{"status":true,"post":{"id":61841,"user_id":3,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2025-02-11 13:09:00","created_at":"2025-02-11T10:09:00.000000Z","updated_at":"2025-02-11T10:14:00.000000Z","edited_at":"2025-02-11 13:09:00","source_id":null,"post_id":61841,"is_featured":0,"title":"Onu \u0130stanbul diye topra\u011fa kondurmu\u015flar","slider_title":"","slider_title_2":"","slider_spot_title":"","slider_spot_title_2":"","home_title":"Onu \u0130stanbul diye topra\u011fa kondurmu\u015flar","sub_title":"","category_id":73,"description":"","content":"

Ruhumu eritip de kal\u0131pta dondurmu\u015flar;<\/em><\/strong><\/p>

Onu \u0130stanbul diye topra\u011fa kondurmu\u015flar.<\/em><\/strong><\/p>

\u0130çimde tüten bir \u015fey; hava, renk, eda, iklim;<\/em><\/strong><\/p>

O benim, zaman, mekân a\u015f\u0131p geçmi\u015f sevgilim.<\/em><\/strong><\/p>

Çiçe\u011fi alt\u0131n yald\u0131z, suyu telli pulludur;<\/em><\/strong><\/p>

Ay ve güne\u015f ezelden iki \u0130stanbulludur.<\/em><\/strong><\/p>

Denizle toprak, yaln\u0131z onda ermi\u015f visale<\/em><\/strong><\/p>

Ve kavu\u015fmu\u015f rüyalar, onda, onda misale.<\/em><\/strong><\/p>

\u0130stanbul benim can\u0131m; Vatan\u0131m da vatan\u0131m... \u0130stanbul, \u0130stanbul..<\/strong><\/em>.<\/p>


<\/p>

\u0130stanbul’u anlatan pek çok \u015fiir var elbet. Merhum Necip Faz\u0131l da ‘Can\u0131m \u0130stanbul’ \u015fiiriyle kat\u0131l\u0131r \u015fairler kervan\u0131na. Biz de o \u015fiirden birkaç m\u0131sra ile \u0130stanbul’un fetihten sonraki imar ve ihyas\u0131na dair tarihi bir gezi yapal\u0131m istedik.<\/span><\/p>


<\/p>

Dünyan\u0131n her ülkesinde oldu\u011fu gibi zat\u0131m\u0131n da gidip görme imkân\u0131 buldu\u011fu ülkelerdeki gözlemim \u015fudur ki, \u0130stanbul ad\u0131 geçince tebessüm etmeyen, gözleri \u0131\u015f\u0131ldamayan hiç insan görmedim.<\/p>


<\/p>

Ayr\u0131ca iki yabanc\u0131 aras\u0131ndaki mesafeyi kald\u0131ran bir güce sahip \u0130stanbul. Sanki y\u0131llar sonra birbirlerini görmü\u015f akraba yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131na \u015fahitlik etmi\u015fimdir.<\/p>


<\/p>

\u0130stanbul’u gören, görmeyen, ya\u015fayan, ya\u015famayan herkesin kendine göre bir \u0130stanbul tarifi, hayali vard\u0131 ve genellikle de ya\u015famak istedikleri \u015fehir oldu\u011funu dillendirmi\u015flerdir.<\/p>


<\/p>

Bu sebeple olsa gerektir ki, 2024 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk dokuz ay\u0131nda, 14 milyonu a\u015fk\u0131n turist \u0130stanbul’a gelerek, saraylar ba\u015fta olmak üzere di\u011fer tarihi mekânlar\u0131 gezmi\u015flerdir.<\/p>


<\/p>

Bu girizgâhtan sonra Fatih Sultan Mehmet’in, \u0130stanbul’u ‘Payitaht’ ilan etmesi üzerine tarihe yolculuk edelim.<\/span><\/p>


<\/p>

\u0130stanbul, ancak Çanakkale ve \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131’na hâkimiyetle fethedilebilirdi. Anadolu ve Balkanlar ile Karadeniz ve Akdeniz üzerinde egemenlik sa\u011flamadan bu fetih uzun ömürlü olmayabilirdi.    <\/span> <\/p>


<\/p>

Kaynaklara göre Fetih’ten sonra Fatih, ‘Sultanü’l-berreyn ve Hakanü’l-bahreyn’ yani ‘\u0130ki karan\u0131n sultan\u0131 ve iki denizin hâkimi’ olmu\u015ftu.<\/p>


