{"status":true,"post":{"id":20965,"user_id":23,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 13:58:47","created_at":"2019-10-03T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T10:58:47.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":20965,"is_featured":0,"title":"Eyl\u00fcl 2019 enflasyonu ve verdi\u011fi mesajlar","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

Hikmet Baydar<\/strong><\/span>
<\/p>

T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu, 3 Ekim 2019 g\u00fcn\u00fc Eyl\u00fcl 2019 ay\u0131n\u0131n t\u00fcketici fiyat endeksi verilerini a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu verilere g\u00f6re;<\/span><\/p>

T\u00dcFE\u2019de (2003=100) 2019 y\u0131l\u0131 eyl\u00fcl ay\u0131nda bir \u00f6nceki aya g\u00f6re y\u00fczde 0.99, bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n aral\u0131k ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 8.42, bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 9.26 ve 12 ayl\u0131k ortalamalara g\u00f6re y\u00fczde 18.27 art\u0131\u015f ger\u00e7ekle\u015fti.<\/span><\/p>

G\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere Eyl\u00fcl 2018-Eyl\u00fcl 2019 tarihleri aras\u0131nda t\u00fcketici fiyatlar\u0131 sadece y\u00fczde 9.26 oran\u0131nda artm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ayl\u0131k bazda bir \u00f6nceki aya g\u00f6re art\u0131\u015f ise 0.99, yani neredeyse y\u00fczde 1. Bu durum devam etti\u011fi takdirde de bir y\u0131ll\u0131k enflasyon Eyl\u00fcl 2020\u2019de yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 12 olacak demektir.<\/span><\/p>

Giyim ve ayakkab\u0131da y\u00fczde 2.13, \u00e7e\u015fitli mal ve hizmetlerde y\u00fczde 2.09 ve ula\u015ft\u0131rmada y\u00fczde 1.61 ayl\u0131k enflasyonu ya\u015fayan biri, bu verileri nas\u0131l sa\u011fl\u0131kl\u0131 yorumlayabilir ki?<\/span><\/p>

O y\u00fczden verinin kapsam\u0131na ve ne \u015fekilde \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne iyi bakmam\u0131z gerekiyor.<\/span><\/p>

T\u00dc\u0130K sayfas\u0131nda konuyla ilgili \u015fu a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yapt\u0131:<\/span><\/p>

Tan\u0131m:<\/strong> T\u00fcketici fiyat endeksi (T\u00dcFE), hanehalklar\u0131n\u0131n t\u00fcketimine y\u00f6nelik mal ve hizmet fiyatlar\u0131n\u0131n zaman i\u00e7indeki de\u011fi\u015fimini \u00f6l\u00e7mektedir. 2003 temel y\u0131ll\u0131 T\u00dcFE\u2019nin temel amac\u0131; piyasada t\u00fcketime konu olan mal ve hizmetlerin fiyatlar\u0131ndaki de\u011fi\u015fimi \u00f6l\u00e7erek enflasyon oran\u0131n\u0131 hesaplamakt\u0131r. Bu amaca y\u00f6nelik olarak hanehalklar\u0131n\u0131n, yabanc\u0131 ziyaret\u00e7ilerin ve kurumsal n\u00fcfusun yurti\u00e7inde yapt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm nihai parasal t\u00fcketim harcamalar\u0131 dikkate al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kavram, t\u00fcketim harcamalar\u0131ndan hanehalklar\u0131n\u0131n kendi t\u00fcketimlerine y\u00f6nelik \u00fcretimleri ve hanehalklar\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erli izafi kiralar\u0131 kapsam d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>

Burada k\u0131saca nihai t\u00fcm t\u00fcketim harcamalar\u0131 dikkate al\u0131n\u0131r deniliyor.<\/span>Temel veri kaynaklar\u0131 i\u00e7in ise<\/span><\/p>

