{"status":true,"post":{"id":35928,"user_id":30,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-12-13 12:20:53","created_at":"2022-12-13T12:20:53.000000Z","updated_at":"2022-12-13T12:20:53.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":35928,"is_featured":0,"title":"Modan\u0131n ilham kayna\u011f\u0131 Afrikal\u0131lar","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":"Moda Afrika\u2019dan m\u0131 do\u011fdu diye sorulsa, \u2018hay\u0131r\u2019 cevab\u0131 vermekte zorlan\u0131r\u0131z.","content":"

Moda Afrika\u2019dan m\u0131 do\u011fdu diye sorulsa, \u2018hay\u0131r\u2019 cevab\u0131 vermekte zorlan\u0131r\u0131z. S\u00f6m\u00fcrgecilikle birlikte Avrupa tarz\u0131 giyim d\u00fcnyay\u0131 ku\u015fatmakla kalmay\u0131p h\u00e2l\u00e2 bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc devam ettirebilse de bunun ilham kaynaklar\u0131 aras\u0131nda Afrikal\u0131lar\u0131n bulundu\u011fu kesin.<\/strong><\/span><\/p>

\u00a0<\/strong><\/span><\/p>

M\u0131s\u0131r, Fas, Tunus, Cezayir, Sudan, Etiyopya ve Do\u011fu Afrika sahillerinde bir\u00e7ok hanedan devletinin saraylar\u0131 d\u0131\u015far\u0131dan gelenlerin g\u00f6zlerini kama\u015ft\u0131r\u0131rd\u0131. Bug\u00fcn tarihi eser kal\u0131nt\u0131lar\u0131 ile varl\u0131klar\u0131 bilinse de giyim ku\u015famlar\u0131 daima reva\u00e7ta idi.<\/strong><\/span><\/p>

\u00a0<\/strong><\/span><\/p>

PROF. DR. AHMET KAVAS<\/strong><\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Giyim herkes i\u00e7in g\u00fcnl\u00fck ihtiya\u00e7 oldu\u011fu kadar maddi imk\u00e2n sahipleri i\u00e7in \u00f6nemli bir harcama kalemi. E\u011fer l\u00fcks k\u0131yafetler tercih edilirse yerine g\u00f6re onlara servet \u00f6deyenlerin say\u0131s\u0131 hi\u00e7 de az de\u011fil. 2020\u2019de 1 trilyon 600 milyar dolarl\u0131k bir iktisadi g\u00fc\u00e7 kabul edilen tekstil alan\u0131, bu geni\u015f hacmiyle d\u00fcnya ekonomisinde 4. s\u0131rada yer al\u0131yor. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki 10 y\u0131l i\u00e7inde 5 trilyon dolarl\u0131k b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011fe ula\u015faca\u011f\u0131, haliyle adeta ikiye, hatta \u00fc\u00e7e katlanaca\u011f\u0131 dahi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Afrikal\u0131lar\u0131n bu sekt\u00f6rdeki konumu hep dikkatlerden uzakta kal\u0131yor. Halbuki do\u011frudan veya dolayl\u0131 \u015fekilde bunun i\u00e7inde \u00f6nemli bir konumu var ve 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk y\u0131llar\u0131ndan itibaren Afrika\u2019da modan\u0131n hem k\u0131ta i\u00e7inde hem de d\u0131\u015f\u0131nda ayak seslerinin duyulmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemi ya\u015f\u0131yoruz.<\/span><\/p>


