{"status":true,"post":{"id":23008,"user_id":30,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 14:23:43","created_at":"2020-09-17T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T11:23:43.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":23008,"is_featured":0,"title":"Sanayinin can simidi ARAP ZAMKI","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

G\u0131da, tekstil, matbaa-k\u0131rtasiyecilik, eczac\u0131l\u0131k, kozmetik, \u015fekerleme, in\u015faat ve metal\u00fcrji gibi onlarca sekt\u00f6r\u00fcn olmazsa olmaz bir bile\u015feni olan Arap zamk\u0131, Sahraalt\u0131 Afrika \u00fclkelerinde \u00fcretiliyor. Avrupa \u00fclkelerinde yeti\u015ftirilebilse bile uzun s\u0131cak mevsime ihtiya\u00e7 duydu\u011fu i\u00e7in istenilen \u00fcr\u00fcn al\u0131nam\u0131yor.<\/strong><\/span><\/p>

Avrupa Birli\u011fi\u2019nin belirledi\u011fi \u00fcr\u00fcnlerin i\u00e7eri\u011findeki kodlamalar \u00e7er\u00e7evesinde E414 kodu bulunan her \u00fcr\u00fcnde mutlaka Sahraalt\u0131 Afrika\u2019n\u0131n bu \u00fcr\u00fcn\u00fc bulunuyor. End\u00fcstri i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir bile\u015fen olan Arap zamk\u0131, bir d\u00f6nem T\u00fcrk zamk\u0131 olarak da kay\u0131tlara ge\u00e7ti.<\/strong><\/span><\/p>

Prof. Dr. Ahmet Kavas
<\/strong><\/span><\/strong><\/span><\/p>

Devasa Afrika\u2019n\u0131n bitmek t\u00fckenmek bilmeyen de\u011ferleri ke\u015ffedildik\u00e7e \u00e7ok uluslu \u015firketlerin ve ekonomik bak\u0131mdan g\u00fc\u00e7l\u00fc devletlerin bu k\u0131ta konusundaki hassasiyetleri daha iyi anla\u015f\u0131l\u0131yor. Uluslararas\u0131 bar\u0131\u015f g\u00fcc\u00fc askerleri yan\u0131nda Fransa, ABD, \u00c7in, Rusya ve benzeri uzak co\u011frafyalardaki \u00fclkelerin \u00f6zel ordular\u0131n\u0131n, bazen askeri birliklerinin varl\u0131klar\u0131n\u0131, Afrikal\u0131 toplumlar\u0131n bozulan d\u00fczenlerini huzura kavu\u015fturmak \u015feklinde yorumluyoruz. Bu genel ge\u00e7er anlat\u0131mlar\u0131n yan\u0131nda akl\u0131m\u0131za \u201cAcaba ba\u015fka sebepler mi var ki, bu kadar insan neden Afrikal\u0131lar\u0131n g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in canlar\u0131n\u0131 feda etsinler?\u201d sorusu gelir. Geli\u015fmelere biraz farkl\u0131 a\u00e7\u0131lardan bak\u0131nca t\u00fcm d\u00fcnya i\u00e7in hayati konumda olan \u00fcr\u00fcnler dikkatlerimizi \u00e7ekiyor. Bunlar\u0131n temininde \u00e7\u0131kacak duraksama de\u011fil, en ufak gecikmenin maliyetini \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck i\u015fletmeler d\u00fc\u015f\u00fcnmek bile istemiyorlar. B\u00fct\u00fcn yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011fi bulunan zamklar i\u00e7inde \u2018Arap zamk\u0131\u2019 olarak bildi\u011fimiz ve hi\u00e7bir co\u011frafyada istenilen miktar ve kalitede elde edilemeyen kim bilir ka\u00e7 t\u00fcrden bu \u00fcr\u00fcn bulunuyor.<\/span><\/p>

\u2018T\u00dcRK ZAMKI\u2019 DA DEN\u0130LD\u0130<\/strong><\/span><\/p>

Yery\u00fcz\u00fcnde \u00e7e\u015fitli a\u011fa\u00e7lardan elde edilen farkl\u0131 zamklar bulunsa da bunlar\u0131n kullan\u0131m alanlar\u0131 genelde \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131. \u0130\u00e7lerinde biri var ki, onun kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 bir mamul madde varsa mutlaka hen\u00fcz bir taraf\u0131 eksik demektir. T\u00fcm d\u00fcnya onu \u2018Arap zamk\u0131\u2019 olarak tan\u0131yor. Asl\u0131nda \u2018Gum acacia, Kordofan gum, gum Senegal, gummi Africanum, Sudan gum, Indian gum\u2019 gibi o kadar \u00e7ok ismi var ki, sadece bunlar\u0131 alt alta yazmak i\u00e7in bir sayfa gerekebilir. Araplar da buna \u2018Zamku\u2019l-arab\u00ee\u2019, Senegallililer \u2018Daakande\u2019 diyorlar. As\u0131rlar \u00f6nce Afrika\u2019da yeti\u015fti\u011fi yerlerde s\u0131n\u0131rl\u0131 kullan\u0131m\u0131 varken kuvvetle muhtemel M\u00fcsl\u00fcman Araplar\u0131n do\u011fudan bat\u0131ya gidip gelen ticaret ve hac kervanlar\u0131nda ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 \u00fcr\u00fcnlerden bir \u00fcr\u00fcnd\u00fc ve bunu al\u0131p satt\u0131klar\u0131 i\u00e7in \u2018Arap zamk\u0131\u2019 denildi. Hatta T\u00fcrkler; Toluno\u011fullar\u0131, \u0130h\u015fitler, Eyy\u00fbb\u00eeler, Meml\u00fbkl\u00fcler ve Osmanl\u0131lar\u0131n bu k\u0131tan\u0131n sahillerinde varl\u0131k g\u00f6stermeleri sebebiyle de \u2018T\u00fcrk zamk\u0131\u2019 denildi\u011fi zamanlar oldu.<\/span><\/p>