Veri kaynaklar\u0131:<\/strong>Hanehalk\u0131 B\u00fct\u00e7e Anketi, kurumsal n\u00fcfus bireysel t\u00fcketim harcamalar\u0131 anketi, turizm anketi ve idari kay\u0131tlardan elde edilen harcama ve ciro bilgileridir (cep telefonu-sabit telefon g\u00f6r\u00fc\u015fme \u00fccretleri, \u015fans oyunlar\u0131, sigortalar\u2026).<\/span><\/p>

Veri derleme sistemi:<\/strong>Taze sebze ve meyveler, futbol ma\u00e7\u0131na giri\u015f \u00fccreti, LPG, t\u00fcp gaz, m\u00fccevher (alt\u0131n) ve se\u00e7ilmi\u015f 16 g\u0131da \u00fcr\u00fcn\u00fc haftada bir kez ve di\u011fer \u00fcr\u00fcnler ayda iki kez; kiralar dahil ay i\u00e7i fiyat de\u011fi\u015fimi az olan 70 madde \u00e7e\u015fidi i\u00e7in ayda bir kez derlenmektedir. Benzin ve mazot fiyatlar\u0131 ise g\u00fcnl\u00fck olarak takip edilmektedir, deniliyor.<\/span><\/p>

\u015eimdi, toplanan anket verileri ne kadar sa\u011fl\u0131kl\u0131? Se\u00e7ilmi\u015f g\u0131da veya \u00fcr\u00fcnler enflasyonu ne kadar sa\u011fl\u0131kl\u0131 yans\u0131tabiliyor? Fiyat derleme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ne kadar uygun gibi bir s\u00fcr\u00fc soru sorulabilir.<\/span><\/p>

Farkl\u0131 \u00fcr\u00fcn sepeti ve zamanlamas\u0131 ile enflasyon rakam\u0131 daha farkl\u0131 olabilirdi. Fiyat derleme zamanlar\u0131 dikkate al\u0131narak yap\u0131lan fiyat ayarlamalar\u0131 o d\u00f6nem enflasyon verisine girmeyebilir.<\/span><\/p>

Burada \u00f6nemli olan, sistemi analiz edenlerin bu rakamlar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011funa inanmalar\u0131d\u0131r. Bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcnde ciddi fiyat oynakl\u0131klar\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131p \u00e7izildi\u011fi bir ortamda t\u00fcketicinin do\u011frudan etkilendi\u011fi giyim\/ayakkab\u0131 gibi \u00fcr\u00fcnlerde y\u00fczde 2\u2019nin \u00fczerinde enflasyon konu\u015fulurken, a\u00e7\u0131klanan enflasyon verisi, hesaplanma \u015feklinin bir daha g\u00f6zden ge\u00e7irilmesinin ne kadar gerekli oldu\u011funu ortaya koyuyor.<\/span><\/p>

Burada \u015funun da alt\u0131n\u0131 \u00e7izmemiz laz\u0131m: Enflasyon d\u00fc\u015f\u00fcyor demek, fiyatlar d\u00fc\u015f\u00fcyor demek de\u011fildir. Fiyatlar\u0131n art\u0131\u015f h\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcyor demektir.<\/span><\/p>

Yani 2018\u2019de ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kur kaynakl\u0131 enflasyonun \u00fczerine gelen art\u0131\u015flar s\u00f6z konusu. Burada kimse fiyatlar d\u00fc\u015f\u00fcyor izlenimine kap\u0131lmas\u0131n. E\u011fer \u00f6yle olsayd\u0131 enflasyon eksi \u00e7\u0131kard\u0131, yani deflasyon s\u00f6z konusu olurdu.<\/span><\/p>

Verilerden kurlardaki stabil giden yap\u0131n\u0131n deste\u011fiyle fiyat art\u0131\u015f h\u0131z\u0131nda yava\u015flama oldu\u011funu g\u00f6zlemliyoruz. Bu durum faiz indirimlerinin de \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131yor. 2018 y\u0131l\u0131n\u0131n son \u00fc\u00e7 ay\u0131nda kur bazl\u0131 fiyat k\u00f6p\u00fc\u011f\u00fc olu\u015ftu\u011fundan \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki aylarda da benzer verilerle kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131z.<\/span><\/p>

