{"status":true,"post":{"id":29232,"user_id":30,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 15:58:21","created_at":"2021-10-28T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T12:58:21.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":29232,"is_featured":0,"title":"D\u00fcnden bug\u00fcne Afrika yolculu\u011fumuz","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

Ba\u015fbakan ve Cumhurba\u015fkan\u0131 seviyesinde Kuzey Afrika ve Sahraalt\u0131 Afrika ziyaretlerini birbirinden ay\u0131rmak gerekir. 25 May\u0131s 1963 tarihinde Afrika Birli\u011fi Te\u015fkilat\u0131\u2019n\u0131n merkezi olan Etiyopya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Addis Ababa\u2019ya ziyareti, 17-21 Aral\u0131k 1969 g\u00fcn\u00fc ilk defa Cumhurba\u015fkan\u0131 olarak Cevdet Sunay ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/strong><\/span><\/p>

Ba\u015fbakan Necmettin Erbakan\u2019\u0131n 1996 y\u0131l\u0131nda Nijerya\u2019y\u0131 ziyareti yine Sahraalt\u0131 i\u00e7in ikinci ziyaret olma \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yor. Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z Recep Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n en sonuncusu 2021 y\u0131l\u0131 ekim ay\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen Angola, pe\u015finden bat\u0131 b\u00f6lgesindeki Togo ve Nijerya ile tamamlanan seyahati ile \u015fimdiye kadar 54 \u00fclkeden 30\u2019una gitmi\u015f oldu.<\/strong><\/span><\/p>

PROF. DR. AHMET KAVAS<\/strong><\/span><\/p>

T\u00fcrkiye\u2019nin Afrika \u00fclkeleriyle ili\u015fkileri, s\u00f6m\u00fcrgecilik d\u00f6nemiyle birlikte g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr \u015fekilde cereyan etmese de tamamen s\u0131f\u0131rlanm\u0131\u015f da de\u011fildi. Elbette ki daha 1920\u2019li y\u0131llarda Etiyopya\u2019da ba\u015flayan ilk diplomatik temas; M\u0131s\u0131r, Libya, Gana, Tunus, Fas, Cezayir ve Senegal gibi \u00fclkelerde daha 1960 y\u0131llarda sefaretler a\u00e7\u0131larak ba\u015flat\u0131lmas\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsenemez. Bilhassa Libya\u2019da 1974 K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f Hareketi ile ba\u015flayan dostluklar, Osmanl\u0131 d\u00f6nemindeki gibi sadece buras\u0131n\u0131 de\u011fil, bir\u00e7ok farkl\u0131 devlete a\u00e7\u0131lmak i\u00e7in de bulunmaz bir f\u0131rsat yakalanmas\u0131na vesile oldu. K\u0131taya gidi\u015f-geli\u015fler de ciddi derecede zordu. Ba\u015fbakan ve Cumhurba\u015fkan\u0131 seviyesinde Kuzey Afrika ve Sahraalt\u0131 Afrika ziyaretlerini birbirinden ay\u0131rmak gerekir. \u00d6zellikle ikincisinde yer alan ve 25 May\u0131s 1963 tarihinde Afrika Birli\u011fi Te\u015fkilat\u0131\u2019n\u0131n merkezi olan Etiyopya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Addis Ababa\u2019ya ziyareti, 17-21 Aral\u0131k 1969 g\u00fcn\u00fc, ilk defa Cumhurba\u015fkan\u0131 olarak Cevdet Sunay ger\u00e7ekle\u015ftirdi. \u00d6zellikle Cumhurba\u015fkan\u0131 Turgut \u00d6zal\u2019\u0131n Kuzey Afrika\u2019da Libya ve Cezayir gibi \u00fclkelere daha ba\u015fbakan iken yapt\u0131\u011f\u0131 ziyaretler, 1980\u2019li y\u0131llar i\u00e7in olduk\u00e7a \u00f6nemliydi. Ne yaz\u0131k ki onun vefat\u0131yla birlikte 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda bir anda ciddi bir gev\u015feme ve verilen en s\u0131radan vaatlerin bile iktisadi zorluklar sebebiyle sekteye u\u011framas\u0131n\u0131 beraberinde getirdi. Ba\u015fbakan Necmettin Erbakan\u2019\u0131n 1996 y\u0131l\u0131nda Nijerya\u2019y\u0131 ziyareti, yine Sahraalt\u0131 i\u00e7in ikinci ziyaret olma \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yor.<\/span><\/p>

STRATEJ\u0130K ORTA\u011eIMIZ<\/strong><\/span><\/p>

Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n d\u0131\u015f siyasetimizdeki sa\u011flam ve daimi Afrika a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131, 2005 y\u0131l\u0131 ocak ay\u0131nda temelleri at\u0131lan ve hedefine odaklanan hamlelerle bir bir uyguland\u0131. \u0130ki y\u0131ll\u0131k haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n ard\u0131ndan ilk hamle, diplomatik anlamda sefaretlerimizin say\u0131lar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 ile ba\u015flad\u0131. Birinci a\u015famada 8 yeni \u00fclkeye b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilik a\u00e7\u0131lacakt\u0131. \u00d6ng\u00f6r\u00fclen ise 20 kadar olabilece\u011fi idi. \u00d6nce D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n k\u0131sa zamanda personel ihtiyac\u0131na a\u011f\u0131rl\u0131k verildi. 2005 y\u0131l\u0131nda Afrika Birli\u011fi\u2019ne g\u00f6zlem \u00fcye olarak kabul edilmesiyle art\u0131k kap\u0131lar aralanm\u0131\u015ft\u0131. D\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen \u00e7ok \u00fcyeli beynelmilel kurulu\u015funun komisyon ba\u015fkan\u0131, 2005 y\u0131l\u0131 kas\u0131m ay\u0131nda \u00fclkemizi ziyaret eden ilk en \u00fcst y\u00f6netici oldu. 2007 y\u0131l\u0131 ocak ay\u0131nda da o d\u00f6nem Ba\u015fbakan olan Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z, 8. Afrika Birli\u011fi Zirvesi\u2019ne \u015feref konu\u011fu ve a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131 yapmak \u00fczere davet ediliyordu.<\/span><\/p>