TONU 4 B\u0130N DOLAR<\/strong><\/span><\/p>

Yery\u00fcz\u00fcnde akasya ailesine mensup 600 ila 900 aras\u0131 a\u011fa\u00e7 \u00e7e\u015fidi var. Elbette ki bunlar\u0131n hepsinden zamk al\u0131nam\u0131yor. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu \u00fcr\u00fcn\u00fcn en fazla \u00fcretildi\u011fi ve \u00e7ok ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131m alan\u0131 olan a\u011faca Senegal, s\u0131n\u0131rl\u0131 sekt\u00f6rler i\u00e7in yeti\u015ftirilenine ise Seyal deniliyor. Senegal akasyas\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc Sudan\u2019da \u2018Ha\u015fab\u2019, \u00c7ad\u2019da \u2018kitir\u2019 ad\u0131yla bilinirken, Seyal akasyas\u0131na \u2018Talha\u2019 ismi verilmi\u015f. Hatta genel anlamda \u2018Arap zamk\u0131\u2019 denildi\u011finde sadece bu iki akasyadan elde edilenler anla\u015f\u0131l\u0131yor. Fakat uluslararas\u0131 pazarlarda zamk\u0131 y\u0131ldan y\u0131la fazla t\u00fcketilen ve bu sebeple de her y\u0131l Sahel olarak bilinen Do\u011fu-Bat\u0131 Afrika aras\u0131ndaki ku\u015fakta y\u00fczbinlerce Senegal akasyas\u0131 dikiliyor. B\u00f6ylece b\u00fcy\u00fck bir \u00e7evre felaketi olan \u00e7\u00f6lle\u015fmenin de \u00f6n\u00fcne ge\u00e7iliyor. Moritanya ve Senegal\u2019den ba\u015flay\u0131p B\u00fcy\u00fck Sahra \u00e7\u00f6l\u00fcn\u00fcn g\u00fcney k\u0131s\u0131mlar\u0131ndan ge\u00e7erek K\u0131z\u0131ldeniz sahillerindeki Sudan, Eritre, Cibuti ve Somali\u2019ye kadar 8 bin km uzanan milyonlarca kilometrekare b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki Sahel denilen alana bu iki akasya a\u011fac\u0131ndan son y\u0131llarda milyonlarca adet yenileri dikilerek miktar\u0131 \u00e7o\u011falt\u0131l\u0131yor.<\/span><\/p>

2007 y\u0131l\u0131nda Afrika Birli\u011fi\u2019nin ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 B\u00fcy\u00fck Ye\u015fil Duvar projesi ile Afrika\u2019n\u0131n bu b\u00f6lgesinde \u00e7\u00f6l hurmas\u0131, h\u00fcnnap ve akasya yeti\u015ftirilerek yerel toplumlara g\u0131da ve ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 sa\u011flan\u0131yor. 3-4 y\u0131lda zamk al\u0131nabilecek duruma geliyor ve boylar\u0131<\/span>2 ila 10 metreye kadar de\u011fi\u015febiliyor. A\u011fa\u00e7lar\u0131n \u00f6mr\u00fc 40-50 y\u0131l. Her bir a\u011fa\u00e7tan en az 20 gr, en \u00e7ok 10 kg zamk al\u0131nabilirse de bu \u00e7ok istisna bir durum olup ortalama 250 gr \u00fcr\u00fcn elde ediliyor. Mevsim olarak may\u0131s-ekim aras\u0131 devam eden ya\u011fmurlar\u0131n ard\u0131ndan \u00fclkelere g\u00f6re aral\u0131k ile haziran aylar\u0131nda zamk toplay\u0131c\u0131lar\u0131 ellerine ald\u0131klar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck kesici aletlerle \u00fcr\u00fcn\u00fc daha \u00f6nceden g\u00f6vdesini \u00e7izdikleri a\u011fa\u00e7lar\u0131n dikenli dallar\u0131 aras\u0131ndan binbir zahmetle topluyorlar. \u00dcreticinin elinde iki kilosu bir dolardan d\u00f6rt bu\u00e7uk dolara kadar toptanc\u0131lara teslim ediliyor. Uluslararas\u0131 piyasalarda senelere ve kalitesine g\u00f6re ton ba\u015f\u0131na Seyal akasyas\u0131 zamk\u0131 700 ila bin dolar, Senegal a\u011fac\u0131n\u0131nki ise 2 bin 500 ila 4 bin 500 dolar aras\u0131nda de\u011fi\u015fiyor. Her y\u0131l tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 Avrupa ve Kuzey Amerika\u2019daki t\u00fcketici \u00fclkelerin bu \u00fcr\u00fcne talepleri art\u0131yor ve son 25 y\u0131lda toplanan \u00fcr\u00fcn miktar\u0131 y\u00fczde 200 oran\u0131nda y\u00fckselirken \u015fimdilerde de y\u0131ll\u0131k y\u00fczde 2\u2019lik art\u0131\u015f kaydediliyor. Asl\u0131nda bitki Avrupa \u00fclkelerinde yeti\u015ftirilebilse bile yeterli s\u0131cak mevsime ihtiya\u00e7 duydu\u011fu i\u00e7in istenilen \u00fcr\u00fcn al\u0131nam\u0131yor. Daha da \u00f6nemlisi \u00e7ok geni\u015f miktarlarda arazilerin bu a\u011fa\u00e7 i\u00e7in ayr\u0131lmas\u0131 gerekiyor ki, Avrupal\u0131lar bunu istemiyorlar.<\/span><\/p>

ZAMK SAVA\u015eLARI<\/strong><\/span><\/p>

Bundan 4 bin 500 y\u0131l \u00f6nce Arap zamk\u0131n\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n delili M\u0131s\u0131r firavunlar\u0131n\u0131n mumyalar\u0131n\u0131n sar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bantlar olup bunlar bu \u00fcr\u00fcnle birbirlerine yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. Hatta \u0130ncil ve Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de Hazret-i Musa\u2019n\u0131n M\u0131s\u0131r\u2019dan ayr\u0131ld\u0131ktan sonraki yolculu\u011funda kendilerine mucizevi olarak verilen iki yiyecekten \u2018Menna\u2019 isimli g\u0131dan\u0131n bu zamk oldu\u011fu dahi ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Roma, parf\u00fcmleri bu madde yard\u0131m\u0131yla yapard\u0131. As\u0131rlar i\u00e7inde s\u0131n\u0131rl\u0131 kullan\u0131m alanlar\u0131 giderek geni\u015fledi.<\/span><\/p>

