{"status":true,"post":{"id":12746,"user_id":22,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-21 09:19:19","created_at":"2015-11-01T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-21T06:19:19.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":12746,"is_featured":0,"title":"\u00d6zelgeler ve m\u00fckellefe sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 haklar","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

\u00d6zelge daha bilinen ad\u0131yla mukteza, m\u00fckelleflerin vergilemeye ili\u015fkin teredd\u00fcte d\u00fc\u015ft\u00fckleri bir konuda Vergi \u0130daresi\u2019nden yaz\u0131yla a\u00e7\u0131klama talep etmeleri \u00fczerine verilen g\u00f6r\u00fc\u015flerdir. Vergi Usul Kanunu\u2019nun (VUK) 413. maddesinde kanunun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi y\u0131llardan bu yana yer alan bir h\u00fck\u00fcmd\u00fcr. \u00d6teden beri bilinen \u015fekliyle \u00f6zelgenin m\u00fckellefe sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 koruma, \u00f6zelge verilen konuda tarhiyat istenilmesi halinde kanun h\u00fckm\u00fc gere\u011fi ceza uygulanmas\u0131n\u0131 engellemesiydi. Gelir \u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n kuruldu\u011fu 2005\u2019e kadar \u00f6zelgelerle ilgili yayg\u0131n olan uygulama m\u00fckellefin ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fu vergi dairesine veya defterdarl\u0131\u011fa yaz\u0131 ile ba\u015fvurusu \u00fczerine defterdarl\u0131klarca a\u00e7\u0131klama yap\u0131lmas\u0131 \u015feklinde y\u00fcr\u00fcyordu. Bu nedenle de ayn\u0131 konuda farkl\u0131 defterdarl\u0131klarca verilen birbirinden farkl\u0131 \u00f6zelgelere s\u0131kl\u0131kla rastlan\u0131yordu. 2003\u2019te bu \u00e7eli\u015fkileri gidermek amac\u0131yla VUK 413. maddesinde bir de\u011fi\u015fiklik yap\u0131larak sirk\u00fcler uygulamas\u0131 da sisteme konulmu\u015f oldu. Sirk\u00fcler uygulamas\u0131n\u0131n amac\u0131 belirtilen bu \u00e7eli\u015fkileri ortadan kald\u0131rmak ve uygulama birli\u011fini sa\u011flamak \u00fczere s\u0131kl\u0131kla sorulan sorulara ili\u015fkin idari g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn daha genel nitelikli bir metinle m\u00fckelleflere duyurulmas\u0131yd\u0131. <\/span><\/p>

Sirk\u00fcler ve \u00f6zelgelerin hukuki niteliklerinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi konusunda esas kapsaml\u0131 d\u00fczenleme a\u011fustos 2010\u2019da yay\u0131nlanan 6009 say\u0131l\u0131 kanunla yap\u0131ld\u0131. Bu kanunla VUK 413. maddesi yeniden d\u00fczenlendi ve \u00f6zelgelerin G\u0130B merkezi taraf\u0131ndan \u00fc\u00e7 ki\u015filik bir komisyon taraf\u0131ndan d\u00fczenlenmesi benzer konularda ise ta\u015fra te\u015fkilat\u0131n\u0131n da \u00f6zelge verebilece\u011fi h\u00fckme ba\u011fland\u0131. Ayn\u0131 kanunla yan\u0131lma halini d\u00fczenleyen VUK 369. maddesi de yeniden d\u00fczenlenerek genel tebli\u011f veya sirk\u00fcler ile daha \u00f6nce vergilendirilmeyen bir konuda g\u00f6r\u00fc\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fi yap\u0131larak vergilenir hale getirilmesi durumunda bu de\u011fi\u015fiklik genel tebli\u011f veya sirk\u00fclerin yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 tarihten sonraki d\u00f6nemler i\u00e7in ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015f oldu. \u0130lk bak\u0131\u015fta vergi kanunla konulur veya kald\u0131r\u0131l\u0131r Anayasa h\u00fckm\u00fcne ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu de\u011ferlendirilse de bu d\u00fczenleme son derece \u00f6nemli ve m\u00fckellef hukukunu koruyan etkili ve olumlu bir d\u00fczenleme olmu\u015ftur.<\/span><\/p>