Burada unutulmamas\u0131 gereken veri ayl\u0131k de\u011fi\u015fimleridir. Orada y\u00fczde 1 civar\u0131nda art\u0131\u015f kemikle\u015fmi\u015f dururken y\u00fczde 9 enflasyona g\u00f6re faiz ayarlamas\u0131 yapmak son derece riskli. Aksi halde mevduat sahibi verilen faizin reel getiri sa\u011flamayaca\u011f\u0131na inanarak ba\u015fka alternatiflere y\u00f6nelebilir. \u0130\u015fte o zaman \u00e7\u0131kan mevduat\u0131 durdurmak i\u00e7in daha y\u00fcksek bedel \u00f6denmek zorunda kal\u0131n\u0131r. Burada en b\u00fcy\u00fck bedeli de limitleri kapat\u0131lan rotatif kredi kullan\u0131c\u0131lar\u0131 \u00f6der.<\/span><\/p>

\u00d6zetle; kur dalgalanmalar\u0131na ba\u011fl\u0131 fiyat oynakl\u0131klar\u0131 nedeniyle hesaplamalarda bu \u015fekilde a\u015f\u0131r\u0131 iyimser sonu\u00e7lar al\u0131nsa da gelece\u011fi iyi \u00f6ng\u00f6r\u00fcp politikalar\u0131 ona g\u00f6re belirlemek gerekir.<\/span><\/p>

Son s\u00f6z; veriler ne kadar do\u011fruysa analiz o kadar tutarl\u0131d\u0131r.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"eylul-2019-enflasyonu-ve-verdigi-mesajlar","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Eyl\u00fcl 2019 enflasyonu ve verdi\u011fi mesajlar","meta_description":"Hikmet Baydar","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":501,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":23,"name":"H\u0130KMET","surname":"BAYDAR","email":"hikmet-baydar@gmail.com","slug":"hikmet-baydar","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600m8IdzrjJsMVvSMC.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-10-19T14:42:06.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:49:02.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":21064,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":20965,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Eyl\u00fcl 2019 enflasyonu ve verdi\u011fi mesajlar","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

Hikmet Baydar<\/strong><\/span>
<\/p>

T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu, 3 Ekim 2019 g\u00fcn\u00fc Eyl\u00fcl 2019 ay\u0131n\u0131n t\u00fcketici fiyat endeksi verilerini a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu verilere g\u00f6re;<\/span><\/p>

T\u00dcFE\u2019de (2003=100) 2019 y\u0131l\u0131 eyl\u00fcl ay\u0131nda bir \u00f6nceki aya g\u00f6re y\u00fczde 0.99, bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n aral\u0131k ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 8.42, bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 9.26 ve 12 ayl\u0131k ortalamalara g\u00f6re y\u00fczde 18.27 art\u0131\u015f ger\u00e7ekle\u015fti.<\/span><\/p>

G\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere Eyl\u00fcl 2018-Eyl\u00fcl 2019 tarihleri aras\u0131nda t\u00fcketici fiyatlar\u0131 sadece y\u00fczde 9.26 oran\u0131nda artm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ayl\u0131k bazda bir \u00f6nceki aya g\u00f6re art\u0131\u015f ise 0.99, yani neredeyse y\u00fczde 1. Bu durum devam etti\u011fi takdirde de bir y\u0131ll\u0131k enflasyon Eyl\u00fcl 2020\u2019de yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 12 olacak demektir.<\/span><\/p>

Giyim ve ayakkab\u0131da y\u00fczde 2.13, \u00e7e\u015fitli mal ve hizmetlerde y\u00fczde 2.09 ve ula\u015ft\u0131rmada y\u00fczde 1.61 ayl\u0131k enflasyonu ya\u015fayan biri, bu verileri nas\u0131l sa\u011fl\u0131kl\u0131 yorumlayabilir ki?<\/span><\/p>

