{"status":true,"post":{"id":32419,"user_id":9,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 21:02:22","created_at":"2022-04-14T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T18:02:22.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":32419,"is_featured":0,"title":"G\u0131da enflasyonu b\u00fcy\u00fck bir k\u00fcresel sorun","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><span class=\"large\"><strong>DO\u00c7. DR. NURULLAH G\u00dcR<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"> <strong><\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Enflasyon, salg\u0131n sonras\u0131nda t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n can\u0131n\u0131 ac\u0131tan en b\u00fcy\u00fck sorun haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda. Y\u00fcksek enflasyon kendini en \u00e7ok g\u0131da taraf\u0131nda hissettiriyor. Baz\u0131 \u00fclkelerde g\u0131da enflasyonu, man\u015fet enflasyon rakam\u0131n\u0131 ge\u00e7mi\u015f durumda. \u00d6rne\u011fin, T\u00fcrkiye\u2019de man\u015fet enflasyon y\u00fczde 61 iken, g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 70\u2019i a\u015ft\u0131. Man\u015fet enflasyonun y\u00fczde 8.5 oldu\u011fu ABD\u2019de g\u0131da enflasyonu ise y\u00fczde 8.8. <\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Salg\u0131n d\u00f6neminde de\u011fi\u015fen talep ko\u015fullar\u0131, artan \u00fcretim-ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k maliyetleri ve a\u015f\u0131r\u0131 hava olaylar\u0131, zaten bir s\u00fcredir g\u0131da enflasyonunun y\u00fcksek seyretmesine neden oluyordu. Bu k\u00f6t\u00fc dengeye son haftalarda bir de Rusya-Ukrayna aras\u0131nda cereyan eden sava\u015f girince, g\u0131da enflasyonu kontrolden \u00e7\u0131kt\u0131. <\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> <strong>MARTTA Z\u0130RVE YAPTI<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u0131da ve Tar\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn hesaplad\u0131\u011f\u0131 k\u00fcresel g\u0131da fiyatlar\u0131 endeksi, mart ay\u0131nda 159.3 puana y\u00fckselerek t\u00fcm zamanlar\u0131n zirvesini g\u00f6rd\u00fc. Bitkisel ya\u011flar ve tah\u0131l \u00fcr\u00fcnlerindeki art\u0131\u015f\u0131n tetiklemesiyle k\u00fcresel enflasyon y\u0131ll\u0131k bazda y\u00fczde 33.6 olarak ger\u00e7ekle\u015fti. Bu durum \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fil. Zira, Rusya ve Ukrayna birlikte k\u00fcresel bu\u011fday ihracat\u0131n\u0131n y\u00fczde 25\u2019ini, Ukrayna ise tek ba\u015f\u0131na ay\u00e7i\u00e7ek ya\u011f\u0131 ihracat\u0131n\u0131n y\u00fczde 40\u2019\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiriyor. Sava\u015f\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan sonra hem b\u00f6lgeden g\u0131da \u00fcr\u00fcnleri sevkiyat\u0131n\u0131n azalmas\u0131 hem de vadeli piyasalardaki spek\u00fclatif i\u015flemler neticesinde fiyatlar u\u00e7u\u015fa ge\u00e7ti. ABD, Brezilya ve Arjantin gibi alternatif \u00fcreticiler, Avrupa ve Afrika k\u0131talar\u0131na daha fazla tar\u0131msal sevkiyat ger\u00e7ekle\u015ftirmeye ba\u015flad\u0131. Ancak, \u00fcr\u00fcnlerdeki kalite fark\u0131, ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k maliyetleri ve uzun bekleme s\u00fcreleri gibi nedenler yine de enflasyondaki y\u00fckseli\u015fi engelleyemiyor. <\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> <strong>40 M\u0130LYON MUTLAK YOKSUL<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> D\u00fcnya Bankas\u0131\u2019n\u0131n tahminlerine g\u00f6re, son d\u00f6nemdeki y\u00fcksek g\u0131da fiyatlar\u0131, d\u00fcnya genelinde ilave 40 milyon insan\u0131 \u2018mutlak yoksul\u2019 stat\u00fcs\u00fcne s\u00fcr\u00fckleyebilir. G\u0131da enflasyonundan en \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelirli \u00fclkeler etkileniyor; \u00e7\u00fcnk\u00fc buralarda g\u0131dan\u0131n t\u00fcketim sepetindeki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rece y\u00fcksek. G\u0131dan\u0131n hanelerin t\u00fcketim sepetindeki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde y\u00fczde 15-20 band\u0131ndayken, bu rakam d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelirli \u00fclkelerde y\u00fczde 35 ila 50 aras\u0131nda de\u011fi\u015fim g\u00f6steriyor. <\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Bu