Ayn\u0131 kanunun ile incelemede uyulacak esaslar hakk\u0131ndaki d\u00fczenlemelerin yer ald\u0131\u011f\u0131 VUK 140. maddesinde de kapsaml\u0131 de\u011fi\u015fiklik yap\u0131larak vergi inceleme elemanlar\u0131n\u0131n sirk\u00fclerle d\u00fczenlenen bir konuda sirk\u00fclere ayk\u0131r\u0131 rapor yazamayacaklar\u0131 h\u00fckme ba\u011fland\u0131.<\/span><\/p>

646 Say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname ile vergi inceleme birimlerinin tek \u00e7at\u0131 alt\u0131nda toplanmas\u0131 sonras\u0131 kurulan Vergi Denetim Kurulu (VDK) b\u00fcnyesinde rapor d\u00fczenleme ve okuna prosed\u00fcrlerinin y\u00f6netmenliklerle belirli kriterlere ba\u011flan\u0131lmas\u0131 sonras\u0131 vergi incelemelerinde her inceleme eleman\u0131n\u0131n idari g\u00f6r\u00fc\u015fler aksine kendisi bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kat\u0131lm\u0131yor diye rapor d\u00fczenlemesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi ama\u00e7land\u0131. \u0130nceleme eleman\u0131 \u00f6ncelikle kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, \u00f6neri raporuna ba\u011flamas\u0131 gerekir hale getirildi. \u0130darece verilen ve internette yay\u0131nlanan \u00f6zelgelerin de kamuya a\u00e7\u0131k olmalar\u0131 nedeniyle esasen bir nevi sirk\u00fcler mahiyeti ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 inceleme elemanlar\u0131nca ve okuma komisyonlar\u0131nca dikkate al\u0131nmalar\u0131 gerekti\u011fi bariz hale getirilmi\u015f oldu.<\/span><\/p>

Yap\u0131lan bu kapsaml\u0131 d\u00fczenlemeler sonras\u0131nda verilen \u00f6zelgelerin m\u00fckellef hakk\u0131nda sadece ceza uygulamas\u0131n\u0131 \u00f6nleyen bir mahiyetin \u00f6tesinde idari g\u00f6r\u00fc\u015f de\u011fi\u015fmeden tarhiyat da yap\u0131lmas\u0131n\u0131 engelleyen daha kapsaml\u0131 bir hale geldi\u011fini belirtmeliyiz.<\/span>
Uygulamada halen rapor okuma komisyonlar\u0131n\u0131n zaman zaman yeterli inisiyatif almad\u0131klar\u0131 ve \u00f6zelgeler aksine d\u00fczenlenen raporlara dayal\u0131 tarhiyatlar\u0131n yap\u0131labildi\u011fi g\u00f6r\u00fclse de her ge\u00e7en g\u00fcn bu komisyonlar\u0131n daha etkin hale gelmeleri sonucunda m\u00fckellef hukukunda \u00f6nemli bir koruma sa\u011flanm\u0131\u015f olacakt\u0131r.<\/span><\/p>

Sonu\u00e7 olarak G\u0130B internet sitesinde yay\u0131nlanan \u00f6zelgeler uygulaman\u0131n geli\u015fmesiyle birlikte bir nevi sirk\u00fcler gibi sonu\u00e7 do\u011furacak ve her ge\u00e7en g\u00fcn m\u00fckellef hukuku bak\u0131m\u0131ndan koruyuculuk vasf\u0131 daha da artacakt\u0131r.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"ozelgeler-ve-mukellefe-sagladigi-haklar","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"\u00d6zelgeler ve m\u00fckellefe sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 haklar","meta_description":"Osman Ar\u0131o\u011flu","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":893,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":22,"name":"OSMAN","surname":"ARIO\u011eLU","email":"osman-arioglu@gmail.com","slug":"osman-arioglu","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600PhnV7uz5limxSFX.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-10-19T14:42:06.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:49:41.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":12845,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":12746,"locale":"tr","category_id":73,"title":"\u00d6zelgeler ve m\u00fckellefe sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 haklar","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

