{"status":true,"post":{"id":20812,"user_id":1,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 13:56:52","created_at":"2019-08-22T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T10:56:52.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":20812,"is_featured":0,"title":"Ekonomi ne durumda?","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

Bu soru, ekonominin temel birimleri bireyler, aileler ve giri\u015fimcilerin cevab\u0131n\u0131 en \u00e7ok arad\u0131\u011f\u0131 sorulardan biri. Do\u011frusu, \u00e7o\u011fumuz ekonomik kategorilerin bilimsel analizden \u00e7ok \u2018ekonomi nereye gidiyor?\u2019 sorusunun pe\u015findeyizdir. Ekonomi gazetecili\u011finde gelecekle ilgili ipu\u00e7lar\u0131 \u00f6nemli. Ekonomiyle ilgili TV, gazete ve di\u011fer yay\u0131nlar\u0131n ilgi g\u00f6rmesinin nedeni de budur. Ekonominin ne durumda oldu\u011fu ve nereye gitti\u011fi sorular\u0131na ne \u00f6l\u00e7\u00fcde yan\u0131t verebildiklerine g\u00f6re bu ilgi artar. <\/span><\/p>

\u2018Ekonomi ne durumda?\u2019 ve \u2018ekonomi nereye gidiyor?\u2019 sorular\u0131n\u0131n yan\u0131t\u0131 i\u00e7in ilk bak\u0131lan yerlerden biri b\u00fcy\u00fcmedir. Milli gelirdeki art\u0131\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fc\u015fler b\u00fcy\u00fcmenin, dolay\u0131s\u0131yla da ekonominin nas\u0131l bir seyir izledi\u011fini bize g\u00f6sterir.<\/span><\/p>

***<\/span><\/p>

\u00d6yleyse laf\u0131 uzatmadan soral\u0131m: \u015eu s\u0131ralarda ekonomi ve b\u00fcy\u00fcmede ne durumday\u0131z?<\/span><\/p>

Bunun i\u00e7in \u00f6nce son a\u00e7\u0131klanan milli gelir verilerine bakaca\u011f\u0131z. <\/span><\/p>

Son a\u00e7\u0131klanan Gayri Safi Yurti\u00e7i Has\u0131la oran\u0131 2019\u2019un ilk \u00fc\u00e7 ay\u0131na ili\u015fkin. 2019 ilk \u00e7eyrekteki GSYH, ge\u00e7en senenin ayn\u0131 d\u00f6neminin y\u00fczde 2.6 alt\u0131nda kald\u0131. Bir ba\u015fka ifadeyle, T\u00fcrkiye\u2019deki bireylerin bu y\u0131l\u0131n ocak-\u015fubat-mart d\u00f6neminde ortaya \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 mal ve hizmetlerin toplam\u0131, 2018\u2019in ocak-\u015fubat-mart d\u00f6nemine g\u00f6re y\u00fczde 2.6 azald\u0131.<\/span><\/p>

Bunu ya\u015fay\u0131p g\u00f6rd\u00fck zaten. \u2018Gelecekle ilgili ipucu\u2019 diyorsak bunun biraz daha \u00f6tesine gidebilmemiz gerek. O zaman b\u00fcy\u00fcme ile ilgili en \u00f6nemli g\u00f6stergelerden birine, sanayi \u00fcretimine bakmam\u0131z gerekiyor.<\/span><\/p>

***
<\/span><\/p>

Bir\u00e7ok \u00fclkede oldu\u011fu gibi T\u00fcrkiye\u2019de de T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu milli gelir (GSYH) istatistiklerini 70 ila 90 g\u00fcn aras\u0131nda bir gecikmeyle a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Sanayi endeksinde ise bu s\u00fcre 38 g\u00fcn. Bu da milli gelir verilerinin a\u00e7\u0131klanmas\u0131ndan \u00e7ok daha \u00f6nce b\u00fcy\u00fcmeye ili\u015fkin bize g\u00fc\u00e7l\u00fc bir tahmin imkan\u0131 veriyor.<\/span><\/p>

