{"status":true,"post":{"id":21195,"user_id":2,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 14:04:51","created_at":"2019-12-05T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T11:04:51.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":21195,"is_featured":0,"title":"\u0130klim krizi ve \u00c7in","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><span class=\"large\"><strong>Fatih Oktay<\/strong><\/span><br><\/p>  <p><span class=\"large\">Bu yaz\u0131 yaz\u0131l\u0131rken Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi \u00c7er\u00e7eve S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ne taraf olan 200\u2019e yak\u0131n \u00fclkenin temsilcileri d\u00fcnyan\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu b\u00fcy\u00fck iklim krizi konusunda yap\u0131lacaklar\u0131 tart\u0131\u015fmak \u00fczere Madrid\u2019de toplant\u0131dalar. \u00c7in, bu toplant\u0131da g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu sorunun hem derinle\u015fmesine en \u00e7ok katk\u0131 yapan hem de \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in ba\u015f\u0131 \u00e7eken \u00fclkelerden birisi olarak yer al\u0131yor.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Birle\u015fmi\u015f Milletler b\u00fcnyesinde olu\u015fturulmu\u015f H\u00fck\u00fcmetleraras\u0131 \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Paneli\u2019nin konu ile ilgili bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bir araya getiren raporlar\u0131na g\u00f6re d\u00fcnyan\u0131n ortalama \u0131s\u0131s\u0131, 1800\u2019lerin ortalar\u0131ndan bu yana giderek artan bir h\u0131zla \u0131s\u0131n\u0131yor. Bu da d\u00fcnya ikliminde giderek artt\u0131\u011f\u0131na \u015fahit oldu\u011fumuz a\u015f\u0131r\u0131 iklim olaylar\u0131na yol a\u00e7\u0131yor. \u0130klimdeki bu de\u011fi\u015fim, buzullar\u0131n erimesi, deniz suyu seviyelerinin y\u00fckselmesi gibi sonu\u00e7lara yol a\u00e7arak insanl\u0131\u011f\u0131 g\u0131da \u00fcretiminde azalmadan, bitki ve hayvan t\u00fcrlerinde h\u0131zl\u0131 yok olu\u015fa, k\u0131y\u0131 b\u00f6lgelerinin su alt\u0131nda kalmas\u0131na, \u00e7ok ciddi sonu\u00e7larla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakacak. Yine bu raporlara g\u00f6re bu olumsuz durumu ortaya \u00e7\u0131karan, insan kaynakl\u0131 faaliyetlerin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 karbondioksit ve benzeri sera gazlar\u0131.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u00c7in, hemen her konuda oldu\u011fu gibi \u00e7ok gerilerden gelip karbondioksit sal\u0131m\u0131nda da di\u011fer \u00fclkeleri teker teker ge\u00e7ip d\u00fcnyada birinci s\u0131raya oturmu\u015f bulunuyor. 2018\u2019de \u00c7in ekonomisi d\u00fcnyaya 10 milyar ton karbondioksit salarken, yak\u0131n zamana kadar bu konuda bir numara olan ABD ekonomisi bunun yar\u0131s\u0131 kadar sal\u0131n\u0131ma kaynakl\u0131k ediyor; AB ise 3.5 milyar ton ile 3. geliyordu.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u015eunu da belirtmek gerekir ki, toplamda birinci s\u0131rada olsa da ki\u015fi ba\u015f\u0131na sal\u0131n\u0131mda ABD 16 ton ile yine birinci konumda. \u00c7in ve AB ise 7 ton ile ikincili\u011fi payla\u015f\u0131yor. Karbondioksit bir kere atmosfere sal\u0131nd\u0131 m\u0131 y\u00fczy\u0131llarca orada kal\u0131yor; dolay\u0131s\u0131yla atmosferde bu g\u00fcn soruna yol a\u00e7an karbondioksit son 150 y\u0131l\u0131n birikimi. Birikimin yar\u0131s\u0131, Avrupa ve ABD\u2019nin ge\u00e7mi\u015f sal\u0131mlar\u0131ndan kaynaklan\u0131yor.