<\/p>

\u0130stanbul’u, Anadolu ve Balkanlar’\u0131 birle\u015ftiren güvenli bir kilit durumuna getirmek ve bu iki k\u0131tan\u0131n yollar\u0131n\u0131 güvence alt\u0131na almak için Çanakkale Bo\u011faz\u0131’n\u0131n iki yan\u0131nda, Sultaniye (bugün Çanakkale) ve kar\u015f\u0131s\u0131nda Kilidülbahr (Kilitbahir) kalelerini yapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>


<\/p>

Malum ku\u015fatmadan önce de Anadolu ve Rumeli hisarlar\u0131yla Karadeniz’den gelecek bir sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131 iki k\u0131y\u0131 aras\u0131n\u0131 güvence alt\u0131na alarak, Bo\u011fazlarda hâkimiyet sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Böylece \u0130stanbul’a ‘Payitaht’ ismi verilmi\u015ftir.<\/p>


<\/p>

Fatih’in bir ba\u015fka gayesi de ‘insan\u0131’ önceleyerek, ay\u0131rt etmeksizin her tür mezhepten insan\u0131n \u015fehre yerle\u015fmesi ve geçimini sa\u011flamas\u0131 için altyap\u0131ya önem vermesidir. De\u011fi\u015fik inançlara mensup kimselerin; can, mal ve çal\u0131\u015fma haklar\u0131n\u0131n emniyetini sa\u011flayarak, \u0130stanbul’u bir huzur \u015fehri haline getirmi\u015ftir.<\/p>


<\/p>

\u0130stanbul’un imar\u0131 ve ihyas\u0131n\u0131n ‘insan merkezli’ olmas\u0131 gerekti\u011fine inanan Fatih Sultan Mehmet, bu manada devlet yönetimini de ‘Yeni Saray’ (Saray-\u0131 Cedide-i Âmire, Saray-\u0131 Hümayun) olarak da bilinen külliyeyi, \u0130stanbul’un fethinden hemen sonra yapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>


<\/p>

Bu arada bilmeyenler için hat\u0131rlatal\u0131m. Günümüzde Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131’na ba\u011fl\u0131 Milli Saraylar Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yönetiminde olan ‘Topkap\u0131 Saray\u0131’ ismi, I. Mahmud döneminde Sarayburnu’nda in\u015fa edilen ve 1862 y\u0131l\u0131nda yanan ‘Top Kap\u0131s\u0131 Sahil Saray\u0131’ndan mülhemle 19. yüzy\u0131lda bu isimle an\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>


<\/p>

Velhas\u0131l; Osmanl\u0131 \u015fehirleri insan merkezli olarak; çar\u015f\u0131lar, ibadethaneler ve yönetim binalar\u0131 etraf\u0131nda kurulmu\u015ftur. \u0130stanbul da bu manada çar\u015f\u0131lar merkeze alarak in\u015fa edilmi\u015ftir. Bedestenlerden olu\u015fan ‘Kapal\u0131çar\u015f\u0131’ ba\u015fta olmak üzere payitaht\u0131n ana noktalar\u0131na hanlar, bedestenler ve arastalar yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>


<\/p>

\u0130stanbul’u \u0130stanbul yapan özelliklerinden biri de elbet bu imar özelli\u011fidir. Köklü medeniyetimizin temelinde insan\u0131n imar ve ihyas\u0131, \u015fehirlerin kurulu\u015fuyla bir tutulmu\u015ftur. Toplumun huzur, güven ve istikrar\u0131 bu kurulu\u015fla temin edilmi\u015ftir.<\/p>","slug":"onu-istanbul-diye-topraga-kondurmuslar","tags":"","meta_title":"Onu \u0130stanbul diye topra\u011fa kondurmu\u015flar","meta_description":"\u0130stanbul\u2019u anlatan pek \u00e7ok \u015fiir var elbet. Merhum Necip Faz\u0131l da \u2018Can\u0131m \u0130stanbul\u2019 \u015fiiriyle kat\u0131l\u0131r \u015fairler kervan\u0131na. Biz de o \u015fiirden birka\u00e7 m\u0131sra ile \u0130stanbul\u2019un fetihten sonraki imar ve ihyas\u0131na dair tarihi bir gezi yapal\u0131m istedik.","meta_keywords":"","news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/17392212000xSF2EUCS0VM3iS.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":0,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":3,"name":"H\u00dcSEY\u0130N","surname":"\u00d6ZT\u00dcRK","email":"ada.tokatlioglu@turk.net","slug":"huseyin-ozturk","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600d1camTRk8GL2Xc5.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T14:51:11.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":61967,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":61841,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Onu \u0130stanbul diye topra\u011fa kondurmu\u015flar","home_title":"Onu \u0130stanbul diye topra\u011fa kondurmu\u015flar","sub_title":"","slider_title":"","slider_title_2":"","slider_spot_title":"","slider_spot_title_2":"","subtitleuse":0,"description":"","content":"