Ger\u00e7i, hemen s\u00f6yleyelim, sanayi \u00fcretim endeksine bakarak ekonomik b\u00fcy\u00fcmeye ili\u015fkin tahmin yapmak zorla\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc aradaki ba\u011flant\u0131 eskisi kadar sa\u011flam de\u011fil. Yine de ipu\u00e7lar\u0131 bulmak m\u00fcmk\u00fcn. Herhangi bir \u00fc\u00e7 ayl\u0131k d\u00f6nemde sanayi \u00fcretimindeki de\u011fi\u015fim, 2-3 puan farkla milli gelir b\u00fcy\u00fcme oranlar\u0131nda da ger\u00e7ekle\u015fiyor. Tabii ayn\u0131 istikamette... Azal\u0131yorsa b\u00fcy\u00fcme de azal\u0131yor, art\u0131yorsa b\u00fcy\u00fcme de art\u0131yor.<\/span><\/p>

***<\/span><\/p>

Sanayi \u00fcretimine ili\u015fkin elimizde en son ge\u00e7en hafta a\u00e7\u0131klanan haziran verisi var. Takvim etkisinden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f verilere g\u00f6re, sanayi \u00fcretimi bu y\u0131l haziranda ge\u00e7en y\u0131l\u0131n haziran ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 3.9 d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6sterdi. Bu y\u0131l\u0131n may\u0131s ay\u0131na g\u00f6re de y\u00fczde 3.7 geriledi.<\/span><\/p>

Verinin \u2018takvim etkisinden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f\u2019 oldu\u011funu \u00f6zellikle belirtiyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc bildi\u011finiz gibi haziran ay\u0131nda Ramazan Bayram\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 olarak hayli uzun bir \u2018tatil\u2019 vard\u0131. Bu \u2018tatil\u2019 ister istemez ihracat\u0131 oldu\u011fu gibi sanayi \u00fcretimini de etkiledi. Yoksa ar\u0131nd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f endekse bakarsan\u0131z \u00fcretim ge\u00e7en y\u0131la g\u00f6re y\u00fczde 10 azald\u0131. Son iki bu\u00e7uk y\u0131l\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeyine indi.<\/span><\/p>

***<\/span><\/p>

\u00d6te yandan, haziran verisinin de a\u00e7\u0131klanmas\u0131yla birlikte art\u0131k elimizde bu y\u0131l\u0131n ikinci \u00e7eyre\u011fine, yani nisan-may\u0131s-haziran aylar\u0131n\u0131 kapsayan \u00fc\u00e7 ayl\u0131k d\u00f6neme ili\u015fkin sanayi \u00fcretimi verisi de var.<\/span><\/p>

T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu\u2019nun a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 verilere g\u00f6re, sanayi \u00fcretimi bu y\u0131l ikinci \u00e7eyrekte ge\u00e7en y\u0131l\u0131n y\u00fczde 3.4 alt\u0131nda kald\u0131. Bu oran herhangi bir ar\u0131nd\u0131rma i\u015flemine tabi tutulmam\u0131\u015f, \u2018ham\u2019 veriyi g\u00f6steriyor. Yani, ikinci \u00e7eyrek boyunca ne \u00fcretebildiysek onu...Bu veriden yola \u00e7\u0131karak, y\u0131l\u0131n ikinci \u00e7eyre\u011finde de b\u00fcy\u00fcmenin \u2018eksi\u2019 gelme ihtimalinin y\u00fcksek oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.<\/span><\/p>

Birinci \u00e7eyrekte sanayi \u00fcretimi y\u00fczde 5.6, buna kar\u015f\u0131l\u0131k GSYH y\u00fczde 2.6 azalm\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi ikinci \u00e7eyrekte sanayi \u00fcretimindeki azalma y\u00fczde 3.4 oldu. Buna g\u00f6re GSYH da ikinci \u00e7eyrekte y\u00fczde 1 ila 1.5 aral\u0131\u011f\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fclebilir.<\/span><\/p>

***<\/span><\/p>

Ya sonra... Y\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda ekonomi nas\u0131l bir seyir izleyebilir?<\/span><\/p>

