{"status":true,"post":{"id":28818,"user_id":1,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 15:50:24","created_at":"2021-10-07T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T12:50:24.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":28818,"is_featured":0,"title":"D\u00fc\u015f\u00fck enflasyon i\u00e7in cari a\u00e7\u0131\u011fa daha fazla odaklanmam\u0131z laz\u0131m","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

HAKAN G\u00dcLDA\u011e<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span><\/p>

Y\u00fcksek enflasyon, g\u00fcndemin ilk s\u0131ras\u0131nda. Yine\u2026<\/span>\u2018Yine\u2019 diyorum; \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye\u2019de y\u00fcksek enflasyon bug\u00fcn\u00fcn sorunu de\u011fil. \u00c7ok uzun zamand\u0131r y\u00fcksek enflasyon dalgalar\u0131na maruz kal\u0131yoruz. D\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in de epey \u00e7aba harcad\u0131k. Zaman zaman \u2018hah bu sefer oluyor galiba\u2019 dedi\u011fimiz d\u00f6nemler de oldu. Ancak kal\u0131c\u0131 bir ba\u015far\u0131 sa\u011flayamad\u0131k.<\/span><\/p>

B\u00fct\u00fcn bu \u2018faiz mi enflasyonun nedenidir\u2019 yoksa \u2018enflasyon mu faize yol a\u00e7ar\u2019 tart\u0131\u015fmalar\u0131na ra\u011fmen i\u015fin s\u0131rr\u0131n\u0131 bulamad\u0131k. Zaten \u015fu s\u0131ralar \u00f6yle bir noktaday\u0131z ki, Merkez Bankas\u0131 faizi indirse de \u00e7\u0131karsa da, y\u00fcksek enflasyona \u00e7are olacak gibi g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor.<\/span><\/p>

\u2018Neden\u2019 derseniz, birincisi gelinen noktada, enflasyon enflasyonu tetikliyor. Biliyorum itiraz edeceksiniz ama yine de s\u00f6yleyeyim. Her \u015feye ra\u011fmen \u015fu anda \u2018\u0131l\u0131ml\u0131\u2019 olarak niteleyebilece\u011fimiz bir enflasyon ya\u015f\u0131yoruz. Bu \u2018\u0131l\u0131ml\u0131\u2019 enflasyonun y\u00fczde 17 civar\u0131nda kalmas\u0131 beklenebilir. Ancak bu d\u00fczeydeki \u2018\u0131l\u0131ml\u0131\u2019 enflasyon ayn\u0131 zamanda h\u0131zla ipin ucunun elden ka\u00e7\u0131p y\u00fckselebilece\u011fi bir seviye. \u0130yi y\u00f6netilmezse, bir \u00fccret-fiyat sarmal\u0131na do\u011fru s\u00fcr\u00fcklenme ihtimalimiz var.<\/span><\/p>

\u0130kincisi, T\u00fcrkiye \u00fcretim yap\u0131s\u0131 nedeniyle bir anlamda enflasyon \u2018ithal\u2019 ediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc ithalat ekonomimizde b\u00fcy\u00fck bir yer tutuyor. \u0130hracat\u0131m\u0131z bile b\u00fcy\u00fck oranda ithalata ba\u011f\u0131ml\u0131. Her 100 dolarl\u0131k ihracat\u0131m\u0131z\u0131n en az y\u00fczde 60\u2019\u0131 ithal ara mallar\u0131na dayal\u0131. Ve bu ara mallar\u0131n\u0131n fiyatlar\u0131 da aynen hammadde fiyatlar\u0131 gibi d\u00fcnyada h\u0131zla artt\u0131. Ve o art\u0131\u015flara kar\u015f\u0131 h\u00fckm\u00fcm\u00fcz ge\u00e7miyor.<\/span><\/p>

