<\/p>
\u00a0<\/span><\/strong><\/p> G\u00fcn\u00fcm\u00fczde jeologlar art\u0131k alt\u0131n ve di\u011fer madenleri aramaktan \u00e7ok lityum ile ilgileniyor. Lityum fiyatlar\u0131n\u0131n 2021\u2019de y\u00fczde 500 gibi akla hayale s\u0131\u011fmayacak oranda artmas\u0131, yak\u0131n gelecekte b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimlerin habercisi\u2026 Afrika, lityum piyasas\u0131n\u0131n y\u00fckselen y\u0131ld\u0131z\u0131 olarak dikkat \u00e7ekiyor.<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Yakla\u015f\u0131k iki as\u0131r \u00f6nce varl\u0131\u011f\u0131 ke\u015ffedilen lityum metali, art\u0131k alt\u0131ndan k\u0131ymetli hale geldi denecek bir a\u015famaya ilerliyor. Bulunu\u015fundan ticari \u00fcr\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015fmesine kadar aradan uzun zaman ge\u00e7se de 1950\u2019li y\u0131llarda baz\u0131 hassas alanlarda ciddi ilgi \u00e7ekmi\u015fti. Ancak bir s\u00fcre fazla miktarlarda kullan\u0131lmay\u0131nca 2000\u2019li y\u0131llara kadar bir kenarda bug\u00fcnleri bekliyormu\u015f. Enerjiyi bir batarya i\u00e7inde depolaman\u0131n vazge\u00e7ilemez bir alana d\u00f6n\u00fc\u015fmesi ile de adeta d\u00fcnyada bir anda en fazla arananlar aras\u0131nda ilk s\u0131ralarda kendine yer buldu. B\u00f6ylesine \u00f6nemi haiz bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn acaba Afrika\u2019da da aran\u0131p bulunmas\u0131 ve \u00f6zellikle i\u015flenip piyasalara s\u00fcr\u00fclmesi ile nas\u0131l bir s\u00fcre\u00e7ten ge\u00e7ecekti, herkes bunu merak ediyor.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> 25 PROJE Y\u00dcR\u00dcYOR<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Lityum \u00fcretimi denilince akla Avustralya ve \u00f6zellikle Latin Amerika \u00fclkeleri geliyor. Afrika\u2019n\u0131n bu alanda nas\u0131l bir yer alaca\u011f\u0131 \u00f6nceleri pek d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemi\u015fse de \u015fimdilerde b\u00fcy\u00fck bir merak konusu. Farkl\u0131 \u00fclkelerde devam eden 25 proje ile Afrika, bir anda d\u00fcnya lityum pazar\u0131n\u0131n vazge\u00e7ilemez sahas\u0131na d\u00f6n\u00fcyor. Yeni teknolojik geli\u015fmelere ba\u011fl\u0131 olarak hemen hemen kritik metallerden koltan, kobalt, nikel ve bak\u0131r yan\u0131nda bir anda lityumun etkin hale gelmesi b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 k\u0131tada bir\u00e7ok \u00fclkeye y\u00f6neltti. Art\u0131k Kongo Demokratik Cumhuriyeti\u2019nin Manono, Mali\u2019nin Goulamina ve Bougouni, Zimbabve\u2019nin Bikita ve Zulu, Fildi\u015fi Sahili\u2019nin Adzope veya Gana\u2019n\u0131n Ewoyaa gibi maden yataklar\u0131, uluslararas\u0131 lityum piyasas\u0131n\u0131 takip edenlerin yak\u0131ndan bildi\u011fi isimler aras\u0131nda yer al\u0131yor.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Halen tek \u00fcretim yapan Zimbabve ile toplam 9 Afrika \u00fclkesinde lityum elde edilmesi i\u00e7in her biri y\u00fczlerce milyon dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m isteyen projelerin \u00fcretime ba\u015flat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in son s\u00fcrat \u00e7al\u0131\u015fmalar devam ediyor. Bu \u00fclkeler Mali, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Namibya, Gana, Fildi\u015fi Sahili, Tanzanya, Madagaskar ve Mozambik. Namibya 5 proje ile ilk s\u0131rada. Bunu her biri 4 proje ile Zimbabve ve Mali takip ediyor. Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Gana 3\u2019er proje ile Tanzanya ve Fildi\u015fi Sahili 2\u2019\u015fer proje ile Madagaskar ve Mozambik\u2019te ise birer proje ile Afrika\u2019n\u0131n yak\u0131n gelecekte lityum \u00fcreten \u00fclkeleri olacaklar.