\u015eu ana kadar sanayi \u00fcretimine ili\u015fkin rakamlar\u0131 verdik. Bir anlamda ekonominin \u2018arz\u2019 cephesine ili\u015fkin verileri de\u011ferlendirdik.<\/span><\/p>

\u015eimdi biraz da \u2018talep\u2019 taraf\u0131na bakal\u0131m.<\/span><\/p>

Haziran ay\u0131na ili\u015fkin perakende sat\u0131\u015f hacmi verileri var elimizde. Takvim etkisinden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f perakende sat\u0131\u015f hacminde ge\u00e7en y\u0131l\u0131n haziran ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 1.2 gerileme var.<\/span><\/p>

Ancak sanayi \u00fcretiminden farkl\u0131 olarak perakende sat\u0131\u015f hacminde bu y\u0131l\u0131n may\u0131s ay\u0131na g\u00f6re haziranda y\u00fczde 2.3\u2019l\u00fck bir art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/span><\/p>

Zaten, ekonominin talep cephesinin en iyi izlenebildi\u011fi alanlardan perakende sat\u0131\u015f hacminde 2018 sonundan itibaren, ge\u00e7en y\u0131l\u0131n gerisinde kalmakla birlikte, bir toparlanma g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Perakende sat\u0131\u015f hacminde nisan ay\u0131ndaki k\u0131smi gerilemenin d\u0131\u015f\u0131nda art\u0131\u015f devam ediyor.<\/span><\/p>

\u00d6zet olarak, b\u00fcy\u00fcmeyi belirleyen \u2018arz\u2019 yani \u00fcretim cephesinde dalgal\u0131 seyir devam ediyor. Hen\u00fcz toparlanma e\u011filiminin netle\u015fti\u011fi s\u00f6ylenemez. \u2018Talep\u2019 cephesinde ise toparlanma y\u00f6n\u00fcnde sinyaller daha belirgin.<\/span><\/p>

Temmuz ve a\u011fustos aylar\u0131na ili\u015fkin veriler, ekonominin gelece\u011fi ile ilgili daha net tahminler yapabilmemize yard\u0131mc\u0131 olacak.<\/span><\/p>

***<\/span><\/p>

Tabii, gecikmeyle a\u00e7\u0131klanan g\u00f6stergelerin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 zorlu\u011fu da \u2018g\u00f6zlem\u2019 ile bir yere kadar azaltma imkan\u0131m\u0131z var. Ve do\u011frusu, ekonomi gazetecilerinin bakt\u0131\u011f\u0131 kimi alanlar g\u00f6zlem yapmak isteyenler i\u00e7in yabana at\u0131lmayacak sinyaller verebilir. <\/span><\/p>

Mesela insan kaynaklar\u0131 sitelerinde eleman arayanlar\u0131n verdi\u011fi ilanlar\u0131n artmas\u0131, canlanma beklentileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Ya da \u00e7ok say\u0131da sanayi \u00fcr\u00fcn\u00fcnde girdi olarak kullan\u0131lan kimi maddelerin \u00fcretim ve ithalat\u0131nda ya\u015fanan de\u011fi\u015fim gidi\u015fat konusunda fikir verir. T\u00fcrkiye ekonomisinde b\u00fcy\u00fck bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olan \u0130stanbul\u2019daki geli\u015fmeler, \u00f6rne\u011fin Ambarl\u0131 Liman\u0131\u2019ndaki hareketler, \u015fimdilerde Yavuz Sultan Selim K\u00f6pr\u00fcs\u00fc\u2019ndeki TIR ge\u00e7i\u015fleri de canlanma ya da durgunlu\u011fun \u00f6nemli i\u015faretleridir. AVM\u2019lerdeki yo\u011funluk de\u011filse de, sat\u0131n al\u0131nan \u00fcr\u00fcnlerin d\u00fczeyi de i\u015flerin nas\u0131l gitti\u011fini g\u00f6sterir.<\/span><\/p>

