{"status":true,"post":{"id":25819,"user_id":9,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 15:08:44","created_at":"2021-04-01T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T12:08:44.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":25819,"is_featured":0,"title":"Karbon vergisi: Tehdit mi f\u0131rsat m\u0131?","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

DO\u00c7. DR. NURULLAH G\u00dcR<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span><\/p>

Hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 ve kurakl\u0131k art\u0131yor. Ya\u011f\u0131\u015flar dengesizle\u015fiyor. Ormanl\u0131k alanlar azal\u0131yor. B\u00fct\u00fcn bunlar art\u0131k sadece bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ortaya koydu\u011fu tespitlerden ibaret de\u011fil. Bu ya\u015fananlar, insanlar\u0131n \u00e7\u0131plak g\u00f6zle teyit edebilecekleri deneyimlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. \u00c7evre felaketlerinin ba\u015f sorumlusu bizleriz. \u0130nsano\u011flunun kapitalizmle birlikte son 400 y\u0131ld\u0131r de\u011fi\u015fen t\u00fcketim ve \u00fcretim al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131, d\u00fcnyay\u0131 bu noktaya getirdi. Tabii ki herkesin ve her milletin e\u015fit sorumlulu\u011fa sahip oldu\u011fu iddia edilemez. \u00d6zellikle geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin Sanayi Devrimi\u2019nden bu yana yakalad\u0131klar\u0131 ekonomik ilerlemeyi \u00e7evreyi kirleterek ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri unutulmamal\u0131. <\/span>
<\/span>
\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin olumsuz etkileri kendini hissettirmeye ba\u015flay\u0131nca, ya\u015fanan tahribat\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7meye y\u00f6nelik olarak bir bilin\u00e7 ge\u00e7 de olsa olu\u015ftu. Ye\u015fil Mutabakat, son d\u00f6nemin en pop\u00fcler \u00e7evre konusu. AB, s\u0131f\u0131r karbon sal\u0131n\u0131m\u0131 hedefine y\u00f6nelik yol haritas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Biden y\u00f6netimiyle birlikte ABD de benzer bir yola girmek \u00fczere. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler, \u00f6nce mevcut karbon sal\u0131n\u0131mlar\u0131n\u0131 2030\u2019a kadar yar\u0131 yar\u0131ya azaltmay\u0131, 2050\u2019ye gelindi\u011finde ise s\u0131f\u0131r karbon ekonomisine ula\u015fmay\u0131 hedefliyor. Bu hedef do\u011frultusunda ilerlerken sadece kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde karbon sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 azaltman\u0131n k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini yava\u015flatmaya yetmeyece\u011fini de biliyorlar. Di\u011fer \u00fclkelerin de benzer ad\u0131mlar atmalar\u0131n\u0131 istiyorlar. Hatta \u00c7in gibi geli\u015fmekte olan \u00fclkeleri bunu yapmaya mecbur b\u0131rakmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bu s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 genel olarak s\u0131n\u0131r \u00f6tesi karbon vergisiyle yapmay\u0131 planl\u0131yorlar. AB ve ABD, d\u0131\u015far\u0131dan ithal ettikleri \u00fcr\u00fcnlerin karbon sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 takip ederek \u00fcretimdeki karbon sal\u0131n\u0131m\u0131yla orant\u0131l\u0131 olarak bu \u00fcr\u00fcnleri vergilendirmeye haz\u0131rlan\u0131yor. <\/span>
<\/span>
REKABET AVANTAJI \u0130\u00c7\u0130N YAPTIRIM ARACI <\/strong><\/span>
<\/span>
Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin burada ikiy\u00fczl\u00fc bir politika izledikleri bir ger\u00e7ek. Zira kendi ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in y\u00fczlerce y\u0131l do\u011fan\u0131n can\u0131na okuduktan sonra geli\u015fmekte olan \u00fclkelere parmak sallamalar\u0131 \u00e7ok da masum de\u011fil. Geli\u015fmekte olan \u00fclkeler de bu noktaya itiraz ediyor: Biz de sizin gibi ekonomik olarak geli\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken karbon vergisi gibi ilave maliyetleri nas\u0131l g\u00f6\u011f\u00fcsleyece\u011fiz? Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler, geli\u015fmekte olan \u00fclkeleri ye\u015fil teknolojilere ge\u00e7meye te\u015fvik etmek i\u00e7in baz\u0131 \u00f6zel finansman mekanizmalar\u0131n\u0131 devreye sokmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ama bu uygun maliyetli finansman olanaklar\u0131 ne geli\u015fmekte olan \u00fclkelerdeki ekonomiyi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye yetecek miktarlarda ne de Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin ge\u00e7mi\u015fte d\u00fcnyay\u0131 u\u011fratt\u0131klar\u0131 \u00e7evre zararlar\u0131n\u0131 telafi edecek seviyelerde. Bir de Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin karbon vergisini d\u0131\u015f ticarette kendilerine rekabet avantaj\u0131 kazand\u0131rabilecek bir yapt\u0131r\u0131m arac\u0131 olarak kullanabileceklerine y\u00f6nelik endi\u015feler var. Ticaret sava\u015flar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnecek olursak bu endi\u015felerin yersiz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. <\/span>
<\/span>
REFORM PAKET\u0130NDE YE\u015e\u0130L D\u00d6N\u00dc\u015e\u00dcM<\/strong><\/span>
<\/span>
Amac\u0131 ve y\u00f6ntemi ne olursa olsun karbon vergisi er ya da ge\u00e7 hayat\u0131m\u0131za girecek. T\u00fcrkiye olarak buna haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmal\u0131y\u0131z. Meselelere daima insani ve etik a\u00e7\u0131lardan bakmaya \u00e7al\u0131\u015fan bir \u00fclke olarak daha \u00e7evre dostu bir ekonomiye nas\u0131l ge\u00e7ebiliriz meselesini sorgulamam\u0131z laz\u0131m. Bunu yaparken bir taraftan sanayile\u015fmede kat etmemiz gereken mesafe oldu\u011funu, bir taraftan da ye\u015fil teknolojilere ge\u00e7i\u015fin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu unutmamal\u0131y\u0131z. Ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn parasal maliyetleri olacak. Bu maliyetleri reel sekt\u00f6r i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekecek finansman modelleri geli\u015ftirmeliyiz. Ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131 artt\u0131racak \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirmekten ka\u00e7\u0131nmal\u0131y\u0131z. Ye\u015fil teknolojilerin \u00fclkemiz s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde \u00fcretimine daha fazla destek olmal\u0131y\u0131z. Finansman ve te\u015fvik ihtiyac\u0131 bu konuda kamunun deste\u011finin ne derece kritik oldu\u011funu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. Yeni reform paketinde T\u00fcrkiye ekonomisinin ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcne dair umut vaat eden politikalar mevcut. Bunlar\u0131 ba\u015far\u0131yla hayata ge\u00e7irebilirsek, T\u00fcrkiye olarak di\u011fer geli\u015fmekte olan \u00fclkelere k\u0131yasla ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc az maliyetli ve daha h\u0131zl\u0131 bi\u00e7imde ger\u00e7ekle\u015ftirebiliriz. Bu durumda Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin uygulamay\u0131 planlad\u0131\u011f\u0131 karbon vergisi, T\u00fcrkiye i\u00e7in bir tehdit olmaktan \u00e7\u0131kar ve akran \u00fclkelerin d\u0131\u015f ticarette \u00f6n\u00fcne ge\u00e7memiz i\u00e7in f\u0131rsata d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"karbon-vergisi-tehdit-mi-firsat-mi","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Karbon vergisi: Tehdit mi f\u0131rsat m\u0131?","meta_description":"DO\u00c7. DR. NURULLAH G\u00dcR","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1098,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":9,"name":"NURULLAH","surname":"G\u00dcR","email":"nurullah.gur@marmara.edu.tr","slug":"prof-dr-nurullah-gur","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600zm0eg4EVw1c01iN.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:51:22.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":25918,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":25819,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Karbon vergisi: Tehdit mi f\u0131rsat m\u0131?","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