\u00d6zelge daha bilinen ad\u0131yla mukteza, m\u00fckelleflerin vergilemeye ili\u015fkin teredd\u00fcte d\u00fc\u015ft\u00fckleri bir konuda Vergi \u0130daresi\u2019nden yaz\u0131yla a\u00e7\u0131klama talep etmeleri \u00fczerine verilen g\u00f6r\u00fc\u015flerdir. Vergi Usul Kanunu\u2019nun (VUK) 413. maddesinde kanunun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi y\u0131llardan bu yana yer alan bir h\u00fck\u00fcmd\u00fcr. \u00d6teden beri bilinen \u015fekliyle \u00f6zelgenin m\u00fckellefe sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 koruma, \u00f6zelge verilen konuda tarhiyat istenilmesi halinde kanun h\u00fckm\u00fc gere\u011fi ceza uygulanmas\u0131n\u0131 engellemesiydi. Gelir \u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n kuruldu\u011fu 2005\u2019e kadar \u00f6zelgelerle ilgili yayg\u0131n olan uygulama m\u00fckellefin ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fu vergi dairesine veya defterdarl\u0131\u011fa yaz\u0131 ile ba\u015fvurusu \u00fczerine defterdarl\u0131klarca a\u00e7\u0131klama yap\u0131lmas\u0131 \u015feklinde y\u00fcr\u00fcyordu. Bu nedenle de ayn\u0131 konuda farkl\u0131 defterdarl\u0131klarca verilen birbirinden farkl\u0131 \u00f6zelgelere s\u0131kl\u0131kla rastlan\u0131yordu. 2003\u2019te bu \u00e7eli\u015fkileri gidermek amac\u0131yla VUK 413. maddesinde bir de\u011fi\u015fiklik yap\u0131larak sirk\u00fcler uygulamas\u0131 da sisteme konulmu\u015f oldu. Sirk\u00fcler uygulamas\u0131n\u0131n amac\u0131 belirtilen bu \u00e7eli\u015fkileri ortadan kald\u0131rmak ve uygulama birli\u011fini sa\u011flamak \u00fczere s\u0131kl\u0131kla sorulan sorulara ili\u015fkin idari g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn daha genel nitelikli bir metinle m\u00fckelleflere duyurulmas\u0131yd\u0131. <\/span><\/p>

Sirk\u00fcler ve \u00f6zelgelerin hukuki niteliklerinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi konusunda esas kapsaml\u0131 d\u00fczenleme a\u011fustos 2010\u2019da yay\u0131nlanan 6009 say\u0131l\u0131 kanunla yap\u0131ld\u0131. Bu kanunla VUK 413. maddesi yeniden d\u00fczenlendi ve \u00f6zelgelerin G\u0130B merkezi taraf\u0131ndan \u00fc\u00e7 ki\u015filik bir komisyon taraf\u0131ndan d\u00fczenlenmesi benzer konularda ise ta\u015fra te\u015fkilat\u0131n\u0131n da \u00f6zelge verebilece\u011fi h\u00fckme ba\u011fland\u0131. Ayn\u0131 kanunla yan\u0131lma halini d\u00fczenleyen VUK 369. maddesi de yeniden d\u00fczenlenerek genel tebli\u011f veya sirk\u00fcler ile daha \u00f6nce vergilendirilmeyen bir konuda g\u00f6r\u00fc\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fi yap\u0131larak vergilenir hale getirilmesi durumunda bu de\u011fi\u015fiklik genel tebli\u011f veya sirk\u00fclerin yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 tarihten sonraki d\u00f6nemler i\u00e7in ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015f oldu. \u0130lk bak\u0131\u015fta vergi kanunla konulur veya kald\u0131r\u0131l\u0131r Anayasa h\u00fckm\u00fcne ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu de\u011ferlendirilse de bu d\u00fczenleme son derece \u00f6nemli ve m\u00fckellef hukukunu koruyan etkili ve olumlu bir d\u00fczenleme olmu\u015ftur.<\/span><\/p>