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> ALTINLA YARI\u015e<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Lityum piyasas\u0131nda fiyatlar ge\u00e7ti\u011fimiz 10 y\u0131l i\u00e7inde o kadar \u00e7ok de\u011fi\u015fti ki, asl\u0131nda buna yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlar da ayn\u0131 anda ciddi riskler ta\u015f\u0131yor. 2003 y\u0131l\u0131nda tonu 350 dolar civar\u0131nda sat\u0131lan lityumun 2008\u2019deki ton fiyat\u0131 neredeyse 10 kat artarak 3 bin dolar\u0131 bulmu\u015ftu. Lityumun 2017 y\u0131l\u0131nda tonu 4 bin 500 dolardan i\u015flem g\u00f6r\u00fcyordu. K\u0131sa s\u00fcrede 12 bin dolara \u00e7\u0131kmas\u0131 herkesi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131rken \u015fimdilerde uluslararas\u0131 pazardaki ton fiyat\u0131 80 bin dolara kadar y\u00fckseldi. Her ne kadar Covid salg\u0131n\u0131 ile 2020\u2019de tonu 6 bin 800 dolara kadar d\u00fc\u015ferek epey de\u011fer kayb\u0131 ya\u015fansa da derhal ve h\u0131zl\u0131ca toparland\u0131. Bu ihtiya\u00e7, bu metale dayal\u0131 \u00fcretimi \u00e7ok a\u015f\u0131r\u0131 art\u0131r\u0131yordu.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> ELEKTR\u0130KL\u0130 ARA\u00c7LAR\u00a0<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Elektrikli ara\u00e7lar i\u00e7in artan pil talebine ba\u011fl\u0131 gelecek y\u0131llarda bu \u00fcr\u00fcne olan gereksinim katlanarak artacak. Bu gidi\u015fle 2030 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnya genelinde y\u0131ll\u0131k 2 milyon ton lityum \u00fcretilmek durumunda. 2015 y\u0131l\u0131nda elektrikli ara\u00e7lar\u0131n toplam 1 milyar dolarl\u0131k bir piyasas\u0131 varken, 2030 y\u0131l\u0131nda yakla\u015f\u0131k 7 trilyon dolarl\u0131k, 2050\u2019de ise 46 trilyon dolarl\u0131k bir seviyeye ula\u015fmas\u0131 bekleniyor.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Oysa ki 1950\u2019li y\u0131llarda lityum, d\u00fcnya genelinde \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir pazar pay\u0131na sahipti.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Afrika\u2019da yeni lityum yataklar\u0131 tespit edilen \u00fclkeler, bunu sadece sahada elde edilecek \u00fcr\u00fcn\u00fc satmaktan ibaret g\u00f6r\u00fclmemeli.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> \u00d6zellikle her bir maden sahas\u0131, her bir \u00fclke i\u00e7in ciddi istihdam alan\u0131 a\u00e7acak. Sadece Mali\u2019deki iki yat\u0131r\u0131mda m\u00fchendisler, jeologlar, kimyac\u0131lar, yeti\u015fmi\u015f zanaatkarlar, teknik elemanlar, yard\u0131mc\u0131 g\u00f6revlerdeki ki\u015filer dahil 1200 ki\u015finin istihdam\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Lityum metalinin yeni teknolojilerin vazge\u00e7ilmezi haline gelmesi yan\u0131nda her ne kadar temiz enerji i\u00e7in olmazsa olmaz \u00fcr\u00fcn ise de elde edilmesi an\u0131nda \u00e7evreye verdi\u011fi zararlar herkesi ciddi anlamda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor. Bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc, hayvan besicili\u011fi ve \u00f6zellikle yer alt\u0131 su kaynaklar\u0131, nehirler, hatta i\u00e7me sular\u0131na kadar herkesi endi\u015felendiriyor. Gerekli tedbirler al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 takdirde a\u00e7aca\u011f\u0131 zararlar, belki verece\u011fi faydalar\u0131 g\u00f6lgeleyecek. \u015eili ve Bolivya\u2019da lityum, tuzlu sulardan elde ediliyor. Bu y\u00f6ntem ise ekosisteme a\u015f\u0131r\u0131 zarar veriyor. Ayr\u0131ca lityum madencili\u011fi sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 da art\u0131r\u0131yor. 1 ton lityum \u00fcretimi i\u00e7in 2 milyon m3 su t\u00fcketilmesi gerekiyor.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> 2024 KR\u0130T\u0130K YIL<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> 2024 y\u0131l\u0131 i\u00e7in Afrika\u2019ya, lityum \u00fcretiminde t\u00fcm g\u00f6zlerin \u00e7evrildi\u011fi k\u0131ta olarak bak\u0131l\u0131yor. \u015eimdiye kadar tek \u00fcretici Zimbabve yan\u0131nda Bat\u0131 Afrika \u00fclkeleri mevcut yat\u0131r\u0131mlar\u0131 ile kendilerinden \u00e7ok\u00e7a bahsettirecekler. Mali\u2019deki Goulamina\u2019da ve Bougouni\u2019de Avustralyal\u0131 Atlantic Lithium ve Firefind limited \u015firketleri, hedefini \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki sene i\u00e7in belirledi. B\u00f6ylece \u00f6zel bir tabirle beyaz petrol\u00fcn d\u00fcnyadaki kral\u0131 Mali Cumhuriyeti olabilir. Bat\u0131 Afrika\u2019da Gana\u2019daki Ewoyaa sert kaya lityum yata\u011f\u0131, Amerikal\u0131 Piedmont Lithium \u015firketi ile devreye al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda k\u0131tan\u0131n ilk \u00f6nemli projesi olacak.