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bu nedenle son zamanlara kadar \u00c7in, krizin sorumlulu\u011funun bug\u00fcn\u00fcn geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerinde oldu\u011fu gerek\u00e7esi ile \u00e7\u00f6z\u00fcm konusunda y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck almama yakla\u015f\u0131m\u0131ndayd\u0131. Yakla\u015f\u0131m 2014\u2019te de\u011fi\u015fti. O y\u0131l Pekin\u2019de ABD ve \u00c7in\u2019in devlet ba\u015fkanlar\u0131 Barack Obama ve Xi Jinping, d\u00fcnyan\u0131n en \u00e7ok karbon sal\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren iki \u00fclkesinin ba\u015fkanlar\u0131 olarak iklim de\u011fi\u015fimi sorunu konusunda yapacaklar\u0131 ile ilgili taahh\u00fctleri bir ortak bildiri ile a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu, Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi \u00c7er\u00e7eve S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ne taraf \u00fclkelerin 2015 sonunda Paris\u2019te ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri 21. y\u0131ll\u0131k toplant\u0131da sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik b\u00fcy\u00fck bir ad\u0131m olan Paris Anla\u015fmas\u0131\u2019na giden \u00e7ok \u00f6nemli bir ad\u0131md\u0131. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Y\u0131llard\u0131r bu konuda y\u00fcklenimlerde bulunmay\u0131 reddeden \u00c7in, iklim sorununu \u00e7\u00f6zme konusunda ba\u015f\u0131 \u00e7eken \u00fclkelerden biri olma konumuna gelivermi\u015fti. Obama sonras\u0131nda g\u00f6reve gelen Trump\u2019\u0131n ilk i\u015flerinden biri olarak ABD\u2019nin Paris Anla\u015fmas\u0131\u2019ndan \u00e7ekilece\u011fini a\u00e7\u0131klamas\u0131yla da \u00c7in \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn en \u00f6nemli akt\u00f6r\u00fc haline geldi.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u00dclke y\u00f6netiminin iklim politikas\u0131ndaki bu b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimde ku\u015fkusuz \u00e7evre kirlili\u011finin b\u00fcy\u00fck boyutlara ula\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n ve toplumun buna artan tepkisinin \u00f6nemli bir rol\u00fc bulunuyor. Ancak bunda, \u00fclke y\u00f6netiminin \u00e7evre korumay\u0131 art\u0131k ekonomik geli\u015fmeyi engelleyici de\u011fil, tersine destekleyici olarak g\u00f6rmeye ba\u015flamas\u0131 daha da \u00f6nemli bir rol oynuyor. \u00dclke y\u00f6netiminin 2010\u2019da a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131, desteklenecek \u00f6ncelikli 7 sekt\u00f6rden enerji verimlili\u011fi-\u00e7evre koruma teknolojileri ile yeni enerji ta\u015f\u0131t ara\u00e7lar\u0131 olmak \u00fczere 2\u2019si, ye\u015fil sanayi kapsam\u0131na giriyordu. Bu politikalar\u0131n da katk\u0131s\u0131yla \u00c7in 2010\u2019lu y\u0131llarda g\u00fcne\u015f ve r\u00fczg\u00e2r kaynakl\u0131 enerji \u00fcretim \u00fcr\u00fcnlerinin d\u00fcnyadaki hem en b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mc\u0131s\u0131, \u00fcreticisi, kullan\u0131c\u0131s\u0131; d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck elektrikli ara\u00e7 \u00fcreticisi konumuna geldi.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u00c7evre konular\u0131nda liderlik ve ye\u015fil sanayi konular\u0131nda \u00fclkeler aras\u0131nda bir rekabet ba\u015flamas\u0131 d\u00fcnyan\u0131n bu krizi \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck \u015fans\u0131 olabilir.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"iklim-krizi-ve-cin","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"\u0130klim krizi ve \u00c7in","meta_description":"Fatih Oktay","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1050,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":2,"name":"FAT\u0130H","surname":"OKTAY","email":"ozansoy.tuna@akay.com","slug":"fatih-oktay","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600qSRn7kb3ZZVHU3t.