Avrupa s\u00f6m\u00fcrgecili\u011finin Afrika\u2019daki Frans\u0131z-\u0130ngiliz rekabetinde en ciddi gerginlik sebeplerinden biri bu \u00fcr\u00fcn oldu. 15. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru Bat\u0131 Afrika sahillerine ula\u015fan Avrupal\u0131 denizciler, yerel toplumlar\u0131n bu \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc yak\u0131ndan tan\u0131d\u0131. Belki de akasya a\u011fac\u0131na Senegal ad\u0131 da bu d\u00f6nemde ilk defa g\u00f6rd\u00fckleri y\u00f6renin ad\u0131ndan dolay\u0131 verildi. Zamanla sanayile\u015fmede bu \u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6nemi giderek artt\u0131 ve \u0130ngilizler bilhassa tekstil sanayinde buna daha \u00e7ok ihtiya\u00e7 duydu. \u0130ki \u00fclkenin aras\u0131 gerginle\u015fince Fransa, 18. y\u00fczy\u0131lda \u2018alt\u0131n tozu\u2019 dedikleri bu \u00fcr\u00fcn\u00fcn kendi vatanda\u015flar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndakilere sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 yasaklad\u0131. Bat\u0131 Afrika k\u0131y\u0131lar\u0131ndan bunu temin etmek i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc tehlikeye onlarca y\u0131l katland\u0131lar. \u0130ngiltere ise bu maddeyi elde etmek i\u00e7in Osmanl\u0131 M\u0131s\u0131r\u0131na ba\u011fl\u0131 Sudan\u2019a ilgisini art\u0131rd\u0131. Zamanla bu niyetini 1882\u2019den itibaren i\u015fgale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcp bug\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n gereksiniminin y\u00fczde 80\u2019ini sa\u011flayan Sudan \u00fczerinden Nijerya\u2019ya kadar uzanacakt\u0131. Bu \u00fcr\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu yeti\u015ftiren b\u00f6lgelere hakim olmas\u0131 en g\u00fc\u00e7l\u00fc rakibince engellendi. B\u00f6ylece Fransa ile aralar\u0131nda ad\u0131na \u2018zamk sava\u015f\u0131\u2019 denilen gerginlik y\u0131llarca s\u00fcrd\u00fc ve bunun galibi her ikisi, kaybedeni ise \u00fcretenleri oldu.<\/span><\/p>

END\u00dcSTR\u0130N\u0130N OLMAZSA OLMAZI B\u0130R B\u0130LE\u015eEN<\/strong><\/span><\/p>

Arap zamk\u0131, daha \u00e7ok g\u0131da sanayinde kolal\u0131 i\u00e7eceklerin ba\u015fl\u0131ca hammaddelerinden biri olarak bilinirdi. Avrupa Birli\u011fi\u2019nin belirledi\u011fi \u00fcr\u00fcnlerin i\u00e7eri\u011findeki kodlamalar \u00e7er\u00e7evesinde E414 kodu bulunan her \u00fcr\u00fcnde mutlaka Sahraalt\u0131 Afrika\u2019n\u0131n bu \u00fcr\u00fcn\u00fc bulunuyor. Sodal\u0131 ve gazozlu i\u00e7eceklerdeki \u015fekerlerin kristalle\u015fmesini bu \u00fcr\u00fcn \u00f6nl\u00fcyor. \u0130la\u00e7 sanayinde \u00f6zellikle haplar\u0131 k\u0131vama getiriyor. Yine lifleri sebebiyle de diyetisyenlerin i\u015fini rahatlat\u0131yor. Baz\u0131 kimyasal \u00fcr\u00fcnlerin i\u00e7eri\u011fi Arap zamk\u0131yla tamamlan\u0131yor. \u015eekerleme \u00fcr\u00fcnlerinde bu zamk vazge\u00e7ilemez bir madde olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Geleneksel dokumac\u0131l\u0131k \u00fcr\u00fcnlerinin kuvvetlendirilmesinde ve renklendirilmesinde modern tekstildeki \u00e7e\u015fitli a\u015famalarda temel maddelerden biri. Seramik sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn boya safhas\u0131nda kullan\u0131l\u0131yor. Matbaac\u0131l\u0131k ve k\u0131rtasiye sekt\u00f6rlerinde hen\u00fcz elle ka\u011f\u0131t \u00fcretildi\u011fi M\u0131s\u0131r\u2019daki papir\u00fcslerden modern \u00e7a\u011fda her t\u00fcrl\u00fc yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 \u00fcr\u00fcnlerde ciddi bir ihtiya\u00e7 maddesi. Zarflar\u0131n, pullar\u0131n ve etiketlerin \u00fczerindeki y\u00fczeydeki yap\u0131\u015fkan, sigara sararken s\u00fcr\u00fclen tutkal, \u00f6zellikle de m\u00fcrekkep yap\u0131m\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca unsuru. Evlerdeki temizlik malzemeleri i\u00e7inde tercih edilen bir katk\u0131 maddesi. Kerestesi in\u015fa sekt\u00f6r\u00fcnde ev, \u0131rmak ve denizlerde kay\u0131k ve gemi yap\u0131m\u0131nda \u00f6nemli bir ihtiya\u00e7 malzemesi oldu\u011fu kadar kibrit ve k\u00fcrdan dahi kullan\u0131l\u0131yor. \u00d6zellikle Sahraalt\u0131 Afrika\u2019da M\u00fcsl\u00fcman toplumlar\u0131n din e\u011fitiminde Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Kerim ayetlerinin yaz\u0131l\u0131p okunurken kullan\u0131lan levhalar ve yaz\u0131 malzemesi olarak da m\u00fcrekkep, yine bu zamktan elde eriliyor.<\/span><\/p>

