\u015ftirilmesini sa\u011flar.<\/span><\/p>

Bir \u015fehir n\u00fcfus a\u00e7\u0131s\u0131ndan kapasitesini a\u015ft\u0131\u011f\u0131nda; altyap\u0131 yetersizlikleri, trafik s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131, kaynak s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131, \u00e7evre kirlili\u011fi ve hayat\u0131n kalitesinde d\u00fc\u015f\u00fc\u015flerin \u00fcretti\u011fi problemler ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r. Bu nedenle \u015fehrin y\u00f6neticileri, bu kapasiteyi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir b\u00fcy\u00fcme stratejileri geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/span><\/p>

\u015eehir n\u00fcfus kapasitesi, bilimsel bir kavram olarak kabul edilebilir ve bu kavram, bir \u015fehrin bar\u0131nd\u0131rabilece\u011fi maksimum n\u00fcfusu belirlemesi i\u00e7in sosyoloji, ekonomi, ekoloji ve m\u00fchendislik gibi farkl\u0131 disiplinlerin birle\u015fiminden do\u011fan, \u00e7ok disiplinli bir yakla\u015f\u0131mla ele al\u0131nmas\u0131 gerekir.<\/span><\/p>

Bilimsel literat\u00fcrde bu kavram, genellikle ta\u015f\u0131ma kapasitesi ile ili\u015fkilendirilir. Ta\u015f\u0131ma kapasitesi, belirli bir alan\u0131n veya ekosistemin, \u00e7evresel s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi bozmadan ve hayat kalitesini d\u00fc\u015f\u00fcrmeden destekleyebilece\u011fi en y\u00fcksek n\u00fcfus miktar\u0131n\u0131 ifade eder. \u015eehir n\u00fcfus kapasitesi ise bu kavram\u0131n kentsel ba\u011flamda uyarlanm\u0131\u015f halini ifade eder.<\/span><\/p>

\u015eimdi bu kapasite ba\u011flam\u0131nda \u0130stanbul, Ankara, \u0130zmir ve di\u011fer \u015fehirlerimizin halini g\u00f6z \u00f6n\u00fcne getirin. \u015eehirlerimizin s\u0131rt\u0131na ne \u00f6l\u00e7\u00fcde a\u011f\u0131r bir y\u00fck vurdu\u011fumuzun hesab\u0131n\u0131 yap\u0131n. Neden bu \u015fehirler s\u00fcrekli problem \u00fcretiyor t\u00fcr\u00fcnden yak\u0131nmalar\u0131n da bir anlam\u0131n\u0131n olmayaca\u011f\u0131n\u0131 bilin. \u015eehirlerimizi intihar\u0131n e\u015fi\u011fine getirdi\u011fimizi anlay\u0131n.\u00a0<\/span><\/p>","slug":"sehirlerin-nufusa-dayanma-gucu-veya-sehri-intiharin-esigine-getirmek","tags":null,"meta_title":"\u015eehirlerin n\u00fcfusa dayanma g\u00fcc\u00fc veya \u015fehri intihar\u0131n e\u015fi\u011fine getirmek","meta_description":"PROF. DR. AHMET EMRE B\u0130LG\u0130L\u0130","meta_keywords":null,"news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1733086800qCywktujGq9JEu7.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":0,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":5,"name":"AHMET EMRE","surname":"B\u0130LG\u0130L\u0130","email":"mcetiner@menemencioglu.net","slug":"prof-dr-ahmet-emre-bilgili","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/173369160076ryfup3NGA3Op4.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T10:21:44.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":58344,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":58218,"locale":"tr","category_id":73,"title":"\u015eehirlerin n\u00fcfusa dayanma g\u00fcc\u00fc veya \u015fehri intihar\u0131n e\u015fi\u011fine getirmek","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":"PROF. DR. AHMET EMRE B\u0130LG\u0130L\u0130","content":"