O y\u00fczden verinin kapsam\u0131na ve ne \u015fekilde \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne iyi bakmam\u0131z gerekiyor.<\/span><\/p>

T\u00dc\u0130K sayfas\u0131nda konuyla ilgili \u015fu a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yapt\u0131:<\/span><\/p>

Tan\u0131m:<\/strong> T\u00fcketici fiyat endeksi (T\u00dcFE), hanehalklar\u0131n\u0131n t\u00fcketimine y\u00f6nelik mal ve hizmet fiyatlar\u0131n\u0131n zaman i\u00e7indeki de\u011fi\u015fimini \u00f6l\u00e7mektedir. 2003 temel y\u0131ll\u0131 T\u00dcFE\u2019nin temel amac\u0131; piyasada t\u00fcketime konu olan mal ve hizmetlerin fiyatlar\u0131ndaki de\u011fi\u015fimi \u00f6l\u00e7erek enflasyon oran\u0131n\u0131 hesaplamakt\u0131r. Bu amaca y\u00f6nelik olarak hanehalklar\u0131n\u0131n, yabanc\u0131 ziyaret\u00e7ilerin ve kurumsal n\u00fcfusun yurti\u00e7inde yapt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm nihai parasal t\u00fcketim harcamalar\u0131 dikkate al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kavram, t\u00fcketim harcamalar\u0131ndan hanehalklar\u0131n\u0131n kendi t\u00fcketimlerine y\u00f6nelik \u00fcretimleri ve hanehalklar\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erli izafi kiralar\u0131 kapsam d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>

Burada k\u0131saca nihai t\u00fcm t\u00fcketim harcamalar\u0131 dikkate al\u0131n\u0131r deniliyor.<\/span>Temel veri kaynaklar\u0131 i\u00e7in ise<\/span><\/p>

Veri kaynaklar\u0131:<\/strong>Hanehalk\u0131 B\u00fct\u00e7e Anketi, kurumsal n\u00fcfus bireysel t\u00fcketim harcamalar\u0131 anketi, turizm anketi ve idari kay\u0131tlardan elde edilen harcama ve ciro bilgileridir (cep telefonu-sabit telefon g\u00f6r\u00fc\u015fme \u00fccretleri, \u015fans oyunlar\u0131, sigortalar\u2026).<\/span><\/p>

Veri derleme sistemi:<\/strong>Taze sebze ve meyveler, futbol ma\u00e7\u0131na giri\u015f \u00fccreti, LPG, t\u00fcp gaz, m\u00fccevher (alt\u0131n) ve se\u00e7ilmi\u015f 16 g\u0131da \u00fcr\u00fcn\u00fc haftada bir kez ve di\u011fer \u00fcr\u00fcnler ayda iki kez; kiralar dahil ay i\u00e7i fiyat de\u011fi\u015fimi az olan 70 madde \u00e7e\u015fidi i\u00e7in ayda bir kez derlenmektedir. Benzin ve mazot fiyatlar\u0131 ise g\u00fcnl\u00fck olarak takip edilmektedir, deniliyor.<\/span><\/p>

\u015eimdi, toplanan anket verileri ne kadar sa\u011fl\u0131kl\u0131? Se\u00e7ilmi\u015f g\u0131da veya \u00fcr\u00fcnler enflasyonu ne kadar sa\u011fl\u0131kl\u0131 yans\u0131tabiliyor? Fiyat derleme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ne kadar uygun gibi bir s\u00fcr\u00fc soru sorulabilir.<\/span><\/p>

Farkl\u0131 \u00fcr\u00fcn sepeti ve zamanlamas\u0131 ile enflasyon rakam\u0131 daha farkl\u0131 olabilirdi. Fiyat derleme zamanlar\u0131 dikkate al\u0131narak yap\u0131lan fiyat ayarlamalar\u0131 o d\u00f6nem enflasyon verisine girmeyebilir.<\/span><\/p>

