{"status":true,"post":{"id":34464,"user_id":9,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 21:38:43","created_at":"2022-08-18T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T18:38:43.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":34464,"is_featured":0,"title":"Krediye eri\u015fim s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

PROF. DR. NURULLAH G\u00dcR<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span><\/p>

Son haftalarda krediye eri\u015fimde s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fand\u0131\u011f\u0131na dair reel sekt\u00f6rden serzeni\u015fler y\u00fckseliyor. T\u00fcrkiye ekonomisinde \u00e7ok s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir sorun bu. Reel faiz eksi seviyelerde olsa da \u015firketlerin finansman sorunu devam ediyor. Asl\u0131na bakarsan\u0131z bu, o kadar da s\u00fcrpriz bir geli\u015fme de\u011fil. Peki, neden? Anlatmaya \u00e7al\u0131\u015fay\u0131m.<\/span><\/p>

Bilindi\u011fi \u00fczere, T\u00fcrkiye bir s\u00fcredir para politikas\u0131 kararlar\u0131nda di\u011fer \u00fclkelerin tam tersi istikamette ilerliyor.<\/span><\/p>

Ekonomi kurmaylar\u0131, enflasyon ve cari a\u00e7\u0131k problemlerini k\u00f6k\u00fcnden \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in yerli \u00fcretimin artmas\u0131 gerekti\u011fini savunuyorlar. Merkez Bankas\u0131 bu yolda \u00fcretimi desteklemek i\u00e7in politika faizini d\u00fc\u015f\u00fck tutuyor. Zorlu bir m\u00fccadele. T\u00fcrkiye\u2019nin bu heteredoks politika tercihini k\u00fcresel ekonominin olduk\u00e7a \u00e7alkant\u0131l\u0131 oldu\u011fu bir d\u00f6nemde uygulamaya sokmas\u0131, i\u015fi daha da zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131n tedarik zincirleri \u00fczerindeki y\u0131k\u0131c\u0131 etkileri zaten enflasyonu f\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131. Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131n\u0131n tetiklemesiyle artan enerji fiyatlar\u0131 enflasyona tuz biber ekti. Bu d\u00f6nemde Fed\u2019in tarihi y\u00fcksek seviyelerdeki \u015fi\u015fkin bilan\u00e7osunu k\u00fc\u00e7\u00fcltmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunun geli\u015fen \u00fclke para birimleri \u00fczerinde bask\u0131 olu\u015fturdu\u011funu da unutmayal\u0131m.<\/span><\/p>

Enflasyon artarken politika faizinin sabit kalmas\u0131 sonras\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de reel faiz daha \u00f6nce g\u00f6r\u00fclmemi\u015f negatif seviyelere geriledi. Bunu f\u0131rsat bilen baz\u0131 \u015firketler ilk etapta krediye y\u00fcklendiler. Zaten ekonomi y\u00f6netimi de t\u00fcketici kredilerine nazaran ticari kredilerin geni\u015flemesini istiyordu. Ama\u00e7 \u00fcretimi desteklemekti. Ancak, enflasyon olduk\u00e7a tehlikeli seviyelere \u00e7\u0131k\u0131nca ve TL\u2019nin \u00fczerindeki bask\u0131 art\u0131nca i\u015fler biraz de\u011fi\u015fti. Ayr\u0131ca, d\u00fc\u015f\u00fck faizle al\u0131nan kredilerin faaliyet d\u0131\u015f\u0131 yat\u0131r\u0131mlara y\u00f6neldi\u011fine dair \u015fikayetler de artt\u0131. Ekonomi b\u00fcrokrasisi \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in makro ihtiyati tedbirlere ba\u015fvurdu. Bu ad\u0131mlar \u00f6rt\u00fck bi\u00e7imde faiz oranlar\u0131n\u0131 artt\u0131rarak kredi geni\u015flemesini frenledi.<\/span><\/p>

AZI DA ZARAR \u00c7O\u011eU DA<\/strong><\/span><\/p>

T\u00fcm bu ya\u015fanalar bize \u015funu g\u00f6steriyor: Faizin az\u0131 da zarar \u00e7o\u011fu da. Y\u00fcksek faizin reel sekt\u00f6r \u00fczerindeki olumsuz etkilerini anlatmaya zaten gerek yok. Reel faiz a\u015f\u0131r\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funda da i\u015fler \u00f6zellikle gen\u00e7 giri\u015fimciler ve KOB\u0130\u2019ler i\u00e7in iyiye gitmiyor.<\/span><\/p>