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Art\u0131k Afrikal\u0131 devlet adamlar\u0131, \u00fclkelerindeki hammadde kaynaklar\u0131n\u0131n \u00e7okuluslu \u015firketlerce al\u0131n\u0131p ba\u015fka k\u0131talarda pil ve elektrikli otomobil yap\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi y\u00f6n\u00fcnde ad\u0131mlar at\u0131yor. E\u011fer baz\u0131 \u00fclkelerde lityumlu pil yap\u0131l\u0131yorsa, neden elektrikli ara\u00e7 yap\u0131lamas\u0131n diyerek, gelecek y\u0131llarda \u00fcretimin Afrika k\u0131tas\u0131na kayaca\u011f\u0131n\u0131n i\u015faretlerini veriyorlar. Hatta sadece piller de\u011fil, lityum ile \u00e7al\u0131\u015fan bir\u00e7ok aletin di\u011fer aksam\u0131n\u0131n da y\u00fczde 80\u2019inin Afrika men\u015feli hammaddelerden elde edildi\u011fi biliniyor. Zira \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck fiyatlara sat\u0131lan kaynaklar, bizzat bulunduklar\u0131 \u00fclkelerde kurulacak fabrikalarda i\u015flendi\u011finde ciddi anlamda katma de\u011fer sa\u011flanacakt\u0131r. Bilhassa Afrika Kalk\u0131nma Bankas\u0131\u2019n\u0131n g\u0131da, sanayi, tekstil ve bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn\u00fcn k\u0131tada kurulacak tesislerde ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in 25 milyar dolarl\u0131k bir kaynak ay\u0131rmas\u0131 \u00e7ok ciddi bir hamle.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> \u00c7\u0130N VE AVUSTRALYA\u00a0<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Lityum metalinin i\u015flenmesinin y\u00fcksek miktarlarda maddi kaynak gerektirdi\u011fi bir ger\u00e7ek. Bu konuda en b\u00fcy\u00fck \u00fcretici \u00fclke Avustralya olunca, en ciddi t\u00fcketici de \u00c7in ve her ikisi \u015fimdilerde Afrika\u2019daki lityum yataklar\u0131nda baz\u0131 b\u00fcy\u00fck projeleri beraber y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Mali\u2019deki Goulamina yata\u011f\u0131n\u0131 Avustralyal\u0131 Leo Lithium ve \u00c7inli Ganfeng birlikte i\u015fletmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Madendeki tesisleri kurmaya 2023\u2019te ba\u015flad\u0131lar ve 2024 y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131nda \u00fcretime ge\u00e7ecekler.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> F\u0130YATI Y\u00dcZDE 500 ARTTI<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> G\u00fcn\u00fcm\u00fczde jeologlar art\u0131k alt\u0131n ve di\u011fer madenleri aramaktan \u00e7ok lityum ile ilgileniyor. Elektrikli ara\u00e7lar\u0131n \u00fcretilmesindeki temel itici duygu, k\u00fcresel \u0131s\u0131nma kar\u015f\u0131s\u0131ndaki hassasiyetin artmas\u0131. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadelede bilhassa lityuma adeta h\u00fccum ya\u015fan\u0131yor.\u00a0<\/span><\/p> Ye\u015fil metal ad\u0131 da verildi\u011fi i\u00e7in neredeyse markala\u015fm\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck otomobil \u00fcreticileri, art\u0131k elektrikli ara\u00e7 piyasas\u0131na y\u00f6neldi. 2021 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 500 gibi akla hayale s\u0131\u011fmayacak oranda lityum fiyatlar\u0131n\u0131n artmas\u0131 yak\u0131n gelecekte b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimlerin habercisi olup bununla \u00fcretilen ne varsa hepsinin ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak maden yataklar\u0131n\u0131n bir an evvel bulunup devreye al\u0131nmas\u0131 gerekiyor. Bu konuda da en bakir co\u011frafyay\u0131 Afrika k\u0131tas\u0131 olu\u015fturuyor. Sadece ke\u015ffedilen maden alanlar\u0131 de\u011fil, yenilerinin de bir an evvel bulunup i\u015fletilmesi i\u00e7in canh\u0131ra\u015f \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> YATIRIM YARI\u015eI<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> 20. y\u00fczy\u0131lda d\u00fcnya ile yar\u0131\u015fa hi\u00e7 giremeyen Afrika devletleri, bu y\u00fczy\u0131lda mevcut hammadde kaynaklar\u0131n\u0131 satarak b\u00fct\u00e7elerine ciddi girdi sa\u011flamak, daha da \u00f6nemlisi bunlar\u0131 kendileri i\u015fleyip pazarlamak i\u00e7in giri\u015fimlerde bulunuyorlar.