Baz\u0131 b\u00f6lgelerde yerel halk g\u00fcnde 150\/200 gram \u2018Arap zamk\u0131\u2019 yediklerinde birka\u00e7 g\u00fcn ba\u015fka bir \u015fey yemeden a\u00e7l\u0131klar\u0131n\u0131 giderebiliyor. T\u00fcm kullan\u0131mlar i\u00e7inde g\u0131da sanayi y\u00fczde 60-80, in\u015faat sekt\u00f6r\u00fc y\u00fczde 10-15, eczac\u0131l\u0131k y\u00fczde 5-10\u2019lu oranlarla ba\u015f\u0131 \u00e7ekiyor. \u00d6zellikle AB \u00fclkeleri mamul \u00fcr\u00fcnlerin y\u00fczde 40\u2019\u0131n\u0131, Kuzey Amerika y\u00fczde 30\u2019unu ve Hindistan da y\u00fczde 3\u2019\u00fcn\u00fc t\u00fcketiyor.<\/span><\/p>

PAZARIN \u00d6NDE GELEN AKT\u00d6RLER\u0130<\/strong><\/span><\/p>

Arap zamk\u0131 denilince akla genelde Sudan gelir, ard\u0131ndan \u00c7ad\u2019\u0131n ad\u0131 s\u00f6ylenirdi. \u015eimdilerde bu \u00fcr\u00fcn\u00fcn en b\u00fcy\u00fck al\u0131c\u0131s\u0131 Fransa, aralar\u0131nda bu ikisi dahil 14 Afrika \u00fclkesinden ithalat yap\u0131yor. Ama h\u00e2l\u00e2 y\u00fczde 65 ila y\u00fczde 80 aras\u0131 \u00fcr\u00fcn Sudan\u2019dan al\u0131n\u0131yor, hem bunun hem de \u00c7ad\u2019\u0131n petrol, hayvanc\u0131l\u0131k ve pamuktan sonra d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ihra\u00e7 \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak y\u00fczde 13-15 aras\u0131, Nijerya Boko Haram \u00f6ncesi y\u00fczde 13 kadar \u00fcretirken \u015fimdilerde y\u00fczde 7-8 oran\u0131na gerileyen \u00fcr\u00fcn kapasitesi var. Mali, son y\u0131llarda genel Arap zamk\u0131 ihracat\u0131 i\u00e7inde y\u00fczde 5 oran\u0131nda \u00fcr\u00fcn elde ediyor. Senegal uzun y\u0131llar bu ticareti \u00e7ok \u00f6nemsemediyse de \u015fimdilerde ciddi anlamda halk\u0131n\u0131 buna te\u015fvik ediyor. Asl\u0131nda Sudanl\u0131 bir yetkilinin g\u00f6zlemlerine g\u00f6re en b\u00fcy\u00fck al\u0131c\u0131 Avrupa \u00fclkeleri olup ger\u00e7ek anlamda ne kadar \u00fcr\u00fcn ald\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemiyorlar. Y\u0131ll\u0131k 100 bin ton \u00fcr\u00fcn de\u011fil, tam aksine verdikleri miktar\u0131 bin kat\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmek laz\u0131m. \u00dcreten Sudan ile ithal eden Fransa, d\u00fcnya Arap zamk\u0131 pazar\u0131n\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc iki ihracat\u00e7\u0131 \u00fclkesi konumunda. Bir\u00e7ok Afrika men\u015feli \u00fcr\u00fcn gibi tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 fakir \u00fclkelerde \u00fcretiliyor, zengin \u00fclkelerde t\u00fcketiliyor. Daha vahimi ise tam mamul hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fckten sonra i\u00e7eriklerinde yer ald\u0131\u011f\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin tekrar \u2018Arap zamk\u0131\u2019 co\u011frafyalar\u0131na getirilip y\u00fcksek fiyatlarla sat\u0131lmas\u0131.<\/span><\/p>

ABD SANAY\u0130N\u0130N VAZGE\u00c7\u0130LMEZ\u0130<\/strong><\/span><\/p>

Zamk \u00fczerine en b\u00fcy\u00fck gerginlik, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz 1997-2013 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ABD\u2019nin Sudan\u2019a uygulad\u0131\u011f\u0131 ambargo s\u0131ras\u0131nda ya\u015fand\u0131. Bu d\u00f6nemde iki \u00fclke aras\u0131nda \u2018Soda diplomasisi\u2019, bir di\u011fer ifadeyle \u2018Soda sava\u015f\u0131\u2019 ya\u015fand\u0131. Bu \u00fcr\u00fcn bir \u015fekilde ABD\u2019nin b\u00fcy\u00fck sanayi kurulu\u015flar\u0131na ula\u015fmazsa bir\u00e7ok sekt\u00f6r \u00e7\u00f6kecekti. G\u0131da, tekstil, matbaa ve k\u0131rtasiyecilik, eczac\u0131l\u0131k, kozmetik, \u015fekerleme, in\u015faat ve metal\u00fcrji gibi onlarca \u00fcretim tesisleri kapanacakt\u0131. En \u00f6nemlisi Coca-Cola ba\u015fta olmak \u00fczere t\u00fcm sodal\u0131 ve gazl\u0131 i\u00e7eceklerin \u00fcretimi durdurulacakt\u0131. ABD\u2019deki Sudan b\u00fcy\u00fckel\u00e7isi 2007 y\u0131l\u0131nda e\u011fer bu ambargo kalkmazsa Arap zamk\u0131n\u0131n bu \u00fclkeye girmesine m\u00fcsaade etmeyecekleri tehdidinde bulunduysa da bu bl\u00f6f\u00fc kendi el\u00e7ili\u011fini b\u0131rakmas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda etki yapmad\u0131.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"sanayinin-can-simidi-arap-zamki","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Sanayinin can simidi ARAP ZAMKI","meta_description":"Prof. Dr. Ahmet Kavas","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1114,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":30,"name":"AHMET","surname":"KAVAS","email":"prof-dr-ahmet-kavas@gmail.com","slug":"prof-dr-ahmet-kavas","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/17336916002RXDhDXyMw3kEXW.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-10-24T11:09:13.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:44:44.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":23107,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":23008,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Sanayinin can simidi ARAP ZAMKI","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