Fiyatlar\u0131 artan ve b\u00f6ylece bizim ithalat faturam\u0131z\u0131 da kabartan en \u00f6nemli kalemlerden biri enerji. Ge\u00e7en Eko-Mercek\u2019te farkl\u0131 enerji kaynaklar\u0131ndaki art\u0131\u015flara detaylar\u0131yla de\u011finmi\u015ftik. Y\u00fczde 250\u2019lere varan ola\u011fan\u00fcst\u00fc art\u0131\u015flar var. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz, bu art\u0131\u015flar sadece arz-talep dengesizli\u011finden kaynaklanm\u0131yor. Bir k\u0131sm\u0131nda finansal piyasa akt\u00f6rlerinin bu dengesizliklerden faydalanarak para kazanma arzular\u0131 da etkili oluyor. Enerji \u00fcr\u00fcnleri ba\u015fta, \u00e7e\u015fitli emtiada spek\u00fclatif al\u0131m-sat\u0131m yaparak fiyatlar\u0131n \u015fi\u015fmesine neden oluyorlar.<\/span><\/p>

Ama son birka\u00e7 haftad\u0131r, mesela petrol fiyatlar\u0131, fonlar\u0131n spek\u00fclatif al\u0131m sat\u0131m i\u015flemlerinin \u00f6tesinde bir art\u0131\u015f e\u011filimi g\u00f6steriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ekten talep de art\u0131yor. \u00c7in ba\u015fta, bir\u00e7ok \u00fclkede enerjiye ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir talep var. Bu, petrol piyasas\u0131n\u0131 daha da spek\u00fclatif bir hale getiriyor. Zira, son d\u00f6nemde \u00e7ok y\u00fcksek say\u0131da yeni al\u0131m pozisyonunu a\u00e7\u0131ld\u0131. Birbirini besleyen bir s\u00fcre\u00e7te petrol fiyatlar\u0131 daha da yukar\u0131 giderse \u015fa\u015f\u0131rmayaca\u011f\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc petrolde hem spek\u00fclat\u00f6rlerin vadeli i\u015flem piyasalar\u0131ndaki al\u0131mlar\u0131 hem de fiziki talep art\u0131yor. Ayr\u0131ca \u00f6n\u00fcm\u00fcz k\u0131\u015f. Hava tahminlerinde olumsuz y\u00f6ndeki her sapma ile enerji fiyatlar\u0131 daha da y\u00fckselebilir. <\/span>
Merkez Bankas\u0131 faiz karar\u0131n\u0131 verirken \u00e7ekirdek enflasyona y\u00f6neldi. Bir anlamda enflasyon denkleminde enerji ve g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131 i\u015fin d\u0131\u015f\u0131nda tuttu. Tabii, al\u0131\u015fveri\u015f \u2018\u00e7ekirdek enflasyon\u2019 ile yap\u0131lm\u0131yor. Enerji ve g\u0131da fiyatlar\u0131 vatanda\u015f\u0131n ge\u00e7im maliyetini art\u0131rmaya devam edecek. Son a\u00e7\u0131klanan enflasyon verisinde k\u00f6m\u00fcr fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f y\u00fczde 34 idi. Son do\u011falgaz zamm\u0131nda haneler muaf tutularak korundu. Zam sanayiye geldi. Ancak bunun s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi \u00e7ok zor. Ayr\u0131ca sanayideki maliyet art\u0131\u015flar\u0131 da eninde sonunda t\u00fcketici fiyatlar\u0131n\u0131 etkileyecek.<\/span><\/p>

Ger\u00e7ek\u00e7i bir tahmin yaparsak, 6-9 ay boyunca enerji ba\u015fta y\u00fcksek fiyatlar bizimle olmaya devam edecek. Elektrik, akaryak\u0131t ve do\u011falgaz fiyatlar\u0131 artacak. Yeni zamlar gelecek.<\/span><\/p>

Keza, g\u0131da fiyatlar\u0131 da t\u00fcm \u00e7abalara ra\u011fmen y\u00fcksek kalmaya devam edecek gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ne zincir marketlere d\u00f6n\u00fck denetleme ve cezalarla, ne de yeni sat\u0131\u015f ma\u011fazalar\u0131 a\u00e7makla g\u0131dada y\u00fckselen fiyat art\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6nleyemeyiz. \u2018Nas\u0131l bu kadar emin konu\u015fuyorsun\u2019 diye sorarsan\u0131z, s\u00f6yleyeyim. Daha \u00f6nce neler denedi\u011fimizi bir hat\u0131rlay\u0131n. Kurdu\u011fumuz \u2018tanzim sat\u0131\u015f\u2019 \u00e7ad\u0131rlar\u0131n\u0131 hat\u0131rlay\u0131n mesela... Ne oldu? <\/span>
Yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131n... Tabii ki, denetlemeler olacak. \u00dcstelik s\u00fcrekli olmal\u0131. Sadece fiyatlar\u0131n patlama yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde akl\u0131m\u0131za gelmemeli.<\/span><\/p>

