{"status":true,"post":{"id":29953,"user_id":9,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 16:12:41","created_at":"2021-12-09T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T13:12:41.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":29953,"is_featured":0,"title":"Ekonomik modelin karakteri","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

DO\u00c7. DR. NURULLAH G\u00dcR<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span><\/p>

Ekonomiler yeni sorunlar ve meydan okumalarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k\u00e7a, \u00fclkenin takip etti\u011fi modelin ve politikalar\u0131n de\u011fi\u015fmesi g\u00fcndeme gelir. T\u00fcrkiye ekonomisi, \u015fu s\u0131ralar tam da b\u00f6yle bir d\u00f6neme\u00e7te. Bir taraftan orta gelir tuza\u011f\u0131n\u0131 k\u0131r\u0131p y\u00fcksek gelirli \u00fclkeler ligine y\u00fckselmeyi hedefliyoruz. Bir taraftan da kur ve enflasyonda ya\u015fanan geli\u015fmeler, \u00fclkenin makroekonomik istikrar\u0131n\u0131 tehdit ediyor. B\u00f6ylesi hassas bir d\u00f6nemin i\u00e7erisinde ekonomi modeline dair de\u011ferlendirmeleri ve tart\u0131\u015fmalar\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir zeminde ilerletmek olduk\u00e7a \u00f6nem arz ediyor. <\/span>
<\/span>
TAR\u0130HSEL HASTALI\u011eIMIZ<\/strong><\/span>
<\/span>
B\u00f6ylesi bir ortamda ekonomi modelinin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 haliyle s\u00fcrpriz de\u011fil. Ancak, kamuoyunda tart\u0131\u015fman\u0131n \u00e7ok da sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir zeminde ilerledi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Model deyince kamuoyunda bir\u00e7ok ki\u015finin akl\u0131na hemen \u2018kopyala-yap\u0131\u015ft\u0131r\u2019 y\u00f6ntemi geliyor. Model kopyalama, asl\u0131nda bizim tarihsel bir hastal\u0131\u011f\u0131m\u0131z. K\u00f6klerini, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n sanayile\u015fme ve askeri sistemini modernle\u015ftirme \u00e7abalar\u0131na kadar g\u00f6t\u00fcrebilirsiniz. Yak\u0131n ge\u00e7mi\u015ften de model kopyalamaya dair \u00f6rnekler bulmak m\u00fcmk\u00fcn. \u00d6rne\u011fin, Washington Mutabakat\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lan neoliberal politikalar\u0131 \u00fclkenin kurumsal, sosyolojik ve ekonomik altyap\u0131s\u0131na uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorgulamadan ve hatta zamana yaymadan h\u0131zl\u0131ca uygulamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Bunun sonucunda a\u011f\u0131r krizler (2000-2001 gibi) ve finansal istikrars\u0131zl\u0131klarla bo\u011fu\u015fmak zorunda kald\u0131k. <\/span>
<\/span>
Bug\u00fcn \u00fcretim ve ihracata dayal\u0131 model aray\u0131\u015f\u0131na y\u00f6nelik tart\u0131\u015fmalarda da kamuoyu olaya eski al\u0131\u015fkanl\u0131klar\/reflekslerle yakla\u015f\u0131yor. \u2018Acaba \u00c7in modelini mi, yoksa G\u00fcney Kore modelini mi tercih etmeliyiz\u2019 diye bir tart\u0131\u015fma d\u00f6n\u00fcyor. Hatta Japonya bile konu\u015fuluyor. Politika yap\u0131c\u0131lar\u0131n kafas\u0131nda bir modeli al\u0131p birebir uygulama gibi d\u00fc\u015f\u00fcnce oldu\u011funu zannetmiyorum. <\/span>
<\/span>
\u0130Y\u0130 \u00dcLKE \u00d6RNEKLER\u0130<\/strong><\/span>
<\/span>
Her modelin art\u0131lar\u0131 ve eksileri vard\u0131r. Ge\u00e7mi\u015fte bir \u00fclkenin uygulay\u0131p da sonu\u00e7 ald\u0131\u011f\u0131 modellerde \u00fclkeye has \u00f6zellikler ve d\u00f6nemin ko\u015fullar\u0131 b\u00fcy\u00fck etkiye sahiptir. Zaten bu y\u00fczden de bir modeli birebir kopyalayarak ba\u015fka bir \u00fclkede sonu\u00e7 almas\u0131n\u0131 beklemek \u00e7ok ger\u00e7ek\u00e7i de\u011fildir. Do\u011fu Asya \u00fclkelerindeki t\u00fcketici davran\u0131\u015flar\u0131, tasarruf e\u011filimi, siyasi y\u00f6neti\u015fim tarz\u0131, b\u00fcrokrasisi, i\u015f\u00e7i-i\u015fveren ili\u015fkileri ve k\u00fcresel ekonomiye entegre olma y\u00f6ntemleri, T\u00fcrkiye\u2019den olduk\u00e7a fakl\u0131. <\/span>