Ruhumu eritip de kal\u0131pta dondurmu\u015flar;<\/em><\/strong><\/p>

Onu \u0130stanbul diye topra\u011fa kondurmu\u015flar.<\/em><\/strong><\/p>

\u0130çimde tüten bir \u015fey; hava, renk, eda, iklim;<\/em><\/strong><\/p>

O benim, zaman, mekân a\u015f\u0131p geçmi\u015f sevgilim.<\/em><\/strong><\/p>

Çiçe\u011fi alt\u0131n yald\u0131z, suyu telli pulludur;<\/em><\/strong><\/p>

Ay ve güne\u015f ezelden iki \u0130stanbulludur.<\/em><\/strong><\/p>

Denizle toprak, yaln\u0131z onda ermi\u015f visale<\/em><\/strong><\/p>

Ve kavu\u015fmu\u015f rüyalar, onda, onda misale.<\/em><\/strong><\/p>

\u0130stanbul benim can\u0131m; Vatan\u0131m da vatan\u0131m... \u0130stanbul, \u0130stanbul..<\/strong><\/em>.<\/p>


<\/p>

\u0130stanbul’u anlatan pek çok \u015fiir var elbet. Merhum Necip Faz\u0131l da ‘Can\u0131m \u0130stanbul’ \u015fiiriyle kat\u0131l\u0131r \u015fairler kervan\u0131na. Biz de o \u015fiirden birkaç m\u0131sra ile \u0130stanbul’un fetihten sonraki imar ve ihyas\u0131na dair tarihi bir gezi yapal\u0131m istedik.<\/span><\/p>


<\/p>

Dünyan\u0131n her ülkesinde oldu\u011fu gibi zat\u0131m\u0131n da gidip görme imkân\u0131 buldu\u011fu ülkelerdeki gözlemim \u015fudur ki, \u0130stanbul ad\u0131 geçince tebessüm etmeyen, gözleri \u0131\u015f\u0131ldamayan hiç insan görmedim.<\/p>


<\/p>

Ayr\u0131ca iki yabanc\u0131 aras\u0131ndaki mesafeyi kald\u0131ran bir güce sahip \u0130stanbul. Sanki y\u0131llar sonra birbirlerini görmü\u015f akraba yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131na \u015fahitlik etmi\u015fimdir.<\/p>


<\/p>

\u0130stanbul’u gören, görmeyen, ya\u015fayan, ya\u015famayan herkesin kendine göre bir \u0130stanbul tarifi, hayali vard\u0131 ve genellikle de ya\u015famak istedikleri \u015fehir oldu\u011funu dillendirmi\u015flerdir.<\/p>


<\/p>

Bu sebeple olsa gerektir ki, 2024 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk dokuz ay\u0131nda, 14 milyonu a\u015fk\u0131n turist \u0130stanbul’a gelerek, saraylar ba\u015fta olmak üzere di\u011fer tarihi mekânlar\u0131 gezmi\u015flerdir.<\/p>


<\/p>

Bu girizgâhtan sonra Fatih Sultan Mehmet’in, \u0130stanbul’u ‘Payitaht’ ilan etmesi üzerine tarihe yolculuk edelim.<\/span><\/p>


<\/p>

\u0130stanbul, ancak Çanakkale ve \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131’na hâkimiyetle fethedilebilirdi. Anadolu ve Balkanlar ile Karadeniz ve Akdeniz üzerinde egemenlik sa\u011flamadan bu fetih uzun ömürlü olmayabilirdi.    <\/span> <\/p>


<\/p>

Kaynaklara göre Fetih’ten sonra Fatih, ‘Sultanü’l-berreyn ve Hakanü’l-bahreyn’ yani ‘\u0130ki karan\u0131n sultan\u0131 ve iki denizin hâkimi’ olmu\u015ftu.<\/p>