Ancak bug\u00fcne kadar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z tecr\u00fcbeler, g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131n art\u0131\u015f\u0131nda tek bir neden olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. S\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131 sadece zincir marketlerde g\u00f6r\u00fcrsek kendimizi kand\u0131r\u0131r\u0131z o kadar. Zincir marketler, g\u0131da fiyatlar\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n son halkas\u0131...<\/span><\/p>

Uygulanan tar\u0131m politikalar\u0131ndan, tar\u0131msal \u00fcretimdeki y\u00fcksek maliyetler, ta\u015f\u0131ma maliyetleri, lojistik yap\u0131m\u0131z\u0131n getirdi\u011fi maliyetler, girdi, tar\u0131m ve g\u0131da \u00fcr\u00fcnleri ithalat\u0131, finansman sorunu, d\u00f6viz kurundaki art\u0131\u015f, hem d\u0131\u015far\u0131dan hem i\u00e7eriden girdi fiyatlar\u0131ndaki \u00f6nlenemez y\u00fckseli\u015f... Ve daha pek \u00e7ok neden var!<\/span><\/p>

Neyse... Bunlar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde biliyoruz zaten.<\/span><\/p>

Temel soru, enflasyonu nas\u0131l yeneriz? Ge\u00e7ici olarak de\u011fil, kal\u0131c\u0131 olarak nas\u0131l y\u00fcksek enflasyondan kurtuluruz? Toplumsal mutabakat\u0131m\u0131z\u0131 bozan bu illeti nas\u0131l tu\u015f ederiz? <\/span>
Hepsi ayn\u0131 kap\u0131ya \u00e7\u0131kan bu \u00e7ok \u00f6nemli sorunun net bir cevab\u0131 var. Ama bu cevab\u0131n oda\u011f\u0131nda ne denetimlerin s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, ne cezalar, ne tar\u0131m politikalar\u0131nda yap\u0131lacak de\u011fi\u015fiklikler. \u00c7\u00fcnk\u00fc, tek ba\u015f\u0131na bunlar y\u00fcksek enflasyon problemini \u00e7\u00f6zemez.<\/span><\/p>

Asl\u0131na bakarsan\u0131z bir anlamda art\u0131k T\u00fcrkiye i\u00e7in kronikle\u015fmi\u015f g\u00f6r\u00fcnen y\u00fcksek enflasyondan kurtulman\u0131n \u2018k\u00f6kl\u00fc\u2019 bir tek yolu var. Bizim enflasyon sorunumuzu, cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, cari fazlaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek \u00e7\u00f6zer!<\/span><\/p>

Hem ihtiyac\u0131m\u0131z olan b\u00fcy\u00fcmeyi sa\u011flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z hem de cari fazla verdi\u011fimiz g\u00fcn, biz y\u00fcksek enflasyon problemini de kal\u0131c\u0131 bi\u00e7imde \u00e7\u00f6zece\u011fiz. Odaklanmam\u0131z gereken ihtiyac\u0131m\u0131z ise ithal etti\u011fimiz ara mallar\u0131n\u0131 \u00fcretecek yeni fabrikalar ve tesisler. K\u0131sacas\u0131, bizim ana sanayimizi b\u00fcy\u00fctmeye ihtiyac\u0131m\u0131z var. Petro-kimyadan \u00e7iplere kadar.<\/span><\/p>

Enflasyon ile m\u00fccadelenin k\u0131sa, mucizevi \u00e7\u00f6z\u00fcmleri yok. Bug\u00fcne kadar ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131z bunun en \u00f6nemli kan\u0131t\u0131.<\/span><\/p>

\u015eimdi faize, marketlere ve benzeri semptomlara de\u011fil, tedaviye odaklanma zaman\u0131. Ve biliyoruz ki, yeni bir b\u00fcy\u00fcme heyecan\u0131 i\u00e7erisinde, ortak hedefe odakland\u0131\u011f\u0131m\u0131zda pek \u00e7ok sorunun \u00fcstesinden gelme kabiliyetimiz y\u00fcksek. T\u00fcrkiye daha \u00f6nce yapt\u0131. Bug\u00fcnk\u00fc \u00fcretim g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn nedeni de daha \u00f6nce bu topraklar \u00fczerinde in\u015fa ettiklerimiz.<\/span>Yine yapabiliriz.<\/span><\/p>