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Zimbabve\u2019de ba\u015fkent Harare yak\u0131n\u0131nda \u00c7inli Zhejiang Huayou Cobalt Arcadia Lithium i\u00e7in 300 milyon dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m yap\u0131yor.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Dahas\u0131 Shennzhen Chengxin Lithium Group ve Simonine Ressourse Group da bu \u00fclkede yat\u0131r\u0131mlara giri\u015fti. Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler siyasi olarak Zimbabveli devlet adamlar\u0131na bask\u0131 kurduk\u00e7a onlar da yeni m\u00fcttefiklerle yollar\u0131na devam ediyor. Avustralyal\u0131 Leo Lithium da ayn\u0131 \u015fekilde \u00c7inli Ganfeng ile 250 milyon dolar\u0131n \u00fczerinde bir yat\u0131r\u0131m\u0131 Mali\u2019de devreye koydu. Zira bu \u00fclkedeki Goulamina ve Bougouni maden yataklar\u0131nda toplam 108 milyon ton rezerv bulundu\u011fu belirtiliyor. Kongo Demokratik Cumhuriyeti\u2019nde Manono\u2019da \u00c7inli Zijin \u015firketi d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck lityum i\u015fletmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131yor. Yine Avustralyal\u0131 AVZ Minerals, 545 milyon dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m\u0131 bu \u00fclkede yap\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Manono lityum yata\u011f\u0131ndan her y\u0131l 700 bin ton spodumen ve 45 bin ton lityum elde edilmesi planlan\u0131yor.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> T\u00dcRK\u0130YE\u2019N\u0130N KAYNAKLARI<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> T\u00fcrkiye lityum konusunda olduk\u00e7a yetersiz kayna\u011fa sahip denilse de \u00f6zellikle d\u00fcnya bor madenlerinin y\u00fczde 73 oran\u0131nda rezerve sahip olmas\u0131 ve bunun at\u0131klar\u0131ndan bu \u00fcr\u00fcn\u00fcn elde edildi\u011finin anla\u015f\u0131lmas\u0131ndan sonra g\u00f6zler \u015fimdi \u00fclkemize d\u00f6nd\u00fc. B\u00f6ylece yak\u0131n gelecekte hem kendi ihtiyac\u0131m\u0131z\u0131n tamam\u0131na hem de d\u00fcnyadaki taleplere cevap verecek bir konuma gelece\u011fi ifade ediliyor.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> T\u00fcrkiye\u2019nin y\u0131ll\u0131k 1200 ton lityuma ihtiyac\u0131 bulunuyor. Bu da Zimbabve\u2019nin \u015fimdilik \u00fcretti\u011fi miktar kadar. Ancak, 2019\u2019da Avustralya\u2019n\u0131n 40 bin ton, \u015eili\u2019nin 18 bin ton, \u00c7in\u2019in 7 bin 600 ton ve Arjantin\u2019in 6 bin 400 ton \u00fcretmesi, d\u00fcnya piyasas\u0131nda artan talep i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck istikametin Afrika \u00fclkeleri olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. \u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Afrika\u2019da lityum yataklar\u0131n\u0131n i\u015fletilmesinde Avustralya ve \u00c7in i\u015fbirli\u011fi yan\u0131nda her bir \u00fclkenin yerel \u015firketleri ile ortakl\u0131klar yap\u0131l\u0131yor. ABD, bu anlamda Gana\u2019da faaliyet g\u00f6steriyor. Fakat ba\u015fta Do\u011fu Afrika\u2019da Kongo Demokratik Cumhuriyeti d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00fclkelerde lityum bulundu\u011funa dair \u00e7al\u0131\u015fmalar hen\u00fcz ba\u015flam\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u015eayet d\u00fcnyadaki t\u00fcm rezervler net olarak tespit edilebilirse Afrika \u00fclkelerinin bu kayna\u011fa a\u00e7\u0131k ara \u00f6nde sahip bulunduklar\u0131 g\u00f6r\u00fclecek ve mevcut dengeleri tamamen de\u011fi\u015ftirebilirler.<\/span><\/p>","slug":"lityum-piyasasinin-yukselen-yildizi-","tags":null,"meta_title":null,"meta_description":null,"meta_keywords":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1765,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":30,"name":"AHMET","surname":"KAVAS","email":"prof-dr-ahmet-kavas@gmail.com","slug":"prof-dr-ahmet-kavas","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/17336916002RXDhDXyMw3kEXW.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-10-24T11:09:13.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:44:44.