{"status":true,"post":{"id":13070,"user_id":10,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-21 09:21:57","created_at":"2016-02-21T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-21T06:21:57.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":13070,"is_featured":0,"title":"K\u00fcresel sorunlar ve \u00fcretim k\u00fclt\u00fcr\u00fc","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p><span class=\"large\">\u00dcretim k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 bir ortamda k\u00fcresel sorunlar \u00e7\u00f6z\u00fclebilir mi?<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">K\u00fcresel ekonomik krizin \u00fczerinden sekiz y\u0131l ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen d\u00fcnya ekonomisinde sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve dengeli bir b\u00fcy\u00fcme s\u00fcrecine girilemezken k\u00fcresel finansal piyasalarda dalgalanmalar halen s\u00fcr\u00fcyor. K\u00fcresel kriz sonras\u0131 sadece para politikalar\u0131 \u00f6nlemleri \u00fczerinde yo\u011funla\u015fma ile \u00fcretim k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn giderek zay\u0131flamas\u0131 iyile\u015fmenin gecikmesine sebep oluyor. Bu \u00e7er\u00e7evede finansal piyasalar ile reel kesim aras\u0131nda zay\u0131flayan ili\u015fkileri de\u011ferlendirelim. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>1) F\u0130NANSAL P\u0130YASALAR NORMALLE\u015eEMED\u0130 <\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">2008 y\u0131l\u0131nda ya\u015fanan k\u00fcresel ekonomik krizin ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 konut finansman sistemi ile di\u011fer finansal piyasalarda olu\u015fan a\u015f\u0131r\u0131 bor\u00e7luluk, kald\u0131ra\u00e7l\u0131 i\u015flemler, t\u00fcrev i\u015flemler ve mali kurumlar\u0131n y\u00fcklendikleri a\u015f\u0131r\u0131 riskler olmu\u015ftu. Finansal sistemler \u00fcretimi ve reel kesimi finanse etmekten gittik\u00e7e uzakla\u015fm\u0131\u015f ve para ve sermaye piyasas\u0131 i\u015flemleri ile t\u00fcketimin finansman\u0131nda yo\u011funla\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. K\u00fcresel krizin ard\u0131ndan ge\u00e7en sekiz y\u0131l i\u00e7inde yap\u0131lan s\u0131n\u0131rl\u0131 az say\u0131da d\u00fczenleme ve onlar\u0131n getirdi\u011fi s\u0131n\u0131rl\u0131 iyile\u015fme d\u0131\u015f\u0131nda k\u00fcrsel mali piyasalarda oynakl\u0131, belirsizlik, g\u00fcvensizlik ve zay\u0131fl\u0131k devam ediyor. Finansal piyasalar ve kurumlar k\u00fcresel krizi sonras\u0131 bu kez de Merkez Bankalar\u0131n\u0131n sa\u011flad\u0131klar\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 ve ucuz likiditeye ba\u011f\u0131ml\u0131 hale geldi. Finansal piyasalar bu likiditenin sona erecek olmas\u0131na a\u015f\u0131r\u0131 tepkiler vermekte ve adeta Merkez Bankalar\u0131n\u0131 sonsuza kadar bu gev\u015fek para politikas\u0131n\u0131 uygulamaya mahkum ediyor. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>2) F\u0130NANSAL P\u0130YASALAR TASARRUFLARDAN UZAKLA\u015eTI<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">K\u00fcresel kriz sonras\u0131 d\u00f6nemde finansal piyasalar\u0131n tasarruflara arac\u0131l\u0131k etme ve \u00fcretimi destekleme i\u015flevi \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azald\u0131. Finansal piyasalar ve kurumlar ortaya \u00e7\u0131kan belirsizlikler sebebiyle \u00e7o\u011fu zaman g\u00fcvenli limanlar olarak g\u00f6rd\u00fckleri geli\u015fmi\u015f \u00fclke tahvillerine yat\u0131r\u0131m yapmakta veya kaynaklar\u0131n\u0131 Merkez Bankalar\u0131nda tutmay\u0131 tercih ediyor. Finansal kurumlar\u0131n reel kesime y\u00f6nelik kredi ve di\u011fer kaynak aktarma mekanizmalar\u0131 zay\u0131flam\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. Finansal kurumlar ucuz ve bol likidite ile yine riskli alanlara yat\u0131r\u0131ma y\u00f6nelmekte, reel kesime kaynak aktarmakta isteksiz davran\u0131yor. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>3) MERKEZ BANKALARINA BA\u011eIMLILIK ARTIYOR <\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Merkez Bankalar\u0131 fiyat istikrar\u0131n\u0131 sa\u011flayarak sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ekonomik b\u00fcy\u00fcmeye ve tam istihdam seviyesine ula\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in uygun ko\u015fullar\u0131 yaratma g\u00f6revine sahiptirler. 