UYGULAMA YILI 2008<\/strong><\/span><\/p>

2008 y\u0131l\u0131, T\u00fcrkiye-Afrika ili\u015fkilerinin yeni safhas\u0131nda bir anlamda ilk uygulama y\u0131l\u0131 oldu denebilir. A\u011fustos ay\u0131nda \u0130stanbul\u2019da 1. T\u00fcrkiye-Afrika Devlet Adamlar\u0131 Zirvesi topland\u0131.<\/span><\/p>

2010 y\u0131l\u0131 mart ay\u0131nda Ba\u015fbakan olarak imzalad\u0131\u011f\u0131 Afrika Stratejisi Belgesi, art\u0131k \u00f6ncelikle bizim ilgili devlet kurumlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00fc\u00e7 ayl\u0131k s\u00fcrelerle k\u0131ta ile t\u00fcm faaliyetleri de\u011ferlendirdikleri muta toplant\u0131lar ve bunlardan \u00e7\u0131kan sonu\u00e7lar\u0131n Afrika Birli\u011fi ile de\u011ferlendirildi\u011fi bulu\u015fmalarla 10 seneyi a\u015fk\u0131n s\u00fcredir devam ediyor. 2014\u2019te de Ekvator Ginesi\u2019nin ba\u015fkenti Malabo Zirvesi izledi. 17-18 Aral\u0131k 2021 tarihinde ise \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc zirve \u0130stanbul\u2019da ger\u00e7ekle\u015fecek. DE\u0130K taraf\u0131ndan 3. T\u00fcrkiye-Afrika Forumu, art\u0131k binlerce Afrikal\u0131 ve T\u00fcrk i\u015f adam\u0131n\u0131 bulu\u015fturan d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen i\u015f d\u00fcnyas\u0131 etkinlikleri aras\u0131ndaki yerini ald\u0131.<\/span><\/p>

RAHATSIZ EL\u00c7\u0130LER<\/strong><\/span><\/p>

D\u00fcnya siyasetine y\u00f6n veren 5 b\u00fcy\u00fck devlet yan\u0131nda bir\u00e7ok \u00fclke T\u00fcrkiye\u2019nin bu \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir\u00e7ok alandaki tekellerinin k\u0131r\u0131lmas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyor. \u0130ster istemez bunu baltalamak i\u00e7in de birbirinden farkl\u0131 g\u00fcndemlerle engel olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. 2013 y\u0131l\u0131 haziran ay\u0131nda Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n Kuzey Afrika \u00fclkelerini ziyareti arifesinde ba\u015flayan ve \u015fiddetini giderek art\u0131ran Gezi Olaylar\u0131, asla sadece bir i\u00e7 meselenin tezah\u00fcr\u00fc de\u011fildi. Son olarak bu ekim ay\u0131 ortas\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen Angola, Togo ve Nijerya gezilerinin hemen arkas\u0131ndan Ankara\u2019daki \u00e7o\u011fu Avrupal\u0131 10 b\u00fcy\u00fckel\u00e7inin i\u00e7 siyasete y\u00f6nelik a\u00e7\u0131klamalar\u0131 da hem d\u0131\u015f bas\u0131n\u0131n hem de yerel medya organlar\u0131m\u0131z\u0131n t\u00fcm dikkatleri Afrika\u2019dan kendi i\u00e7imize \u00e7evirme hamlesi olarak rahatl\u0131kla de\u011ferlendirilebilir. Nitekim genelde iki veya \u00e7o\u011fu zaman ayn\u0131 anda \u00fc\u00e7 \u00fclkeyi kapsayan resmi ziyaretlerinin her birinin \u00f6ncesi veya hemen sonras\u0131, hatta hen\u00fcz davet edildi\u011fi \u00fclkedeyken olu\u015fturulan yapay g\u00fcndemler farkl\u0131 a\u00e7\u0131lardan incelenecek olursa T\u00fcrkiye\u2019nin Afrika a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n s\u00f6zde de\u011fil, uygulamadaki sonu\u00e7lar\u0131ndan olumsuz anlamda etkilenen \u00fclkelerin say\u0131lar\u0131n\u0131n tahmin edilenin \u00e7ok \u00fczerinde oldu\u011fu kolayca fark edilecektir.<\/span><\/p>