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":38095,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":37969,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Lityum piyasas\u0131n\u0131n y\u00fckselen y\u0131ld\u0131z\u0131","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":"PROF. DR. AHMET KAVAS","content":" \u00a0<\/span><\/strong><\/p> G\u00fcn\u00fcm\u00fczde jeologlar art\u0131k alt\u0131n ve di\u011fer madenleri aramaktan \u00e7ok lityum ile ilgileniyor. Lityum fiyatlar\u0131n\u0131n 2021\u2019de y\u00fczde 500 gibi akla hayale s\u0131\u011fmayacak oranda artmas\u0131, yak\u0131n gelecekte b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimlerin habercisi\u2026 Afrika, lityum piyasas\u0131n\u0131n y\u00fckselen y\u0131ld\u0131z\u0131 olarak dikkat \u00e7ekiyor.<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Yakla\u015f\u0131k iki as\u0131r \u00f6nce varl\u0131\u011f\u0131 ke\u015ffedilen lityum metali, art\u0131k alt\u0131ndan k\u0131ymetli hale geldi denecek bir a\u015famaya ilerliyor. Bulunu\u015fundan ticari \u00fcr\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015fmesine kadar aradan uzun zaman ge\u00e7se de 1950\u2019li y\u0131llarda baz\u0131 hassas alanlarda ciddi ilgi \u00e7ekmi\u015fti. Ancak bir s\u00fcre fazla miktarlarda kullan\u0131lmay\u0131nca 2000\u2019li y\u0131llara kadar bir kenarda bug\u00fcnleri bekliyormu\u015f. Enerjiyi bir batarya i\u00e7inde depolaman\u0131n vazge\u00e7ilemez bir alana d\u00f6n\u00fc\u015fmesi ile de adeta d\u00fcnyada bir anda en fazla arananlar aras\u0131nda ilk s\u0131ralarda kendine yer buldu. B\u00f6ylesine \u00f6nemi haiz bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn acaba Afrika\u2019da da aran\u0131p bulunmas\u0131 ve \u00f6zellikle i\u015flenip piyasalara s\u00fcr\u00fclmesi ile nas\u0131l bir s\u00fcre\u00e7ten ge\u00e7ecekti, herkes bunu merak ediyor.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> 25 PROJE Y\u00dcR\u00dcYOR<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Lityum \u00fcretimi denilince akla Avustralya ve \u00f6zellikle Latin Amerika \u00fclkeleri geliyor. Afrika\u2019n\u0131n bu alanda nas\u0131l bir yer alaca\u011f\u0131 \u00f6nceleri pek d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemi\u015fse de \u015fimdilerde b\u00fcy\u00fck bir merak konusu. Farkl\u0131 \u00fclkelerde devam eden 25 proje ile Afrika, bir anda d\u00fcnya lityum pazar\u0131n\u0131n vazge\u00e7ilemez sahas\u0131na d\u00f6n\u00fcyor. Yeni teknolojik geli\u015fmelere ba\u011fl\u0131 olarak hemen hemen kritik metallerden koltan, kobalt, nikel ve bak\u0131r yan\u0131nda bir anda lityumun etkin hale gelmesi b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 k\u0131tada bir\u00e7ok \u00fclkeye y\u00f6neltti. Art\u0131k Kongo Demokratik Cumhuriyeti\u2019nin Manono, Mali\u2019nin Goulamina ve Bougouni, Zimbabve\u2019nin Bikita ve Zulu, Fildi\u015fi Sahili\u2019nin Adzope veya Gana\u2019n\u0131n Ewoyaa gibi maden yataklar\u0131, uluslararas\u0131 lityum piyasas\u0131n\u0131 takip edenlerin yak\u0131ndan bildi\u011fi isimler aras\u0131nda yer al\u0131yor.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Halen tek \u00fcretim yapan Zimbabve ile toplam 9 Afrika \u00fclkesinde lityum elde edilmesi i\u00e7in her biri y\u00fczlerce milyon dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m isteyen projelerin \u00fcretime ba\u015flat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in son s\u00fcrat \u00e7al\u0131\u015fmalar devam ediyor. Bu \u00fclkeler Mali, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Namibya, Gana, Fildi\u015fi Sahili, Tanzanya, Madagaskar ve Mozambik. Namibya 5 proje ile ilk s\u0131rada. Bunu her biri 4 proje ile Zimbabve ve Mali takip ediyor. Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Gana 3\u2019er proje ile Tanzanya ve Fildi\u015fi Sahili 2\u2019\u015fer proje ile Madagaskar ve Mozambik\u2019te ise birer proje ile Afrika\u2019n\u0131n yak\u0131n gelecekte lityum \u00fcreten \u00fclkeleri olacaklar.