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T14:51:22.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":21294,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":21195,"locale":"tr","category_id":73,"title":"\u0130klim krizi ve \u00c7in","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><span class=\"large\"><strong>Fatih Oktay<\/strong><\/span><br><\/p>  <p><span class=\"large\">Bu yaz\u0131 yaz\u0131l\u0131rken Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi \u00c7er\u00e7eve S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ne taraf olan 200\u2019e yak\u0131n \u00fclkenin temsilcileri d\u00fcnyan\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu b\u00fcy\u00fck iklim krizi konusunda yap\u0131lacaklar\u0131 tart\u0131\u015fmak \u00fczere Madrid\u2019de toplant\u0131dalar. \u00c7in, bu toplant\u0131da g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu sorunun hem derinle\u015fmesine en \u00e7ok katk\u0131 yapan hem de \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in ba\u015f\u0131 \u00e7eken \u00fclkelerden birisi olarak yer al\u0131yor.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Birle\u015fmi\u015f Milletler b\u00fcnyesinde olu\u015fturulmu\u015f H\u00fck\u00fcmetleraras\u0131 \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Paneli\u2019nin konu ile ilgili bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bir araya getiren raporlar\u0131na g\u00f6re d\u00fcnyan\u0131n ortalama \u0131s\u0131s\u0131, 1800\u2019lerin ortalar\u0131ndan bu yana giderek artan bir h\u0131zla \u0131s\u0131n\u0131yor. Bu da d\u00fcnya ikliminde giderek artt\u0131\u011f\u0131na \u015fahit oldu\u011fumuz a\u015f\u0131r\u0131 iklim olaylar\u0131na yol a\u00e7\u0131yor. \u0130klimdeki bu de\u011fi\u015fim, buzullar\u0131n erimesi, deniz suyu seviyelerinin y\u00fckselmesi gibi sonu\u00e7lara yol a\u00e7arak insanl\u0131\u011f\u0131 g\u0131da \u00fcretiminde azalmadan, bitki ve hayvan t\u00fcrlerinde h\u0131zl\u0131 yok olu\u015fa, k\u0131y\u0131 b\u00f6lgelerinin su alt\u0131nda kalmas\u0131na, \u00e7ok ciddi sonu\u00e7larla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakacak. Yine bu raporlara g\u00f6re bu olumsuz durumu ortaya \u00e7\u0131karan, insan kaynakl\u0131 faaliyetlerin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 karbondioksit ve benzeri sera gazlar\u0131.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u00c7in, hemen her konuda oldu\u011fu gibi \u00e7ok gerilerden gelip karbondioksit sal\u0131m\u0131nda da di\u011fer \u00fclkeleri teker teker ge\u00e7ip d\u00fcnyada birinci s\u0131raya oturmu\u015f bulunuyor. 2018\u2019de \u00c7in ekonomisi d\u00fcnyaya 10 milyar ton karbondioksit salarken, yak\u0131n zamana kadar bu konuda bir numara olan ABD ekonomisi bunun yar\u0131s\u0131 kadar sal\u0131n\u0131ma kaynakl\u0131k ediyor; AB ise 3.5 milyar ton ile 3. geliyordu.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u015eunu da belirtmek gerekir ki, toplamda birinci s\u0131rada olsa da ki\u015fi ba\u015f\u0131na sal\u0131n\u0131mda ABD 16 ton ile yine birinci konumda. \u00c7in ve AB ise 7 ton ile ikincili\u011fi payla\u015f\u0131yor. Karbondioksit bir kere atmosfere sal\u0131nd\u0131 m\u0131 y\u00fczy\u0131llarca orada kal\u0131yor; dolay\u0131s\u0131yla atmosferde bu g\u00fcn soruna yol a\u00e7an karbondioksit son 150 y\u0131l\u0131n birikimi. Birikimin yar\u0131s\u0131, Avrupa ve ABD\u2019nin ge\u00e7mi\u015f sal\u0131mlar\u0131ndan kaynaklan\u0131yor.