<\/p>

T\u00dcRK KAFTANLARI<\/strong><\/span><\/p>


<\/p>

Asl\u0131nda kural \u00e7ok basit; modan\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 insan toplulu\u011fu yok. Fakat her alandaki gibi bunda da g\u00fc\u00e7l\u00fclerin g\u00f6r\u00fcn\u00fcmleri bask\u0131n \u00e7\u0131k\u0131nca sanki di\u011fer toplumlarda yokmu\u015f gibi bir hisse kap\u0131l\u0131r\u0131z. Frans\u0131z tarz\u0131na \u2018haute couture\u2019, yani \u2018y\u00fcksek kesim\u2019 denirdi ve adeta \u00f6zel olarak tercih edilirdi. Asl\u0131nda birilerinin giyimleri yeter ki dikkat \u00e7ekmeye g\u00f6rs\u00fcn, etkisinin nerede duraca\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmek zor. Osmanl\u0131 y\u0131llar\u0131nda Anadolu\u2019dan Kuzey Afrika\u2019daki eyaletlere gidip gelen gen\u00e7lerden \u00f6zellikle Cezayir\u2019de do\u011fup b\u00fcy\u00fcyenler, \u0130stanbul\u2019a zaman zaman geldiklerinde giydikleri k\u0131yafetler \u2018Cezayir kesimi\u2019 diye isimlendirilirmi\u015f. Bir ara epeyce de aranan bir modaya d\u00f6n\u00fcnce yasaklanm\u0131\u015f. Daha da \u00f6nemlisi, bug\u00fcn k\u0131tada giyilen g\u00f6steri\u015fli k\u0131yafetlerin, Osmanl\u0131 padi\u015fahlar\u0131n\u0131n herhangi bir vesile ile temas kurduklar\u0131 Afrikal\u0131 yerel idarecilere g\u00f6nderdikleri hediyeler aras\u0131nda mutlaka bir kaftan bulunurmu\u015f. Bug\u00fcn Senegal\u2019de h\u00e2l\u00e2 \u2018T\u00fcrki Jarem\u2019 denilen k\u0131yafet o d\u00f6nemlerin izini ta\u015f\u0131yor.\u00a0<\/span><\/p>


<\/p>

\u00d6ZELL\u0130KLE KUZEY\u0130<\/strong><\/span><\/p>


<\/p>

Moda Afrika\u2019dan m\u0131 do\u011fdu diye sorulsa, \u2018hay\u0131r\u2019 cevab\u0131 vermekte zorlan\u0131r\u0131z. S\u00f6m\u00fcrgecilikle birlikte Avrupa tarz\u0131 giyim d\u00fcnyay\u0131 ku\u015fatmakla kalmay\u0131p h\u00e2l\u00e2 bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc devam ettirebilse de bunun ilham kaynaklar\u0131 aras\u0131nda Afrikal\u0131lar\u0131n bulundu\u011fu kesin. Orta\u00e7a\u011f \u00f6ncesinde k\u0131tan\u0131n \u00f6zellikle kuzeyinde ve do\u011fusunda onlarca b\u00fcy\u00fck hanedanl\u0131klar kurulmu\u015ftu. M\u0131s\u0131r, Fas, Tunus, Cezayir, Sudan, Etiyopya ve Do\u011fu Afrika sahillerinde bir\u00e7ok hanedan devletinin saraylar\u0131 d\u0131\u015far\u0131dan gelenlerin g\u00f6zlerini kama\u015ft\u0131r\u0131rd\u0131. Bug\u00fcn tarihi eser kal\u0131nt\u0131lar\u0131 ile varl\u0131klar\u0131 bilinse de giyim ku\u015famlar\u0131 daima reva\u00e7ta idi. Avrupal\u0131lar sadece ekonomik ihtiya\u00e7lar\u0131 ile yetinmedi. Bu devasa co\u011frafyan\u0131n sosyo-k\u00fclt\u00fcrel hayat\u0131ndan da \u00e7ok etkilendiler.<\/span><\/p>


<\/p>

YEREL DOKUMALAR<\/strong><\/span><\/p>


<\/p>

Afrika, her \u015feyden \u00f6nce tekstil alan\u0131nda temel ihtiya\u00e7 kabul edilen pamuk i\u00e7in vazge\u00e7ilemez konuma geldi. Her ne kadar d\u00fcnya pamuk ihtiyac\u0131n\u0131n y\u00fczde 10 gibi bir oran\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 beynelmilel verilerde yer alsa da asl\u0131nda \u00f6zellikle k\u0131ta i\u00e7inde t\u00fcketimlerin miktar\u0131 tam bilinemiyor.\u00a0<\/span><\/p>


