{"status":true,"post":{"id":21153,"user_id":3,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 14:04:21","created_at":"2019-11-28T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T11:04:21.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":21153,"is_featured":0,"title":"Osmanl\u0131 medeniyetinde emanet k\u00fclt\u00fcr\u00fc","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><span class=\"large\"><strong>H\u00fcseyin \u00d6zt\u00fcrk<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Osmanl\u0131 medeniyetinde canl\u0131-cans\u0131z her varl\u0131k sonludur. Bu sebeple de emanet g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131lmaktad\u0131r. Emanet kavram\u0131n\u0131n k\u0131sa ve net tarifi \u015f\u00f6yledir: \u201cG\u00fcvenilen kimseye veya kimselere korumas\u0131 i\u00e7in ge\u00e7ici olarak tevdi edilen canl\u0131-cans\u0131z varl\u0131klard\u0131r. H\u0131yanetin kar\u015f\u0131t\u0131 olarak korku ve endi\u015feden emin olmakt\u0131r\u201d.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u015eimdi bu \u00e7er\u00e7evede yabanc\u0131 iki seyyah\u0131n, Osmanl\u0131 medeniyetinde emanet kavram\u0131na dair intibalar\u0131n\u0131 payla\u015fmak isterim.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>***<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u0130lki \u0130spanya k\u00f6kenli \u0130ngiliz seyahatname yazar\u0131 M\u0131ss Julla Pardoe\u2019den: \u201c\u2026 S\u00fcleymaniye Camii\u2019nin kendine has bir \u00f6zelli\u011fi var ve bunu anlatmadan ge\u00e7mek, T\u00fcrk devletine haks\u0131zl\u0131k olur; \u00f6yle ilgin\u00e7 bir \u00f6zellik ki \u015fimdiye kadar hi\u00e7bir gezginin bunu kaydetmemi\u015f olmas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Yap\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn Kuzey taraf\u0131 boyunca uzanan a\u00e7\u0131k bir galeri, \u00e7e\u015fitli boy ve \u015fekillerde birbirinin \u00fczerine y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f ve \u00f6zenle i\u015faretlenmi\u015f sand\u0131klarla dolu. Sand\u0131klar ba\u015fta alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f ve ziynet olmak \u00fczere zengin hazinelerle dolu.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bunlar \u00fclkelerinden ayr\u0131lma, aile anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 ya da ba\u015fka nedenlerle varl\u0131klar\u0131n\u0131 b\u0131rakacak emin bir yer arayan ki\u015filerin mallar\u0131. Her paket kesin olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015f ve titizlikle kapat\u0131lm\u0131\u015f.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Mallar, S\u00fcleymaniye\u2019de yetkililer taraf\u0131ndan teslim al\u0131n\u0131yor ve ulusal krizlerden ya da y\u00f6netim de\u011fi\u015fikliklerinden etkilenmeksizin orada g\u00fcven i\u00e7inde duruyor. Ne kadar beklenmedik veya ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 olursa olsun, hi\u00e7bir olayda emanetin kutsall\u0131\u011f\u0131n\u0131n bozulmas\u0131na izin verilmiyor. Kazalara kar\u015f\u0131 mallar\u0131n\u0131 emniyete almak isteyen insanlarda millet veya din ayr\u0131m\u0131 g\u00f6zetilmiyor.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bir tarafta, bir yetimin re\u015fit olana kadar vak\u0131f idarecilerine emanet edilmi\u015f serveti, di\u011fer tarafta, deniza\u015f\u0131r\u0131 i\u015flerinin pe\u015findeki bir t\u00fcccar\u0131n sermayesi bulunabilir.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">B\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131f ve dinlerden insanlar g\u00f6n\u00fcl rahatl\u0131\u011f\u0131yla mallar\u0131n\u0131 emanete teslim ediyorlar. Ki\u015fi yirmi be\u015f y\u0131l, hatta ne kadar uzun s\u00fcre isterse, mal\u0131n\u0131 almayabilir. Ama hi\u00e7bir m\u00fch\u00fcr k\u0131r\u0131lmaz, hi\u00e7bir kilit zorlanmaz.