{"status":true,"post":{"id":33862,"user_id":9,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 21:29:18","created_at":"2022-06-30T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T18:29:18.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":33862,"is_featured":0,"title":"D\u00fcnyan\u0131n g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131 enflasyon dinamikleri","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

DO\u00c7. DR. NURULLAH G\u00dcR<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span><\/p>

Enflasyon, geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde 1980\u2019lerin ortas\u0131ndan itibaren, geli\u015fen \u00fclkelerde ise son 20 y\u0131lda g\u00fcndemden d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. \u00d6yle ki, b\u0131rak\u0131n y\u00fcksek enflasyon sorununu, bir\u00e7ok merkez bankas\u0131 enflasyonu hedefledi\u011fi noktaya dahi \u00e7\u0131karmakta zorlan\u0131yordu. <\/span>
<\/span>
\u00d6nce koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131, ard\u0131ndan Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019y\u0131 i\u015fgal giri\u015fimi enflasyonun hortlamas\u0131na neden oldu. Politika yap\u0131c\u0131lar bile enflasyonun bir anda bu noktaya nas\u0131l \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamakta zorlan\u0131yor. <\/span>
<\/span>
D\u00fcnya genelinde iktisat\u00e7\u0131lar, enflasyonun uzun y\u0131llar d\u00fc\u015f\u00fck seyretmesiyle ilgili olarak merkez bankas\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na ve enflasyon hedeflemesine gere\u011finden fazla kredi verdi. Bir ba\u015fka ifadeyle, para politikas\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131 fazla \u015fi\u015firildi. Enflasyon yeniden y\u00fckseldi\u011finde ise para politikas\u0131n\u0131n nerede \u00e7uvallad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorgulamak haliyle \u00e7ok fayda getirmedi. <\/span>
<\/span>
UZUN SOLUKLU D\u00dc\u015e\u00dc\u015e<\/strong><\/span>
<\/span>
Enflasyondaki uzun soluklu d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc tetikleyen ana dinamiklerin \u00e7o\u011fu uzun y\u0131llar g\u00f6z ard\u0131 edildi. Enflasyonu yenebilmek i\u00e7in do\u011fal olarak bu dinamikleri hat\u0131rlay\u0131p analiz etmek gerekiyor. \u00c7in\u2019in D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne \u00fcye olmas\u0131n\u0131 takiben \u00c7in \u00fcr\u00fcnlerinin t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 adeta istila etmesi, bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn\u00fcn fiyat\u0131n\u0131 kayda de\u011fer oranlarda d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. <\/span>
<\/span>
1980\u2019li y\u0131llarda t\u00fcm d\u00fcnyada \u00f6rselenen sendikalar, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 \u00fccret pazarl\u0131\u011f\u0131nda yaln\u0131z b\u0131rakt\u0131. Dar gelirlileri ve orta dire\u011fi ilgilendiren \u00fccret skalas\u0131n\u0131n reel bazda yerinde saymas\u0131, enflasyonu dizginleyen bir ba\u015fka unsur oldu. Maliye politikalar\u0131nda uzun y\u0131llar devam eden s\u0131k\u0131la\u015fman\u0131n bir sonucu olarak bask\u0131lanan talep de enflasyonun ate\u015fini d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. \u00dcretim ve ula\u015ft\u0131rma kanallar\u0131n\u0131n do\u011furdu\u011fu \u00e7evre problemlerinin ihmal edilmesi, bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn\u00fcn asl\u0131nda olmas\u0131 gerekenden daha ucuza sat\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131. <\/span>
<\/span>
\u0130ran, Irak ve Libya ile ilgili ya\u015fananlar haricinde, son 25 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te enerji piyasalar\u0131n\u0131 uzun vadeli olarak tehdit edebilecek b\u00fcy\u00fck bir jeopolitik geli\u015fmenin olu\u015fmamas\u0131 enflasyon a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumluydu. Son 25 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemin sadece be\u015finde petrol fiyatlar\u0131 y\u00fcksek seyretti. O y\u0131llarda da pompa fiyatlar\u0131 ve enerji faturalar\u0131na yans\u0131malar g\u00f6rece s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131. <\/span>
<\/span>
PARA POL\u0130T\u0130KALARI TEK BA\u015eINA YETMEZ<\/strong><\/span>
<\/span>
Enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcren bu fakt\u00f6rlerin \u00e7o\u011fu son d\u00f6nemde tersine d\u00f6nd\u00fc. \u00dclkeler serbest ticaret uygulamalar\u0131 yerine korumac\u0131l\u0131\u011f\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015ft\u00fc. Korumac\u0131l\u0131k, ithal \u00fcr\u00fcnlerin fiyatlar\u0131n\u0131 y\u00fckseltti. Salg\u0131n sonras\u0131 k\u0131ymete binen i\u015fg\u00fcc\u00fc, daha y\u00fcksek \u00fccret i\u00e7in pazarl\u0131k \u015fans\u0131 buldu. Nominal \u00fccretler artmaya ba\u015flad\u0131. Salg\u0131n\u0131n ekonomik maliyetlerini s\u0131n\u0131rland\u0131rmak i\u00e7in uygulanan maliye politikalar\u0131, mal ve hizmet talebini destekledi. \u00c7evre dostu teknolojilerin yayg\u0131nla\u015fmaya ba\u015flamas\u0131, baz\u0131 emtialara olan talebin uzun vadeli olarak artaca\u011f\u0131 beklentisini olu\u015fturdu. Haliyle bu emtialar\u0131n fiyatlar\u0131 u\u00e7tu. Uzun bir bar\u0131\u015f d\u00f6neminin ard\u0131ndan Avrupa\u2019n\u0131n sava\u015f\u0131n ac\u0131 y\u00fcz\u00fcn\u00fc hat\u0131rlamas\u0131, enerji sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc vurdu. Enerji fiyatlar\u0131 ikiye katland\u0131. <\/span>
<\/span>
K\u00fcreselle\u015fme d\u00f6neminde baz\u0131 kilit sekt\u00f6rlerde azalan rekabet ve artan piyasa yo\u011funla\u015fmas\u0131 enflasyonist ortamda fiyatlama davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n iyice bozulmas\u0131na neden oldu.<\/span>
<\/span>
Sonu\u00e7 olarak, enflasyon tahmin edildi\u011finden daha karma\u015f\u0131k bir hal ald\u0131. Para politikalar\u0131 enflasyonu yenmek i\u00e7in kesinlikle bir ko\u015ful olmakla birlikte, m\u00fccadeleden galip ayr\u0131lmak i\u00e7in tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fildir. Enflasyonla m\u00fccadele i\u00e7in g\u00fcmr\u00fck tarifelerinden arz yanl\u0131 problemlere, emek piyasas\u0131 d\u00fczenlemelerinden maliye politikalar\u0131na, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finden jeopolitik risklere kadar bir\u00e7ok fakt\u00f6rle ilgili olarak derin ve b\u00fct\u00fcnc\u00fcl analizler yap\u0131lmas\u0131 gereken bir d\u00f6nemdeyiz.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"dunyanin-gozden-kacirdigi-enflasyon-dinamikleri","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"D\u00fcnyan\u0131n g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131 enflasyon dinamikleri","meta_description":"DO\u00c7. DR. NURULLAH G\u00dcR","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1091,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":9,"name":"NURULLAH","surname":"G\u00dcR","email":"nurullah.gur@marmara.edu.tr","slug":"prof-dr-nurullah-gur","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600zm0eg4EVw1c01iN.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:51:22.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":33961,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":33862,"locale":"tr","category_id":73,"title":"D\u00fcnyan\u0131n g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131 enflasyon dinamikleri","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

DO\u00c7. DR. NURULLAH G\u00dcR<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span><\/p>

Enflasyon, geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde 1980\u2019lerin ortas\u0131ndan itibaren, geli\u015fen \u00fclkelerde ise son 20 y\u0131lda g\u00fcndemden d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. \u00d6yle ki, b\u0131rak\u0131n y\u00fcksek enflasyon sorununu, bir\u00e7ok merkez bankas\u0131 enflasyonu hedefledi\u011fi noktaya dahi \u00e7\u0131karmakta zorlan\u0131yordu. <\/span>
<\/span>
\u00d6nce koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131, ard\u0131ndan Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019y\u0131 i\u015fgal giri\u015fimi enflasyonun hortlamas\u0131na neden oldu. Politika yap\u0131c\u0131lar bile enflasyonun bir anda bu noktaya nas\u0131l \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamakta zorlan\u0131yor. <\/span>
<\/span>
D\u00fcnya genelinde iktisat\u00e7\u0131lar, enflasyonun uzun y\u0131llar d\u00fc\u015f\u00fck seyretmesiyle ilgili olarak merkez bankas\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na ve enflasyon hedeflemesine gere\u011finden fazla kredi verdi. Bir ba\u015fka ifadeyle, para politikas\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131 fazla \u015fi\u015firildi. Enflasyon yeniden y\u00fckseldi\u011finde ise para politikas\u0131n\u0131n nerede \u00e7uvallad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorgulamak haliyle \u00e7ok fayda getirmedi. <\/span>
<\/span>
UZUN SOLUKLU D\u00dc\u015e\u00dc\u015e<\/strong><\/span>
<\/span>