G\u0131da, tekstil, matbaa-k\u0131rtasiyecilik, eczac\u0131l\u0131k, kozmetik, \u015fekerleme, in\u015faat ve metal\u00fcrji gibi onlarca sekt\u00f6r\u00fcn olmazsa olmaz bir bile\u015feni olan Arap zamk\u0131, Sahraalt\u0131 Afrika \u00fclkelerinde \u00fcretiliyor. Avrupa \u00fclkelerinde yeti\u015ftirilebilse bile uzun s\u0131cak mevsime ihtiya\u00e7 duydu\u011fu i\u00e7in istenilen \u00fcr\u00fcn al\u0131nam\u0131yor.<\/strong><\/span><\/p>

Avrupa Birli\u011fi\u2019nin belirledi\u011fi \u00fcr\u00fcnlerin i\u00e7eri\u011findeki kodlamalar \u00e7er\u00e7evesinde E414 kodu bulunan her \u00fcr\u00fcnde mutlaka Sahraalt\u0131 Afrika\u2019n\u0131n bu \u00fcr\u00fcn\u00fc bulunuyor. End\u00fcstri i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir bile\u015fen olan Arap zamk\u0131, bir d\u00f6nem T\u00fcrk zamk\u0131 olarak da kay\u0131tlara ge\u00e7ti.<\/strong><\/span><\/p>

Prof. Dr. Ahmet Kavas
<\/strong><\/span><\/strong><\/span><\/p>

Devasa Afrika\u2019n\u0131n bitmek t\u00fckenmek bilmeyen de\u011ferleri ke\u015ffedildik\u00e7e \u00e7ok uluslu \u015firketlerin ve ekonomik bak\u0131mdan g\u00fc\u00e7l\u00fc devletlerin bu k\u0131ta konusundaki hassasiyetleri daha iyi anla\u015f\u0131l\u0131yor. Uluslararas\u0131 bar\u0131\u015f g\u00fcc\u00fc askerleri yan\u0131nda Fransa, ABD, \u00c7in, Rusya ve benzeri uzak co\u011frafyalardaki \u00fclkelerin \u00f6zel ordular\u0131n\u0131n, bazen askeri birliklerinin varl\u0131klar\u0131n\u0131, Afrikal\u0131 toplumlar\u0131n bozulan d\u00fczenlerini huzura kavu\u015fturmak \u015feklinde yorumluyoruz. Bu genel ge\u00e7er anlat\u0131mlar\u0131n yan\u0131nda akl\u0131m\u0131za \u201cAcaba ba\u015fka sebepler mi var ki, bu kadar insan neden Afrikal\u0131lar\u0131n g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in canlar\u0131n\u0131 feda etsinler?\u201d sorusu gelir. Geli\u015fmelere biraz farkl\u0131 a\u00e7\u0131lardan bak\u0131nca t\u00fcm d\u00fcnya i\u00e7in hayati konumda olan \u00fcr\u00fcnler dikkatlerimizi \u00e7ekiyor. Bunlar\u0131n temininde \u00e7\u0131kacak duraksama de\u011fil, en ufak gecikmenin maliyetini \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck i\u015fletmeler d\u00fc\u015f\u00fcnmek bile istemiyorlar. B\u00fct\u00fcn yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011fi bulunan zamklar i\u00e7inde \u2018Arap zamk\u0131\u2019 olarak bildi\u011fimiz ve hi\u00e7bir co\u011frafyada istenilen miktar ve kalitede elde edilemeyen kim bilir ka\u00e7 t\u00fcrden bu \u00fcr\u00fcn bulunuyor.<\/span><\/p>

\u2018T\u00dcRK ZAMKI\u2019 DA DEN\u0130LD\u0130<\/strong><\/span><\/p>

Yery\u00fcz\u00fcnde \u00e7e\u015fitli a\u011fa\u00e7lardan elde edilen farkl\u0131 zamklar bulunsa da bunlar\u0131n kullan\u0131m alanlar\u0131 genelde \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131. \u0130\u00e7lerinde biri var ki, onun kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 bir mamul madde varsa mutlaka hen\u00fcz bir taraf\u0131 eksik demektir. T\u00fcm d\u00fcnya onu \u2018Arap zamk\u0131\u2019 olarak tan\u0131yor. Asl\u0131nda \u2018Gum acacia, Kordofan gum, gum Senegal, gummi Africanum, Sudan gum, Indian gum\u2019 gibi o kadar \u00e7ok ismi var ki, sadece bunlar\u0131 alt alta yazmak i\u00e7in bir sayfa gerekebilir. Araplar da buna \u2018Zamku\u2019l-arab\u00ee\u2019, Senegallililer \u2018Daakande\u2019 diyorlar. As\u0131rlar \u00f6nce Afrika\u2019da yeti\u015fti\u011fi yerlerde s\u0131n\u0131rl\u0131 kullan\u0131m\u0131 varken kuvvetle muhtemel M\u00fcsl\u00fcman Araplar\u0131n do\u011fudan bat\u0131ya gidip gelen ticaret ve hac kervanlar\u0131nda ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 \u00fcr\u00fcnlerden bir \u00fcr\u00fcnd\u00fc ve bunu al\u0131p satt\u0131klar\u0131 i\u00e7in \u2018Arap zamk\u0131\u2019 denildi. Hatta T\u00fcrkler; Toluno\u011fullar\u0131, \u0130h\u015fitler, Eyy\u00fbb\u00eeler, Meml\u00fbkl\u00fcler ve Osmanl\u0131lar\u0131n bu k\u0131tan\u0131n sahillerinde varl\u0131k g\u00f6stermeleri sebebiyle de \u2018T\u00fcrk zamk\u0131\u2019 denildi\u011fi zamanlar oldu.<\/span><\/p>