GIDA F\u0130YATLARI SON 47 YILIN Z\u0130RVES\u0130NDE<\/strong><\/span><\/p>

D\u00fcnya G\u0131da \u00d6rg\u00fct\u00fc (FAO) Reel G\u0131da Fiyat\u0131 Endeksi, son 47 y\u0131l\u0131n en y\u00fcksek d\u00fczeyine i\u015faret ediyor.<\/span><\/p>

Yani g\u0131da taraf\u0131ndan da d\u00fcnyadan enflasyon ithal ediyoruz. Bitkisel ya\u011f, tah\u0131l, et fiyatlar\u0131 bir y\u0131lda y\u00fczde 30\u2019dan fazla artt\u0131. Maliyetler daha da y\u00fcksek. Son 60 senenin tepe noktas\u0131nda....<\/span><\/p>

Daha uzun bir vadede bak\u0131nca da durum \u2018vahim\u2019... 2010 y\u0131l\u0131nda 107 olan G\u0131da Fiyat Endeksi, 2021 Eyl\u00fcl itibariyle 147\u2019ye ula\u015ft\u0131.<\/span><\/p>

Ayn\u0131 d\u00f6nemde T\u00fcrkiye\u2019de G\u0131da Fiyat Endeksi ne oldu derseniz, orada durum daha da s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. 2010 y\u0131l\u0131nda 189 olan T\u00fcrkiye\u2019nin G\u0131da Fiyat Endeksi, 2021 Eyl\u00fcl\u2019de 708 d\u00fczeyine t\u0131rmanm\u0131\u015f durumda. Uzmanlar, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, i\u015fg\u00fcc\u00fc eksikli\u011fi, g\u00fcbre fiyatlar\u0131 ve ta\u015f\u0131ma maliyetlerindeki art\u0131\u015flar\u0131n daha uzun bir s\u00fcre g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131n dengesiz bir seyir izlemesine neden olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor. K\u00fcresel tedarik zincirinin hasar g\u00f6rmesi de bu s\u00fcreci maalesef olumsuz y\u00f6nde etkiliyor. <\/span>
Bir de pandemi bu s\u00fcre\u00e7te herkese \u00f6nemli dersler verdi. Hemen her \u00fclke ve b\u00f6lgede g\u0131daya ve tar\u0131ma b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vermek gerekti\u011fini kabul ediyor. \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz 10 y\u0131lda tar\u0131m ve g\u0131dan\u0131n stratejik bir mala d\u00f6n\u00fc\u015fmesi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olmayacak. Aynen enerji gibi...<\/span><\/p>

Hem tar\u0131m\u0131 daha fazla koruma duvarlar\u0131 arkas\u0131na alma e\u011filimi, hem de tar\u0131m\u0131n pandemi s\u00fcrecinde de hasar g\u00f6rm\u00fc\u015f olmas\u0131, ge\u00e7ici oldu\u011fu s\u00f6ylenen g\u0131da fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131 kal\u0131c\u0131 hale getirebilir.<\/span><\/p>

Uzmanlara g\u00f6re, belki enerjide \u015fu s\u0131ralarda ya\u015fanmakta olan \u015fok dalgas\u0131 2022 yaz aylar\u0131na do\u011fru s\u00f6n\u00fcmlenecek. Beklentiler, pandemi sonras\u0131 enerjide ya\u015fanan \u015fokun 2023\u2019e sarkmayaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde. Ancak hemen b\u00fct\u00fcn uzmanlar g\u0131da i\u00e7in alarm zillerini \u00e7al\u0131yor.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"dusuk-enflasyon-icin-cari-aciga-daha-fazla-odaklanmamiz-lazim","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"D\u00fc\u015f\u00fck enflasyon i\u00e7in cari a\u00e7\u0131\u011fa daha fazla odaklanmam\u0131z laz\u0131m","meta_description":"HAKAN G\u00dcLDA\u011e","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1103,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":1,"name":"HAKAN","surname":"G\u00dcLDA\u011e","email":"uakisik@eronat.com.tr","slug":"hakan-guldag","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600kKPzKvWx8Xpxx9n.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T14:51:32.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":28917,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":28818,"locale":"tr","category_id":73,"title":"D\u00fc\u015f\u00fck enflasyon i\u00e7in cari a\u00e7\u0131\u011fa daha fazla odaklanmam\u0131z laz\u0131m","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