\u00c7\u00fcnk\u00fc, reel faizin bu denli d\u00fc\u015f\u00fck, belirsizliklerin ise y\u00fcksek oldu\u011fu bir denklemde bankalar risk almaktan iyice \u00e7ekiniyorlar. Garanti m\u00fc\u015fterilere y\u00f6neliyorlar. Teminat bankac\u0131l\u0131\u011f\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 iyice bask\u0131n hale geliyor. Teminat\u0131n ne kadar fazlaysa, krediye eri\u015fimin o kadar kolay oluyor. B\u00fcy\u00fck \u015firketler bu i\u015ften karl\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorlar. Bankalar, kredi hedeflerini tutturmak i\u00e7in yat\u0131r\u0131m yapmaya niyeti olmayan b\u00fcy\u00fck \u015firketleri adeta krediye almaya zorluyor. Bu s\u00fcrecin sonunda krediler haliyle faaliyet d\u0131\u015f\u0131 alanlara kayabiliyor. Yat\u0131r\u0131m, yenilik, ihracat ve istihdam i\u015ftah\u0131na sahip gen\u00e7 giri\u015fimciler ve KOB\u0130\u2019ler ise krediye eri\u015fmekte zorluk \u00e7ekiyorlar.<\/span><\/p>

Faizde optimal oran\u0131 yakalamak \u00e7ok zor bir i\u015f. Teorik a\u00e7\u0131dan oldu\u011fu varsay\u0131lan b\u00f6yle bir oran\u0131n ger\u00e7ekte var olup olmad\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir muamma. Durum b\u00f6yle olunca kapitalist sitem i\u00e7erisinde faizler ya \u00e7ok y\u00fcksek ya da \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck kal\u0131yor. Asl\u0131nda bu cendereden \u00e7\u0131kman\u0131n yolu belli: Paray\u0131 devaml\u0131 ticari hayat\u0131n i\u00e7erisindeki yat\u0131r\u0131mlarda de\u011ferlendirmek ve risk payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 baz alan ortakl\u0131\u011fa dayal\u0131 finansman y\u00f6ntemlerini \u00f6ne \u00e7\u0131karmak. Fakat ne yaz\u0131k ki bunlar\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc beceremiyoruz. Bu y\u00fczden de bir k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fc misali ha babam faizi konu\u015fup duruyoruz.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"krediye-erisim-sikintilari","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Krediye eri\u015fim s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131","meta_description":"PROF. DR. NURULLAH G\u00dcR","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1100,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":9,"name":"NURULLAH","surname":"G\u00dcR","email":"nurullah.gur@marmara.edu.tr","slug":"prof-dr-nurullah-gur","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600zm0eg4EVw1c01iN.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:51:22.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":34563,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":34464,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Krediye eri\u015fim s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

PROF. DR. NURULLAH G\u00dcR<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span><\/p>

Son haftalarda krediye eri\u015fimde s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fand\u0131\u011f\u0131na dair reel sekt\u00f6rden serzeni\u015fler y\u00fckseliyor. T\u00fcrkiye ekonomisinde \u00e7ok s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir sorun bu. Reel faiz eksi seviyelerde olsa da \u015firketlerin finansman sorunu devam ediyor. Asl\u0131na bakarsan\u0131z bu, o kadar da s\u00fcrpriz bir geli\u015fme de\u011fil. Peki, neden? Anlatmaya \u00e7al\u0131\u015fay\u0131m.<\/span><\/p>

Bilindi\u011fi \u00fczere, T\u00fcrkiye bir s\u00fcredir para politikas\u0131 kararlar\u0131nda di\u011fer \u00fclkelerin tam tersi istikamette ilerliyor.<\/span><\/p>

Ekonomi kurmaylar\u0131, enflasyon ve cari a\u00e7\u0131k problemlerini k\u00f6k\u00fcnden \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in yerli \u00fcretimin artmas\u0131 gerekti\u011fini savunuyorlar. Merkez Bankas\u0131 bu yolda \u00fcretimi desteklemek i\u00e7in politika faizini d\u00fc\u015f\u00fck tutuyor. Zorlu bir m\u00fccadele. T\u00fcrkiye\u2019nin bu heteredoks politika tercihini k\u00fcresel ekonominin olduk\u00e7a \u00e7alkant\u0131l\u0131 oldu\u011fu bir d\u00f6nemde uygulamaya sokmas\u0131, i\u015fi daha da zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131n tedarik zincirleri \u00fczerindeki y\u0131k\u0131c\u0131 etkileri zaten enflasyonu f\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131. Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131n\u0131n tetiklemesiyle artan enerji fiyatlar\u0131 enflasyona tuz biber ekti. Bu d\u00f6nemde Fed\u2019in tarihi y\u00fcksek seviyelerdeki \u015fi\u015fkin bilan\u00e7osunu k\u00fc\u00e7\u00fcltmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunun geli\u015fen \u00fclke para birimleri \u00fczerinde bask\u0131 olu\u015fturdu\u011funu da unutmayal\u0131m.<\/span><\/p>