TONU 4 B\u0130N DOLAR<\/strong><\/span><\/p>

Yery\u00fcz\u00fcnde akasya ailesine mensup 600 ila 900 aras\u0131 a\u011fa\u00e7 \u00e7e\u015fidi var. Elbette ki bunlar\u0131n hepsinden zamk al\u0131nam\u0131yor. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu \u00fcr\u00fcn\u00fcn en fazla \u00fcretildi\u011fi ve \u00e7ok ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131m alan\u0131 olan a\u011faca Senegal, s\u0131n\u0131rl\u0131 sekt\u00f6rler i\u00e7in yeti\u015ftirilenine ise Seyal deniliyor. Senegal akasyas\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc Sudan\u2019da \u2018Ha\u015fab\u2019, \u00c7ad\u2019da \u2018kitir\u2019 ad\u0131yla bilinirken, Seyal akasyas\u0131na \u2018Talha\u2019 ismi verilmi\u015f. Hatta genel anlamda \u2018Arap zamk\u0131\u2019 denildi\u011finde sadece bu iki akasyadan elde edilenler anla\u015f\u0131l\u0131yor. Fakat uluslararas\u0131 pazarlarda zamk\u0131 y\u0131ldan y\u0131la fazla t\u00fcketilen ve bu sebeple de her y\u0131l Sahel olarak bilinen Do\u011fu-Bat\u0131 Afrika aras\u0131ndaki ku\u015fakta y\u00fczbinlerce Senegal akasyas\u0131 dikiliyor. B\u00f6ylece b\u00fcy\u00fck bir \u00e7evre felaketi olan \u00e7\u00f6lle\u015fmenin de \u00f6n\u00fcne ge\u00e7iliyor. Moritanya ve Senegal\u2019den ba\u015flay\u0131p B\u00fcy\u00fck Sahra \u00e7\u00f6l\u00fcn\u00fcn g\u00fcney k\u0131s\u0131mlar\u0131ndan ge\u00e7erek K\u0131z\u0131ldeniz sahillerindeki Sudan, Eritre, Cibuti ve Somali\u2019ye kadar 8 bin km uzanan milyonlarca kilometrekare b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki Sahel denilen alana bu iki akasya a\u011fac\u0131ndan son y\u0131llarda milyonlarca adet yenileri dikilerek miktar\u0131 \u00e7o\u011falt\u0131l\u0131yor.<\/span><\/p>

2007 y\u0131l\u0131nda Afrika Birli\u011fi\u2019nin ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 B\u00fcy\u00fck Ye\u015fil Duvar projesi ile Afrika\u2019n\u0131n bu b\u00f6lgesinde \u00e7\u00f6l hurmas\u0131, h\u00fcnnap ve akasya yeti\u015ftirilerek yerel toplumlara g\u0131da ve ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 sa\u011flan\u0131yor. 3-4 y\u0131lda zamk al\u0131nabilecek duruma geliyor ve boylar\u0131<\/span>2 ila 10 metreye kadar de\u011fi\u015febiliyor. A\u011fa\u00e7lar\u0131n \u00f6mr\u00fc 40-50 y\u0131l. Her bir a\u011fa\u00e7tan en az 20 gr, en \u00e7ok 10 kg zamk al\u0131nabilirse de bu \u00e7ok istisna bir durum olup ortalama 250 gr \u00fcr\u00fcn elde ediliyor. Mevsim olarak may\u0131s-ekim aras\u0131 devam eden ya\u011fmurlar\u0131n ard\u0131ndan \u00fclkelere g\u00f6re aral\u0131k ile haziran aylar\u0131nda zamk toplay\u0131c\u0131lar\u0131 ellerine ald\u0131klar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck kesici aletlerle \u00fcr\u00fcn\u00fc daha \u00f6nceden g\u00f6vdesini \u00e7izdikleri a\u011fa\u00e7lar\u0131n dikenli dallar\u0131 aras\u0131ndan binbir zahmetle topluyorlar. \u00dcreticinin elinde iki kilosu bir dolardan d\u00f6rt bu\u00e7uk dolara kadar toptanc\u0131lara teslim ediliyor. Uluslararas\u0131 piyasalarda senelere ve kalitesine g\u00f6re ton ba\u015f\u0131na Seyal akasyas\u0131 zamk\u0131 700 ila bin dolar, Senegal a\u011fac\u0131n\u0131nki ise 2 bin 500 ila 4 bin 500 dolar aras\u0131nda de\u011fi\u015fiyor. Her y\u0131l tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 Avrupa ve Kuzey Amerika\u2019daki t\u00fcketici \u00fclkelerin bu \u00fcr\u00fcne talepleri art\u0131yor ve son 25 y\u0131lda toplanan \u00fcr\u00fcn miktar\u0131 y\u00fczde 200 oran\u0131nda y\u00fckselirken \u015fimdilerde de y\u0131ll\u0131k y\u00fczde 2\u2019lik art\u0131\u015f kaydediliyor. Asl\u0131nda bitki Avrupa \u00fclkelerinde yeti\u015ftirilebilse bile yeterli s\u0131cak mevsime ihtiya\u00e7 duydu\u011fu i\u00e7in istenilen \u00fcr\u00fcn al\u0131nam\u0131yor. Daha da \u00f6nemlisi \u00e7ok geni\u015f miktarlarda arazilerin bu a\u011fa\u00e7 i\u00e7in ayr\u0131lmas\u0131 gerekiyor ki, Avrupal\u0131lar bunu istemiyorlar.<\/span><\/p>

ZAMK SAVA\u015eLARI<\/strong><\/span><\/p>

Bundan 4 bin 500 y\u0131l \u00f6nce Arap zamk\u0131n\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n delili M\u0131s\u0131r firavunlar\u0131n\u0131n mumyalar\u0131n\u0131n sar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bantlar olup bunlar bu \u00fcr\u00fcnle birbirlerine yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. Hatta \u0130ncil ve Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de Hazret-i Musa\u2019n\u0131n M\u0131s\u0131r\u2019dan ayr\u0131ld\u0131ktan sonraki yolculu\u011funda kendilerine mucizevi olarak verilen iki yiyecekten \u2018Menna\u2019 isimli g\u0131dan\u0131n bu zamk oldu\u011fu dahi ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Roma, parf\u00fcmleri bu madde yard\u0131m\u0131yla yapard\u0131. As\u0131rlar i\u00e7inde s\u0131n\u0131rl\u0131 kullan\u0131m alanlar\u0131 giderek geni\u015fledi.<\/span><\/p>