Bu alanlardaki g\u00f6zlemlerime ili\u015fkin ise bu a\u015famada iki \u015fey s\u00f6yleyebilirim. Bir, zay\u0131f da olsa toparlanma i\u015faretleri gelmeye ba\u015flad\u0131. \u0130ki, bu i\u015faretler hen\u00fcz bir istikrara kavu\u015fmu\u015f de\u011fil. Dolay\u0131s\u0131yla, ekonomi bir s\u00fcre daha yatay bir seyir izleyecek gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/span><\/p>

B\u00dcY\u00dcMEDE HEDEF\u0130N TUTMASI \u0130\u00c7\u0130N \u0130K\u0130NC\u0130 YARIDA Y\u00dcZDE 6 ARTI\u015e GEREKL\u0130<\/strong><\/span><\/p>

Geleneksel olarak y\u0131l\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyre\u011finde T\u00fcrkiye ekonomisinde faaliyetler zirve yapar. Son \u00e7eyrekte ise k\u0131smen de olsa ivme kaybeder. Ekonomi y\u00f6netiminin bekledi\u011fi gibi y\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda ekonomi dengelenecekse, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrekte ne yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6nemli olacak.<\/span><\/p>

Tabii bizim ne yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6tesinde, d\u00fcnyadaki geli\u015fmeler, \u00e7evremizdeki jeopolitik dinamikler de ekonomi \u00fczerinde hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz etkili olacak. Ekonomi i\u00e7in bug\u00fcn al\u0131nan kararlar\u0131n da isabet derecesini gelecekteki ko\u015fullar belirleyecek.<\/span><\/p>

D\u00fcnyada ekonominin giderek daha fazla siyasi ve jeopolitik ama\u00e7lar i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7ten ge\u00e7ti\u011fimiz a\u00e7\u0131k. K\u00fcresel ve b\u00f6lgesel ko\u015fullara ili\u015fkin belirsizlik art\u0131\u015f\u0131 da tahmin yapmay\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. Ekonominin yerli ve yabanc\u0131 akt\u00f6rlerini daha temkinli olmaya zorluyor. Sadece bu bile, yat\u0131r\u0131m ve t\u00fcketim cephesinde toparlanma e\u011filimlerini ciddi \u015fekilde bask\u0131l\u0131yor.<\/span><\/p>

Y\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda, ekonomide daralma oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 2\u2019ye yak\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi beklenebilir. Demek ki, y\u0131l\u0131 s\u0131f\u0131r\u0131n \u00fczerinde bir b\u00fcy\u00fcme ile kapatmak i\u00e7in, ikinci yar\u0131da en az y\u00fczde 2 civar\u0131nda bir b\u00fcy\u00fcme kaydetmemiz gerekli.<\/span><\/p>

Hesab\u0131 devam ettirirsek...<\/span><\/p>

Yeni Ekonomi Program\u0131\u2019nda \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi 2019\u2019da y\u00fczde 2.3\u2019l\u00fck b\u00fcy\u00fcme sa\u011flamak i\u00e7in ise ikinci yar\u0131da y\u00fczde 6 civar\u0131nda b\u00fcy\u00fcmemiz gerekiyor. M\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/span><\/p>

Hi\u00e7 kolay de\u011fil ama m\u00fcmk\u00fcn. Baz etkisi de yard\u0131mc\u0131 olacak gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. 2018\u2019in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyre\u011finde ekonomi y\u00fczde 1.8 gibi y\u00fcksek olmayan bir oranda b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrekte ise y\u00fczde 3.0 k\u00fc\u00e7\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. \u015eunu vurgulayarak bitirelim. Bug\u00fcn iyi giden ekonominin \u00fc\u00e7 ay sonra nas\u0131l bir seyir izleyece\u011fi konusunda tam bir kesinlik yoktur. Bug\u00fcn k\u00f6t\u00fc giden ekonomi i\u00e7in de ayn\u0131s\u0131 ge\u00e7erlidir. Hem de her zaman!<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"ekonomi-ne-durumda","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Ekonomi ne durumda?","meta_description":"Hakan G\u00fclda\u011f","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1081,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":1,"name":"HAKAN","surname":"G\u00dcLDA\u011e","email":"uakisik@eronat.com.tr","slug":"hakan-guldag","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600kKPzKvWx8Xpxx9n.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T14:51:32.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":20911,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":20812,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Ekonomi ne durumda?","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