<\/p>

\u0130stanbul’u, Anadolu ve Balkanlar’\u0131 birle\u015ftiren güvenli bir kilit durumuna getirmek ve bu iki k\u0131tan\u0131n yollar\u0131n\u0131 güvence alt\u0131na almak için Çanakkale Bo\u011faz\u0131’n\u0131n iki yan\u0131nda, Sultaniye (bugün Çanakkale) ve kar\u015f\u0131s\u0131nda Kilidülbahr (Kilitbahir) kalelerini yapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>


<\/p>

Malum ku\u015fatmadan önce de Anadolu ve Rumeli hisarlar\u0131yla Karadeniz’den gelecek bir sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131 iki k\u0131y\u0131 aras\u0131n\u0131 güvence alt\u0131na alarak, Bo\u011fazlarda hâkimiyet sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Böylece \u0130stanbul’a ‘Payitaht’ ismi verilmi\u015ftir.<\/p>


<\/p>

Fatih’in bir ba\u015fka gayesi de ‘insan\u0131’ önceleyerek, ay\u0131rt etmeksizin her tür mezhepten insan\u0131n \u015fehre yerle\u015fmesi ve geçimini sa\u011flamas\u0131 için altyap\u0131ya önem vermesidir. De\u011fi\u015fik inançlara mensup kimselerin; can, mal ve çal\u0131\u015fma haklar\u0131n\u0131n emniyetini sa\u011flayarak, \u0130stanbul’u bir huzur \u015fehri haline getirmi\u015ftir.<\/p>


<\/p>

\u0130stanbul’un imar\u0131 ve ihyas\u0131n\u0131n ‘insan merkezli’ olmas\u0131 gerekti\u011fine inanan Fatih Sultan Mehmet, bu manada devlet yönetimini de ‘Yeni Saray’ (Saray-\u0131 Cedide-i Âmire, Saray-\u0131 Hümayun) olarak da bilinen külliyeyi, \u0130stanbul’un fethinden hemen sonra yapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>


<\/p>

Bu arada bilmeyenler için hat\u0131rlatal\u0131m. Günümüzde Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131’na ba\u011fl\u0131 Milli Saraylar Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yönetiminde olan ‘Topkap\u0131 Saray\u0131’ ismi, I. Mahmud döneminde Sarayburnu’nda in\u015fa edilen ve 1862 y\u0131l\u0131nda yanan ‘Top Kap\u0131s\u0131 Sahil Saray\u0131’ndan mülhemle 19. yüzy\u0131lda bu isimle an\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>


<\/p>

Velhas\u0131l; Osmanl\u0131 \u015fehirleri insan merkezli olarak; çar\u015f\u0131lar, ibadethaneler ve yönetim binalar\u0131 etraf\u0131nda kurulmu\u015ftur. \u0130stanbul da bu manada çar\u015f\u0131lar merkeze alarak in\u015fa edilmi\u015ftir. Bedestenlerden olu\u015fan ‘Kapal\u0131çar\u015f\u0131’ ba\u015fta olmak üzere payitaht\u0131n ana noktalar\u0131na hanlar, bedestenler ve arastalar yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>


<\/p>

\u0130stanbul’u \u0130stanbul yapan özelliklerinden biri de elbet bu imar özelli\u011fidir. Köklü medeniyetimizin temelinde insan\u0131n imar ve ihyas\u0131, \u015fehirlerin kurulu\u015fuyla bir tutulmu\u015ftur. Toplumun huzur, güven ve istikrar\u0131 bu kurulu\u015fla temin edilmi\u015ftir.<\/p>","slug":"onu-istanbul-diye-topraga-kondurmuslar","orjinalimage":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/17392212000xSF2EUCS0VM3iS.webp","news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/17392212000xSF2EUCS0VM3iS.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"","meta_title":"Onu \u0130stanbul diye topra\u011fa kondurmu\u015flar","meta_description":"\u0130stanbul\u2019u anlatan pek \u00e7ok \u015fiir var elbet. Merhum Necip Faz\u0131l da \u2018Can\u0131m \u0130stanbul\u2019 \u015fiiriyle kat\u0131l\u0131r \u015fairler kervan\u0131na. Biz de o \u015fiirden birka\u00e7 m\u0131sra ile \u0130stanbul\u2019un fetihten sonraki imar ve ihyas\u0131na dair tarihi bir gezi yapal\u0131m istedik.","meta_keywords":"","view_count":0,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2025-03-13 13:11:04","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}