Burada \u00f6nemli olan, sistemi analiz edenlerin bu rakamlar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011funa inanmalar\u0131d\u0131r. Bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcnde ciddi fiyat oynakl\u0131klar\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131p \u00e7izildi\u011fi bir ortamda t\u00fcketicinin do\u011frudan etkilendi\u011fi giyim\/ayakkab\u0131 gibi \u00fcr\u00fcnlerde y\u00fczde 2\u2019nin \u00fczerinde enflasyon konu\u015fulurken, a\u00e7\u0131klanan enflasyon verisi, hesaplanma \u015feklinin bir daha g\u00f6zden ge\u00e7irilmesinin ne kadar gerekli oldu\u011funu ortaya koyuyor.<\/span><\/p>

Burada \u015funun da alt\u0131n\u0131 \u00e7izmemiz laz\u0131m: Enflasyon d\u00fc\u015f\u00fcyor demek, fiyatlar d\u00fc\u015f\u00fcyor demek de\u011fildir. Fiyatlar\u0131n art\u0131\u015f h\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcyor demektir.<\/span><\/p>

Yani 2018\u2019de ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kur kaynakl\u0131 enflasyonun \u00fczerine gelen art\u0131\u015flar s\u00f6z konusu. Burada kimse fiyatlar d\u00fc\u015f\u00fcyor izlenimine kap\u0131lmas\u0131n. E\u011fer \u00f6yle olsayd\u0131 enflasyon eksi \u00e7\u0131kard\u0131, yani deflasyon s\u00f6z konusu olurdu.<\/span><\/p>

Verilerden kurlardaki stabil giden yap\u0131n\u0131n deste\u011fiyle fiyat art\u0131\u015f h\u0131z\u0131nda yava\u015flama oldu\u011funu g\u00f6zlemliyoruz. Bu durum faiz indirimlerinin de \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131yor. 2018 y\u0131l\u0131n\u0131n son \u00fc\u00e7 ay\u0131nda kur bazl\u0131 fiyat k\u00f6p\u00fc\u011f\u00fc olu\u015ftu\u011fundan \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki aylarda da benzer verilerle kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131z.<\/span><\/p>

Burada unutulmamas\u0131 gereken veri ayl\u0131k de\u011fi\u015fimleridir. Orada y\u00fczde 1 civar\u0131nda art\u0131\u015f kemikle\u015fmi\u015f dururken y\u00fczde 9 enflasyona g\u00f6re faiz ayarlamas\u0131 yapmak son derece riskli. Aksi halde mevduat sahibi verilen faizin reel getiri sa\u011flamayaca\u011f\u0131na inanarak ba\u015fka alternatiflere y\u00f6nelebilir. \u0130\u015fte o zaman \u00e7\u0131kan mevduat\u0131 durdurmak i\u00e7in daha y\u00fcksek bedel \u00f6denmek zorunda kal\u0131n\u0131r. Burada en b\u00fcy\u00fck bedeli de limitleri kapat\u0131lan rotatif kredi kullan\u0131c\u0131lar\u0131 \u00f6der.<\/span><\/p>

\u00d6zetle; kur dalgalanmalar\u0131na ba\u011fl\u0131 fiyat oynakl\u0131klar\u0131 nedeniyle hesaplamalarda bu \u015fekilde a\u015f\u0131r\u0131 iyimser sonu\u00e7lar al\u0131nsa da gelece\u011fi iyi \u00f6ng\u00f6r\u00fcp politikalar\u0131 ona g\u00f6re belirlemek gerekir.<\/span><\/p>

Son s\u00f6z; veriler ne kadar do\u011fruysa analiz o kadar tutarl\u0131d\u0131r.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"eylul-2019-enflasyonu-ve-verdigi-mesajlar","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Eyl\u00fcl 2019 enflasyonu ve verdi\u011fi mesajlar","meta_description":"Hikmet Baydar","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":501,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}