Bu soru, ekonominin temel birimleri bireyler, aileler ve giri\u015fimcilerin cevab\u0131n\u0131 en \u00e7ok arad\u0131\u011f\u0131 sorulardan biri. Do\u011frusu, \u00e7o\u011fumuz ekonomik kategorilerin bilimsel analizden \u00e7ok \u2018ekonomi nereye gidiyor?\u2019 sorusunun pe\u015findeyizdir. Ekonomi gazetecili\u011finde gelecekle ilgili ipu\u00e7lar\u0131 \u00f6nemli. Ekonomiyle ilgili TV, gazete ve di\u011fer yay\u0131nlar\u0131n ilgi g\u00f6rmesinin nedeni de budur. Ekonominin ne durumda oldu\u011fu ve nereye gitti\u011fi sorular\u0131na ne \u00f6l\u00e7\u00fcde yan\u0131t verebildiklerine g\u00f6re bu ilgi artar. <\/span><\/p>

\u2018Ekonomi ne durumda?\u2019 ve \u2018ekonomi nereye gidiyor?\u2019 sorular\u0131n\u0131n yan\u0131t\u0131 i\u00e7in ilk bak\u0131lan yerlerden biri b\u00fcy\u00fcmedir. Milli gelirdeki art\u0131\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fc\u015fler b\u00fcy\u00fcmenin, dolay\u0131s\u0131yla da ekonominin nas\u0131l bir seyir izledi\u011fini bize g\u00f6sterir.<\/span><\/p>

***<\/span><\/p>

\u00d6yleyse laf\u0131 uzatmadan soral\u0131m: \u015eu s\u0131ralarda ekonomi ve b\u00fcy\u00fcmede ne durumday\u0131z?<\/span><\/p>

Bunun i\u00e7in \u00f6nce son a\u00e7\u0131klanan milli gelir verilerine bakaca\u011f\u0131z. <\/span><\/p>

Son a\u00e7\u0131klanan Gayri Safi Yurti\u00e7i Has\u0131la oran\u0131 2019\u2019un ilk \u00fc\u00e7 ay\u0131na ili\u015fkin. 2019 ilk \u00e7eyrekteki GSYH, ge\u00e7en senenin ayn\u0131 d\u00f6neminin y\u00fczde 2.6 alt\u0131nda kald\u0131. Bir ba\u015fka ifadeyle, T\u00fcrkiye\u2019deki bireylerin bu y\u0131l\u0131n ocak-\u015fubat-mart d\u00f6neminde ortaya \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 mal ve hizmetlerin toplam\u0131, 2018\u2019in ocak-\u015fubat-mart d\u00f6nemine g\u00f6re y\u00fczde 2.6 azald\u0131.<\/span><\/p>

Bunu ya\u015fay\u0131p g\u00f6rd\u00fck zaten. \u2018Gelecekle ilgili ipucu\u2019 diyorsak bunun biraz daha \u00f6tesine gidebilmemiz gerek. O zaman b\u00fcy\u00fcme ile ilgili en \u00f6nemli g\u00f6stergelerden birine, sanayi \u00fcretimine bakmam\u0131z gerekiyor.<\/span><\/p>

***
<\/span><\/p>

Bir\u00e7ok \u00fclkede oldu\u011fu gibi T\u00fcrkiye\u2019de de T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu milli gelir (GSYH) istatistiklerini 70 ila 90 g\u00fcn aras\u0131nda bir gecikmeyle a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Sanayi endeksinde ise bu s\u00fcre 38 g\u00fcn. Bu da milli gelir verilerinin a\u00e7\u0131klanmas\u0131ndan \u00e7ok daha \u00f6nce b\u00fcy\u00fcmeye ili\u015fkin bize g\u00fc\u00e7l\u00fc bir tahmin imkan\u0131 veriyor.<\/span><\/p>