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> ALTINLA YARI\u015e<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Lityum piyasas\u0131nda fiyatlar ge\u00e7ti\u011fimiz 10 y\u0131l i\u00e7inde o kadar \u00e7ok de\u011fi\u015fti ki, asl\u0131nda buna yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlar da ayn\u0131 anda ciddi riskler ta\u015f\u0131yor. 2003 y\u0131l\u0131nda tonu 350 dolar civar\u0131nda sat\u0131lan lityumun 2008\u2019deki ton fiyat\u0131 neredeyse 10 kat artarak 3 bin dolar\u0131 bulmu\u015ftu. Lityumun 2017 y\u0131l\u0131nda tonu 4 bin 500 dolardan i\u015flem g\u00f6r\u00fcyordu. K\u0131sa s\u00fcrede 12 bin dolara \u00e7\u0131kmas\u0131 herkesi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131rken \u015fimdilerde uluslararas\u0131 pazardaki ton fiyat\u0131 80 bin dolara kadar y\u00fckseldi. Her ne kadar Covid salg\u0131n\u0131 ile 2020\u2019de tonu 6 bin 800 dolara kadar d\u00fc\u015ferek epey de\u011fer kayb\u0131 ya\u015fansa da derhal ve h\u0131zl\u0131ca toparland\u0131. Bu ihtiya\u00e7, bu metale dayal\u0131 \u00fcretimi \u00e7ok a\u015f\u0131r\u0131 art\u0131r\u0131yordu.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> ELEKTR\u0130KL\u0130 ARA\u00c7LAR\u00a0<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Elektrikli ara\u00e7lar i\u00e7in artan pil talebine ba\u011fl\u0131 gelecek y\u0131llarda bu \u00fcr\u00fcne olan gereksinim katlanarak artacak. Bu gidi\u015fle 2030 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnya genelinde y\u0131ll\u0131k 2 milyon ton lityum \u00fcretilmek durumunda. 2015 y\u0131l\u0131nda elektrikli ara\u00e7lar\u0131n toplam 1 milyar dolarl\u0131k bir piyasas\u0131 varken, 2030 y\u0131l\u0131nda yakla\u015f\u0131k 7 trilyon dolarl\u0131k, 2050\u2019de ise 46 trilyon dolarl\u0131k bir seviyeye ula\u015fmas\u0131 bekleniyor.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Oysa ki 1950\u2019li y\u0131llarda lityum, d\u00fcnya genelinde \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir pazar pay\u0131na sahipti.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Afrika\u2019da yeni lityum yataklar\u0131 tespit edilen \u00fclkeler, bunu sadece sahada elde edilecek \u00fcr\u00fcn\u00fc satmaktan ibaret g\u00f6r\u00fclmemeli.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> \u00d6zellikle her bir maden sahas\u0131, her bir \u00fclke i\u00e7in ciddi istihdam alan\u0131 a\u00e7acak. Sadece Mali\u2019deki iki yat\u0131r\u0131mda m\u00fchendisler, jeologlar, kimyac\u0131lar, yeti\u015fmi\u015f zanaatkarlar, teknik elemanlar, yard\u0131mc\u0131 g\u00f6revlerdeki ki\u015filer dahil 1200 ki\u015finin istihdam\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Lityum metalinin yeni teknolojilerin vazge\u00e7ilmezi haline gelmesi yan\u0131nda her ne kadar temiz enerji i\u00e7in olmazsa olmaz \u00fcr\u00fcn ise de elde edilmesi an\u0131nda \u00e7evreye verdi\u011fi zararlar herkesi ciddi anlamda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor. Bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc, hayvan besicili\u011fi ve \u00f6zellikle yer alt\u0131 su kaynaklar\u0131, nehirler, hatta i\u00e7me sular\u0131na kadar herkesi endi\u015felendiriyor. Gerekli tedbirler al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 takdirde a\u00e7aca\u011f\u0131 zararlar, belki verece\u011fi faydalar\u0131 g\u00f6lgeleyecek. \u015eili ve Bolivya\u2019da lityum, tuzlu sulardan elde ediliyor. Bu y\u00f6ntem ise ekosisteme a\u015f\u0131r\u0131 zarar veriyor. Ayr\u0131ca lityum madencili\u011fi sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 da art\u0131r\u0131yor. 1 ton lityum \u00fcretimi i\u00e7in 2 milyon m3 su t\u00fcketilmesi gerekiyor.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> 2024 KR\u0130T\u0130K YIL<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> 2024 y\u0131l\u0131 i\u00e7in Afrika\u2019ya, lityum \u00fcretiminde t\u00fcm g\u00f6zlerin \u00e7evrildi\u011fi k\u0131ta olarak bak\u0131l\u0131yor. \u015eimdiye kadar tek \u00fcretici Zimbabve yan\u0131nda Bat\u0131 Afrika \u00fclkeleri mevcut yat\u0131r\u0131mlar\u0131 ile kendilerinden \u00e7ok\u00e7a bahsettirecekler. Mali\u2019deki Goulamina\u2019da ve Bougouni\u2019de Avustralyal\u0131 Atlantic Lithium ve Firefind limited \u015firketleri, hedefini \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki sene i\u00e7in belirledi. B\u00f6ylece \u00f6zel bir tabirle beyaz petrol\u00fcn d\u00fcnyadaki kral\u0131 Mali Cumhuriyeti olabilir. Bat\u0131 Afrika\u2019da Gana\u2019daki Ewoyaa sert kaya lityum yata\u011f\u0131, Amerikal\u0131 Piedmont Lithium \u015firketi ile devreye al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda k\u0131tan\u0131n ilk \u00f6nemli projesi olacak.