HAKAN G\u00dcLDA\u011e<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span><\/p>

Y\u00fcksek enflasyon, g\u00fcndemin ilk s\u0131ras\u0131nda. Yine\u2026<\/span>\u2018Yine\u2019 diyorum; \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye\u2019de y\u00fcksek enflasyon bug\u00fcn\u00fcn sorunu de\u011fil. \u00c7ok uzun zamand\u0131r y\u00fcksek enflasyon dalgalar\u0131na maruz kal\u0131yoruz. D\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in de epey \u00e7aba harcad\u0131k. Zaman zaman \u2018hah bu sefer oluyor galiba\u2019 dedi\u011fimiz d\u00f6nemler de oldu. Ancak kal\u0131c\u0131 bir ba\u015far\u0131 sa\u011flayamad\u0131k.<\/span><\/p>

B\u00fct\u00fcn bu \u2018faiz mi enflasyonun nedenidir\u2019 yoksa \u2018enflasyon mu faize yol a\u00e7ar\u2019 tart\u0131\u015fmalar\u0131na ra\u011fmen i\u015fin s\u0131rr\u0131n\u0131 bulamad\u0131k. Zaten \u015fu s\u0131ralar \u00f6yle bir noktaday\u0131z ki, Merkez Bankas\u0131 faizi indirse de \u00e7\u0131karsa da, y\u00fcksek enflasyona \u00e7are olacak gibi g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor.<\/span><\/p>

\u2018Neden\u2019 derseniz, birincisi gelinen noktada, enflasyon enflasyonu tetikliyor. Biliyorum itiraz edeceksiniz ama yine de s\u00f6yleyeyim. Her \u015feye ra\u011fmen \u015fu anda \u2018\u0131l\u0131ml\u0131\u2019 olarak niteleyebilece\u011fimiz bir enflasyon ya\u015f\u0131yoruz. Bu \u2018\u0131l\u0131ml\u0131\u2019 enflasyonun y\u00fczde 17 civar\u0131nda kalmas\u0131 beklenebilir. Ancak bu d\u00fczeydeki \u2018\u0131l\u0131ml\u0131\u2019 enflasyon ayn\u0131 zamanda h\u0131zla ipin ucunun elden ka\u00e7\u0131p y\u00fckselebilece\u011fi bir seviye. \u0130yi y\u00f6netilmezse, bir \u00fccret-fiyat sarmal\u0131na do\u011fru s\u00fcr\u00fcklenme ihtimalimiz var.<\/span><\/p>

\u0130kincisi, T\u00fcrkiye \u00fcretim yap\u0131s\u0131 nedeniyle bir anlamda enflasyon \u2018ithal\u2019 ediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc ithalat ekonomimizde b\u00fcy\u00fck bir yer tutuyor. \u0130hracat\u0131m\u0131z bile b\u00fcy\u00fck oranda ithalata ba\u011f\u0131ml\u0131. Her 100 dolarl\u0131k ihracat\u0131m\u0131z\u0131n en az y\u00fczde 60\u2019\u0131 ithal ara mallar\u0131na dayal\u0131. Ve bu ara mallar\u0131n\u0131n fiyatlar\u0131 da aynen hammadde fiyatlar\u0131 gibi d\u00fcnyada h\u0131zla artt\u0131. Ve o art\u0131\u015flara kar\u015f\u0131 h\u00fckm\u00fcm\u00fcz ge\u00e7miyor.<\/span><\/p>