<\/p>

54 \u00fclkesinden 37\u2019sinde pamuk \u00fcretildi\u011fi ve 30\u2019unun bu \u00fcr\u00fcn\u00fc ihra\u00e7 ederek ciddi gelir elde etti\u011fi biliniyor. Kenya, topraklar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu pamuk \u00fcretimi i\u00e7in haz\u0131r hale getirmi\u015f. As\u0131rlard\u0131r yerel tezgahlardaki dokumalar halk\u0131n g\u00fcnl\u00fck ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131yordu. H\u00e2l\u00e2 bunu ya\u015fatanlar az da olsa bulunuyor. Malililer 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda bile ba\u015fkent Bamako\u2019nun ara sokaklar\u0131nda kendi zevklerine uygun dokuma tezgahlar\u0131nda \u00f6zel k\u0131yafetlerinin bezlerini el eme\u011fi g\u00f6z nuruyla dokuyorlard\u0131. \u00d6zellikle yurt d\u0131\u015f\u0131nda beyaz renkli ald\u0131klar\u0131 kuma\u015flar\u0131 kendi \u00f6zel teknikleri ile boyuyor, zevklerine g\u00f6re terzilerine diktiriyor, s\u00fcslemeleri ise \u00f6zenle se\u00e7ip k\u0131yafetlerinin bo\u011faz \u00e7evresi ve g\u00f6\u011f\u00fcs k\u0131sm\u0131na h\u00e2l\u00e2 i\u015fletiyorlar.<\/span><\/p>


<\/p>

KITAYA\u2008\u00d6ZEL\u2008KUMA\u015eLAR<\/strong><\/span><\/p>


<\/p>

Genelde Afrika\u2019da \u00fcretilmi\u015f ne varsa mutlaka yurt d\u0131\u015f\u0131ndan gelir ve t\u00fcketilir gibi bir alg\u0131 var. Oysa ki geleneksel kuma\u015f dokumas\u0131 gelene\u011fi bu k\u0131tada g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar geldi. K\u0131tan\u0131n \u00f6zel dokumalar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n me\u015fhur moda evlerinin baz\u0131 tasar\u0131mlar\u0131nda, \u00f6zellikle renk \u00e7e\u015fitlili\u011finde ilham kayna\u011f\u0131. Hollandal\u0131lar\u0131n as\u0131rlar \u00f6nce Endonezya\u2019da g\u00f6r\u00fcp \u00fcrettikleri balmumlu \u2018wax\u2019 denilen kuma\u015flar, s\u00f6m\u00fcrgelerinde be\u011fenilmese de Afrika sahillerinde pazar bulmu\u015ftu. Dahas\u0131 di\u011fer s\u00f6m\u00fcrgeci devletler bilhassa pe\u015ftamal dikiminde bunu kullanmay\u0131 zorunlu k\u0131lm\u0131\u015flard\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde batik bogolan, rabal ve kente gibi isimler verilen k\u0131taya \u00f6zel kuma\u015flar h\u00e2l\u00e2 dokunuyor ve bir\u00e7ok toplumda bunlar\u0131 giymek adeta \u00f6zel bir tercih oluyor.<\/span><\/p>


<\/p>

YEREL KIYAFETLERLE S\u00d6M\u00dcRGEC\u0130LERE MEYDAN OKUMA<\/strong><\/span><\/p>


<\/p>

Foto\u011fraflarda, sinema filmlerinde, \u015fimdilerde her t\u00fcrl\u00fc g\u00f6rsel ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131nda Afrikal\u0131lar\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinde sanki do\u011fru d\u00fcr\u00fcst k\u0131yafet giymiyorlarm\u0131\u015f gibi bir alg\u0131 olu\u015fturuluyor. Avrupa ve di\u011fer k\u0131talarda insanlar\u0131n neredeyse y\u00fczde 100\u2019\u00fcn\u00fcn konfeksiyon \u00fcr\u00fcnlerini giydi\u011fi 21. y\u00fczy\u0131lda, Afrika \u00fclkelerinin bir\u00e7o\u011funda en reva\u00e7 mesleklerden biri terzilik olmaya devam ediyor. \u00c7ad\u2019\u0131n ba\u015fkenti Encemine\u2019nin merkezinde adeta bir\u00e7ok noktada terziler meydan\u0131 denebilecek alanlar var. Fildi\u015fi Sahili\u2019nde on binlerce terzinin hayatlar\u0131n\u0131 bu sekt\u00f6rden kazand\u0131\u011f\u0131 biliniyor. Asl\u0131nda t\u00fcm Afrika\u2019da geleneksel k\u0131yafet giymek bir zevk meselesi.\u00a0<\/span><\/p>