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Art\u0131k Afrikal\u0131 devlet adamlar\u0131, \u00fclkelerindeki hammadde kaynaklar\u0131n\u0131n \u00e7okuluslu \u015firketlerce al\u0131n\u0131p ba\u015fka k\u0131talarda pil ve elektrikli otomobil yap\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi y\u00f6n\u00fcnde ad\u0131mlar at\u0131yor. E\u011fer baz\u0131 \u00fclkelerde lityumlu pil yap\u0131l\u0131yorsa, neden elektrikli ara\u00e7 yap\u0131lamas\u0131n diyerek, gelecek y\u0131llarda \u00fcretimin Afrika k\u0131tas\u0131na kayaca\u011f\u0131n\u0131n i\u015faretlerini veriyorlar. Hatta sadece piller de\u011fil, lityum ile \u00e7al\u0131\u015fan bir\u00e7ok aletin di\u011fer aksam\u0131n\u0131n da y\u00fczde 80\u2019inin Afrika men\u015feli hammaddelerden elde edildi\u011fi biliniyor. Zira \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck fiyatlara sat\u0131lan kaynaklar, bizzat bulunduklar\u0131 \u00fclkelerde kurulacak fabrikalarda i\u015flendi\u011finde ciddi anlamda katma de\u011fer sa\u011flanacakt\u0131r. Bilhassa Afrika Kalk\u0131nma Bankas\u0131\u2019n\u0131n g\u0131da, sanayi, tekstil ve bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn\u00fcn k\u0131tada kurulacak tesislerde ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in 25 milyar dolarl\u0131k bir kaynak ay\u0131rmas\u0131 \u00e7ok ciddi bir hamle.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> \u00c7\u0130N VE AVUSTRALYA\u00a0<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Lityum metalinin i\u015flenmesinin y\u00fcksek miktarlarda maddi kaynak gerektirdi\u011fi bir ger\u00e7ek. Bu konuda en b\u00fcy\u00fck \u00fcretici \u00fclke Avustralya olunca, en ciddi t\u00fcketici de \u00c7in ve her ikisi \u015fimdilerde Afrika\u2019daki lityum yataklar\u0131nda baz\u0131 b\u00fcy\u00fck projeleri beraber y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Mali\u2019deki Goulamina yata\u011f\u0131n\u0131 Avustralyal\u0131 Leo Lithium ve \u00c7inli Ganfeng birlikte i\u015fletmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Madendeki tesisleri kurmaya 2023\u2019te ba\u015flad\u0131lar ve 2024 y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131nda \u00fcretime ge\u00e7ecekler.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> F\u0130YATI Y\u00dcZDE 500 ARTTI<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> G\u00fcn\u00fcm\u00fczde jeologlar art\u0131k alt\u0131n ve di\u011fer madenleri aramaktan \u00e7ok lityum ile ilgileniyor. Elektrikli ara\u00e7lar\u0131n \u00fcretilmesindeki temel itici duygu, k\u00fcresel \u0131s\u0131nma kar\u015f\u0131s\u0131ndaki hassasiyetin artmas\u0131. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadelede bilhassa lityuma adeta h\u00fccum ya\u015fan\u0131yor.\u00a0<\/span><\/p> Ye\u015fil metal ad\u0131 da verildi\u011fi i\u00e7in neredeyse markala\u015fm\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck otomobil \u00fcreticileri, art\u0131k elektrikli ara\u00e7 piyasas\u0131na y\u00f6neldi. 2021 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 500 gibi akla hayale s\u0131\u011fmayacak oranda lityum fiyatlar\u0131n\u0131n artmas\u0131 yak\u0131n gelecekte b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimlerin habercisi olup bununla \u00fcretilen ne varsa hepsinin ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak maden yataklar\u0131n\u0131n bir an evvel bulunup devreye al\u0131nmas\u0131 gerekiyor. Bu konuda da en bakir co\u011frafyay\u0131 Afrika k\u0131tas\u0131 olu\u015fturuyor. Sadece ke\u015ffedilen maden alanlar\u0131 de\u011fil, yenilerinin de bir an evvel bulunup i\u015fletilmesi i\u00e7in canh\u0131ra\u015f \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> YATIRIM YARI\u015eI<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> 20. y\u00fczy\u0131lda d\u00fcnya ile yar\u0131\u015fa hi\u00e7 giremeyen Afrika devletleri, bu y\u00fczy\u0131lda mevcut hammadde kaynaklar\u0131n\u0131 satarak b\u00fct\u00e7elerine ciddi girdi sa\u011flamak, daha da \u00f6nemlisi bunlar\u0131 kendileri i\u015fleyip pazarlamak i\u00e7in giri\u015fimlerde bulunuyorlar.