<\/span>Hepimizin ve her \u015feyin bir kapasitesinin var oldu\u011funu biliriz. Bir araca fazla y\u00fck y\u00fcklerseniz ne olaca\u011f\u0131n\u0131 biliriz. Bir y\u00fck hayvan\u0131na fazladan olan y\u00fck\u00fcn sonunda ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 ne hallere sokaca\u011f\u0131n\u0131 da biliriz. Teknoloji bug\u00fcnk\u00fc gibi de\u011filken hamallar vard\u0131, ne kadar ta\u015f\u0131yacaklar\u0131 \u00fc\u00e7 a\u015fa\u011f\u0131 be\u015f yukar\u0131 belli idi. Kamyonlar\u0131n, TIR\u2019lar\u0131n istiap haddi diye bir \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc var, yani ta\u015f\u0131yabilecekleri y\u00fck miktar\u0131 anlam\u0131nda. Bir kartal ile bir ser\u00e7enin istiap haddi farkl\u0131d\u0131r. Bir deve ile bir filin de farkl\u0131d\u0131r. E\u011fitime ba\u015flam\u0131\u015f \u00e7ocuklar\u0131n zeka potansiyelleri de farkl\u0131 oldu\u011fundan bu kapasiteye g\u00f6re destek al\u0131rlar ve e\u011fitimlerini buna g\u00f6re yaparlar. Bireyin kald\u0131ramayaca\u011f\u0131 olaylar ba\u015f\u0131na gelirse psikolojik a\u00e7\u0131dan zorlan\u0131r. Bir esnaf, bir i\u015f adam\u0131 gere\u011finden fazla bor\u00e7lan\u0131rsa \u00f6deyememe riski artar.<\/span><\/p>

Yerle\u015fim yerlerinin de bir kapasitesi var elbette. Bir k\u00f6y\u00fcn veya bir \u015fehrin ne kadar n\u00fcfusu bar\u0131nd\u0131rabilece\u011fi \u00fc\u00e7 a\u015fa\u011f\u0131 be\u015f yukar\u0131 bellidir ve bu hesaplanabilir. Buna \u015fehir\/k\u00f6y n\u00fcfusu diyoruz, bir yerle\u015fim yerinin demografisi diyoruz. Asl\u0131nda bir \u015fehrin ne kadar n\u00fcfusu bar\u0131nd\u0131rabilece\u011fi konusu farkl\u0131 kriterlere ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu, sadece ve asla besleyebilme kriterinden ibaret de\u011fildir. S\u00f6z konusu olan \u015fehir hayat\u0131 ise beslenme kadar di\u011ferleri de \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

\u015eEH\u0130RLER\u0130N KAPAS\u0130TE N\u00dcFUSU<\/span><\/strong><\/p>

\u015eehir hayat\u0131, k\u0131rsal yerle\u015fimlere g\u00f6re daha \u00e7ok hesap-kitap, plan-program gerektirir. Zira hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 ve i\u015fleyi\u015fi farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6sterir. Bir yerle\u015fim birimi bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 n\u00fcfusu; e\u011fitim, k\u00fclt\u00fcr, sa\u011fl\u0131k, beslenme, konut, \u00e7evre, altyap\u0131, iktisadi fakt\u00f6rler, sosyal hizmetler ve di\u011ferleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan kapasite uygunlu\u011funa g\u00f6re ta\u015f\u0131yabilme kudretinde olmas\u0131 gerekir. \u015eehre girecek yeni n\u00fcfus oran\u0131 da buna g\u00f6re belirlenir. Bu yeni n\u00fcfusu \u015fehrin absorbe edebilecek kudreti g\u00f6sterebilmesi gerekir. Oran d\u0131\u015f\u0131 n\u00fcfusun \u015fehrin sosyolojisinde zorlu problemler \u00fcretece\u011fini bilmemiz gerekir.<\/span><\/p>

\u015eehir n\u00fcfus kapasitesi; \u015fehrin fiziksel, iktisadi, sosyal ve \u00e7evresel fakt\u00f6rler g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bar\u0131nd\u0131rabilece\u011fi en fazla n\u00fcfusu ifade eder. Kavram, \u015fehrin konut arz\u0131 da dahil bir b\u00fct\u00fcn olarak altyap\u0131s\u0131n\u0131n, iktisadi kaynaklar\u0131n\u0131n, \u00e7evresel a\u00e7\u0131dan devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n, sosyal hizmetlerin, g\u00fcvenli\u011fin ve ortalama hayat kalitesinin belirli bir n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fuyla ba\u015fa \u00e7\u0131kabilme kapasitesini ifade eder.<\/span><\/p>