T\u00dcRK\u0130YE FARKI<\/strong><\/span><\/p>

T\u00fcrkiye, Afrika ile ili\u015fkilerinde en sa\u011fl\u0131kl\u0131 ileti\u015fimde herkesle e\u015fde\u011fer konum belirlemenin, kimseyi k\u00fc\u00e7\u00fcmseyen bir tav\u0131r sergilemeden ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck havas\u0131na girmeden yakla\u015fman\u0131n, sadece alan bir tav\u0131rla de\u011fil, \u00f6ncelikle kendi imkanlar\u0131n\u0131 payla\u015fan bir ruh haliyle davranman\u0131n gere\u011fini yerine getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. K\u0131ta \u00fclkelerinin sevin\u00e7leri kadar \u00fcz\u00fcnt\u00fclerine an\u0131nda ortak olmaya \u00f6zen g\u00f6steriyor. Sadece Covid-19 salg\u0131n\u0131 s\u00fcresince bir\u00e7ok Afrika \u00fclkesine yard\u0131m eli uzatan tek \u00fclke oldu. Haliyle hedef, mevsimlik bir i\u015f orta\u011f\u0131 de\u011fil, ebedi bir dostlu\u011fun tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Ama\u00e7 sadece yeni ortakl\u0131k ili\u015fkileri kurmak de\u011fil, zaman\u0131nda at\u0131lmayan ad\u0131mlar\u0131 bir an evvel telafi edip gelece\u011fe kald\u0131\u011f\u0131 yerden zaman\u0131n ve \u015fartlar\u0131n el verdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde geni\u015f a\u00e7\u0131l\u0131 devam etme becerisidir. Somali ile 2011\u2019de kurulan \u00e7ok boyutlu insani yard\u0131m ve diplomatik ili\u015fkiler bitmi\u015f bir devletin sadece aya\u011fa kald\u0131r\u0131lmas\u0131ndan ibaret de\u011fildir. Daha 16. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk y\u0131llar\u0131nda, 1500\u2019lerin ba\u015f\u0131nda Portekiz istilas\u0131ndan kurtar\u0131l\u0131p as\u0131rlarca huzur i\u00e7inde ya\u015famas\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck fedakarl\u0131klar verilmesi, 19. y\u00fczy\u0131lda \u0130ngiliz, \u0130talyan ve Fransa taraf\u0131ndan \u00fc\u00e7e par\u00e7alanmas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in \u0130stanbul\u2019da g\u00f6sterilen hassasiyetle 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk y\u0131llar\u0131nda bu \u00fclkenin sahillerinde Osmanl\u0131 idaresinin yeniden tesis edilmesi, 1991 y\u0131l\u0131ndan itibaren 30 y\u0131ld\u0131r i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n esiri yap\u0131lan \u00fclkenin aya\u011fa kald\u0131r\u0131lmas\u0131, ayn\u0131 karde\u015flik ve dostluk ruhuyla izah edilebilir. Zaman de\u011fi\u015fse de tek de\u011fi\u015fmeyen atalar\u0131m\u0131zdan ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z insanl\u0131k miras\u0131n\u0131 ya\u015fatma duygusunu Afrika\u2019da yeniden canland\u0131rmakt\u0131r.<\/span><\/p>

54 \u00dcLKEDEN 30\u2019UNA G\u0130D\u0130LD\u0130<\/strong><\/span><\/p>

Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z Recep Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n Afrika\u2019ya yapt\u0131\u011f\u0131 resmi ziyaretleri, Ba\u015fbakan ve Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde olmak \u00fczere ikiye ay\u0131rmam\u0131z gerekiyor. En sonuncusu 2021 y\u0131l\u0131 ekim ay\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen ve k\u0131tan\u0131n g\u00fcneybat\u0131 b\u00f6lgesindeki Angola, pe\u015finden bat\u0131 b\u00f6lgesindeki Togo ve Nijerya ile tamamlanan seyahati ile \u015fimdiye kadar 54 \u00fclkeden 30\u2019una gitmi\u015f oldu. Ba\u015fbakan olarak gittiklerinden sadece 5 \u00fclkeye Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde hen\u00fcz gitmedi. B\u00f6ylece 19 y\u0131l i\u00e7inde tekrarlar\u0131 dahil toplamda<\/span>56 defa Afrika \u00fclkesi ziyareti ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f oldu. \u00d6zellikle Cezayir, Senegal ve Tunus\u2019tan her birine 5 ayr\u0131 zamanda ziyaret ger\u00e7ekle\u015ftirmesi \u00f6nemli. Yine Afrika Birli\u011fi\u2019nin merkezi Etiyopya, M\u0131s\u0131r ve Somali\u2019ye 4 defa, Libya\u2019ya ise 3 defa giderken Fas, G\u00fcney Afrika Cumhuriyeti, Nijerya ve Sudan\u2019a da iki\u015fer defa resmi ziyarette bulundu. Bu s\u0131k\u00e7a bulu\u015fmalar, iki devlet adam\u0131n\u0131n bulu\u015fmas\u0131 yan\u0131nda ba\u015fta \u00fclkelerinin her kademedeki b\u00fcrokratlar\u0131n\u0131n, i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ve bilumum etkin her alandaki g\u00f6revlilerin tan\u0131\u015fmalar\u0131na ve yeni s\u00fcre\u00e7lerin ba\u015flamas\u0131na vesile oluyordu. Toplumlar kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak birbirleri ile tan\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. K\u0131saca dostluk k\u00f6pr\u00fcleri kuruluyordu.<\/span><\/p>

AFR\u0130KA\u2019YI YAZAN EL\u00c7\u0130LER B\u0130R\u0130NC\u0130L KAYNAK<\/strong><\/span><\/p>