<\/p>

Bu, Avrupal\u0131 s\u00f6m\u00fcrgecilerin dayatt\u0131klar\u0131 k\u0131yafetleri ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 al\u0131nca tepki olarak reddetmeleri ile de alakal\u0131.\u00a0<\/span><\/p>


<\/p>

KUMA\u015e\u00c7ILARA POTANS\u0130YEL PAZAR<\/strong><\/span><\/p>


<\/p>

Afrika toplumlar\u0131nda \u00fclkeye ve b\u00f6lgeye g\u00f6re de\u011fi\u015fen \u2018cellabe\u2019 modelleri, Senegal ve t\u00fcm Bat\u0131 Afrika\u2019da \u2018boubou\u2019 denen geni\u015f kesim k\u0131yafet, adeta toplumda varl\u0131kl\u0131 ve imk\u00e2n sahibi kimse olarak anla\u015f\u0131l\u0131yor. T\u00fcm bunlara ra\u011fmen Afrika yerel dokumalar\u0131 g\u00fcnl\u00fck ihtiyac\u0131n \u00e7ok az\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131yor. B\u00fcy\u00fck kuma\u015f \u00fcreticileri, daha ziyade Avrupa ve Asya\u2019daki tekstil sanayileri. 21. y\u00fczy\u0131l, bu anlamda da Afrikal\u0131 i\u015f adamlar\u0131 ve k\u0131ta d\u0131\u015f\u0131ndan gelen yat\u0131r\u0131mc\u0131lar i\u00e7in cazip imk\u00e2nlar sunuyor.<\/span><\/p>


<\/p>

AFR\u0130KA\u2019DA DESEN VE RENKLER\u0130N D\u0130L\u0130<\/strong><\/span><\/p>


<\/p>

Renklerin de ayr\u0131 bir de\u011feri var Afrika toplumlar\u0131nda. Zira mavi bilgeli\u011fi, alt\u0131n kraliyete mensubiyeti, sar\u0131 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, beyaz safl\u0131\u011f\u0131 ve ye\u015fil kalk\u0131nmay\u0131 temsil ediyor. Kuma\u015flara i\u015flenen desenlerde \u00f6zellikle bitki ve hayvan motifleri k\u0131ta insan\u0131n\u0131n tabiatla i\u00e7 i\u00e7e ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na geliyor. S\u00f6zl\u00fc anlat\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu k\u0131tada s\u00f6m\u00fcrgecilik d\u00f6neminde kuma\u015flara farkl\u0131 harfler, rakamlar, hatta belli bir d\u00fc\u015f\u00fcnce tarz\u0131n\u0131 ifade eden 3-5 kelimelik ifadeler de g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale geldi.<\/span><\/p>


<\/p>

BA\u011eIMSIZLIK SEMBOL\u00dc<\/strong><\/span><\/p>


<\/p>

1960\u2019ta 17 Afrika \u00fclkesi ba\u011f\u0131ms\u0131z olunca yeni liderler kendilerini geleneksel k\u0131yafetler i\u00e7inde toplumlar\u0131na benimsetmi\u015fler. Kongo Demokratik Cumhuriyeti\u2019nde 1972\u2019de Mobutu, bu hareketin \u00f6nc\u00fclerindendi. T\u00fcm devlet adamlar\u0131n\u0131n gerek g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131nda, gerekse resmi t\u00f6renlerde kendi \u00fclkelerinde veya seyahat ettikleri di\u011fer k\u0131talarda bile \u00f6zel diktirdikleri yerel k\u0131yafetler giymeleri, bir zevk olmas\u0131 yan\u0131nda s\u00f6m\u00fcrgecilerin dayatt\u0131klar\u0131 uygulamalara kar\u015f\u0131 duru\u015fu da ifade ediyor. Nelson Mandela gibi bir\u00e7ok liderin k\u0131yafetleri, bizzat k\u0131ta yerlisi tasar\u0131mc\u0131lar taraf\u0131ndan haz\u0131rlan\u0131yordu.\u00a0<\/span><\/p>","slug":"modanin-ilham-kaynagi-afrikalilar","tags":null,"meta_title":null,"meta_description":null,"meta_keywords":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1180,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":30,"name":"AHMET","surname":"KAVAS","email":"prof-dr-ahmet-kavas@gmail.com","slug":"prof-dr-ahmet-kavas","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/17336916002RXDhDXyMw3kEXW.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-10-24T11:09:13.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:44:44.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":36054,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":35928,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Modan\u0131n ilham kayna\u011f\u0131 Afrikal\u0131lar","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":"Moda Afrika\u2019dan m\u0131 do\u011fdu diye sorulsa, \u2018hay\u0131r\u2019 cevab\u0131 vermekte zorlan\u0131r\u0131z.","content":"