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Zimbabve\u2019de ba\u015fkent Harare yak\u0131n\u0131nda \u00c7inli Zhejiang Huayou Cobalt Arcadia Lithium i\u00e7in 300 milyon dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m yap\u0131yor.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Dahas\u0131 Shennzhen Chengxin Lithium Group ve Simonine Ressourse Group da bu \u00fclkede yat\u0131r\u0131mlara giri\u015fti. Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler siyasi olarak Zimbabveli devlet adamlar\u0131na bask\u0131 kurduk\u00e7a onlar da yeni m\u00fcttefiklerle yollar\u0131na devam ediyor. Avustralyal\u0131 Leo Lithium da ayn\u0131 \u015fekilde \u00c7inli Ganfeng ile 250 milyon dolar\u0131n \u00fczerinde bir yat\u0131r\u0131m\u0131 Mali\u2019de devreye koydu. Zira bu \u00fclkedeki Goulamina ve Bougouni maden yataklar\u0131nda toplam 108 milyon ton rezerv bulundu\u011fu belirtiliyor. Kongo Demokratik Cumhuriyeti\u2019nde Manono\u2019da \u00c7inli Zijin \u015firketi d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck lityum i\u015fletmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131yor. Yine Avustralyal\u0131 AVZ Minerals, 545 milyon dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m\u0131 bu \u00fclkede yap\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Manono lityum yata\u011f\u0131ndan her y\u0131l 700 bin ton spodumen ve 45 bin ton lityum elde edilmesi planlan\u0131yor.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> T\u00dcRK\u0130YE\u2019N\u0130N KAYNAKLARI<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> T\u00fcrkiye lityum konusunda olduk\u00e7a yetersiz kayna\u011fa sahip denilse de \u00f6zellikle d\u00fcnya bor madenlerinin y\u00fczde 73 oran\u0131nda rezerve sahip olmas\u0131 ve bunun at\u0131klar\u0131ndan bu \u00fcr\u00fcn\u00fcn elde edildi\u011finin anla\u015f\u0131lmas\u0131ndan sonra g\u00f6zler \u015fimdi \u00fclkemize d\u00f6nd\u00fc. B\u00f6ylece yak\u0131n gelecekte hem kendi ihtiyac\u0131m\u0131z\u0131n tamam\u0131na hem de d\u00fcnyadaki taleplere cevap verecek bir konuma gelece\u011fi ifade ediliyor.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> T\u00fcrkiye\u2019nin y\u0131ll\u0131k 1200 ton lityuma ihtiyac\u0131 bulunuyor. Bu da Zimbabve\u2019nin \u015fimdilik \u00fcretti\u011fi miktar kadar. Ancak, 2019\u2019da Avustralya\u2019n\u0131n 40 bin ton, \u015eili\u2019nin 18 bin ton, \u00c7in\u2019in 7 bin 600 ton ve Arjantin\u2019in 6 bin 400 ton \u00fcretmesi, d\u00fcnya piyasas\u0131nda artan talep i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck istikametin Afrika \u00fclkeleri olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. \u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Afrika\u2019da lityum yataklar\u0131n\u0131n i\u015fletilmesinde Avustralya ve \u00c7in i\u015fbirli\u011fi yan\u0131nda her bir \u00fclkenin yerel \u015firketleri ile ortakl\u0131klar yap\u0131l\u0131yor. ABD, bu anlamda Gana\u2019da faaliyet g\u00f6steriyor. Fakat ba\u015fta Do\u011fu Afrika\u2019da Kongo Demokratik Cumhuriyeti d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00fclkelerde lityum bulundu\u011funa dair \u00e7al\u0131\u015fmalar hen\u00fcz ba\u015flam\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u015eayet d\u00fcnyadaki t\u00fcm rezervler net olarak tespit edilebilirse Afrika \u00fclkelerinin bu kayna\u011fa a\u00e7\u0131k ara \u00f6nde sahip bulunduklar\u0131 g\u00f6r\u00fclecek ve mevcut dengeleri tamamen de\u011fi\u015ftirebilirler.<\/span><\/p>","slug":"lityum-piyasasinin-yukselen-yildizi-","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":null,"meta_title":null,"meta_description":null,"meta_keywords":null,"view_count":1765,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}
<\/p>