{"status":true,"post":{"id":29664,"user_id":9,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 16:05:56","created_at":"2021-11-25T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T13:05:56.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":29664,"is_featured":0,"title":"Geli\u015fen ekonomilerin enflasyonla imtihan\u0131","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

DO\u00c7. DR. NURULLAH G\u00dcR<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span><\/p>

Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131n\u0131n tetikledi\u011fi \u015fok dalgas\u0131, k\u00fcresel ekonominin k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131 d\u00f6vmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda d\u00fcnya i\u00e7in enflasyon \u00f6ncelikli bir mesele de\u011fildi. Sadece geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler de\u011fil, geli\u015fen \u00fclkelerde de enflasyon d\u00fc\u015f\u00fck seviyelerdeydi. Salg\u0131ndan \u00f6nce Arjantin ve T\u00fcrkiye gibi sadece birka\u00e7 geli\u015fen \u00fclke \u00e7ift haneli enflasyonla bo\u011fu\u015fuyordu. <\/span>
<\/span>
Bu genel resim son bir y\u0131l i\u00e7erisinde de\u011fi\u015fti. Enflasyon, t\u00fcm d\u00fcnyada t\u0131rman\u0131\u015fa ge\u00e7ti. <\/span>
<\/span>
20-30 YILIN EN Y\u00dcKSEK SEV\u0130YES\u0130<\/strong><\/span>
<\/span>
Geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131 i\u00e7erisinde. Onlar i\u00e7in enflasyon son 20-30 y\u0131l\u0131n en y\u00fcksek seviyelerinde. Ama artan enflasyon, hi\u00e7 ku\u015fkusuz geli\u015fen \u00fclkeleri daha fazla zorluyor. Geli\u015fen \u00fclkeler, enflasyon bask\u0131s\u0131n\u0131 geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler gibi sadece hammadde, enerji ve ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k maliyetleri ve artan talep cephelerinde ya\u015fam\u0131yorlar. D\u00f6viz kuru ge\u00e7i\u015fkenlik etkisi de geli\u015fen ekonomileri fazlas\u0131yla zorluyor. <\/span>
<\/span>
Arz, talep ve kur etkilerinin ayn\u0131 anda devrede olmas\u0131 enflasyonla m\u00fccadeleyi zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. <\/span>
<\/span>
Brezilya, Rusya, Meksika, G\u00fcney Afrika, Polonya, Macaristan, \u015eili ve Peru gibi geli\u015fen \u00fclkelerin merkez bankalar\u0131, artan enflasyon rakamlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda para politikas\u0131nda s\u0131k\u0131la\u015fmaya gittiler. Politika faiz oranlar\u0131 art\u0131r\u0131ld\u0131. Faiz art\u0131\u015f\u0131n\u0131n, arz\/maliyet y\u00f6nl\u00fc enflasyona kar\u015f\u0131 \u00e7are olmayaca\u011f\u0131n\u0131 herkes bilir. Faizleri y\u00fckselterek \u00fcretim maliyetlerini a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekemezsiniz. Bu arada faiz art\u0131\u015flar\u0131n\u0131n talep y\u00f6nl\u00fc enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcrmede de her zaman i\u015fe yarayaca\u011f\u0131n\u0131n bir garantisi yok. \u0130nsanlar\u0131n ekonomik davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 para politikas\u0131 ara\u00e7lar\u0131yla y\u00f6nlendirebilmek, iktisada giri\u015f kitaplar\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 kadar kolay olmuyor. \u00d6zellikle geli\u015fen \u00fclkelerde faizler artt\u0131\u011f\u0131 zaman insanlar hemen t\u00fcketimden vazge\u00e7ip tasarrufa y\u00f6nelmeyebiliyorlar. <\/span>
<\/strong><\/span>
MERKEZ BANKALARI FA\u0130ZLER\u0130 NEDEN ARTIRIYOR<\/strong><\/span>
<\/span>