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bir \u2018ulusal banka\u2019 olarak nitelendirebilece\u011fim bu b\u00fcy\u00fck emanetin kolay eri\u015filir, kullan\u0131\u015fl\u0131 ve zengin bir maddi kaynak olmas\u0131na ra\u011fmen, \u015fimdiye kadar hi\u00e7bir y\u00f6netim S\u00fcleymaniye hazinelerine el s\u00fcrmeye kalk\u0131\u015fmam\u0131\u015f.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Mallar emanet edildikleri \u015fekilde geri al\u0131n\u0131yor, uygun belgeler g\u00f6steriliyor ve sand\u0131k veya kutu, buna muhaf\u0131zl\u0131k etmi\u015f olanlar taraf\u0131ndan tek bir kuru\u015f istemeden iade ediliyor\u201d.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>***<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u0130kinci notlar, Alman \u0130mparatorlu\u011fu El\u00e7ili\u011fi Papaz\u0131 Salomon Schwe\u0131gger\u2019den: \u201c\u2026. Okullardan sonra en \u00f6nemli yap\u0131lar imaret denilen bak\u0131mevleridir. B\u00fcnyesinde okul olmayan b\u00fct\u00fcn cami vak\u0131flar\u0131nda imaretin yer ald\u0131\u011f\u0131 bir bina vard\u0131r. Bunlar fakir ve bak\u0131ma muhta\u00e7 insanlar\u0131n doyurulmas\u0131 i\u00e7in yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Bir a\u015f\u00e7\u0131, fakir ve bak\u0131ma muhta\u00e7 insanlara burada yemek haz\u0131rlar. Mutat olarak her isteyene, etle kar\u0131\u015f\u0131k ve pirin\u00e7 yeme\u011fi, i\u00e7ecek ve yan\u0131nda bir somun ekmek da\u011f\u0131t\u0131r.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bu ba\u011f\u0131\u015ftan -zengin, fakir, H\u0131ristiyan, Yahudi veya M\u00fcsl\u00fcman- ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmadan herkes yararland\u0131r\u0131l\u0131r. \u00d6zellikle de yolcular i\u00e7in d\u00fczenleme \u00e7ok faydal\u0131 olmaktad\u0131r.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Her yolcu b\u00f6yle bir imarette \u00fc\u00e7 g\u00fcn kal\u0131p, b\u00fct\u00fcn imk\u00e2nlar\u0131 kullanabilir ama s\u00fcre \u00fc\u00e7 g\u00fcn\u00fc ge\u00e7erse istismar edildi\u011fi ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n haklar\u0131na girildi\u011fi i\u00e7in o ki\u015filere yol g\u00f6sterilir.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bana kal\u0131rsa bu \u00e7e\u015fit bir vak\u0131f, eski Romal\u0131lar\u0131n s\u00fctun, sivri s\u00fctun, b\u00fcy\u00fck heykel gibi an\u0131tlar\u0131ndan ve M\u0131s\u0131rl\u0131lar\u0131n piramitlerinden bile daha de\u011ferlidir.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn bu eski eserler, b\u00fcy\u00fck bir sanat sergilemenin yan\u0131nda hi\u00e7bir i\u015fe yaramazlar. Tanr\u0131ya da insanlara da faydalar\u0131 yoktur\u201d.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>***<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc: Osmanl\u0131 medeniyetindeki emanet kavram\u0131n\u0131n temelini Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019deki \u015fu ayet olu\u015fturur.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">-\u201cAllah size emanetleri ehline vermenizi ve insanlar aras\u0131nda h\u00fck\u00fcm verdi\u011finiz zaman adaletle h\u00fckmetmenizi emreder\u201d (en-Nis\u00e2 4\/58)<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"osmanli-medeniyetinde-emanet-kulturu","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Osmanl\u0131 medeniyetinde emanet k\u00fclt\u00fcr\u00fc","meta_description":"H\u00fcseyin \u00d6zt\u00fcrk","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":834,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":3,"name":"H\u00dcSEY\u0130N","surname":"\u00d6ZT\u00dcRK","email":"ada.tokatlioglu@turk.net","slug":"huseyin-ozturk","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600d1camTRk8GL2Xc5.