Afrika ile ilgili hat\u0131ralar\u0131n\u0131 unutulmaz k\u0131lanlardan Sad\u0131k el-M\u00fceyyed\u2019in Habe\u015f Seyahatnamesi ile Afrika Sahray\u0131 Kebirinde Seyahat, Fizan Mebusu olarak \u0130kinci Meclis-i Mebusan\u2019a gelen Gat Kaymakam\u0131 Abd\u00fclkadir Cami Baykurt\u2019un Trablusgarp\u2019ten Sahray\u0131 Kebire Do\u011fru ile Sami \u00c7\u00f6lge\u00e7en\u2019in Sahray\u0131 Kebir-i Nas\u0131l Ge\u00e7tim adl\u0131 eserleri ilk akla gelenler.<\/span><\/p>

CUMHUR\u0130YET D\u00d6NEM\u0130<\/strong><\/span><\/p>

Nijerya\u2019daki g\u00f6revi sonras\u0131nda B\u00fcy\u00fckel\u00e7i Numan Hazar\u2019\u0131n 1998 y\u0131l\u0131nda bro\u015f\u00fcr \u015feklinde \u00fc\u00e7 dilde yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 \u2018Afrika Eylem Plan\u0131\u2019 ile ilgili D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 yay\u0131n\u0131 olmas\u0131, meselenin diplomatik bir dilde ifadesi bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemliydi. Cumhuriyet d\u00f6neminde baz\u0131 T\u00fcrk diplomatlar, b\u00fct\u00fcn k\u0131tay\u0131 konu edinmeseler de en az\u0131ndan birka\u00e7 Afrika \u00fclkesi hakk\u0131nda birinci elden kaynak eser olarak de\u011ferlendirilen kitaplar\u0131 kaleme ald\u0131lar. Bunlardan ilk Libya B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Celal Tevfik Karasapan\u2019\u0131n Libya-Trablusgarp, Bingazi ve Fizan (1960) ba\u015fl\u0131kl\u0131 eseri, 1950\u2019li y\u0131llar i\u00e7in ciddi bir alakan\u0131n tezah\u00fcr\u00fc idi. Sadece Avrupa merkezli veya yak\u0131n kom\u015fular\u0131ndan baz\u0131lar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda Pakistan gibi g\u00f6n\u00fcl ba\u011f\u0131 kurulan nadir \u00fclkelerle \u00f6rnek bir d\u0131\u015f siyaset geli\u015ftirilmeye ba\u015fland\u0131. T\u00fcrkiye\u2019nin ilk Gana B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Mahmut Dikerdem\u2019in Ortado\u011fu\u2019da Devrim Y\u0131llar\u0131: Bir B\u00fcy\u00fckel\u00e7inin An\u0131lar\u0131 da (1977) yine ayn\u0131 y\u0131llarda \u00fclkemizin M\u0131s\u0131r ve Gana \u00f6zelinde Afrika\u2019ya bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 konu edinmesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli.<\/span><\/p>

AFR\u0130KALI T\u00dcCCARLAR ANADOLU\u2019DA<\/strong><\/span><\/p>

Diplomasimiz, 12 b\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi bir t\u00fcrl\u00fc art\u0131ramayan kabu\u011funu k\u0131rd\u0131 ve \u015fimdilerde 52 b\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi olan \u00c7in, 50\u2019ye ula\u015fan ABD ve 47 ile \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131rada takip eden Fransa\u2019n\u0131n ard\u0131ndan 43 \u00fclkedeki sefaretimizle 4. \u00fclke konumuna gelmemiz Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n Afrika seyahatlerinin en verimli ve bereketli meyvesidir. T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc e\u011filiminde Afrika ile belli b\u00f6lgelerle de\u011fil, t\u00fcm k\u0131ta sath\u0131nda bir etkile\u015fim s\u00fcreci d\u00f6nemine girilmi\u015f oldu. \u00c7\u00fcnk\u00fc Afrikal\u0131 liderlerin kazan-kazan politikas\u0131nda kendileri i\u00e7in \u00f6nceli\u011fi kazand\u0131ran bir T\u00fcrkiye oldu\u011funu fark etmeleri \u00e7ok uzun s\u00fcrmedi. D\u00fcne kadar Ankara ve \u0130stanbul d\u0131\u015f\u0131nda ad\u0131n\u0131 bilmedikleri Antalya, \u0130zmir, Konya, \u00c7orum, Samsun, Gaziantep, Bursa ve Sakarya gibi nice \u015fehrimiz, Afrikal\u0131 t\u00fcccarlar\u0131n ve yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n devaml\u0131 ziyaret ettikleri \u015fehirlerimiz aras\u0131nda yer al\u0131yor. Kars\u2019tan Edirne\u2019ye, Batman\u2019dan U\u015fak\u2019a bir\u00e7ok \u00fcniversitemizde y\u00fczlerce, \u00f6zellikle de Karab\u00fck ve Tokat gibi \u015fehirlerimiz ise binlerce Afrikal\u0131 \u00fcniversite \u00f6\u011frencisine e\u011fitim imkan\u0131 veriyor.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"dunden-bugune-afrika-yolculugumuz","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"D\u00fcnden bug\u00fcne Afrika yolculu\u011fumuz","meta_description":"PROF. DR. AHMET KAVAS","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1130,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":30,"name":"AHMET","surname":"KAVAS","email":"prof-dr-ahmet-kavas@gmail.com","slug":"prof-dr-ahmet-kavas","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/17336916002RXDhDXyMw3kEXW.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-10-24T11:09:13.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:44:44.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":29331,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":29232,"locale":"tr","category_id":73,"title":"D\u00fcnden bug\u00fcne Afrika yolculu\u011fumuz","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