Moda Afrika\u2019dan m\u0131 do\u011fdu diye sorulsa, \u2018hay\u0131r\u2019 cevab\u0131 vermekte zorlan\u0131r\u0131z. S\u00f6m\u00fcrgecilikle birlikte Avrupa tarz\u0131 giyim d\u00fcnyay\u0131 ku\u015fatmakla kalmay\u0131p h\u00e2l\u00e2 bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc devam ettirebilse de bunun ilham kaynaklar\u0131 aras\u0131nda Afrikal\u0131lar\u0131n bulundu\u011fu kesin.<\/strong><\/span><\/p>

\u00a0<\/strong><\/span><\/p>

M\u0131s\u0131r, Fas, Tunus, Cezayir, Sudan, Etiyopya ve Do\u011fu Afrika sahillerinde bir\u00e7ok hanedan devletinin saraylar\u0131 d\u0131\u015far\u0131dan gelenlerin g\u00f6zlerini kama\u015ft\u0131r\u0131rd\u0131. Bug\u00fcn tarihi eser kal\u0131nt\u0131lar\u0131 ile varl\u0131klar\u0131 bilinse de giyim ku\u015famlar\u0131 daima reva\u00e7ta idi.<\/strong><\/span><\/p>

\u00a0<\/strong><\/span><\/p>

PROF. DR. AHMET KAVAS<\/strong><\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Giyim herkes i\u00e7in g\u00fcnl\u00fck ihtiya\u00e7 oldu\u011fu kadar maddi imk\u00e2n sahipleri i\u00e7in \u00f6nemli bir harcama kalemi. E\u011fer l\u00fcks k\u0131yafetler tercih edilirse yerine g\u00f6re onlara servet \u00f6deyenlerin say\u0131s\u0131 hi\u00e7 de az de\u011fil. 2020\u2019de 1 trilyon 600 milyar dolarl\u0131k bir iktisadi g\u00fc\u00e7 kabul edilen tekstil alan\u0131, bu geni\u015f hacmiyle d\u00fcnya ekonomisinde 4. s\u0131rada yer al\u0131yor. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki 10 y\u0131l i\u00e7inde 5 trilyon dolarl\u0131k b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011fe ula\u015faca\u011f\u0131, haliyle adeta ikiye, hatta \u00fc\u00e7e katlanaca\u011f\u0131 dahi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Afrikal\u0131lar\u0131n bu sekt\u00f6rdeki konumu hep dikkatlerden uzakta kal\u0131yor. Halbuki do\u011frudan veya dolayl\u0131 \u015fekilde bunun i\u00e7inde \u00f6nemli bir konumu var ve 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk y\u0131llar\u0131ndan itibaren Afrika\u2019da modan\u0131n hem k\u0131ta i\u00e7inde hem de d\u0131\u015f\u0131nda ayak seslerinin duyulmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemi ya\u015f\u0131yoruz.<\/span><\/p>