2008 k\u00fcresel krizinden sonra ise Merkez Bankalar\u0131 adeta t\u00fcm sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6zecek kurumlar haline getirilmi\u015ftir. Ekonomideki t\u00fcm sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc Merkez Bankalar\u0131ndan aranmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle k\u00fcresel ekonomi Merkez Bankalar\u0131 ve para politikalar\u0131na a\u015f\u0131r\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131 hale gelmi\u015ftir. Merkez Bankalar\u0131na artan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ise para politikalar\u0131 \u00fczerinde bask\u0131 yaratmaktad\u0131r. Merkez Bankalar\u0131 enflasyon yaratmak ve b\u00fcy\u00fcme sa\u011flamak i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc arac\u0131 kullanmak zorunda kalmaktad\u0131rlar. Ancak buna ra\u011fmen halen istenilen kal\u0131c\u0131 iyile\u015fme sa\u011flanamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>4) NEGAT\u0130F FA\u0130Z YEN\u0130 KURTARICI OLACAK MI? <\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">T\u00fcm d\u00fcnya genelinde ve \u00f6zellikle geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde negatif faize ge\u00e7ilmeye ba\u015fland\u0131. Bu kez de negatif faiz adeta yeni kurtar\u0131c\u0131 haline geldi. Ancak negatif faizin enflasyon ve b\u00fcy\u00fcme yaratmada ne kadar ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011fu bilinmiyor. Ayr\u0131ca negatif veya eksi reel faizin de \u00f6nemli sak\u0131ncalar\u0131 bulunuyor. Negatif veya eksi reel faiz finansal kurumlar\u0131n karl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ve sermaye olu\u015fturma g\u00fc\u00e7lerini azalt\u0131yor ve zamanla ortadan kald\u0131r\u0131yor. Nitekim bu nedenle son birka\u00e7 haftad\u0131r bankalara ili\u015fkin endi\u015feler artt\u0131. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>5) UNUTULAN \u00dcRET\u0130M K\u00dcLT\u00dcR\u00dcNE GER\u0130 D\u00d6NEB\u0130LMEK<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">K\u00fcresel ekonomide ya\u015fanan deflasyon, gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 bozuklu\u011fu ve i\u015fsizlik gibi sorunlar\u0131n kal\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc yeniden \u00fcretim k\u00fclt\u00fcr\u00fcne d\u00f6nebilmek ve finansal kapitalizme olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltmaktan ge\u00e7iyor. Finansal kapitalizmin s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 ve do\u011furdu\u011fu sorunlar\u0131 tart\u0131\u015fmaktan d\u00fcnya \u00fcretimi ve \u00fcretimin olu\u015fturaca\u011f\u0131 iyile\u015ftirme katk\u0131s\u0131n\u0131 unutmu\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Paradan para kazanman\u0131n sebep oldu\u011fu kolayc\u0131l\u0131k \u00fcretim k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc y\u0131pratmaya devam ediyor. \u00dcretimin s\u00fcrekli daha ucuz imalat yapan yerlere itilmesi k\u00fcresel dengesizli\u011fi daha da art\u0131r\u0131yor. Bir zamanlar\u0131n ucuz \u00fcretim merkezi \u00c7in\u2019in d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc s\u0131k\u0131nt\u0131lar ortada. Bu nedenle t\u00fcm \u00fclkelerin \u00fcretim k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc yeniden benimsemesi, k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte dengeli bir \u00fcretim da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n yeniden tesis edilmesi ve finansal piyasalar\u0131n \u00fcretime kaynak aktarma i\u015flevine geri d\u00f6nemsi kal\u0131c\u0131 iyile\u015fmeyi sa\u011flayacak en \u00f6nem politika ad\u0131m\u0131 olacakt\u0131r.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>Son S\u00f6z:<\/strong> \u00dcretime ili\u015fkin reformlar\u0131 konu\u015fmadan ve uygulamadan bu kriz ortam\u0131 bitmez.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"kuresel-sorunlar-ve-uretim-kulturu","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"K\u00fcresel sorunlar ve \u00fcretim k\u00fclt\u00fcr\u00fc","meta_description":"Can G\u00fcrlesel","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":215,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":10,"name":"CAN","surname":"G\u00dcRLESEL","email":"durmaz.umran@superposta.com","slug":"dr-can-gurlesel","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/17336916008P5QTYWdQ2pLpLn.