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bu nedenle son zamanlara kadar \u00c7in, krizin sorumlulu\u011funun bug\u00fcn\u00fcn geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerinde oldu\u011fu gerek\u00e7esi ile \u00e7\u00f6z\u00fcm konusunda y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck almama yakla\u015f\u0131m\u0131ndayd\u0131. Yakla\u015f\u0131m 2014\u2019te de\u011fi\u015fti. O y\u0131l Pekin\u2019de ABD ve \u00c7in\u2019in devlet ba\u015fkanlar\u0131 Barack Obama ve Xi Jinping, d\u00fcnyan\u0131n en \u00e7ok karbon sal\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren iki \u00fclkesinin ba\u015fkanlar\u0131 olarak iklim de\u011fi\u015fimi sorunu konusunda yapacaklar\u0131 ile ilgili taahh\u00fctleri bir ortak bildiri ile a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu, Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi \u00c7er\u00e7eve S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ne taraf \u00fclkelerin 2015 sonunda Paris\u2019te ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri 21. y\u0131ll\u0131k toplant\u0131da sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik b\u00fcy\u00fck bir ad\u0131m olan Paris Anla\u015fmas\u0131\u2019na giden \u00e7ok \u00f6nemli bir ad\u0131md\u0131. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Y\u0131llard\u0131r bu konuda y\u00fcklenimlerde bulunmay\u0131 reddeden \u00c7in, iklim sorununu \u00e7\u00f6zme konusunda ba\u015f\u0131 \u00e7eken \u00fclkelerden biri olma konumuna gelivermi\u015fti. Obama sonras\u0131nda g\u00f6reve gelen Trump\u2019\u0131n ilk i\u015flerinden biri olarak ABD\u2019nin Paris Anla\u015fmas\u0131\u2019ndan \u00e7ekilece\u011fini a\u00e7\u0131klamas\u0131yla da \u00c7in \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn en \u00f6nemli akt\u00f6r\u00fc haline geldi.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u00dclke y\u00f6netiminin iklim politikas\u0131ndaki bu b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimde ku\u015fkusuz \u00e7evre kirlili\u011finin b\u00fcy\u00fck boyutlara ula\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n ve toplumun buna artan tepkisinin \u00f6nemli bir rol\u00fc bulunuyor. Ancak bunda, \u00fclke y\u00f6netiminin \u00e7evre korumay\u0131 art\u0131k ekonomik geli\u015fmeyi engelleyici de\u011fil, tersine destekleyici olarak g\u00f6rmeye ba\u015flamas\u0131 daha da \u00f6nemli bir rol oynuyor. \u00dclke y\u00f6netiminin 2010\u2019da a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131, desteklenecek \u00f6ncelikli 7 sekt\u00f6rden enerji verimlili\u011fi-\u00e7evre koruma teknolojileri ile yeni enerji ta\u015f\u0131t ara\u00e7lar\u0131 olmak \u00fczere 2\u2019si, ye\u015fil sanayi kapsam\u0131na giriyordu. Bu politikalar\u0131n da katk\u0131s\u0131yla \u00c7in 2010\u2019lu y\u0131llarda g\u00fcne\u015f ve r\u00fczg\u00e2r kaynakl\u0131 enerji \u00fcretim \u00fcr\u00fcnlerinin d\u00fcnyadaki hem en b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mc\u0131s\u0131, \u00fcreticisi, kullan\u0131c\u0131s\u0131; d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck elektrikli ara\u00e7 \u00fcreticisi konumuna geldi.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u00c7evre konular\u0131nda liderlik ve ye\u015fil sanayi konular\u0131nda \u00fclkeler aras\u0131nda bir rekabet ba\u015flamas\u0131 d\u00fcnyan\u0131n bu krizi \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck \u015fans\u0131 olabilir.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"iklim-krizi-ve-cin","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"\u0130klim krizi ve \u00c7in","meta_description":"Fatih Oktay","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1050,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}