Ger\u00e7i, hemen s\u00f6yleyelim, sanayi \u00fcretim endeksine bakarak ekonomik b\u00fcy\u00fcmeye ili\u015fkin tahmin yapmak zorla\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc aradaki ba\u011flant\u0131 eskisi kadar sa\u011flam de\u011fil. Yine de ipu\u00e7lar\u0131 bulmak m\u00fcmk\u00fcn. Herhangi bir \u00fc\u00e7 ayl\u0131k d\u00f6nemde sanayi \u00fcretimindeki de\u011fi\u015fim, 2-3 puan farkla milli gelir b\u00fcy\u00fcme oranlar\u0131nda da ger\u00e7ekle\u015fiyor. Tabii ayn\u0131 istikamette... Azal\u0131yorsa b\u00fcy\u00fcme de azal\u0131yor, art\u0131yorsa b\u00fcy\u00fcme de art\u0131yor.<\/span><\/p>

***<\/span><\/p>

Sanayi \u00fcretimine ili\u015fkin elimizde en son ge\u00e7en hafta a\u00e7\u0131klanan haziran verisi var. Takvim etkisinden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f verilere g\u00f6re, sanayi \u00fcretimi bu y\u0131l haziranda ge\u00e7en y\u0131l\u0131n haziran ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 3.9 d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6sterdi. Bu y\u0131l\u0131n may\u0131s ay\u0131na g\u00f6re de y\u00fczde 3.7 geriledi.<\/span><\/p>

Verinin \u2018takvim etkisinden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f\u2019 oldu\u011funu \u00f6zellikle belirtiyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc bildi\u011finiz gibi haziran ay\u0131nda Ramazan Bayram\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 olarak hayli uzun bir \u2018tatil\u2019 vard\u0131. Bu \u2018tatil\u2019 ister istemez ihracat\u0131 oldu\u011fu gibi sanayi \u00fcretimini de etkiledi. Yoksa ar\u0131nd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f endekse bakarsan\u0131z \u00fcretim ge\u00e7en y\u0131la g\u00f6re y\u00fczde 10 azald\u0131. Son iki bu\u00e7uk y\u0131l\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeyine indi.<\/span><\/p>

***<\/span><\/p>

\u00d6te yandan, haziran verisinin de a\u00e7\u0131klanmas\u0131yla birlikte art\u0131k elimizde bu y\u0131l\u0131n ikinci \u00e7eyre\u011fine, yani nisan-may\u0131s-haziran aylar\u0131n\u0131 kapsayan \u00fc\u00e7 ayl\u0131k d\u00f6neme ili\u015fkin sanayi \u00fcretimi verisi de var.<\/span><\/p>

T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu\u2019nun a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 verilere g\u00f6re, sanayi \u00fcretimi bu y\u0131l ikinci \u00e7eyrekte ge\u00e7en y\u0131l\u0131n y\u00fczde 3.4 alt\u0131nda kald\u0131. Bu oran herhangi bir ar\u0131nd\u0131rma i\u015flemine tabi tutulmam\u0131\u015f, \u2018ham\u2019 veriyi g\u00f6steriyor. Yani, ikinci \u00e7eyrek boyunca ne \u00fcretebildiysek onu...Bu veriden yola \u00e7\u0131karak, y\u0131l\u0131n ikinci \u00e7eyre\u011finde de b\u00fcy\u00fcmenin \u2018eksi\u2019 gelme ihtimalinin y\u00fcksek oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.<\/span><\/p>

Birinci \u00e7eyrekte sanayi \u00fcretimi y\u00fczde 5.6, buna kar\u015f\u0131l\u0131k GSYH y\u00fczde 2.6 azalm\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi ikinci \u00e7eyrekte sanayi \u00fcretimindeki azalma y\u00fczde 3.4 oldu. Buna g\u00f6re GSYH da ikinci \u00e7eyrekte y\u00fczde 1 ila 1.5 aral\u0131\u011f\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fclebilir.<\/span><\/p>

***<\/span><\/p>

Ya sonra... Y\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda ekonomi nas\u0131l bir seyir izleyebilir?<\/span><\/p>