Fiyatlar\u0131 artan ve b\u00f6ylece bizim ithalat faturam\u0131z\u0131 da kabartan en \u00f6nemli kalemlerden biri enerji. Ge\u00e7en Eko-Mercek\u2019te farkl\u0131 enerji kaynaklar\u0131ndaki art\u0131\u015flara detaylar\u0131yla de\u011finmi\u015ftik. Y\u00fczde 250\u2019lere varan ola\u011fan\u00fcst\u00fc art\u0131\u015flar var. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz, bu art\u0131\u015flar sadece arz-talep dengesizli\u011finden kaynaklanm\u0131yor. Bir k\u0131sm\u0131nda finansal piyasa akt\u00f6rlerinin bu dengesizliklerden faydalanarak para kazanma arzular\u0131 da etkili oluyor. Enerji \u00fcr\u00fcnleri ba\u015fta, \u00e7e\u015fitli emtiada spek\u00fclatif al\u0131m-sat\u0131m yaparak fiyatlar\u0131n \u015fi\u015fmesine neden oluyorlar.<\/span><\/p>

Ama son birka\u00e7 haftad\u0131r, mesela petrol fiyatlar\u0131, fonlar\u0131n spek\u00fclatif al\u0131m sat\u0131m i\u015flemlerinin \u00f6tesinde bir art\u0131\u015f e\u011filimi g\u00f6steriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ekten talep de art\u0131yor. \u00c7in ba\u015fta, bir\u00e7ok \u00fclkede enerjiye ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir talep var. Bu, petrol piyasas\u0131n\u0131 daha da spek\u00fclatif bir hale getiriyor. Zira, son d\u00f6nemde \u00e7ok y\u00fcksek say\u0131da yeni al\u0131m pozisyonunu a\u00e7\u0131ld\u0131. Birbirini besleyen bir s\u00fcre\u00e7te petrol fiyatlar\u0131 daha da yukar\u0131 giderse \u015fa\u015f\u0131rmayaca\u011f\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc petrolde hem spek\u00fclat\u00f6rlerin vadeli i\u015flem piyasalar\u0131ndaki al\u0131mlar\u0131 hem de fiziki talep art\u0131yor. Ayr\u0131ca \u00f6n\u00fcm\u00fcz k\u0131\u015f. Hava tahminlerinde olumsuz y\u00f6ndeki her sapma ile enerji fiyatlar\u0131 daha da y\u00fckselebilir. <\/span>
Merkez Bankas\u0131 faiz karar\u0131n\u0131 verirken \u00e7ekirdek enflasyona y\u00f6neldi. Bir anlamda enflasyon denkleminde enerji ve g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131 i\u015fin d\u0131\u015f\u0131nda tuttu. Tabii, al\u0131\u015fveri\u015f \u2018\u00e7ekirdek enflasyon\u2019 ile yap\u0131lm\u0131yor. Enerji ve g\u0131da fiyatlar\u0131 vatanda\u015f\u0131n ge\u00e7im maliyetini art\u0131rmaya devam edecek. Son a\u00e7\u0131klanan enflasyon verisinde k\u00f6m\u00fcr fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f y\u00fczde 34 idi. Son do\u011falgaz zamm\u0131nda haneler muaf tutularak korundu. Zam sanayiye geldi. Ancak bunun s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi \u00e7ok zor. Ayr\u0131ca sanayideki maliyet art\u0131\u015flar\u0131 da eninde sonunda t\u00fcketici fiyatlar\u0131n\u0131 etkileyecek.<\/span><\/p>

Ger\u00e7ek\u00e7i bir tahmin yaparsak, 6-9 ay boyunca enerji ba\u015fta y\u00fcksek fiyatlar bizimle olmaya devam edecek. Elektrik, akaryak\u0131t ve do\u011falgaz fiyatlar\u0131 artacak. Yeni zamlar gelecek.<\/span><\/p>

Keza, g\u0131da fiyatlar\u0131 da t\u00fcm \u00e7abalara ra\u011fmen y\u00fcksek kalmaya devam edecek gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ne zincir marketlere d\u00f6n\u00fck denetleme ve cezalarla, ne de yeni sat\u0131\u015f ma\u011fazalar\u0131 a\u00e7makla g\u0131dada y\u00fckselen fiyat art\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6nleyemeyiz. \u2018Nas\u0131l bu kadar emin konu\u015fuyorsun\u2019 diye sorarsan\u0131z, s\u00f6yleyeyim. Daha \u00f6nce neler denedi\u011fimizi bir hat\u0131rlay\u0131n. Kurdu\u011fumuz \u2018tanzim sat\u0131\u015f\u2019 \u00e7ad\u0131rlar\u0131n\u0131 hat\u0131rlay\u0131n mesela... Ne oldu? <\/span>
Yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131n... Tabii ki, denetlemeler olacak. \u00dcstelik s\u00fcrekli olmal\u0131. Sadece fiyatlar\u0131n patlama yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde akl\u0131m\u0131za gelmemeli.<\/span><\/p>