Enflasyondaki uzun soluklu d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc tetikleyen ana dinamiklerin \u00e7o\u011fu uzun y\u0131llar g\u00f6z ard\u0131 edildi. Enflasyonu yenebilmek i\u00e7in do\u011fal olarak bu dinamikleri hat\u0131rlay\u0131p analiz etmek gerekiyor. \u00c7in\u2019in D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne \u00fcye olmas\u0131n\u0131 takiben \u00c7in \u00fcr\u00fcnlerinin t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 adeta istila etmesi, bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn\u00fcn fiyat\u0131n\u0131 kayda de\u011fer oranlarda d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. <\/span>
<\/span>
1980\u2019li y\u0131llarda t\u00fcm d\u00fcnyada \u00f6rselenen sendikalar, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 \u00fccret pazarl\u0131\u011f\u0131nda yaln\u0131z b\u0131rakt\u0131. Dar gelirlileri ve orta dire\u011fi ilgilendiren \u00fccret skalas\u0131n\u0131n reel bazda yerinde saymas\u0131, enflasyonu dizginleyen bir ba\u015fka unsur oldu. Maliye politikalar\u0131nda uzun y\u0131llar devam eden s\u0131k\u0131la\u015fman\u0131n bir sonucu olarak bask\u0131lanan talep de enflasyonun ate\u015fini d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. \u00dcretim ve ula\u015ft\u0131rma kanallar\u0131n\u0131n do\u011furdu\u011fu \u00e7evre problemlerinin ihmal edilmesi, bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn\u00fcn asl\u0131nda olmas\u0131 gerekenden daha ucuza sat\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131. <\/span>
<\/span>
\u0130ran, Irak ve Libya ile ilgili ya\u015fananlar haricinde, son 25 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te enerji piyasalar\u0131n\u0131 uzun vadeli olarak tehdit edebilecek b\u00fcy\u00fck bir jeopolitik geli\u015fmenin olu\u015fmamas\u0131 enflasyon a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumluydu. Son 25 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemin sadece be\u015finde petrol fiyatlar\u0131 y\u00fcksek seyretti. O y\u0131llarda da pompa fiyatlar\u0131 ve enerji faturalar\u0131na yans\u0131malar g\u00f6rece s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131. <\/span>
<\/span>
PARA POL\u0130T\u0130KALARI TEK BA\u015eINA YETMEZ<\/strong><\/span>
<\/span>
Enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcren bu fakt\u00f6rlerin \u00e7o\u011fu son d\u00f6nemde tersine d\u00f6nd\u00fc. \u00dclkeler serbest ticaret uygulamalar\u0131 yerine korumac\u0131l\u0131\u011f\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015ft\u00fc. Korumac\u0131l\u0131k, ithal \u00fcr\u00fcnlerin fiyatlar\u0131n\u0131 y\u00fckseltti. Salg\u0131n sonras\u0131 k\u0131ymete binen i\u015fg\u00fcc\u00fc, daha y\u00fcksek \u00fccret i\u00e7in pazarl\u0131k \u015fans\u0131 buldu. Nominal \u00fccretler artmaya ba\u015flad\u0131. Salg\u0131n\u0131n ekonomik maliyetlerini s\u0131n\u0131rland\u0131rmak i\u00e7in uygulanan maliye politikalar\u0131, mal ve hizmet talebini destekledi. \u00c7evre dostu teknolojilerin yayg\u0131nla\u015fmaya ba\u015flamas\u0131, baz\u0131 emtialara olan talebin uzun vadeli olarak artaca\u011f\u0131 beklentisini olu\u015fturdu. Haliyle bu emtialar\u0131n fiyatlar\u0131 u\u00e7tu. Uzun bir bar\u0131\u015f d\u00f6neminin ard\u0131ndan Avrupa\u2019n\u0131n sava\u015f\u0131n ac\u0131 y\u00fcz\u00fcn\u00fc hat\u0131rlamas\u0131, enerji sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc vurdu. Enerji fiyatlar\u0131 ikiye katland\u0131. <\/span>
<\/span>
K\u00fcreselle\u015fme d\u00f6neminde baz\u0131 kilit sekt\u00f6rlerde azalan rekabet ve artan piyasa yo\u011funla\u015fmas\u0131 enflasyonist ortamda fiyatlama davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n iyice bozulmas\u0131na neden oldu.<\/span>
<\/span>
Sonu\u00e7 olarak, enflasyon tahmin edildi\u011finden daha karma\u015f\u0131k bir hal ald\u0131. Para politikalar\u0131 enflasyonu yenmek i\u00e7in kesinlikle bir ko\u015ful olmakla birlikte, m\u00fccadeleden galip ayr\u0131lmak i\u00e7in tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fildir. Enflasyonla m\u00fccadele i\u00e7in g\u00fcmr\u00fck tarifelerinden arz yanl\u0131 problemlere, emek piyasas\u0131 d\u00fczenlemelerinden maliye politikalar\u0131na, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finden jeopolitik risklere kadar bir\u00e7ok fakt\u00f6rle ilgili olarak derin ve b\u00fct\u00fcnc\u00fcl analizler yap\u0131lmas\u0131 gereken bir d\u00f6nemdeyiz.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"dunyanin-gozden-kacirdigi-enflasyon-dinamikleri","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"D\u00fcnyan\u0131n g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131 enflasyon dinamikleri","meta_description":"DO\u00c7. DR. NURULLAH G\u00dcR","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1091,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}