<\/p>

T\u00dcRK KAFTANLARI<\/strong><\/span><\/p>


<\/p>

Asl\u0131nda kural \u00e7ok basit; modan\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 insan toplulu\u011fu yok. Fakat her alandaki gibi bunda da g\u00fc\u00e7l\u00fclerin g\u00f6r\u00fcn\u00fcmleri bask\u0131n \u00e7\u0131k\u0131nca sanki di\u011fer toplumlarda yokmu\u015f gibi bir hisse kap\u0131l\u0131r\u0131z. Frans\u0131z tarz\u0131na \u2018haute couture\u2019, yani \u2018y\u00fcksek kesim\u2019 denirdi ve adeta \u00f6zel olarak tercih edilirdi. Asl\u0131nda birilerinin giyimleri yeter ki dikkat \u00e7ekmeye g\u00f6rs\u00fcn, etkisinin nerede duraca\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmek zor. Osmanl\u0131 y\u0131llar\u0131nda Anadolu\u2019dan Kuzey Afrika\u2019daki eyaletlere gidip gelen gen\u00e7lerden \u00f6zellikle Cezayir\u2019de do\u011fup b\u00fcy\u00fcyenler, \u0130stanbul\u2019a zaman zaman geldiklerinde giydikleri k\u0131yafetler \u2018Cezayir kesimi\u2019 diye isimlendirilirmi\u015f. Bir ara epeyce de aranan bir modaya d\u00f6n\u00fcnce yasaklanm\u0131\u015f. Daha da \u00f6nemlisi, bug\u00fcn k\u0131tada giyilen g\u00f6steri\u015fli k\u0131yafetlerin, Osmanl\u0131 padi\u015fahlar\u0131n\u0131n herhangi bir vesile ile temas kurduklar\u0131 Afrikal\u0131 yerel idarecilere g\u00f6nderdikleri hediyeler aras\u0131nda mutlaka bir kaftan bulunurmu\u015f. Bug\u00fcn Senegal\u2019de h\u00e2l\u00e2 \u2018T\u00fcrki Jarem\u2019 denilen k\u0131yafet o d\u00f6nemlerin izini ta\u015f\u0131yor.\u00a0<\/span><\/p>


<\/p>

\u00d6ZELL\u0130KLE KUZEY\u0130<\/strong><\/span><\/p>


<\/p>

Moda Afrika\u2019dan m\u0131 do\u011fdu diye sorulsa, \u2018hay\u0131r\u2019 cevab\u0131 vermekte zorlan\u0131r\u0131z. S\u00f6m\u00fcrgecilikle birlikte Avrupa tarz\u0131 giyim d\u00fcnyay\u0131 ku\u015fatmakla kalmay\u0131p h\u00e2l\u00e2 bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc devam ettirebilse de bunun ilham kaynaklar\u0131 aras\u0131nda Afrikal\u0131lar\u0131n bulundu\u011fu kesin. Orta\u00e7a\u011f \u00f6ncesinde k\u0131tan\u0131n \u00f6zellikle kuzeyinde ve do\u011fusunda onlarca b\u00fcy\u00fck hanedanl\u0131klar kurulmu\u015ftu. M\u0131s\u0131r, Fas, Tunus, Cezayir, Sudan, Etiyopya ve Do\u011fu Afrika sahillerinde bir\u00e7ok hanedan devletinin saraylar\u0131 d\u0131\u015far\u0131dan gelenlerin g\u00f6zlerini kama\u015ft\u0131r\u0131rd\u0131. Bug\u00fcn tarihi eser kal\u0131nt\u0131lar\u0131 ile varl\u0131klar\u0131 bilinse de giyim ku\u015famlar\u0131 daima reva\u00e7ta idi. Avrupal\u0131lar sadece ekonomik ihtiya\u00e7lar\u0131 ile yetinmedi. Bu devasa co\u011frafyan\u0131n sosyo-k\u00fclt\u00fcrel hayat\u0131ndan da \u00e7ok etkilendiler.<\/span><\/p>


<\/p>

YEREL DOKUMALAR<\/strong><\/span><\/p>


<\/p>

Afrika, her \u015feyden \u00f6nce tekstil alan\u0131nda temel ihtiya\u00e7 kabul edilen pamuk i\u00e7in vazge\u00e7ilemez konuma geldi. Her ne kadar d\u00fcnya pamuk ihtiyac\u0131n\u0131n y\u00fczde 10 gibi bir oran\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 beynelmilel verilerde yer alsa da asl\u0131nda \u00f6zellikle k\u0131ta i\u00e7inde t\u00fcketimlerin miktar\u0131 tam bilinemiyor.\u00a0<\/span><\/p>