\u015eu ana kadar sanayi \u00fcretimine ili\u015fkin rakamlar\u0131 verdik. Bir anlamda ekonominin \u2018arz\u2019 cephesine ili\u015fkin verileri de\u011ferlendirdik.<\/span><\/p>

\u015eimdi biraz da \u2018talep\u2019 taraf\u0131na bakal\u0131m.<\/span><\/p>

Haziran ay\u0131na ili\u015fkin perakende sat\u0131\u015f hacmi verileri var elimizde. Takvim etkisinden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f perakende sat\u0131\u015f hacminde ge\u00e7en y\u0131l\u0131n haziran ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 1.2 gerileme var.<\/span><\/p>

Ancak sanayi \u00fcretiminden farkl\u0131 olarak perakende sat\u0131\u015f hacminde bu y\u0131l\u0131n may\u0131s ay\u0131na g\u00f6re haziranda y\u00fczde 2.3\u2019l\u00fck bir art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/span><\/p>

Zaten, ekonominin talep cephesinin en iyi izlenebildi\u011fi alanlardan perakende sat\u0131\u015f hacminde 2018 sonundan itibaren, ge\u00e7en y\u0131l\u0131n gerisinde kalmakla birlikte, bir toparlanma g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Perakende sat\u0131\u015f hacminde nisan ay\u0131ndaki k\u0131smi gerilemenin d\u0131\u015f\u0131nda art\u0131\u015f devam ediyor.<\/span><\/p>

\u00d6zet olarak, b\u00fcy\u00fcmeyi belirleyen \u2018arz\u2019 yani \u00fcretim cephesinde dalgal\u0131 seyir devam ediyor. Hen\u00fcz toparlanma e\u011filiminin netle\u015fti\u011fi s\u00f6ylenemez. \u2018Talep\u2019 cephesinde ise toparlanma y\u00f6n\u00fcnde sinyaller daha belirgin.<\/span><\/p>

Temmuz ve a\u011fustos aylar\u0131na ili\u015fkin veriler, ekonominin gelece\u011fi ile ilgili daha net tahminler yapabilmemize yard\u0131mc\u0131 olacak.<\/span><\/p>

***<\/span><\/p>

Tabii, gecikmeyle a\u00e7\u0131klanan g\u00f6stergelerin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 zorlu\u011fu da \u2018g\u00f6zlem\u2019 ile bir yere kadar azaltma imkan\u0131m\u0131z var. Ve do\u011frusu, ekonomi gazetecilerinin bakt\u0131\u011f\u0131 kimi alanlar g\u00f6zlem yapmak isteyenler i\u00e7in yabana at\u0131lmayacak sinyaller verebilir. <\/span><\/p>

Mesela insan kaynaklar\u0131 sitelerinde eleman arayanlar\u0131n verdi\u011fi ilanlar\u0131n artmas\u0131, canlanma beklentileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Ya da \u00e7ok say\u0131da sanayi \u00fcr\u00fcn\u00fcnde girdi olarak kullan\u0131lan kimi maddelerin \u00fcretim ve ithalat\u0131nda ya\u015fanan de\u011fi\u015fim gidi\u015fat konusunda fikir verir. T\u00fcrkiye ekonomisinde b\u00fcy\u00fck bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olan \u0130stanbul\u2019daki geli\u015fmeler, \u00f6rne\u011fin Ambarl\u0131 Liman\u0131\u2019ndaki hareketler, \u015fimdilerde Yavuz Sultan Selim K\u00f6pr\u00fcs\u00fc\u2019ndeki TIR ge\u00e7i\u015fleri de canlanma ya da durgunlu\u011fun \u00f6nemli i\u015faretleridir. AVM\u2019lerdeki yo\u011funluk de\u011filse de, sat\u0131n al\u0131nan \u00fcr\u00fcnlerin d\u00fczeyi de i\u015flerin nas\u0131l gitti\u011fini g\u00f6sterir.<\/span><\/p>