<\/span>
Buraya kadar anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131m, Do\u011fu Asya \u00fclkelerinin deneyimlerinden \u00f6rnek\/ders alabilece\u011fimiz k\u0131s\u0131mlar olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmesin. Aksine, model kurarken Do\u011fu Asya deneyimlerini kullanmam\u0131z gereken yerler mevcut. Hatta onlarca defosuna ra\u011fmen Washington Mutabakat\u0131\u2019ndaki politikalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n bile dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekiyor. \u0130yi \u00fclke \u00f6rneklerini inceleyip baz ald\u0131ktan sonra kendi kurumsal, sosyolojik ve ekonomik altyap\u0131m\u0131za en uygun olan ve bizi temel hedeflerimize g\u00f6t\u00fcrecek de\u011fi\u015fkenler ve politikalarla ekonomi modeline karakter kazand\u0131rmal\u0131y\u0131z. Modelin \u00e7er\u00e7evesi \u00e7izilirken kur ve enflasyondaki son geli\u015fmelerin dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi bir ba\u015fka \u00f6nemli husus. <\/span>
<\/span>
Bu nedenle, k\u0131sa vadede yap\u0131lmas\u0131 gerekenlerle orta ve uzun vadeli politikalar birbirinden ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"ekonomik-modelin-karakteri","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Ekonomik modelin karakteri","meta_description":"DO\u00c7. DR. NURULLAH G\u00dcR","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1108,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":9,"name":"NURULLAH","surname":"G\u00dcR","email":"nurullah.gur@marmara.edu.tr","slug":"prof-dr-nurullah-gur","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600zm0eg4EVw1c01iN.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:51:22.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":30052,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":29953,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Ekonomik modelin karakteri","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

DO\u00c7. DR. NURULLAH G\u00dcR<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span><\/p>

Ekonomiler yeni sorunlar ve meydan okumalarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k\u00e7a, \u00fclkenin takip etti\u011fi modelin ve politikalar\u0131n de\u011fi\u015fmesi g\u00fcndeme gelir. T\u00fcrkiye ekonomisi, \u015fu s\u0131ralar tam da b\u00f6yle bir d\u00f6neme\u00e7te. Bir taraftan orta gelir tuza\u011f\u0131n\u0131 k\u0131r\u0131p y\u00fcksek gelirli \u00fclkeler ligine y\u00fckselmeyi hedefliyoruz. Bir taraftan da kur ve enflasyonda ya\u015fanan geli\u015fmeler, \u00fclkenin makroekonomik istikrar\u0131n\u0131 tehdit ediyor. B\u00f6ylesi hassas bir d\u00f6nemin i\u00e7erisinde ekonomi modeline dair de\u011ferlendirmeleri ve tart\u0131\u015fmalar\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir zeminde ilerletmek olduk\u00e7a \u00f6nem arz ediyor. <\/span>
<\/span>
TAR\u0130HSEL HASTALI\u011eIMIZ<\/strong><\/span>
<\/span>