Peki, o zaman geli\u015fen \u00fclke merkez bankalar\u0131 faizleri neden art\u0131r\u0131yor? Toplumsal refah\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen hi\u00e7 kimse normal \u015fartlarda faizlerin y\u00fckselmesini istemez. Faiz, ekonomideki kaynak da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 bozan bir fakt\u00f6rd\u00fcr. Y\u00fcksek faiz oranlar\u0131, ekonomi \u00fczerinde y\u0131k\u0131c\u0131 problemlere neden olabiliyor. Hatta negatif reel faizin dahi ekonomik dinamizmin alt\u0131n\u0131 oydu\u011funa dair bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar mevcut. Yani faizin her t\u00fcrl\u00fcs\u00fc ba\u015fa bela. Ancak, e\u011fer ekonominiz krediye ba\u011f\u0131ml\u0131 bir yap\u0131daysa ve k\u00fcresel piyasalara entegreyseniz, artan enflasyon kar\u015f\u0131s\u0131nda parasal s\u0131k\u0131la\u015fmaya gitmek gerekebiliyor. Merkez bankalar\u0131 faiz silah\u0131yla daha \u00e7ok finans piyasalar\u0131na, reel sekt\u00f6re ve hanelere enflasyonla m\u00fccadele ettiklerine y\u00f6nelik sinyal g\u00f6ndererek, enflasyon beklentilerinin k\u00f6t\u00fcle\u015fmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7meyi hedefliyorlar. Parasal s\u0131k\u0131la\u015fma ile mevcut t\u00fcketim harcamalar\u0131ndan ziyade en az\u0131ndan kredi kanal\u0131 \u00fczerinden gelecekteki t\u00fcketim harcamalar\u0131na belli oranlarda etki edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. <\/span>
<\/span>
Her politika tercihinin art\u0131lar\u0131 ve eksileri vard\u0131r. Geli\u015fen \u00fclkelerin parasal s\u0131k\u0131la\u015fmay\u0131 tercih etmeleri, kendilerini enflasyon ve finansal istikrar a\u00e7\u0131s\u0131ndan rahatlatabilir. <\/span>
<\/span>
Bu tercih, bir taraftan da k\u0131sa vadeli b\u00fcy\u00fcmeden ve istihdam art\u0131\u015f\u0131ndan feragat etmek anlam\u0131na gelir. Ama e\u011fer para ve maliye politikalar\u0131 rasyonel ve koordineli bi\u00e7imde uygulanabilirse, d\u00fc\u015fen enflasyon ve rahatlayan finansal ko\u015fullar, uzun vadede b\u00fcy\u00fcme ve istihdam\u0131 destekleyebilir.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"gelisen-ekonomilerin-enflasyonla-imtihani","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Geli\u015fen ekonomilerin enflasyonla imtihan\u0131","meta_description":"DO\u00c7. DR. NURULLAH G\u00dcR","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1062,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":9,"name":"NURULLAH","surname":"G\u00dcR","email":"nurullah.gur@marmara.edu.tr","slug":"prof-dr-nurullah-gur","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600zm0eg4EVw1c01iN.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:51:22.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":29763,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":29664,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Geli\u015fen ekonomilerin enflasyonla imtihan\u0131","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

DO\u00c7. DR. NURULLAH G\u00dcR<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span><\/p>

Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131n\u0131n tetikledi\u011fi \u015fok dalgas\u0131, k\u00fcresel ekonominin k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131 d\u00f6vmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda d\u00fcnya i\u00e7in enflasyon \u00f6ncelikli bir mesele de\u011fildi. Sadece geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler de\u011fil, geli\u015fen \u00fclkelerde de enflasyon d\u00fc\u015f\u00fck seviyelerdeydi. Salg\u0131ndan \u00f6nce Arjantin ve T\u00fcrkiye gibi sadece birka\u00e7 geli\u015fen \u00fclke \u00e7ift haneli enflasyonla bo\u011fu\u015fuyordu. <\/span>
<\/span>
Bu genel resim son bir y\u0131l i\u00e7erisinde de\u011fi\u015fti. Enflasyon, t\u00fcm d\u00fcnyada t\u0131rman\u0131\u015fa ge\u00e7ti. <\/span>
<\/span>
20-30 YILIN EN Y\u00dcKSEK SEV\u0130YES\u0130<\/strong><\/span>
<\/span>
Geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131 i\u00e7erisinde. Onlar i\u00e7in enflasyon son 20-30 y\u0131l\u0131n en y\u00fcksek seviyelerinde. Ama artan enflasyon, hi\u00e7 ku\u015fkusuz geli\u015fen \u00fclkeleri daha fazla zorluyor. Geli\u015fen \u00fclkeler, enflasyon bask\u0131s\u0131n\u0131 geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler gibi sadece hammadde, enerji ve ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k maliyetleri ve artan talep cephelerinde ya\u015fam\u0131yorlar. D\u00f6viz kuru ge\u00e7i\u015fkenlik etkisi de geli\u015fen ekonomileri fazlas\u0131yla zorluyor. <\/span>