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T14:51:11.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":21252,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":21153,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Osmanl\u0131 medeniyetinde emanet k\u00fclt\u00fcr\u00fc","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><span class=\"large\"><strong>H\u00fcseyin \u00d6zt\u00fcrk<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Osmanl\u0131 medeniyetinde canl\u0131-cans\u0131z her varl\u0131k sonludur. Bu sebeple de emanet g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131lmaktad\u0131r. Emanet kavram\u0131n\u0131n k\u0131sa ve net tarifi \u015f\u00f6yledir: \u201cG\u00fcvenilen kimseye veya kimselere korumas\u0131 i\u00e7in ge\u00e7ici olarak tevdi edilen canl\u0131-cans\u0131z varl\u0131klard\u0131r. H\u0131yanetin kar\u015f\u0131t\u0131 olarak korku ve endi\u015feden emin olmakt\u0131r\u201d.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u015eimdi bu \u00e7er\u00e7evede yabanc\u0131 iki seyyah\u0131n, Osmanl\u0131 medeniyetinde emanet kavram\u0131na dair intibalar\u0131n\u0131 payla\u015fmak isterim.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>***<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u0130lki \u0130spanya k\u00f6kenli \u0130ngiliz seyahatname yazar\u0131 M\u0131ss Julla Pardoe\u2019den: \u201c\u2026 S\u00fcleymaniye Camii\u2019nin kendine has bir \u00f6zelli\u011fi var ve bunu anlatmadan ge\u00e7mek, T\u00fcrk devletine haks\u0131zl\u0131k olur; \u00f6yle ilgin\u00e7 bir \u00f6zellik ki \u015fimdiye kadar hi\u00e7bir gezginin bunu kaydetmemi\u015f olmas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Yap\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn Kuzey taraf\u0131 boyunca uzanan a\u00e7\u0131k bir galeri, \u00e7e\u015fitli boy ve \u015fekillerde birbirinin \u00fczerine y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f ve \u00f6zenle i\u015faretlenmi\u015f sand\u0131klarla dolu. Sand\u0131klar ba\u015fta alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f ve ziynet olmak \u00fczere zengin hazinelerle dolu.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bunlar \u00fclkelerinden ayr\u0131lma, aile anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 ya da ba\u015fka nedenlerle varl\u0131klar\u0131n\u0131 b\u0131rakacak emin bir yer arayan ki\u015filerin mallar\u0131. Her paket kesin olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015f ve titizlikle kapat\u0131lm\u0131\u015f.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Mallar, S\u00fcleymaniye\u2019de yetkililer taraf\u0131ndan teslim al\u0131n\u0131yor ve ulusal krizlerden ya da y\u00f6netim de\u011fi\u015fikliklerinden etkilenmeksizin orada g\u00fcven i\u00e7inde duruyor. Ne kadar beklenmedik veya ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 olursa olsun, hi\u00e7bir olayda emanetin kutsall\u0131\u011f\u0131n\u0131n bozulmas\u0131na izin verilmiyor. Kazalara kar\u015f\u0131 mallar\u0131n\u0131 emniyete almak isteyen insanlarda millet veya din ayr\u0131m\u0131 g\u00f6zetilmiyor.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bir tarafta, bir yetimin re\u015fit olana kadar vak\u0131f idarecilerine emanet edilmi\u015f serveti, di\u011fer tarafta, deniza\u015f\u0131r\u0131 i\u015flerinin pe\u015findeki bir t\u00fcccar\u0131n sermayesi bulunabilir.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">B\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131f ve dinlerden insanlar g\u00f6n\u00fcl rahatl\u0131\u011f\u0131yla mallar\u0131n\u0131 emanete teslim ediyorlar. Ki\u015fi yirmi be\u015f y\u0131l, hatta ne kadar uzun s\u00fcre isterse, mal\u0131n\u0131 almayabilir. Ama hi\u00e7bir m\u00fch\u00fcr k\u0131r\u0131lmaz, hi\u00e7bir kilit zorlanmaz.