Ancak bug\u00fcne kadar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z tecr\u00fcbeler, g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131n art\u0131\u015f\u0131nda tek bir neden olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. S\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131 sadece zincir marketlerde g\u00f6r\u00fcrsek kendimizi kand\u0131r\u0131r\u0131z o kadar. Zincir marketler, g\u0131da fiyatlar\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n son halkas\u0131...<\/span><\/p>

Uygulanan tar\u0131m politikalar\u0131ndan, tar\u0131msal \u00fcretimdeki y\u00fcksek maliyetler, ta\u015f\u0131ma maliyetleri, lojistik yap\u0131m\u0131z\u0131n getirdi\u011fi maliyetler, girdi, tar\u0131m ve g\u0131da \u00fcr\u00fcnleri ithalat\u0131, finansman sorunu, d\u00f6viz kurundaki art\u0131\u015f, hem d\u0131\u015far\u0131dan hem i\u00e7eriden girdi fiyatlar\u0131ndaki \u00f6nlenemez y\u00fckseli\u015f... Ve daha pek \u00e7ok neden var!<\/span><\/p>

Neyse... Bunlar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde biliyoruz zaten.<\/span><\/p>

Temel soru, enflasyonu nas\u0131l yeneriz? Ge\u00e7ici olarak de\u011fil, kal\u0131c\u0131 olarak nas\u0131l y\u00fcksek enflasyondan kurtuluruz? Toplumsal mutabakat\u0131m\u0131z\u0131 bozan bu illeti nas\u0131l tu\u015f ederiz? <\/span>
Hepsi ayn\u0131 kap\u0131ya \u00e7\u0131kan bu \u00e7ok \u00f6nemli sorunun net bir cevab\u0131 var. Ama bu cevab\u0131n oda\u011f\u0131nda ne denetimlerin s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, ne cezalar, ne tar\u0131m politikalar\u0131nda yap\u0131lacak de\u011fi\u015fiklikler. \u00c7\u00fcnk\u00fc, tek ba\u015f\u0131na bunlar y\u00fcksek enflasyon problemini \u00e7\u00f6zemez.<\/span><\/p>

Asl\u0131na bakarsan\u0131z bir anlamda art\u0131k T\u00fcrkiye i\u00e7in kronikle\u015fmi\u015f g\u00f6r\u00fcnen y\u00fcksek enflasyondan kurtulman\u0131n \u2018k\u00f6kl\u00fc\u2019 bir tek yolu var. Bizim enflasyon sorunumuzu, cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, cari fazlaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek \u00e7\u00f6zer!<\/span><\/p>

Hem ihtiyac\u0131m\u0131z olan b\u00fcy\u00fcmeyi sa\u011flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z hem de cari fazla verdi\u011fimiz g\u00fcn, biz y\u00fcksek enflasyon problemini de kal\u0131c\u0131 bi\u00e7imde \u00e7\u00f6zece\u011fiz. Odaklanmam\u0131z gereken ihtiyac\u0131m\u0131z ise ithal etti\u011fimiz ara mallar\u0131n\u0131 \u00fcretecek yeni fabrikalar ve tesisler. K\u0131sacas\u0131, bizim ana sanayimizi b\u00fcy\u00fctmeye ihtiyac\u0131m\u0131z var. Petro-kimyadan \u00e7iplere kadar.<\/span><\/p>

Enflasyon ile m\u00fccadelenin k\u0131sa, mucizevi \u00e7\u00f6z\u00fcmleri yok. Bug\u00fcne kadar ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131z bunun en \u00f6nemli kan\u0131t\u0131.<\/span><\/p>