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:51:00.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":13169,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":13070,"locale":"tr","category_id":73,"title":"K\u00fcresel sorunlar ve \u00fcretim k\u00fclt\u00fcr\u00fc","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p><span class=\"large\">\u00dcretim k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 bir ortamda k\u00fcresel sorunlar \u00e7\u00f6z\u00fclebilir mi?<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">K\u00fcresel ekonomik krizin \u00fczerinden sekiz y\u0131l ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen d\u00fcnya ekonomisinde sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve dengeli bir b\u00fcy\u00fcme s\u00fcrecine girilemezken k\u00fcresel finansal piyasalarda dalgalanmalar halen s\u00fcr\u00fcyor. K\u00fcresel kriz sonras\u0131 sadece para politikalar\u0131 \u00f6nlemleri \u00fczerinde yo\u011funla\u015fma ile \u00fcretim k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn giderek zay\u0131flamas\u0131 iyile\u015fmenin gecikmesine sebep oluyor. Bu \u00e7er\u00e7evede finansal piyasalar ile reel kesim aras\u0131nda zay\u0131flayan ili\u015fkileri de\u011ferlendirelim. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>1) F\u0130NANSAL P\u0130YASALAR NORMALLE\u015eEMED\u0130 <\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">2008 y\u0131l\u0131nda ya\u015fanan k\u00fcresel ekonomik krizin ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 konut finansman sistemi ile di\u011fer finansal piyasalarda olu\u015fan a\u015f\u0131r\u0131 bor\u00e7luluk, kald\u0131ra\u00e7l\u0131 i\u015flemler, t\u00fcrev i\u015flemler ve mali kurumlar\u0131n y\u00fcklendikleri a\u015f\u0131r\u0131 riskler olmu\u015ftu. Finansal sistemler \u00fcretimi ve reel kesimi finanse etmekten gittik\u00e7e uzakla\u015fm\u0131\u015f ve para ve sermaye piyasas\u0131 i\u015flemleri ile t\u00fcketimin finansman\u0131nda yo\u011funla\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. K\u00fcresel krizin ard\u0131ndan ge\u00e7en sekiz y\u0131l i\u00e7inde yap\u0131lan s\u0131n\u0131rl\u0131 az say\u0131da d\u00fczenleme ve onlar\u0131n getirdi\u011fi s\u0131n\u0131rl\u0131 iyile\u015fme d\u0131\u015f\u0131nda k\u00fcrsel mali piyasalarda oynakl\u0131, belirsizlik, g\u00fcvensizlik ve zay\u0131fl\u0131k devam ediyor. Finansal piyasalar ve kurumlar k\u00fcresel krizi sonras\u0131 bu kez de Merkez Bankalar\u0131n\u0131n sa\u011flad\u0131klar\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 ve ucuz likiditeye ba\u011f\u0131ml\u0131 hale geldi. Finansal piyasalar bu likiditenin sona erecek olmas\u0131na a\u015f\u0131r\u0131 tepkiler vermekte ve adeta Merkez Bankalar\u0131n\u0131 sonsuza kadar bu gev\u015fek para politikas\u0131n\u0131 uygulamaya mahkum ediyor. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>2) F\u0130NANSAL P\u0130YASALAR TASARRUFLARDAN UZAKLA\u015eTI<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">K\u00fcresel kriz sonras\u0131 d\u00f6nemde finansal piyasalar\u0131n tasarruflara arac\u0131l\u0131k etme ve \u00fcretimi destekleme i\u015flevi \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azald\u0131. Finansal piyasalar ve kurumlar ortaya \u00e7\u0131kan belirsizlikler sebebiyle \u00e7o\u011fu zaman g\u00fcvenli limanlar olarak g\u00f6rd\u00fckleri geli\u015fmi\u015f \u00fclke tahvillerine yat\u0131r\u0131m yapmakta veya kaynaklar\u0131n\u0131 Merkez Bankalar\u0131nda tutmay\u0131 tercih ediyor. Finansal kurumlar\u0131n reel kesime y\u00f6nelik kredi ve di\u011fer kaynak aktarma mekanizmalar\u0131 zay\u0131flam\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. Finansal kurumlar ucuz ve bol likidite ile yine riskli alanlara yat\u0131r\u0131ma y\u00f6nelmekte, reel kesime kaynak aktarmakta isteksiz davran\u0131yor. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>3) MERKEZ BANKALARINA BA\u011eIMLILIK ARTIYOR <\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Merkez Bankalar\u0131 fiyat istikrar\u0131n\u0131 sa\u011flayarak sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ekonomik b\u00fcy\u00fcmeye ve tam istihdam seviyesine ula\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in uygun ko\u015fullar\u0131 yaratma g\u00f6revine sahiptirler. 