<\/span>
Arz, talep ve kur etkilerinin ayn\u0131 anda devrede olmas\u0131 enflasyonla m\u00fccadeleyi zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. <\/span>
<\/span>
Brezilya, Rusya, Meksika, G\u00fcney Afrika, Polonya, Macaristan, \u015eili ve Peru gibi geli\u015fen \u00fclkelerin merkez bankalar\u0131, artan enflasyon rakamlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda para politikas\u0131nda s\u0131k\u0131la\u015fmaya gittiler. Politika faiz oranlar\u0131 art\u0131r\u0131ld\u0131. Faiz art\u0131\u015f\u0131n\u0131n, arz\/maliyet y\u00f6nl\u00fc enflasyona kar\u015f\u0131 \u00e7are olmayaca\u011f\u0131n\u0131 herkes bilir. Faizleri y\u00fckselterek \u00fcretim maliyetlerini a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekemezsiniz. Bu arada faiz art\u0131\u015flar\u0131n\u0131n talep y\u00f6nl\u00fc enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcrmede de her zaman i\u015fe yarayaca\u011f\u0131n\u0131n bir garantisi yok. \u0130nsanlar\u0131n ekonomik davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 para politikas\u0131 ara\u00e7lar\u0131yla y\u00f6nlendirebilmek, iktisada giri\u015f kitaplar\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 kadar kolay olmuyor. \u00d6zellikle geli\u015fen \u00fclkelerde faizler artt\u0131\u011f\u0131 zaman insanlar hemen t\u00fcketimden vazge\u00e7ip tasarrufa y\u00f6nelmeyebiliyorlar. <\/span>
<\/strong><\/span>
MERKEZ BANKALARI FA\u0130ZLER\u0130 NEDEN ARTIRIYOR<\/strong><\/span>
<\/span>
Peki, o zaman geli\u015fen \u00fclke merkez bankalar\u0131 faizleri neden art\u0131r\u0131yor? Toplumsal refah\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen hi\u00e7 kimse normal \u015fartlarda faizlerin y\u00fckselmesini istemez. Faiz, ekonomideki kaynak da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 bozan bir fakt\u00f6rd\u00fcr. Y\u00fcksek faiz oranlar\u0131, ekonomi \u00fczerinde y\u0131k\u0131c\u0131 problemlere neden olabiliyor. Hatta negatif reel faizin dahi ekonomik dinamizmin alt\u0131n\u0131 oydu\u011funa dair bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar mevcut. Yani faizin her t\u00fcrl\u00fcs\u00fc ba\u015fa bela. Ancak, e\u011fer ekonominiz krediye ba\u011f\u0131ml\u0131 bir yap\u0131daysa ve k\u00fcresel piyasalara entegreyseniz, artan enflasyon kar\u015f\u0131s\u0131nda parasal s\u0131k\u0131la\u015fmaya gitmek gerekebiliyor. Merkez bankalar\u0131 faiz silah\u0131yla daha \u00e7ok finans piyasalar\u0131na, reel sekt\u00f6re ve hanelere enflasyonla m\u00fccadele ettiklerine y\u00f6nelik sinyal g\u00f6ndererek, enflasyon beklentilerinin k\u00f6t\u00fcle\u015fmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7meyi hedefliyorlar. Parasal s\u0131k\u0131la\u015fma ile mevcut t\u00fcketim harcamalar\u0131ndan ziyade en az\u0131ndan kredi kanal\u0131 \u00fczerinden gelecekteki t\u00fcketim harcamalar\u0131na belli oranlarda etki edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. <\/span>
<\/span>
Her politika tercihinin art\u0131lar\u0131 ve eksileri vard\u0131r. Geli\u015fen \u00fclkelerin parasal s\u0131k\u0131la\u015fmay\u0131 tercih etmeleri, kendilerini enflasyon ve finansal istikrar a\u00e7\u0131s\u0131ndan rahatlatabilir. <\/span>
<\/span>
Bu tercih, bir taraftan da k\u0131sa vadeli b\u00fcy\u00fcmeden ve istihdam art\u0131\u015f\u0131ndan feragat etmek anlam\u0131na gelir. Ama e\u011fer para ve maliye politikalar\u0131 rasyonel ve koordineli bi\u00e7imde uygulanabilirse, d\u00fc\u015fen enflasyon ve rahatlayan finansal ko\u015fullar, uzun vadede b\u00fcy\u00fcme ve istihdam\u0131 destekleyebilir.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"gelisen-ekonomilerin-enflasyonla-imtihani","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Geli\u015fen ekonomilerin enflasyonla imtihan\u0131","meta_description":"DO\u00c7. DR. NURULLAH G\u00dcR","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1062,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}