Avrupa s\u00f6m\u00fcrgecili\u011finin Afrika\u2019daki Frans\u0131z-\u0130ngiliz rekabetinde en ciddi gerginlik sebeplerinden biri bu \u00fcr\u00fcn oldu. 15. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru Bat\u0131 Afrika sahillerine ula\u015fan Avrupal\u0131 denizciler, yerel toplumlar\u0131n bu \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc yak\u0131ndan tan\u0131d\u0131. Belki de akasya a\u011fac\u0131na Senegal ad\u0131 da bu d\u00f6nemde ilk defa g\u00f6rd\u00fckleri y\u00f6renin ad\u0131ndan dolay\u0131 verildi. Zamanla sanayile\u015fmede bu \u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6nemi giderek artt\u0131 ve \u0130ngilizler bilhassa tekstil sanayinde buna daha \u00e7ok ihtiya\u00e7 duydu. \u0130ki \u00fclkenin aras\u0131 gerginle\u015fince Fransa, 18. y\u00fczy\u0131lda \u2018alt\u0131n tozu\u2019 dedikleri bu \u00fcr\u00fcn\u00fcn kendi vatanda\u015flar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndakilere sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 yasaklad\u0131. Bat\u0131 Afrika k\u0131y\u0131lar\u0131ndan bunu temin etmek i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc tehlikeye onlarca y\u0131l katland\u0131lar. \u0130ngiltere ise bu maddeyi elde etmek i\u00e7in Osmanl\u0131 M\u0131s\u0131r\u0131na ba\u011fl\u0131 Sudan\u2019a ilgisini art\u0131rd\u0131. Zamanla bu niyetini 1882\u2019den itibaren i\u015fgale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcp bug\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n gereksiniminin y\u00fczde 80\u2019ini sa\u011flayan Sudan \u00fczerinden Nijerya\u2019ya kadar uzanacakt\u0131. Bu \u00fcr\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu yeti\u015ftiren b\u00f6lgelere hakim olmas\u0131 en g\u00fc\u00e7l\u00fc rakibince engellendi. B\u00f6ylece Fransa ile aralar\u0131nda ad\u0131na \u2018zamk sava\u015f\u0131\u2019 denilen gerginlik y\u0131llarca s\u00fcrd\u00fc ve bunun galibi her ikisi, kaybedeni ise \u00fcretenleri oldu.<\/span><\/p>

END\u00dcSTR\u0130N\u0130N OLMAZSA OLMAZI B\u0130R B\u0130LE\u015eEN<\/strong><\/span><\/p>

Arap zamk\u0131, daha \u00e7ok g\u0131da sanayinde kolal\u0131 i\u00e7eceklerin ba\u015fl\u0131ca hammaddelerinden biri olarak bilinirdi. Avrupa Birli\u011fi\u2019nin belirledi\u011fi \u00fcr\u00fcnlerin i\u00e7eri\u011findeki kodlamalar \u00e7er\u00e7evesinde E414 kodu bulunan her \u00fcr\u00fcnde mutlaka Sahraalt\u0131 Afrika\u2019n\u0131n bu \u00fcr\u00fcn\u00fc bulunuyor. Sodal\u0131 ve gazozlu i\u00e7eceklerdeki \u015fekerlerin kristalle\u015fmesini bu \u00fcr\u00fcn \u00f6nl\u00fcyor. \u0130la\u00e7 sanayinde \u00f6zellikle haplar\u0131 k\u0131vama getiriyor. Yine lifleri sebebiyle de diyetisyenlerin i\u015fini rahatlat\u0131yor. Baz\u0131 kimyasal \u00fcr\u00fcnlerin i\u00e7eri\u011fi Arap zamk\u0131yla tamamlan\u0131yor. \u015eekerleme \u00fcr\u00fcnlerinde bu zamk vazge\u00e7ilemez bir madde olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Geleneksel dokumac\u0131l\u0131k \u00fcr\u00fcnlerinin kuvvetlendirilmesinde ve renklendirilmesinde modern tekstildeki \u00e7e\u015fitli a\u015famalarda temel maddelerden biri. Seramik sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn boya safhas\u0131nda kullan\u0131l\u0131yor. Matbaac\u0131l\u0131k ve k\u0131rtasiye sekt\u00f6rlerinde hen\u00fcz elle ka\u011f\u0131t \u00fcretildi\u011fi M\u0131s\u0131r\u2019daki papir\u00fcslerden modern \u00e7a\u011fda her t\u00fcrl\u00fc yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 \u00fcr\u00fcnlerde ciddi bir ihtiya\u00e7 maddesi. Zarflar\u0131n, pullar\u0131n ve etiketlerin \u00fczerindeki y\u00fczeydeki yap\u0131\u015fkan, sigara sararken s\u00fcr\u00fclen tutkal, \u00f6zellikle de m\u00fcrekkep yap\u0131m\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca unsuru. Evlerdeki temizlik malzemeleri i\u00e7inde tercih edilen bir katk\u0131 maddesi. Kerestesi in\u015fa sekt\u00f6r\u00fcnde ev, \u0131rmak ve denizlerde kay\u0131k ve gemi yap\u0131m\u0131nda \u00f6nemli bir ihtiya\u00e7 malzemesi oldu\u011fu kadar kibrit ve k\u00fcrdan dahi kullan\u0131l\u0131yor. \u00d6zellikle Sahraalt\u0131 Afrika\u2019da M\u00fcsl\u00fcman toplumlar\u0131n din e\u011fitiminde Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Kerim ayetlerinin yaz\u0131l\u0131p okunurken kullan\u0131lan levhalar ve yaz\u0131 malzemesi olarak da m\u00fcrekkep, yine bu zamktan elde eriliyor.<\/span><\/p>