rakamlar, geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin durumdan hi\u00e7 etkilenmedi\u011fi anlam\u0131na geliyor. ABD\u2019den \u0130ngiltere\u2019ye kadar t\u00fcm geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde g\u0131da fiyatlar\u0131nda hissedilir art\u0131\u015flar var. Bu tip \u00fclkelerde de \u00f6zellikle toplumun dar gelirlileri ve orta dire\u011fi, enflasyonun yak\u0131c\u0131 etkilerini olduk\u00e7a hissediyor. Bir taraftan da d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck g\u0131da \u015firketlerinin k\u00e2rl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 y\u00fczde 25 ila 80 aras\u0131nda artt\u0131rd\u0131klar\u0131na \u015fahit oluyoruz. T\u00fcm bu ya\u015fananlar, enflasyonun gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 bozucu etkisine i\u015faret ediyor. <\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> <strong>\u00c7OK BOYUTLU \u00c7\u00d6Z\u00dcM \u015eART<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Maalesef g\u0131da enflasyonu bir s\u00fcre daha y\u00fcksek seyretmeye devam edecek. Tar\u0131mdaki sorunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 yerel \u00f6l\u00e7ekli olsa da bir k\u0131sm\u0131 da k\u00fcresel geli\u015fmelerle ilintili. Bununla birlikte, \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in tek ba\u015f\u0131na tar\u0131m politikalar\u0131 yeterli de\u011fil. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve enerji gibi alanlarda da at\u0131lmas\u0131 gereken politika ad\u0131mlar\u0131 var. Sorun \u00e7ok katmanl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in \u00e7\u00f6z\u00fcm de ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak \u00e7ok boyutlu olmal\u0131.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"gida-enflasyonu-buyuk-bir-kuresel-sorun","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"G\u0131da enflasyonu b\u00fcy\u00fck bir k\u00fcresel sorun","meta_description":"DO\u00c7. DR. NURULLAH G\u00dcR","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1101,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":9,"name":"NURULLAH","surname":"G\u00dcR","email":"nurullah.gur@marmara.edu.tr","slug":"prof-dr-nurullah-gur","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600zm0eg4EVw1c01iN.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:51:22.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":32518,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":32419,"locale":"tr","category_id":73,"title":"G\u0131da enflasyonu b\u00fcy\u00fck bir k\u00fcresel sorun","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><span class=\"large\"><strong>DO\u00c7. DR. NURULLAH G\u00dcR<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"> <strong><\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Enflasyon, salg\u0131n sonras\u0131nda t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n can\u0131n\u0131 ac\u0131tan en b\u00fcy\u00fck sorun haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda. Y\u00fcksek enflasyon kendini en \u00e7ok g\u0131da taraf\u0131nda hissettiriyor. Baz\u0131 \u00fclkelerde g\u0131da enflasyonu, man\u015fet enflasyon rakam\u0131n\u0131 ge\u00e7mi\u015f durumda. \u00d6rne\u011fin, T\u00fcrkiye\u2019de man\u015fet enflasyon y\u00fczde 61 iken, g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 70\u2019i a\u015ft\u0131. Man\u015fet enflasyonun y\u00fczde 8.5 oldu\u011fu ABD\u2019de g\u0131da enflasyonu ise y\u00fczde 8.8. <\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Salg\u0131n d\u00f6neminde de\u011fi\u015fen talep ko\u015fullar\u0131, artan \u00fcretim-ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k maliyetleri ve a\u015f\u0131r\u0131 hava olaylar\u0131, zaten bir s\u00fcredir g\u0131da enflasyonunun y\u00fcksek seyretmesine neden oluyordu. Bu k\u00f6t\u00fc dengeye son haftalarda bir de Rusya-Ukrayna aras\u0131nda cereyan eden sava\u015f girince, g\u0131da enflasyonu kontrolden \u00e7\u0131kt\u0131. <\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> <strong>MARTTA Z\u0130RVE YAPTI<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u0131da ve Tar\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn hesaplad\u0131\u011f\u0131 k\u00fcresel g\u0131da fiyatlar\u0131 endeksi, mart ay\u0131nda 159.3 puana y\u00fckselerek t\u00fcm