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bir \u2018ulusal banka\u2019 olarak nitelendirebilece\u011fim bu b\u00fcy\u00fck emanetin kolay eri\u015filir, kullan\u0131\u015fl\u0131 ve zengin bir maddi kaynak olmas\u0131na ra\u011fmen, \u015fimdiye kadar hi\u00e7bir y\u00f6netim S\u00fcleymaniye hazinelerine el s\u00fcrmeye kalk\u0131\u015fmam\u0131\u015f.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Mallar emanet edildikleri \u015fekilde geri al\u0131n\u0131yor, uygun belgeler g\u00f6steriliyor ve sand\u0131k veya kutu, buna muhaf\u0131zl\u0131k etmi\u015f olanlar taraf\u0131ndan tek bir kuru\u015f istemeden iade ediliyor\u201d.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>***<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u0130kinci notlar, Alman \u0130mparatorlu\u011fu El\u00e7ili\u011fi Papaz\u0131 Salomon Schwe\u0131gger\u2019den: \u201c\u2026. Okullardan sonra en \u00f6nemli yap\u0131lar imaret denilen bak\u0131mevleridir. B\u00fcnyesinde okul olmayan b\u00fct\u00fcn cami vak\u0131flar\u0131nda imaretin yer ald\u0131\u011f\u0131 bir bina vard\u0131r. Bunlar fakir ve bak\u0131ma muhta\u00e7 insanlar\u0131n doyurulmas\u0131 i\u00e7in yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Bir a\u015f\u00e7\u0131, fakir ve bak\u0131ma muhta\u00e7 insanlara burada yemek haz\u0131rlar. Mutat olarak her isteyene, etle kar\u0131\u015f\u0131k ve pirin\u00e7 yeme\u011fi, i\u00e7ecek ve yan\u0131nda bir somun ekmek da\u011f\u0131t\u0131r.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bu ba\u011f\u0131\u015ftan -zengin, fakir, H\u0131ristiyan, Yahudi veya M\u00fcsl\u00fcman- ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmadan herkes yararland\u0131r\u0131l\u0131r. \u00d6zellikle de yolcular i\u00e7in d\u00fczenleme \u00e7ok faydal\u0131 olmaktad\u0131r.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Her yolcu b\u00f6yle bir imarette \u00fc\u00e7 g\u00fcn kal\u0131p, b\u00fct\u00fcn imk\u00e2nlar\u0131 kullanabilir ama s\u00fcre \u00fc\u00e7 g\u00fcn\u00fc ge\u00e7erse istismar edildi\u011fi ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n haklar\u0131na girildi\u011fi i\u00e7in o ki\u015filere yol g\u00f6sterilir.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bana kal\u0131rsa bu \u00e7e\u015fit bir vak\u0131f, eski Romal\u0131lar\u0131n s\u00fctun, sivri s\u00fctun, b\u00fcy\u00fck heykel gibi an\u0131tlar\u0131ndan ve M\u0131s\u0131rl\u0131lar\u0131n piramitlerinden bile daha de\u011ferlidir.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn bu eski eserler, b\u00fcy\u00fck bir sanat sergilemenin yan\u0131nda hi\u00e7bir i\u015fe yaramazlar. Tanr\u0131ya da insanlara da faydalar\u0131 yoktur\u201d.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>***<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc: Osmanl\u0131 medeniyetindeki emanet kavram\u0131n\u0131n temelini Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019deki \u015fu ayet olu\u015fturur.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">-\u201cAllah size emanetleri ehline vermenizi ve insanlar aras\u0131nda h\u00fck\u00fcm verdi\u011finiz zaman adaletle h\u00fckmetmenizi emreder\u201d (en-Nis\u00e2 4\/58)<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"osmanli-medeniyetinde-emanet-kulturu","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Osmanl\u0131 medeniyetinde emanet k\u00fclt\u00fcr\u00fc","meta_description":"H\u00fcseyin \u00d6zt\u00fcrk","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":834,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}