Baz\u0131 b\u00f6lgelerde yerel halk g\u00fcnde 150\/200 gram \u2018Arap zamk\u0131\u2019 yediklerinde birka\u00e7 g\u00fcn ba\u015fka bir \u015fey yemeden a\u00e7l\u0131klar\u0131n\u0131 giderebiliyor. T\u00fcm kullan\u0131mlar i\u00e7inde g\u0131da sanayi y\u00fczde 60-80, in\u015faat sekt\u00f6r\u00fc y\u00fczde 10-15, eczac\u0131l\u0131k y\u00fczde 5-10\u2019lu oranlarla ba\u015f\u0131 \u00e7ekiyor. \u00d6zellikle AB \u00fclkeleri mamul \u00fcr\u00fcnlerin y\u00fczde 40\u2019\u0131n\u0131, Kuzey Amerika y\u00fczde 30\u2019unu ve Hindistan da y\u00fczde 3\u2019\u00fcn\u00fc t\u00fcketiyor.<\/span><\/p>

PAZARIN \u00d6NDE GELEN AKT\u00d6RLER\u0130<\/strong><\/span><\/p>

Arap zamk\u0131 denilince akla genelde Sudan gelir, ard\u0131ndan \u00c7ad\u2019\u0131n ad\u0131 s\u00f6ylenirdi. \u015eimdilerde bu \u00fcr\u00fcn\u00fcn en b\u00fcy\u00fck al\u0131c\u0131s\u0131 Fransa, aralar\u0131nda bu ikisi dahil 14 Afrika \u00fclkesinden ithalat yap\u0131yor. Ama h\u00e2l\u00e2 y\u00fczde 65 ila y\u00fczde 80 aras\u0131 \u00fcr\u00fcn Sudan\u2019dan al\u0131n\u0131yor, hem bunun hem de \u00c7ad\u2019\u0131n petrol, hayvanc\u0131l\u0131k ve pamuktan sonra d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ihra\u00e7 \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak y\u00fczde 13-15 aras\u0131, Nijerya Boko Haram \u00f6ncesi y\u00fczde 13 kadar \u00fcretirken \u015fimdilerde y\u00fczde 7-8 oran\u0131na gerileyen \u00fcr\u00fcn kapasitesi var. Mali, son y\u0131llarda genel Arap zamk\u0131 ihracat\u0131 i\u00e7inde y\u00fczde 5 oran\u0131nda \u00fcr\u00fcn elde ediyor. Senegal uzun y\u0131llar bu ticareti \u00e7ok \u00f6nemsemediyse de \u015fimdilerde ciddi anlamda halk\u0131n\u0131 buna te\u015fvik ediyor. Asl\u0131nda Sudanl\u0131 bir yetkilinin g\u00f6zlemlerine g\u00f6re en b\u00fcy\u00fck al\u0131c\u0131 Avrupa \u00fclkeleri olup ger\u00e7ek anlamda ne kadar \u00fcr\u00fcn ald\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemiyorlar. Y\u0131ll\u0131k 100 bin ton \u00fcr\u00fcn de\u011fil, tam aksine verdikleri miktar\u0131 bin kat\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmek laz\u0131m. \u00dcreten Sudan ile ithal eden Fransa, d\u00fcnya Arap zamk\u0131 pazar\u0131n\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc iki ihracat\u00e7\u0131 \u00fclkesi konumunda. Bir\u00e7ok Afrika men\u015feli \u00fcr\u00fcn gibi tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 fakir \u00fclkelerde \u00fcretiliyor, zengin \u00fclkelerde t\u00fcketiliyor. Daha vahimi ise tam mamul hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fckten sonra i\u00e7eriklerinde yer ald\u0131\u011f\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin tekrar \u2018Arap zamk\u0131\u2019 co\u011frafyalar\u0131na getirilip y\u00fcksek fiyatlarla sat\u0131lmas\u0131.<\/span><\/p>

ABD SANAY\u0130N\u0130N VAZGE\u00c7\u0130LMEZ\u0130<\/strong><\/span><\/p>

Zamk \u00fczerine en b\u00fcy\u00fck gerginlik, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz 1997-2013 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ABD\u2019nin Sudan\u2019a uygulad\u0131\u011f\u0131 ambargo s\u0131ras\u0131nda ya\u015fand\u0131. Bu d\u00f6nemde iki \u00fclke aras\u0131nda \u2018Soda diplomasisi\u2019, bir di\u011fer ifadeyle \u2018Soda sava\u015f\u0131\u2019 ya\u015fand\u0131. Bu \u00fcr\u00fcn bir \u015fekilde ABD\u2019nin b\u00fcy\u00fck sanayi kurulu\u015flar\u0131na ula\u015fmazsa bir\u00e7ok sekt\u00f6r \u00e7\u00f6kecekti. G\u0131da, tekstil, matbaa ve k\u0131rtasiyecilik, eczac\u0131l\u0131k, kozmetik, \u015fekerleme, in\u015faat ve metal\u00fcrji gibi onlarca \u00fcretim tesisleri kapanacakt\u0131. En \u00f6nemlisi Coca-Cola ba\u015fta olmak \u00fczere t\u00fcm sodal\u0131 ve gazl\u0131 i\u00e7eceklerin \u00fcretimi durdurulacakt\u0131. ABD\u2019deki Sudan b\u00fcy\u00fckel\u00e7isi 2007 y\u0131l\u0131nda e\u011fer bu ambargo kalkmazsa Arap zamk\u0131n\u0131n bu \u00fclkeye girmesine m\u00fcsaade etmeyecekleri tehdidinde bulunduysa da bu bl\u00f6f\u00fc kendi el\u00e7ili\u011fini b\u0131rakmas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda etki yapmad\u0131.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"sanayinin-can-simidi-arap-zamki","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Sanayinin can simidi ARAP ZAMKI","meta_description":"Prof. Dr. Ahmet Kavas","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1114,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}