Enflasyon artarken politika faizinin sabit kalmas\u0131 sonras\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de reel faiz daha \u00f6nce g\u00f6r\u00fclmemi\u015f negatif seviyelere geriledi. Bunu f\u0131rsat bilen baz\u0131 \u015firketler ilk etapta krediye y\u00fcklendiler. Zaten ekonomi y\u00f6netimi de t\u00fcketici kredilerine nazaran ticari kredilerin geni\u015flemesini istiyordu. Ama\u00e7 \u00fcretimi desteklemekti. Ancak, enflasyon olduk\u00e7a tehlikeli seviyelere \u00e7\u0131k\u0131nca ve TL\u2019nin \u00fczerindeki bask\u0131 art\u0131nca i\u015fler biraz de\u011fi\u015fti. Ayr\u0131ca, d\u00fc\u015f\u00fck faizle al\u0131nan kredilerin faaliyet d\u0131\u015f\u0131 yat\u0131r\u0131mlara y\u00f6neldi\u011fine dair \u015fikayetler de artt\u0131. Ekonomi b\u00fcrokrasisi \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in makro ihtiyati tedbirlere ba\u015fvurdu. Bu ad\u0131mlar \u00f6rt\u00fck bi\u00e7imde faiz oranlar\u0131n\u0131 artt\u0131rarak kredi geni\u015flemesini frenledi.<\/span><\/p>

AZI DA ZARAR \u00c7O\u011eU DA<\/strong><\/span><\/p>

T\u00fcm bu ya\u015fanalar bize \u015funu g\u00f6steriyor: Faizin az\u0131 da zarar \u00e7o\u011fu da. Y\u00fcksek faizin reel sekt\u00f6r \u00fczerindeki olumsuz etkilerini anlatmaya zaten gerek yok. Reel faiz a\u015f\u0131r\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funda da i\u015fler \u00f6zellikle gen\u00e7 giri\u015fimciler ve KOB\u0130\u2019ler i\u00e7in iyiye gitmiyor.<\/span><\/p>

\u00c7\u00fcnk\u00fc, reel faizin bu denli d\u00fc\u015f\u00fck, belirsizliklerin ise y\u00fcksek oldu\u011fu bir denklemde bankalar risk almaktan iyice \u00e7ekiniyorlar. Garanti m\u00fc\u015fterilere y\u00f6neliyorlar. Teminat bankac\u0131l\u0131\u011f\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 iyice bask\u0131n hale geliyor. Teminat\u0131n ne kadar fazlaysa, krediye eri\u015fimin o kadar kolay oluyor. B\u00fcy\u00fck \u015firketler bu i\u015ften karl\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorlar. Bankalar, kredi hedeflerini tutturmak i\u00e7in yat\u0131r\u0131m yapmaya niyeti olmayan b\u00fcy\u00fck \u015firketleri adeta krediye almaya zorluyor. Bu s\u00fcrecin sonunda krediler haliyle faaliyet d\u0131\u015f\u0131 alanlara kayabiliyor. Yat\u0131r\u0131m, yenilik, ihracat ve istihdam i\u015ftah\u0131na sahip gen\u00e7 giri\u015fimciler ve KOB\u0130\u2019ler ise krediye eri\u015fmekte zorluk \u00e7ekiyorlar.<\/span><\/p>

Faizde optimal oran\u0131 yakalamak \u00e7ok zor bir i\u015f. Teorik a\u00e7\u0131dan oldu\u011fu varsay\u0131lan b\u00f6yle bir oran\u0131n ger\u00e7ekte var olup olmad\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir muamma. Durum b\u00f6yle olunca kapitalist sitem i\u00e7erisinde faizler ya \u00e7ok y\u00fcksek ya da \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck kal\u0131yor. Asl\u0131nda bu cendereden \u00e7\u0131kman\u0131n yolu belli: Paray\u0131 devaml\u0131 ticari hayat\u0131n i\u00e7erisindeki yat\u0131r\u0131mlarda de\u011ferlendirmek ve risk payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 baz alan ortakl\u0131\u011fa dayal\u0131 finansman y\u00f6ntemlerini \u00f6ne \u00e7\u0131karmak. Fakat ne yaz\u0131k ki bunlar\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc beceremiyoruz. Bu y\u00fczden de bir k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fc misali ha babam faizi konu\u015fup duruyoruz.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"krediye-erisim-sikintilari","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Krediye eri\u015fim s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131","meta_description":"PROF. DR. NURULLAH G\u00dcR","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1100,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}