Bu alanlardaki g\u00f6zlemlerime ili\u015fkin ise bu a\u015famada iki \u015fey s\u00f6yleyebilirim. Bir, zay\u0131f da olsa toparlanma i\u015faretleri gelmeye ba\u015flad\u0131. \u0130ki, bu i\u015faretler hen\u00fcz bir istikrara kavu\u015fmu\u015f de\u011fil. Dolay\u0131s\u0131yla, ekonomi bir s\u00fcre daha yatay bir seyir izleyecek gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/span><\/p>

B\u00dcY\u00dcMEDE HEDEF\u0130N TUTMASI \u0130\u00c7\u0130N \u0130K\u0130NC\u0130 YARIDA Y\u00dcZDE 6 ARTI\u015e GEREKL\u0130<\/strong><\/span><\/p>

Geleneksel olarak y\u0131l\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyre\u011finde T\u00fcrkiye ekonomisinde faaliyetler zirve yapar. Son \u00e7eyrekte ise k\u0131smen de olsa ivme kaybeder. Ekonomi y\u00f6netiminin bekledi\u011fi gibi y\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda ekonomi dengelenecekse, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrekte ne yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6nemli olacak.<\/span><\/p>

Tabii bizim ne yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6tesinde, d\u00fcnyadaki geli\u015fmeler, \u00e7evremizdeki jeopolitik dinamikler de ekonomi \u00fczerinde hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz etkili olacak. Ekonomi i\u00e7in bug\u00fcn al\u0131nan kararlar\u0131n da isabet derecesini gelecekteki ko\u015fullar belirleyecek.<\/span><\/p>

D\u00fcnyada ekonominin giderek daha fazla siyasi ve jeopolitik ama\u00e7lar i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7ten ge\u00e7ti\u011fimiz a\u00e7\u0131k. K\u00fcresel ve b\u00f6lgesel ko\u015fullara ili\u015fkin belirsizlik art\u0131\u015f\u0131 da tahmin yapmay\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. Ekonominin yerli ve yabanc\u0131 akt\u00f6rlerini daha temkinli olmaya zorluyor. Sadece bu bile, yat\u0131r\u0131m ve t\u00fcketim cephesinde toparlanma e\u011filimlerini ciddi \u015fekilde bask\u0131l\u0131yor.<\/span><\/p>

Y\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda, ekonomide daralma oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 2\u2019ye yak\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi beklenebilir. Demek ki, y\u0131l\u0131 s\u0131f\u0131r\u0131n \u00fczerinde bir b\u00fcy\u00fcme ile kapatmak i\u00e7in, ikinci yar\u0131da en az y\u00fczde 2 civar\u0131nda bir b\u00fcy\u00fcme kaydetmemiz gerekli.<\/span><\/p>

Hesab\u0131 devam ettirirsek...<\/span><\/p>

Yeni Ekonomi Program\u0131\u2019nda \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi 2019\u2019da y\u00fczde 2.3\u2019l\u00fck b\u00fcy\u00fcme sa\u011flamak i\u00e7in ise ikinci yar\u0131da y\u00fczde 6 civar\u0131nda b\u00fcy\u00fcmemiz gerekiyor. M\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/span><\/p>

Hi\u00e7 kolay de\u011fil ama m\u00fcmk\u00fcn. Baz etkisi de yard\u0131mc\u0131 olacak gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. 2018\u2019in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyre\u011finde ekonomi y\u00fczde 1.8 gibi y\u00fcksek olmayan bir oranda b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrekte ise y\u00fczde 3.0 k\u00fc\u00e7\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. \u015eunu vurgulayarak bitirelim. Bug\u00fcn iyi giden ekonominin \u00fc\u00e7 ay sonra nas\u0131l bir seyir izleyece\u011fi konusunda tam bir kesinlik yoktur. Bug\u00fcn k\u00f6t\u00fc giden ekonomi i\u00e7in de ayn\u0131s\u0131 ge\u00e7erlidir. Hem de her zaman!<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"ekonomi-ne-durumda","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Ekonomi ne durumda?","meta_description":"Hakan G\u00fclda\u011f","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1081,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}