Ayn\u0131 kanunun ile incelemede uyulacak esaslar hakk\u0131ndaki d\u00fczenlemelerin yer ald\u0131\u011f\u0131 VUK 140. maddesinde de kapsaml\u0131 de\u011fi\u015fiklik yap\u0131larak vergi inceleme elemanlar\u0131n\u0131n sirk\u00fclerle d\u00fczenlenen bir konuda sirk\u00fclere ayk\u0131r\u0131 rapor yazamayacaklar\u0131 h\u00fckme ba\u011fland\u0131.<\/span><\/p>

646 Say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname ile vergi inceleme birimlerinin tek \u00e7at\u0131 alt\u0131nda toplanmas\u0131 sonras\u0131 kurulan Vergi Denetim Kurulu (VDK) b\u00fcnyesinde rapor d\u00fczenleme ve okuna prosed\u00fcrlerinin y\u00f6netmenliklerle belirli kriterlere ba\u011flan\u0131lmas\u0131 sonras\u0131 vergi incelemelerinde her inceleme eleman\u0131n\u0131n idari g\u00f6r\u00fc\u015fler aksine kendisi bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kat\u0131lm\u0131yor diye rapor d\u00fczenlemesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi ama\u00e7land\u0131. \u0130nceleme eleman\u0131 \u00f6ncelikle kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, \u00f6neri raporuna ba\u011flamas\u0131 gerekir hale getirildi. \u0130darece verilen ve internette yay\u0131nlanan \u00f6zelgelerin de kamuya a\u00e7\u0131k olmalar\u0131 nedeniyle esasen bir nevi sirk\u00fcler mahiyeti ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 inceleme elemanlar\u0131nca ve okuma komisyonlar\u0131nca dikkate al\u0131nmalar\u0131 gerekti\u011fi bariz hale getirilmi\u015f oldu.<\/span><\/p>

Yap\u0131lan bu kapsaml\u0131 d\u00fczenlemeler sonras\u0131nda verilen \u00f6zelgelerin m\u00fckellef hakk\u0131nda sadece ceza uygulamas\u0131n\u0131 \u00f6nleyen bir mahiyetin \u00f6tesinde idari g\u00f6r\u00fc\u015f de\u011fi\u015fmeden tarhiyat da yap\u0131lmas\u0131n\u0131 engelleyen daha kapsaml\u0131 bir hale geldi\u011fini belirtmeliyiz.<\/span>
Uygulamada halen rapor okuma komisyonlar\u0131n\u0131n zaman zaman yeterli inisiyatif almad\u0131klar\u0131 ve \u00f6zelgeler aksine d\u00fczenlenen raporlara dayal\u0131 tarhiyatlar\u0131n yap\u0131labildi\u011fi g\u00f6r\u00fclse de her ge\u00e7en g\u00fcn bu komisyonlar\u0131n daha etkin hale gelmeleri sonucunda m\u00fckellef hukukunda \u00f6nemli bir koruma sa\u011flanm\u0131\u015f olacakt\u0131r.<\/span><\/p>

Sonu\u00e7 olarak G\u0130B internet sitesinde yay\u0131nlanan \u00f6zelgeler uygulaman\u0131n geli\u015fmesiyle birlikte bir nevi sirk\u00fcler gibi sonu\u00e7 do\u011furacak ve her ge\u00e7en g\u00fcn m\u00fckellef hukuku bak\u0131m\u0131ndan koruyuculuk vasf\u0131 daha da artacakt\u0131r.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"ozelgeler-ve-mukellefe-sagladigi-haklar","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"\u00d6zelgeler ve m\u00fckellefe sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 haklar","meta_description":"Osman Ar\u0131o\u011flu","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":893,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}