\u015eimdi faize, marketlere ve benzeri semptomlara de\u011fil, tedaviye odaklanma zaman\u0131. Ve biliyoruz ki, yeni bir b\u00fcy\u00fcme heyecan\u0131 i\u00e7erisinde, ortak hedefe odakland\u0131\u011f\u0131m\u0131zda pek \u00e7ok sorunun \u00fcstesinden gelme kabiliyetimiz y\u00fcksek. T\u00fcrkiye daha \u00f6nce yapt\u0131. Bug\u00fcnk\u00fc \u00fcretim g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn nedeni de daha \u00f6nce bu topraklar \u00fczerinde in\u015fa ettiklerimiz.<\/span>Yine yapabiliriz.<\/span><\/p>

GIDA F\u0130YATLARI SON 47 YILIN Z\u0130RVES\u0130NDE<\/strong><\/span><\/p>

D\u00fcnya G\u0131da \u00d6rg\u00fct\u00fc (FAO) Reel G\u0131da Fiyat\u0131 Endeksi, son 47 y\u0131l\u0131n en y\u00fcksek d\u00fczeyine i\u015faret ediyor.<\/span><\/p>

Yani g\u0131da taraf\u0131ndan da d\u00fcnyadan enflasyon ithal ediyoruz. Bitkisel ya\u011f, tah\u0131l, et fiyatlar\u0131 bir y\u0131lda y\u00fczde 30\u2019dan fazla artt\u0131. Maliyetler daha da y\u00fcksek. Son 60 senenin tepe noktas\u0131nda....<\/span><\/p>

Daha uzun bir vadede bak\u0131nca da durum \u2018vahim\u2019... 2010 y\u0131l\u0131nda 107 olan G\u0131da Fiyat Endeksi, 2021 Eyl\u00fcl itibariyle 147\u2019ye ula\u015ft\u0131.<\/span><\/p>

Ayn\u0131 d\u00f6nemde T\u00fcrkiye\u2019de G\u0131da Fiyat Endeksi ne oldu derseniz, orada durum daha da s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. 2010 y\u0131l\u0131nda 189 olan T\u00fcrkiye\u2019nin G\u0131da Fiyat Endeksi, 2021 Eyl\u00fcl\u2019de 708 d\u00fczeyine t\u0131rmanm\u0131\u015f durumda. Uzmanlar, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, i\u015fg\u00fcc\u00fc eksikli\u011fi, g\u00fcbre fiyatlar\u0131 ve ta\u015f\u0131ma maliyetlerindeki art\u0131\u015flar\u0131n daha uzun bir s\u00fcre g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131n dengesiz bir seyir izlemesine neden olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor. K\u00fcresel tedarik zincirinin hasar g\u00f6rmesi de bu s\u00fcreci maalesef olumsuz y\u00f6nde etkiliyor. <\/span>
Bir de pandemi bu s\u00fcre\u00e7te herkese \u00f6nemli dersler verdi. Hemen her \u00fclke ve b\u00f6lgede g\u0131daya ve tar\u0131ma b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vermek gerekti\u011fini kabul ediyor. \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz 10 y\u0131lda tar\u0131m ve g\u0131dan\u0131n stratejik bir mala d\u00f6n\u00fc\u015fmesi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olmayacak. Aynen enerji gibi...<\/span><\/p>

Hem tar\u0131m\u0131 daha fazla koruma duvarlar\u0131 arkas\u0131na alma e\u011filimi, hem de tar\u0131m\u0131n pandemi s\u00fcrecinde de hasar g\u00f6rm\u00fc\u015f olmas\u0131, ge\u00e7ici oldu\u011fu s\u00f6ylenen g\u0131da fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131 kal\u0131c\u0131 hale getirebilir.<\/span><\/p>

Uzmanlara g\u00f6re, belki enerjide \u015fu s\u0131ralarda ya\u015fanmakta olan \u015fok dalgas\u0131 2022 yaz aylar\u0131na do\u011fru s\u00f6n\u00fcmlenecek. Beklentiler, pandemi sonras\u0131 enerjide ya\u015fanan \u015fokun 2023\u2019e sarkmayaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde. Ancak hemen b\u00fct\u00fcn uzmanlar g\u0131da i\u00e7in alarm zillerini \u00e7al\u0131yor.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"dusuk-enflasyon-icin-cari-aciga-daha-fazla-odaklanmamiz-lazim","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"D\u00fc\u015f\u00fck enflasyon i\u00e7in cari a\u00e7\u0131\u011fa daha fazla odaklanmam\u0131z laz\u0131m","meta_description":"HAKAN G\u00dcLDA\u011e","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1103,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}