B\u00f6ylesi bir ortamda ekonomi modelinin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 haliyle s\u00fcrpriz de\u011fil. Ancak, kamuoyunda tart\u0131\u015fman\u0131n \u00e7ok da sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir zeminde ilerledi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Model deyince kamuoyunda bir\u00e7ok ki\u015finin akl\u0131na hemen \u2018kopyala-yap\u0131\u015ft\u0131r\u2019 y\u00f6ntemi geliyor. Model kopyalama, asl\u0131nda bizim tarihsel bir hastal\u0131\u011f\u0131m\u0131z. K\u00f6klerini, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n sanayile\u015fme ve askeri sistemini modernle\u015ftirme \u00e7abalar\u0131na kadar g\u00f6t\u00fcrebilirsiniz. Yak\u0131n ge\u00e7mi\u015ften de model kopyalamaya dair \u00f6rnekler bulmak m\u00fcmk\u00fcn. \u00d6rne\u011fin, Washington Mutabakat\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lan neoliberal politikalar\u0131 \u00fclkenin kurumsal, sosyolojik ve ekonomik altyap\u0131s\u0131na uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorgulamadan ve hatta zamana yaymadan h\u0131zl\u0131ca uygulamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Bunun sonucunda a\u011f\u0131r krizler (2000-2001 gibi) ve finansal istikrars\u0131zl\u0131klarla bo\u011fu\u015fmak zorunda kald\u0131k. <\/span>
<\/span>
Bug\u00fcn \u00fcretim ve ihracata dayal\u0131 model aray\u0131\u015f\u0131na y\u00f6nelik tart\u0131\u015fmalarda da kamuoyu olaya eski al\u0131\u015fkanl\u0131klar\/reflekslerle yakla\u015f\u0131yor. \u2018Acaba \u00c7in modelini mi, yoksa G\u00fcney Kore modelini mi tercih etmeliyiz\u2019 diye bir tart\u0131\u015fma d\u00f6n\u00fcyor. Hatta Japonya bile konu\u015fuluyor. Politika yap\u0131c\u0131lar\u0131n kafas\u0131nda bir modeli al\u0131p birebir uygulama gibi d\u00fc\u015f\u00fcnce oldu\u011funu zannetmiyorum. <\/span>
<\/span>
\u0130Y\u0130 \u00dcLKE \u00d6RNEKLER\u0130<\/strong><\/span>
<\/span>
Her modelin art\u0131lar\u0131 ve eksileri vard\u0131r. Ge\u00e7mi\u015fte bir \u00fclkenin uygulay\u0131p da sonu\u00e7 ald\u0131\u011f\u0131 modellerde \u00fclkeye has \u00f6zellikler ve d\u00f6nemin ko\u015fullar\u0131 b\u00fcy\u00fck etkiye sahiptir. Zaten bu y\u00fczden de bir modeli birebir kopyalayarak ba\u015fka bir \u00fclkede sonu\u00e7 almas\u0131n\u0131 beklemek \u00e7ok ger\u00e7ek\u00e7i de\u011fildir. Do\u011fu Asya \u00fclkelerindeki t\u00fcketici davran\u0131\u015flar\u0131, tasarruf e\u011filimi, siyasi y\u00f6neti\u015fim tarz\u0131, b\u00fcrokrasisi, i\u015f\u00e7i-i\u015fveren ili\u015fkileri ve k\u00fcresel ekonomiye entegre olma y\u00f6ntemleri, T\u00fcrkiye\u2019den olduk\u00e7a fakl\u0131. <\/span>
<\/span>
Buraya kadar anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131m, Do\u011fu Asya \u00fclkelerinin deneyimlerinden \u00f6rnek\/ders alabilece\u011fimiz k\u0131s\u0131mlar olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmesin. Aksine, model kurarken Do\u011fu Asya deneyimlerini kullanmam\u0131z gereken yerler mevcut. Hatta onlarca defosuna ra\u011fmen Washington Mutabakat\u0131\u2019ndaki politikalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n bile dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekiyor. \u0130yi \u00fclke \u00f6rneklerini inceleyip baz ald\u0131ktan sonra kendi kurumsal, sosyolojik ve ekonomik altyap\u0131m\u0131za en uygun olan ve bizi temel hedeflerimize g\u00f6t\u00fcrecek de\u011fi\u015fkenler ve politikalarla ekonomi modeline karakter kazand\u0131rmal\u0131y\u0131z. Modelin \u00e7er\u00e7evesi \u00e7izilirken kur ve enflasyondaki son geli\u015fmelerin dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi bir ba\u015fka \u00f6nemli husus. <\/span>
<\/span>
Bu nedenle, k\u0131sa vadede yap\u0131lmas\u0131 gerekenlerle orta ve uzun vadeli politikalar birbirinden ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"ekonomik-modelin-karakteri","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Ekonomik modelin karakteri","meta_description":"DO\u00c7. DR. NURULLAH G\u00dcR","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1108,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}