2008 k\u00fcresel krizinden sonra ise Merkez Bankalar\u0131 adeta t\u00fcm sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6zecek kurumlar haline getirilmi\u015ftir. Ekonomideki t\u00fcm sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc Merkez Bankalar\u0131ndan aranmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle k\u00fcresel ekonomi Merkez Bankalar\u0131 ve para politikalar\u0131na a\u015f\u0131r\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131 hale gelmi\u015ftir. Merkez Bankalar\u0131na artan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ise para politikalar\u0131 \u00fczerinde bask\u0131 yaratmaktad\u0131r. Merkez Bankalar\u0131 enflasyon yaratmak ve b\u00fcy\u00fcme sa\u011flamak i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc arac\u0131 kullanmak zorunda kalmaktad\u0131rlar. Ancak buna ra\u011fmen halen istenilen kal\u0131c\u0131 iyile\u015fme sa\u011flanamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>4) NEGAT\u0130F FA\u0130Z YEN\u0130 KURTARICI OLACAK MI? <\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">T\u00fcm d\u00fcnya genelinde ve \u00f6zellikle geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde negatif faize ge\u00e7ilmeye ba\u015fland\u0131. Bu kez de negatif faiz adeta yeni kurtar\u0131c\u0131 haline geldi. Ancak negatif faizin enflasyon ve b\u00fcy\u00fcme yaratmada ne kadar ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011fu bilinmiyor. Ayr\u0131ca negatif veya eksi reel faizin de \u00f6nemli sak\u0131ncalar\u0131 bulunuyor. Negatif veya eksi reel faiz finansal kurumlar\u0131n karl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ve sermaye olu\u015fturma g\u00fc\u00e7lerini azalt\u0131yor ve zamanla ortadan kald\u0131r\u0131yor. Nitekim bu nedenle son birka\u00e7 haftad\u0131r bankalara ili\u015fkin endi\u015feler artt\u0131. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>5) UNUTULAN \u00dcRET\u0130M K\u00dcLT\u00dcR\u00dcNE GER\u0130 D\u00d6NEB\u0130LMEK<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">K\u00fcresel ekonomide ya\u015fanan deflasyon, gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 bozuklu\u011fu ve i\u015fsizlik gibi sorunlar\u0131n kal\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc yeniden \u00fcretim k\u00fclt\u00fcr\u00fcne d\u00f6nebilmek ve finansal kapitalizme olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltmaktan ge\u00e7iyor. Finansal kapitalizmin s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 ve do\u011furdu\u011fu sorunlar\u0131 tart\u0131\u015fmaktan d\u00fcnya \u00fcretimi ve \u00fcretimin olu\u015fturaca\u011f\u0131 iyile\u015ftirme katk\u0131s\u0131n\u0131 unutmu\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Paradan para kazanman\u0131n sebep oldu\u011fu kolayc\u0131l\u0131k \u00fcretim k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc y\u0131pratmaya devam ediyor. \u00dcretimin s\u00fcrekli daha ucuz imalat yapan yerlere itilmesi k\u00fcresel dengesizli\u011fi daha da art\u0131r\u0131yor. Bir zamanlar\u0131n ucuz \u00fcretim merkezi \u00c7in\u2019in d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc s\u0131k\u0131nt\u0131lar ortada. Bu nedenle t\u00fcm \u00fclkelerin \u00fcretim k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc yeniden benimsemesi, k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte dengeli bir \u00fcretim da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n yeniden tesis edilmesi ve finansal piyasalar\u0131n \u00fcretime kaynak aktarma i\u015flevine geri d\u00f6nemsi kal\u0131c\u0131 iyile\u015fmeyi sa\u011flayacak en \u00f6nem politika ad\u0131m\u0131 olacakt\u0131r.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>Son S\u00f6z:<\/strong> \u00dcretime ili\u015fkin reformlar\u0131 konu\u015fmadan ve uygulamadan bu kriz ortam\u0131 bitmez.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"kuresel-sorunlar-ve-uretim-kulturu","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"K\u00fcresel sorunlar ve \u00fcretim k\u00fclt\u00fcr\u00fc","meta_description":"Can G\u00fcrlesel","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":215,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}