T\u00fcm bunlar i\u00e7in bilimsel ge\u00e7erlili\u011fi olan, standartla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir hesaplama y\u00f6nteminin geli\u015ftirilmesine ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Bu y\u00f6ntemin, \u015fehirlerin farkl\u0131 yap\u0131sal ve demografik \u00f6zelliklerini dikkate alacak kadar esnek, bilimsel olarak tutarl\u0131 ve tekrarlanabilir olmas\u0131 gerekir. Belirli g\u00f6stergeler kullan\u0131larak mesela, ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen su ve enerji t\u00fcketimi, ula\u015f\u0131m yo\u011funlu\u011fu, e\u011fitim, k\u00fclt\u00fcr ve sa\u011fl\u0131k hizmetlerine eri\u015fim bilgileri kullan\u0131larak bir kapasite endeksi olu\u015fturulabilir. Bu nedenle de disiplinler aras\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar, kavram\u0131n daha b\u00fct\u00fcnc\u00fcl olarak geli\u015ftirilmesini sa\u011flar.<\/span><\/p>

Bir \u015fehir n\u00fcfus a\u00e7\u0131s\u0131ndan kapasitesini a\u015ft\u0131\u011f\u0131nda; altyap\u0131 yetersizlikleri, trafik s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131, kaynak s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131, \u00e7evre kirlili\u011fi ve hayat\u0131n kalitesinde d\u00fc\u015f\u00fc\u015flerin \u00fcretti\u011fi problemler ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r. Bu nedenle \u015fehrin y\u00f6neticileri, bu kapasiteyi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir b\u00fcy\u00fcme stratejileri geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/span><\/p>

\u015eehir n\u00fcfus kapasitesi, bilimsel bir kavram olarak kabul edilebilir ve bu kavram, bir \u015fehrin bar\u0131nd\u0131rabilece\u011fi maksimum n\u00fcfusu belirlemesi i\u00e7in sosyoloji, ekonomi, ekoloji ve m\u00fchendislik gibi farkl\u0131 disiplinlerin birle\u015fiminden do\u011fan, \u00e7ok disiplinli bir yakla\u015f\u0131mla ele al\u0131nmas\u0131 gerekir.<\/span><\/p>

Bilimsel literat\u00fcrde bu kavram, genellikle ta\u015f\u0131ma kapasitesi ile ili\u015fkilendirilir. Ta\u015f\u0131ma kapasitesi, belirli bir alan\u0131n veya ekosistemin, \u00e7evresel s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi bozmadan ve hayat kalitesini d\u00fc\u015f\u00fcrmeden destekleyebilece\u011fi en y\u00fcksek n\u00fcfus miktar\u0131n\u0131 ifade eder. \u015eehir n\u00fcfus kapasitesi ise bu kavram\u0131n kentsel ba\u011flamda uyarlanm\u0131\u015f halini ifade eder.<\/span><\/p>

\u015eimdi bu kapasite ba\u011flam\u0131nda \u0130stanbul, Ankara, \u0130zmir ve di\u011fer \u015fehirlerimizin halini g\u00f6z \u00f6n\u00fcne getirin. \u015eehirlerimizin s\u0131rt\u0131na ne \u00f6l\u00e7\u00fcde a\u011f\u0131r bir y\u00fck vurdu\u011fumuzun hesab\u0131n\u0131 yap\u0131n. Neden bu \u015fehirler s\u00fcrekli problem \u00fcretiyor t\u00fcr\u00fcnden yak\u0131nmalar\u0131n da bir anlam\u0131n\u0131n olmayaca\u011f\u0131n\u0131 bilin. \u015eehirlerimizi intihar\u0131n e\u015fi\u011fine getirdi\u011fimizi anlay\u0131n.\u00a0<\/span><\/p>","slug":"sehirlerin-nufusa-dayanma-gucu-veya-sehri-intiharin-esigine-getirmek","orjinalimage":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1733086800qCywktujGq9JEu7.webp","news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1733086800qCywktujGq9JEu7.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":null,"meta_title":"\u015eehirlerin n\u00fcfusa dayanma g\u00fcc\u00fc veya \u015fehri intihar\u0131n e\u015fi\u011fine getirmek","meta_description":"PROF. DR. AHMET EMRE B\u0130LG\u0130L\u0130","meta_keywords":null,"view_count":0,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2025-01-01 07:31:48","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}