<\/p>

54 \u00fclkesinden 37\u2019sinde pamuk \u00fcretildi\u011fi ve 30\u2019unun bu \u00fcr\u00fcn\u00fc ihra\u00e7 ederek ciddi gelir elde etti\u011fi biliniyor. Kenya, topraklar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu pamuk \u00fcretimi i\u00e7in haz\u0131r hale getirmi\u015f. As\u0131rlard\u0131r yerel tezgahlardaki dokumalar halk\u0131n g\u00fcnl\u00fck ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131yordu. H\u00e2l\u00e2 bunu ya\u015fatanlar az da olsa bulunuyor. Malililer 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda bile ba\u015fkent Bamako\u2019nun ara sokaklar\u0131nda kendi zevklerine uygun dokuma tezgahlar\u0131nda \u00f6zel k\u0131yafetlerinin bezlerini el eme\u011fi g\u00f6z nuruyla dokuyorlard\u0131. \u00d6zellikle yurt d\u0131\u015f\u0131nda beyaz renkli ald\u0131klar\u0131 kuma\u015flar\u0131 kendi \u00f6zel teknikleri ile boyuyor, zevklerine g\u00f6re terzilerine diktiriyor, s\u00fcslemeleri ise \u00f6zenle se\u00e7ip k\u0131yafetlerinin bo\u011faz \u00e7evresi ve g\u00f6\u011f\u00fcs k\u0131sm\u0131na h\u00e2l\u00e2 i\u015fletiyorlar.<\/span><\/p>


<\/p>

KITAYA\u2008\u00d6ZEL\u2008KUMA\u015eLAR<\/strong><\/span><\/p>


<\/p>

Genelde Afrika\u2019da \u00fcretilmi\u015f ne varsa mutlaka yurt d\u0131\u015f\u0131ndan gelir ve t\u00fcketilir gibi bir alg\u0131 var. Oysa ki geleneksel kuma\u015f dokumas\u0131 gelene\u011fi bu k\u0131tada g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar geldi. K\u0131tan\u0131n \u00f6zel dokumalar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n me\u015fhur moda evlerinin baz\u0131 tasar\u0131mlar\u0131nda, \u00f6zellikle renk \u00e7e\u015fitlili\u011finde ilham kayna\u011f\u0131. Hollandal\u0131lar\u0131n as\u0131rlar \u00f6nce Endonezya\u2019da g\u00f6r\u00fcp \u00fcrettikleri balmumlu \u2018wax\u2019 denilen kuma\u015flar, s\u00f6m\u00fcrgelerinde be\u011fenilmese de Afrika sahillerinde pazar bulmu\u015ftu. Dahas\u0131 di\u011fer s\u00f6m\u00fcrgeci devletler bilhassa pe\u015ftamal dikiminde bunu kullanmay\u0131 zorunlu k\u0131lm\u0131\u015flard\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde batik bogolan, rabal ve kente gibi isimler verilen k\u0131taya \u00f6zel kuma\u015flar h\u00e2l\u00e2 dokunuyor ve bir\u00e7ok toplumda bunlar\u0131 giymek adeta \u00f6zel bir tercih oluyor.<\/span><\/p>


<\/p>

YEREL KIYAFETLERLE S\u00d6M\u00dcRGEC\u0130LERE MEYDAN OKUMA<\/strong><\/span><\/p>


<\/p>

Foto\u011fraflarda, sinema filmlerinde, \u015fimdilerde her t\u00fcrl\u00fc g\u00f6rsel ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131nda Afrikal\u0131lar\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinde sanki do\u011fru d\u00fcr\u00fcst k\u0131yafet giymiyorlarm\u0131\u015f gibi bir alg\u0131 olu\u015fturuluyor. Avrupa ve di\u011fer k\u0131talarda insanlar\u0131n neredeyse y\u00fczde 100\u2019\u00fcn\u00fcn konfeksiyon \u00fcr\u00fcnlerini giydi\u011fi 21. y\u00fczy\u0131lda, Afrika \u00fclkelerinin bir\u00e7o\u011funda en reva\u00e7 mesleklerden biri terzilik olmaya devam ediyor. \u00c7ad\u2019\u0131n ba\u015fkenti Encemine\u2019nin merkezinde adeta bir\u00e7ok noktada terziler meydan\u0131 denebilecek alanlar var. Fildi\u015fi Sahili\u2019nde on binlerce terzinin hayatlar\u0131n\u0131 bu sekt\u00f6rden kazand\u0131\u011f\u0131 biliniyor. Asl\u0131nda t\u00fcm Afrika\u2019da geleneksel k\u0131yafet giymek bir zevk meselesi.\u00a0<\/span><\/p>