Ba\u015fbakan ve Cumhurba\u015fkan\u0131 seviyesinde Kuzey Afrika ve Sahraalt\u0131 Afrika ziyaretlerini birbirinden ay\u0131rmak gerekir. 25 May\u0131s 1963 tarihinde Afrika Birli\u011fi Te\u015fkilat\u0131\u2019n\u0131n merkezi olan Etiyopya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Addis Ababa\u2019ya ziyareti, 17-21 Aral\u0131k 1969 g\u00fcn\u00fc ilk defa Cumhurba\u015fkan\u0131 olarak Cevdet Sunay ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/strong><\/span><\/p>

Ba\u015fbakan Necmettin Erbakan\u2019\u0131n 1996 y\u0131l\u0131nda Nijerya\u2019y\u0131 ziyareti yine Sahraalt\u0131 i\u00e7in ikinci ziyaret olma \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yor. Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z Recep Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n en sonuncusu 2021 y\u0131l\u0131 ekim ay\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen Angola, pe\u015finden bat\u0131 b\u00f6lgesindeki Togo ve Nijerya ile tamamlanan seyahati ile \u015fimdiye kadar 54 \u00fclkeden 30\u2019una gitmi\u015f oldu.<\/strong><\/span><\/p>

PROF. DR. AHMET KAVAS<\/strong><\/span><\/p>

T\u00fcrkiye\u2019nin Afrika \u00fclkeleriyle ili\u015fkileri, s\u00f6m\u00fcrgecilik d\u00f6nemiyle birlikte g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr \u015fekilde cereyan etmese de tamamen s\u0131f\u0131rlanm\u0131\u015f da de\u011fildi. Elbette ki daha 1920\u2019li y\u0131llarda Etiyopya\u2019da ba\u015flayan ilk diplomatik temas; M\u0131s\u0131r, Libya, Gana, Tunus, Fas, Cezayir ve Senegal gibi \u00fclkelerde daha 1960 y\u0131llarda sefaretler a\u00e7\u0131larak ba\u015flat\u0131lmas\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsenemez. Bilhassa Libya\u2019da 1974 K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f Hareketi ile ba\u015flayan dostluklar, Osmanl\u0131 d\u00f6nemindeki gibi sadece buras\u0131n\u0131 de\u011fil, bir\u00e7ok farkl\u0131 devlete a\u00e7\u0131lmak i\u00e7in de bulunmaz bir f\u0131rsat yakalanmas\u0131na vesile oldu. K\u0131taya gidi\u015f-geli\u015fler de ciddi derecede zordu. Ba\u015fbakan ve Cumhurba\u015fkan\u0131 seviyesinde Kuzey Afrika ve Sahraalt\u0131 Afrika ziyaretlerini birbirinden ay\u0131rmak gerekir. \u00d6zellikle ikincisinde yer alan ve 25 May\u0131s 1963 tarihinde Afrika Birli\u011fi Te\u015fkilat\u0131\u2019n\u0131n merkezi olan Etiyopya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Addis Ababa\u2019ya ziyareti, 17-21 Aral\u0131k 1969 g\u00fcn\u00fc, ilk defa Cumhurba\u015fkan\u0131 olarak Cevdet Sunay ger\u00e7ekle\u015ftirdi. \u00d6zellikle Cumhurba\u015fkan\u0131 Turgut \u00d6zal\u2019\u0131n Kuzey Afrika\u2019da Libya ve Cezayir gibi \u00fclkelere daha ba\u015fbakan iken yapt\u0131\u011f\u0131 ziyaretler, 1980\u2019li y\u0131llar i\u00e7in olduk\u00e7a \u00f6nemliydi. Ne yaz\u0131k ki onun vefat\u0131yla birlikte 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda bir anda ciddi bir gev\u015feme ve verilen en s\u0131radan vaatlerin bile iktisadi zorluklar sebebiyle sekteye u\u011framas\u0131n\u0131 beraberinde getirdi. Ba\u015fbakan Necmettin Erbakan\u2019\u0131n 1996 y\u0131l\u0131nda Nijerya\u2019y\u0131 ziyareti, yine Sahraalt\u0131 i\u00e7in ikinci ziyaret olma \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yor.<\/span><\/p>