DO\u00c7. DR. NURULLAH G\u00dcR<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span><\/p>

Hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 ve kurakl\u0131k art\u0131yor. Ya\u011f\u0131\u015flar dengesizle\u015fiyor. Ormanl\u0131k alanlar azal\u0131yor. B\u00fct\u00fcn bunlar art\u0131k sadece bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ortaya koydu\u011fu tespitlerden ibaret de\u011fil. Bu ya\u015fananlar, insanlar\u0131n \u00e7\u0131plak g\u00f6zle teyit edebilecekleri deneyimlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. \u00c7evre felaketlerinin ba\u015f sorumlusu bizleriz. \u0130nsano\u011flunun kapitalizmle birlikte son 400 y\u0131ld\u0131r de\u011fi\u015fen t\u00fcketim ve \u00fcretim al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131, d\u00fcnyay\u0131 bu noktaya getirdi. Tabii ki herkesin ve her milletin e\u015fit sorumlulu\u011fa sahip oldu\u011fu iddia edilemez. \u00d6zellikle geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin Sanayi Devrimi\u2019nden bu yana yakalad\u0131klar\u0131 ekonomik ilerlemeyi \u00e7evreyi kirleterek ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri unutulmamal\u0131. <\/span>
<\/span>
\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin olumsuz etkileri kendini hissettirmeye ba\u015flay\u0131nca, ya\u015fanan tahribat\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7meye y\u00f6nelik olarak bir bilin\u00e7 ge\u00e7 de olsa olu\u015ftu. Ye\u015fil Mutabakat, son d\u00f6nemin en pop\u00fcler \u00e7evre konusu. AB, s\u0131f\u0131r karbon sal\u0131n\u0131m\u0131 hedefine y\u00f6nelik yol haritas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Biden y\u00f6netimiyle birlikte ABD de benzer bir yola girmek \u00fczere. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler, \u00f6nce mevcut karbon sal\u0131n\u0131mlar\u0131n\u0131 2030\u2019a kadar yar\u0131 yar\u0131ya azaltmay\u0131, 2050\u2019ye gelindi\u011finde ise s\u0131f\u0131r karbon ekonomisine ula\u015fmay\u0131 hedefliyor. Bu hedef do\u011frultusunda ilerlerken sadece kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde karbon sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 azaltman\u0131n k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini yava\u015flatmaya yetmeyece\u011fini de biliyorlar. Di\u011fer \u00fclkelerin de benzer ad\u0131mlar atmalar\u0131n\u0131 istiyorlar. Hatta \u00c7in gibi geli\u015fmekte olan \u00fclkeleri bunu yapmaya mecbur b\u0131rakmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bu s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 genel olarak s\u0131n\u0131r \u00f6tesi karbon vergisiyle yapmay\u0131 planl\u0131yorlar. AB ve ABD, d\u0131\u015far\u0131dan ithal ettikleri \u00fcr\u00fcnlerin karbon sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 takip ederek \u00fcretimdeki karbon sal\u0131n\u0131m\u0131yla orant\u0131l\u0131 olarak bu \u00fcr\u00fcnleri vergilendirmeye haz\u0131rlan\u0131yor. <\/span>
<\/span>
REKABET AVANTAJI \u0130\u00c7\u0130N YAPTIRIM ARACI <\/strong><\/span>
<\/span>
Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin burada ikiy\u00fczl\u00fc bir politika izledikleri bir ger\u00e7ek. Zira kendi ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in y\u00fczlerce y\u0131l do\u011fan\u0131n can\u0131na okuduktan sonra geli\u015fmekte olan \u00fclkelere parmak sallamalar\u0131 \u00e7ok da masum de\u011fil. Geli\u015fmekte olan \u00fclkeler de bu noktaya itiraz ediyor: Biz de sizin gibi ekonomik olarak geli\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken karbon vergisi gibi ilave maliyetleri nas\u0131l g\u00f6\u011f\u00fcsleyece\u011fiz? Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler, geli\u015fmekte olan \u00fclkeleri ye\u015fil teknolojilere ge\u00e7meye te\u015fvik etmek i\u00e7in baz\u0131 \u00f6zel finansman mekanizmalar\u0131n\u0131 devreye sokmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ama bu uygun maliyetli finansman olanaklar\u0131 ne geli\u015fmekte olan \u00fclkelerdeki ekonomiyi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye yetecek miktarlarda ne de Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin ge\u00e7mi\u015fte d\u00fcnyay\u0131 u\u011fratt\u0131klar\u0131 \u00e7evre zararlar\u0131n\u0131 telafi edecek seviyelerde. Bir de Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin karbon vergisini d\u0131\u015f ticarette kendilerine rekabet avantaj\u0131 kazand\u0131rabilecek bir yapt\u0131r\u0131m arac\u0131 olarak kullanabileceklerine y\u00f6nelik endi\u015feler var. Ticaret sava\u015flar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnecek olursak bu endi\u015felerin yersiz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. <\/span>
<\/span>
REFORM PAKET\u0130NDE YE\u015e\u0130L D\u00d6N\u00dc\u015e\u00dcM<\/strong><\/span>
<\/span>
Amac\u0131 ve y\u00f6ntemi ne olursa olsun karbon vergisi er ya da ge\u00e7 hayat\u0131m\u0131za girecek. T\u00fcrkiye olarak buna haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmal\u0131y\u0131z. Meselelere daima insani ve etik a\u00e7\u0131lardan bakmaya \u00e7al\u0131\u015fan bir \u00fclke olarak daha \u00e7evre dostu bir ekonomiye nas\u0131l ge\u00e7ebiliriz meselesini sorgulamam\u0131z laz\u0131m. Bunu yaparken bir taraftan sanayile\u015fmede kat etmemiz gereken mesafe oldu\u011funu, bir taraftan da ye\u015fil teknolojilere ge\u00e7i\u015fin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu unutmamal\u0131y\u0131z. Ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn parasal maliyetleri olacak. Bu maliyetleri reel sekt\u00f6r i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekecek finansman modelleri geli\u015ftirmeliyiz. Ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131 artt\u0131racak \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirmekten ka\u00e7\u0131nmal\u0131y\u0131z. Ye\u015fil teknolojilerin \u00fclkemiz s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde \u00fcretimine daha fazla destek olmal\u0131y\u0131z. Finansman ve te\u015fvik ihtiyac\u0131 bu konuda kamunun deste\u011finin ne derece kritik oldu\u011funu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. Yeni reform paketinde T\u00fcrkiye ekonomisinin ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcne dair umut vaat eden politikalar mevcut. Bunlar\u0131 ba\u015far\u0131yla hayata ge\u00e7irebilirsek, T\u00fcrkiye olarak di\u011fer geli\u015fmekte olan \u00fclkelere k\u0131yasla ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc az maliyetli ve daha h\u0131zl\u0131 bi\u00e7imde ger\u00e7ekle\u015ftirebiliriz. Bu durumda Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin uygulamay\u0131 planlad\u0131\u011f\u0131 karbon vergisi, T\u00fcrkiye i\u00e7in bir tehdit olmaktan \u00e7\u0131kar ve akran \u00fclkelerin d\u0131\u015f ticarette \u00f6n\u00fcne ge\u00e7memiz i\u00e7in f\u0131rsata d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"karbon-vergisi-tehdit-mi-firsat-mi","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Karbon vergisi: Tehdit mi f\u0131rsat m\u0131?","meta_description":"DO\u00c7. DR. NURULLAH G\u00dcR","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1098,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}