<\/p>

Bu, Avrupal\u0131 s\u00f6m\u00fcrgecilerin dayatt\u0131klar\u0131 k\u0131yafetleri ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 al\u0131nca tepki olarak reddetmeleri ile de alakal\u0131.\u00a0<\/span><\/p>


<\/p>

KUMA\u015e\u00c7ILARA POTANS\u0130YEL PAZAR<\/strong><\/span><\/p>


<\/p>

Afrika toplumlar\u0131nda \u00fclkeye ve b\u00f6lgeye g\u00f6re de\u011fi\u015fen \u2018cellabe\u2019 modelleri, Senegal ve t\u00fcm Bat\u0131 Afrika\u2019da \u2018boubou\u2019 denen geni\u015f kesim k\u0131yafet, adeta toplumda varl\u0131kl\u0131 ve imk\u00e2n sahibi kimse olarak anla\u015f\u0131l\u0131yor. T\u00fcm bunlara ra\u011fmen Afrika yerel dokumalar\u0131 g\u00fcnl\u00fck ihtiyac\u0131n \u00e7ok az\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131yor. B\u00fcy\u00fck kuma\u015f \u00fcreticileri, daha ziyade Avrupa ve Asya\u2019daki tekstil sanayileri. 21. y\u00fczy\u0131l, bu anlamda da Afrikal\u0131 i\u015f adamlar\u0131 ve k\u0131ta d\u0131\u015f\u0131ndan gelen yat\u0131r\u0131mc\u0131lar i\u00e7in cazip imk\u00e2nlar sunuyor.<\/span><\/p>


<\/p>

AFR\u0130KA\u2019DA DESEN VE RENKLER\u0130N D\u0130L\u0130<\/strong><\/span><\/p>


<\/p>

Renklerin de ayr\u0131 bir de\u011feri var Afrika toplumlar\u0131nda. Zira mavi bilgeli\u011fi, alt\u0131n kraliyete mensubiyeti, sar\u0131 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, beyaz safl\u0131\u011f\u0131 ve ye\u015fil kalk\u0131nmay\u0131 temsil ediyor. Kuma\u015flara i\u015flenen desenlerde \u00f6zellikle bitki ve hayvan motifleri k\u0131ta insan\u0131n\u0131n tabiatla i\u00e7 i\u00e7e ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na geliyor. S\u00f6zl\u00fc anlat\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu k\u0131tada s\u00f6m\u00fcrgecilik d\u00f6neminde kuma\u015flara farkl\u0131 harfler, rakamlar, hatta belli bir d\u00fc\u015f\u00fcnce tarz\u0131n\u0131 ifade eden 3-5 kelimelik ifadeler de g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale geldi.<\/span><\/p>


<\/p>

BA\u011eIMSIZLIK SEMBOL\u00dc<\/strong><\/span><\/p>


<\/p>

1960\u2019ta 17 Afrika \u00fclkesi ba\u011f\u0131ms\u0131z olunca yeni liderler kendilerini geleneksel k\u0131yafetler i\u00e7inde toplumlar\u0131na benimsetmi\u015fler. Kongo Demokratik Cumhuriyeti\u2019nde 1972\u2019de Mobutu, bu hareketin \u00f6nc\u00fclerindendi. T\u00fcm devlet adamlar\u0131n\u0131n gerek g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131nda, gerekse resmi t\u00f6renlerde kendi \u00fclkelerinde veya seyahat ettikleri di\u011fer k\u0131talarda bile \u00f6zel diktirdikleri yerel k\u0131yafetler giymeleri, bir zevk olmas\u0131 yan\u0131nda s\u00f6m\u00fcrgecilerin dayatt\u0131klar\u0131 uygulamalara kar\u015f\u0131 duru\u015fu da ifade ediyor. Nelson Mandela gibi bir\u00e7ok liderin k\u0131yafetleri, bizzat k\u0131ta yerlisi tasar\u0131mc\u0131lar taraf\u0131ndan haz\u0131rlan\u0131yordu.\u00a0<\/span><\/p>","slug":"modanin-ilham-kaynagi-afrikalilar","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":null,"meta_title":null,"meta_description":null,"meta_keywords":null,"view_count":1180,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}