STRATEJ\u0130K ORTA\u011eIMIZ<\/strong><\/span><\/p>

Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n d\u0131\u015f siyasetimizdeki sa\u011flam ve daimi Afrika a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131, 2005 y\u0131l\u0131 ocak ay\u0131nda temelleri at\u0131lan ve hedefine odaklanan hamlelerle bir bir uyguland\u0131. \u0130ki y\u0131ll\u0131k haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n ard\u0131ndan ilk hamle, diplomatik anlamda sefaretlerimizin say\u0131lar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 ile ba\u015flad\u0131. Birinci a\u015famada 8 yeni \u00fclkeye b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilik a\u00e7\u0131lacakt\u0131. \u00d6ng\u00f6r\u00fclen ise 20 kadar olabilece\u011fi idi. \u00d6nce D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n k\u0131sa zamanda personel ihtiyac\u0131na a\u011f\u0131rl\u0131k verildi. 2005 y\u0131l\u0131nda Afrika Birli\u011fi\u2019ne g\u00f6zlem \u00fcye olarak kabul edilmesiyle art\u0131k kap\u0131lar aralanm\u0131\u015ft\u0131. D\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen \u00e7ok \u00fcyeli beynelmilel kurulu\u015funun komisyon ba\u015fkan\u0131, 2005 y\u0131l\u0131 kas\u0131m ay\u0131nda \u00fclkemizi ziyaret eden ilk en \u00fcst y\u00f6netici oldu. 2007 y\u0131l\u0131 ocak ay\u0131nda da o d\u00f6nem Ba\u015fbakan olan Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z, 8. Afrika Birli\u011fi Zirvesi\u2019ne \u015feref konu\u011fu ve a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131 yapmak \u00fczere davet ediliyordu.<\/span><\/p>

UYGULAMA YILI 2008<\/strong><\/span><\/p>

2008 y\u0131l\u0131, T\u00fcrkiye-Afrika ili\u015fkilerinin yeni safhas\u0131nda bir anlamda ilk uygulama y\u0131l\u0131 oldu denebilir. A\u011fustos ay\u0131nda \u0130stanbul\u2019da 1. T\u00fcrkiye-Afrika Devlet Adamlar\u0131 Zirvesi topland\u0131.<\/span><\/p>

2010 y\u0131l\u0131 mart ay\u0131nda Ba\u015fbakan olarak imzalad\u0131\u011f\u0131 Afrika Stratejisi Belgesi, art\u0131k \u00f6ncelikle bizim ilgili devlet kurumlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00fc\u00e7 ayl\u0131k s\u00fcrelerle k\u0131ta ile t\u00fcm faaliyetleri de\u011ferlendirdikleri muta toplant\u0131lar ve bunlardan \u00e7\u0131kan sonu\u00e7lar\u0131n Afrika Birli\u011fi ile de\u011ferlendirildi\u011fi bulu\u015fmalarla 10 seneyi a\u015fk\u0131n s\u00fcredir devam ediyor. 2014\u2019te de Ekvator Ginesi\u2019nin ba\u015fkenti Malabo Zirvesi izledi. 17-18 Aral\u0131k 2021 tarihinde ise \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc zirve \u0130stanbul\u2019da ger\u00e7ekle\u015fecek. DE\u0130K taraf\u0131ndan 3. T\u00fcrkiye-Afrika Forumu, art\u0131k binlerce Afrikal\u0131 ve T\u00fcrk i\u015f adam\u0131n\u0131 bulu\u015fturan d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen i\u015f d\u00fcnyas\u0131 etkinlikleri aras\u0131ndaki yerini ald\u0131.<\/span><\/p>

RAHATSIZ EL\u00c7\u0130LER<\/strong><\/span><\/p>

D\u00fcnya siyasetine y\u00f6n veren 5 b\u00fcy\u00fck devlet yan\u0131nda bir\u00e7ok \u00fclke T\u00fcrkiye\u2019nin bu \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir\u00e7ok alandaki tekellerinin k\u0131r\u0131lmas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyor. \u0130ster istemez bunu baltalamak i\u00e7in de birbirinden farkl\u0131 g\u00fcndemlerle engel olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. 2013 y\u0131l\u0131 haziran ay\u0131nda Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n Kuzey Afrika \u00fclkelerini ziyareti arifesinde ba\u015flayan ve \u015fiddetini giderek art\u0131ran Gezi Olaylar\u0131, asla sadece bir i\u00e7 meselenin tezah\u00fcr\u00fc de\u011fildi. Son olarak bu ekim ay\u0131 ortas\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen Angola, Togo ve Nijerya gezilerinin hemen arkas\u0131ndan Ankara\u2019daki \u00e7o\u011fu Avrupal\u0131 10 b\u00fcy\u00fckel\u00e7inin i\u00e7 siyasete y\u00f6nelik a\u00e7\u0131klamalar\u0131 da hem d\u0131\u015f bas\u0131n\u0131n hem de yerel medya organlar\u0131m\u0131z\u0131n t\u00fcm dikkatleri Afrika\u2019dan kendi i\u00e7imize \u00e7evirme hamlesi olarak rahatl\u0131kla de\u011ferlendirilebilir. Nitekim genelde iki veya \u00e7o\u011fu zaman ayn\u0131 anda \u00fc\u00e7 \u00fclkeyi kapsayan resmi ziyaretlerinin her birinin \u00f6ncesi veya hemen sonras\u0131, hatta hen\u00fcz davet edildi\u011fi \u00fclkedeyken olu\u015fturulan yapay g\u00fcndemler farkl\u0131 a\u00e7\u0131lardan incelenecek olursa T\u00fcrkiye\u2019nin Afrika a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n s\u00f6zde de\u011fil, uygulamadaki sonu\u00e7lar\u0131ndan olumsuz anlamda etkilenen \u00fclkelerin say\u0131lar\u0131n\u0131n tahmin edilenin \u00e7ok \u00fczerinde oldu\u011fu kolayca fark edilecektir.<\/span><\/p>