zamanlar\u0131n zirvesini g\u00f6rd\u00fc. Bitkisel ya\u011flar ve tah\u0131l \u00fcr\u00fcnlerindeki art\u0131\u015f\u0131n tetiklemesiyle k\u00fcresel enflasyon y\u0131ll\u0131k bazda y\u00fczde 33.6 olarak ger\u00e7ekle\u015fti. Bu durum \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fil. Zira, Rusya ve Ukrayna birlikte k\u00fcresel bu\u011fday ihracat\u0131n\u0131n y\u00fczde 25\u2019ini, Ukrayna ise tek ba\u015f\u0131na ay\u00e7i\u00e7ek ya\u011f\u0131 ihracat\u0131n\u0131n y\u00fczde 40\u2019\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiriyor. Sava\u015f\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan sonra hem b\u00f6lgeden g\u0131da \u00fcr\u00fcnleri sevkiyat\u0131n\u0131n azalmas\u0131 hem de vadeli piyasalardaki spek\u00fclatif i\u015flemler neticesinde fiyatlar u\u00e7u\u015fa ge\u00e7ti. ABD, Brezilya ve Arjantin gibi alternatif \u00fcreticiler, Avrupa ve Afrika k\u0131talar\u0131na daha fazla tar\u0131msal sevkiyat ger\u00e7ekle\u015ftirmeye ba\u015flad\u0131. Ancak, \u00fcr\u00fcnlerdeki kalite fark\u0131, ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k maliyetleri ve uzun bekleme s\u00fcreleri gibi nedenler yine de enflasyondaki y\u00fckseli\u015fi engelleyemiyor. <\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> <strong>40 M\u0130LYON MUTLAK YOKSUL<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> D\u00fcnya Bankas\u0131\u2019n\u0131n tahminlerine g\u00f6re, son d\u00f6nemdeki y\u00fcksek g\u0131da fiyatlar\u0131, d\u00fcnya genelinde ilave 40 milyon insan\u0131 \u2018mutlak yoksul\u2019 stat\u00fcs\u00fcne s\u00fcr\u00fckleyebilir. G\u0131da enflasyonundan en \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelirli \u00fclkeler etkileniyor; \u00e7\u00fcnk\u00fc buralarda g\u0131dan\u0131n t\u00fcketim sepetindeki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rece y\u00fcksek. G\u0131dan\u0131n hanelerin t\u00fcketim sepetindeki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde y\u00fczde 15-20 band\u0131ndayken, bu rakam d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelirli \u00fclkelerde y\u00fczde 35 ila 50 aras\u0131nda de\u011fi\u015fim g\u00f6steriyor. <\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Bu rakamlar, geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin durumdan hi\u00e7 etkilenmedi\u011fi anlam\u0131na geliyor. ABD\u2019den \u0130ngiltere\u2019ye kadar t\u00fcm geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde g\u0131da fiyatlar\u0131nda hissedilir art\u0131\u015flar var. Bu tip \u00fclkelerde de \u00f6zellikle toplumun dar gelirlileri ve orta dire\u011fi, enflasyonun yak\u0131c\u0131 etkilerini olduk\u00e7a hissediyor. Bir taraftan da d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck g\u0131da \u015firketlerinin k\u00e2rl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 y\u00fczde 25 ila 80 aras\u0131nda artt\u0131rd\u0131klar\u0131na \u015fahit oluyoruz. T\u00fcm bu ya\u015fananlar, enflasyonun gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 bozucu etkisine i\u015faret ediyor. <\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> <strong>\u00c7OK BOYUTLU \u00c7\u00d6Z\u00dcM \u015eART<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Maalesef g\u0131da enflasyonu bir s\u00fcre daha y\u00fcksek seyretmeye devam edecek. Tar\u0131mdaki sorunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 yerel \u00f6l\u00e7ekli olsa da bir k\u0131sm\u0131 da k\u00fcresel geli\u015fmelerle ilintili. Bununla birlikte, \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in tek ba\u015f\u0131na tar\u0131m politikalar\u0131 yeterli de\u011fil. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve enerji gibi alanlarda da at\u0131lmas\u0131 gereken politika ad\u0131mlar\u0131 var. Sorun \u00e7ok katmanl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in \u00e7\u00f6z\u00fcm de ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak \u00e7ok boyutlu olmal\u0131.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"gida-enflasyonu-buyuk-bir-kuresel-sorun","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"G\u0131da enflasyonu b\u00fcy\u00fck bir k\u00fcresel sorun","meta_description":"DO\u00c7. DR. NURULLAH G\u00dcR","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1101,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}