T\u00dcRK\u0130YE FARKI<\/strong><\/span><\/p>

T\u00fcrkiye, Afrika ile ili\u015fkilerinde en sa\u011fl\u0131kl\u0131 ileti\u015fimde herkesle e\u015fde\u011fer konum belirlemenin, kimseyi k\u00fc\u00e7\u00fcmseyen bir tav\u0131r sergilemeden ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck havas\u0131na girmeden yakla\u015fman\u0131n, sadece alan bir tav\u0131rla de\u011fil, \u00f6ncelikle kendi imkanlar\u0131n\u0131 payla\u015fan bir ruh haliyle davranman\u0131n gere\u011fini yerine getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. K\u0131ta \u00fclkelerinin sevin\u00e7leri kadar \u00fcz\u00fcnt\u00fclerine an\u0131nda ortak olmaya \u00f6zen g\u00f6steriyor. Sadece Covid-19 salg\u0131n\u0131 s\u00fcresince bir\u00e7ok Afrika \u00fclkesine yard\u0131m eli uzatan tek \u00fclke oldu. Haliyle hedef, mevsimlik bir i\u015f orta\u011f\u0131 de\u011fil, ebedi bir dostlu\u011fun tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Ama\u00e7 sadece yeni ortakl\u0131k ili\u015fkileri kurmak de\u011fil, zaman\u0131nda at\u0131lmayan ad\u0131mlar\u0131 bir an evvel telafi edip gelece\u011fe kald\u0131\u011f\u0131 yerden zaman\u0131n ve \u015fartlar\u0131n el verdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde geni\u015f a\u00e7\u0131l\u0131 devam etme becerisidir. Somali ile 2011\u2019de kurulan \u00e7ok boyutlu insani yard\u0131m ve diplomatik ili\u015fkiler bitmi\u015f bir devletin sadece aya\u011fa kald\u0131r\u0131lmas\u0131ndan ibaret de\u011fildir. Daha 16. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk y\u0131llar\u0131nda, 1500\u2019lerin ba\u015f\u0131nda Portekiz istilas\u0131ndan kurtar\u0131l\u0131p as\u0131rlarca huzur i\u00e7inde ya\u015famas\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck fedakarl\u0131klar verilmesi, 19. y\u00fczy\u0131lda \u0130ngiliz, \u0130talyan ve Fransa taraf\u0131ndan \u00fc\u00e7e par\u00e7alanmas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in \u0130stanbul\u2019da g\u00f6sterilen hassasiyetle 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk y\u0131llar\u0131nda bu \u00fclkenin sahillerinde Osmanl\u0131 idaresinin yeniden tesis edilmesi, 1991 y\u0131l\u0131ndan itibaren 30 y\u0131ld\u0131r i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n esiri yap\u0131lan \u00fclkenin aya\u011fa kald\u0131r\u0131lmas\u0131, ayn\u0131 karde\u015flik ve dostluk ruhuyla izah edilebilir. Zaman de\u011fi\u015fse de tek de\u011fi\u015fmeyen atalar\u0131m\u0131zdan ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z insanl\u0131k miras\u0131n\u0131 ya\u015fatma duygusunu Afrika\u2019da yeniden canland\u0131rmakt\u0131r.<\/span><\/p>

54 \u00dcLKEDEN 30\u2019UNA G\u0130D\u0130LD\u0130<\/strong><\/span><\/p>

Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z Recep Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n Afrika\u2019ya yapt\u0131\u011f\u0131 resmi ziyaretleri, Ba\u015fbakan ve Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde olmak \u00fczere ikiye ay\u0131rmam\u0131z gerekiyor. En sonuncusu 2021 y\u0131l\u0131 ekim ay\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen ve k\u0131tan\u0131n g\u00fcneybat\u0131 b\u00f6lgesindeki Angola, pe\u015finden bat\u0131 b\u00f6lgesindeki Togo ve Nijerya ile tamamlanan seyahati ile \u015fimdiye kadar 54 \u00fclkeden 30\u2019una gitmi\u015f oldu. Ba\u015fbakan olarak gittiklerinden sadece 5 \u00fclkeye Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde hen\u00fcz gitmedi. B\u00f6ylece 19 y\u0131l i\u00e7inde tekrarlar\u0131 dahil toplamda<\/span>56 defa Afrika \u00fclkesi ziyareti ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f oldu. \u00d6zellikle Cezayir, Senegal ve Tunus\u2019tan her birine 5 ayr\u0131 zamanda ziyaret ger\u00e7ekle\u015ftirmesi \u00f6nemli. Yine Afrika Birli\u011fi\u2019nin merkezi Etiyopya, M\u0131s\u0131r ve Somali\u2019ye 4 defa, Libya\u2019ya ise 3 defa giderken Fas, G\u00fcney Afrika Cumhuriyeti, Nijerya ve Sudan\u2019a da iki\u015fer defa resmi ziyarette bulundu. Bu s\u0131k\u00e7a bulu\u015fmalar, iki devlet adam\u0131n\u0131n bulu\u015fmas\u0131 yan\u0131nda ba\u015fta \u00fclkelerinin her kademedeki b\u00fcrokratlar\u0131n\u0131n, i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ve bilumum etkin her alandaki g\u00f6revlilerin tan\u0131\u015fmalar\u0131na ve yeni s\u00fcre\u00e7lerin ba\u015flamas\u0131na vesile oluyordu. Toplumlar kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak birbirleri ile tan\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. K\u0131saca dostluk k\u00f6pr\u00fcleri kuruluyordu.<\/span><\/p>

AFR\u0130KA\u2019YI YAZAN EL\u00c7\u0130LER B\u0130R\u0130NC\u0130L KAYNAK<\/strong><\/span><\/p>

Afrika ile ilgili hat\u0131ralar\u0131n\u0131 unutulmaz k\u0131lanlardan Sad\u0131k el-M\u00fceyyed\u2019in Habe\u015f Seyahatnamesi ile Afrika Sahray\u0131 Kebirinde Seyahat, Fizan Mebusu olarak \u0130kinci Meclis-i Mebusan\u2019a gelen Gat Kaymakam\u0131 Abd\u00fclkadir Cami Baykurt\u2019un Trablusgarp\u2019ten Sahray\u0131 Kebire Do\u011fru ile Sami \u00c7\u00f6lge\u00e7en\u2019in Sahray\u0131 Kebir-i Nas\u0131l Ge\u00e7tim adl\u0131 eserleri ilk akla gelenler.<\/span><\/p>

CUMHUR\u0130YET D\u00d6NEM\u0130<\/strong><\/span><\/p>

Nijerya\u2019daki g\u00f6revi sonras\u0131nda B\u00fcy\u00fckel\u00e7i Numan Hazar\u2019\u0131n 1998 y\u0131l\u0131nda bro\u015f\u00fcr \u015feklinde \u00fc\u00e7 dilde yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 \u2018Afrika Eylem Plan\u0131\u2019 ile ilgili D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 yay\u0131n\u0131 olmas\u0131, meselenin diplomatik bir dilde ifadesi bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemliydi. Cumhuriyet d\u00f6neminde baz\u0131 T\u00fcrk diplomatlar, b\u00fct\u00fcn k\u0131tay\u0131 konu edinmeseler de en az\u0131ndan birka\u00e7 Afrika \u00fclkesi hakk\u0131nda birinci elden kaynak eser olarak de\u011ferlendirilen kitaplar\u0131 kaleme ald\u0131lar. Bunlardan ilk Libya B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Celal Tevfik Karasapan\u2019\u0131n Libya-Trablusgarp, Bingazi ve Fizan (1960) ba\u015fl\u0131kl\u0131 eseri, 1950\u2019li y\u0131llar i\u00e7in ciddi bir alakan\u0131n tezah\u00fcr\u00fc idi. Sadece Avrupa merkezli veya yak\u0131n kom\u015fular\u0131ndan baz\u0131lar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda Pakistan gibi g\u00f6n\u00fcl ba\u011f\u0131 kurulan nadir \u00fclkelerle \u00f6rnek bir d\u0131\u015f siyaset geli\u015ftirilmeye ba\u015fland\u0131. T\u00fcrkiye\u2019nin ilk Gana B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Mahmut Dikerdem\u2019in Ortado\u011fu\u2019da Devrim Y\u0131llar\u0131: Bir B\u00fcy\u00fckel\u00e7inin An\u0131lar\u0131 da (1977) yine ayn\u0131 y\u0131llarda \u00fclkemizin M\u0131s\u0131r ve Gana \u00f6zelinde Afrika\u2019ya bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 konu edinmesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli.<\/span><\/p>

AFR\u0130KALI T\u00dcCCARLAR ANADOLU\u2019DA<\/strong><\/span><\/p>

Diplomasimiz, 12 b\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi bir t\u00fcrl\u00fc art\u0131ramayan kabu\u011funu k\u0131rd\u0131 ve \u015fimdilerde 52 b\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi olan \u00c7in, 50\u2019ye ula\u015fan ABD ve 47 ile \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131rada takip eden Fransa\u2019n\u0131n ard\u0131ndan 43 \u00fclkedeki sefaretimizle 4. \u00fclke konumuna gelmemiz Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n Afrika seyahatlerinin en verimli ve bereketli meyvesidir. T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc e\u011filiminde Afrika ile belli b\u00f6lgelerle de\u011fil, t\u00fcm k\u0131ta sath\u0131nda bir etkile\u015fim s\u00fcreci d\u00f6nemine girilmi\u015f oldu. \u00c7\u00fcnk\u00fc Afrikal\u0131 liderlerin kazan-kazan politikas\u0131nda kendileri i\u00e7in \u00f6nceli\u011fi kazand\u0131ran bir T\u00fcrkiye oldu\u011funu fark etmeleri \u00e7ok uzun s\u00fcrmedi. D\u00fcne kadar Ankara ve \u0130stanbul d\u0131\u015f\u0131nda ad\u0131n\u0131 bilmedikleri Antalya, \u0130zmir, Konya, \u00c7orum, Samsun, Gaziantep, Bursa ve Sakarya gibi nice \u015fehrimiz, Afrikal\u0131 t\u00fcccarlar\u0131n ve yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n devaml\u0131 ziyaret ettikleri \u015fehirlerimiz aras\u0131nda yer al\u0131yor. Kars\u2019tan Edirne\u2019ye, Batman\u2019dan U\u015fak\u2019a bir\u00e7ok \u00fcniversitemizde y\u00fczlerce, \u00f6zellikle de Karab\u00fck ve Tokat gibi \u015fehirlerimiz ise binlerce Afrikal\u0131 \u00fcniversite \u00f6\u011frencisine e\u011fitim imkan\u0131 veriyor.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"dunden-bugune-afrika-yolculugumuz","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"D\u00fcnden bug\u00fcne Afrika yolculu\u011fumuz","meta_description":"PROF. DR. AHMET KAVAS","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1130,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}