{"status":true,"post":{"id":66134,"user_id":5,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":0,"static_post":0,"published_at":"2025-04-25 11:13:00","created_at":"2025-04-25T08:13:00.000000Z","updated_at":"2025-04-25T08:15:00.000000Z","edited_at":"2025-04-25 11:13:00","source_id":null,"post_id":66134,"is_featured":0,"title":"Devletleri \u015firketler gibi y\u00f6netmek","slider_title":"","slider_title_2":"","slider_spot_title":"","slider_spot_title_2":"","home_title":"Devletleri \u015firketler gibi y\u00f6netmek","sub_title":"","category_id":73,"description":"","content":"

Baz\u0131 liderlerde k\u0131smen var olan anlay\u0131\u015f, Trump’\u0131n ikinci döneminde iyice gündem oldu ve o ini\u015fli ç\u0131k\u0131\u015fl\u0131, gel git sözleri ve uygulamalar\u0131 ile zirveye oturdu. Bu anlay\u0131\u015f, devlet yönetimini ve alg\u0131s\u0131n\u0131 nereye savurur bilinmez. Devlete ili\u015fkin var olan; gelenek, felsefe, vizyon, itidal ve bunlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu makuliyet üzerine temellenen uygulamalar sayg\u0131n bir kurum olan devleti herkesin ortak aidiyeti haline getirdi. <\/strong><\/p>


<\/p>

Devlet-toplum ili\u015fkilerindeki sayg\u0131n ve kutsiyeti olan ba\u011f zay\u0131flad\u0131 ve bir ölçüde ç\u0131kar ili\u015fkisine dönü\u015ftü.  <\/p>


<\/p>

Bu çerçevede tarihe göz atacak olursak; en eski devletlerde bile i\u015fin iktisadi yan\u0131 önemli idi. Krallar, padi\u015fahlar, hükümdarlar, derebeyler, tahtlar\u0131n\u0131 korumak için gerekli olan para-mal yönetimini de ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde icra etmek zorunda idi. Çünkü kendilerini ayakta tutan ço\u011funlukla askeri harcamalar\u0131 vard\u0131 ve bunlar\u0131 iyi yönetmeleri gerekiyordu. <\/p>


<\/p>

Zaman de\u011fi\u015fti, farkl\u0131 usullerle yönetilen devletler geldi, yine durum de\u011fi\u015fmedi. Günümüzde küresel\/teknolojik geli\u015fmelerle sevk ve idare i\u015fi format de\u011fi\u015ftirdi, herkesin her \u015feyi ayn\u0131 anda ö\u011frenmeleri ve tav\u0131r-tepki geli\u015ftirdikleri evreye geldik. Art\u0131k i\u015fler aleni ve h\u0131zl\u0131 bir ak\u0131\u015f içerisinde. Tabii ki sorgulanmas\u0131 gereken kamu yöneticili\u011finin iktisadi boyutu de\u011fil. \u0130\u015fin merkezine finans\u0131n konulmas\u0131, her türlü sevk ve idarenin bu çerçevede yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. <\/p>


<\/p>

Bunun gerekçesi de ‘biz ekonomiyi kutsam\u0131yoruz, sadece hantall\u0131\u011f\u0131 azaltmak istiyoruz, vatanda\u015f\u0131n i\u015fini kolayla\u015ft\u0131ral\u0131m, bürokrasiyi azaltal\u0131m’ dü\u015füncesidir. Devlet-toplum ili\u015fkisinde meseleye kültürel boyuttan bakarsak; Do\u011fu ile Bat\u0131’n\u0131n farkl\u0131 gelenekleri, modernle\u015fmenin getirdi\u011fi tek tip vatanda\u015f anlay\u0131\u015f\u0131 veya dijital ça\u011f\u0131n getirdi\u011fi yeni yöneti\u015fim öne ç\u0131kar. <\/p>


<\/p>

\u0130ktisat ve finans çerçevesinde bir sevk ve idarenin yap\u0131lmas\u0131 asl\u0131nda makuliyet vurgusunu çok daha güçlü hâle getirir. Zira makuliyet; toplumun ruhunu, temposunu, s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 gözetir. <\/p>


<\/p>

Ne popülizme kaçar ne geçmi\u015fe saplan\u0131r ne de gelece\u011fe körlemesine dalar. Yönetim modelleri küreselle\u015firken, toplumlar yerel kal\u0131r. Bir yerde çal\u0131\u015fan model, ba\u015fka yerde mutsuzluk do\u011furabilir. Çünkü her toplumun kendi haf\u0131zas\u0131, travmalar\u0131, de\u011ferleri, sosyal yap\u0131s\u0131 var. Ama \u015firket mant\u0131\u011f\u0131 evrensel kurallar üzerine kuruludur. Toplumlar genel olarak kolektif de\u011ferlerle ya\u015far, \u015firketler ise bireysel ba\u015far\u0131ya dayal\u0131d\u0131r. Devlet aidiyet üzerinden ya\u015far, vatanda\u015fl\u0131k bilinci önemlidir, \u015firket ise kâr üzerinden gider.<\/p>


<\/p>

Di\u011fer taraftan devleti \u015firket gibi yönetme dü\u015füncesi, neoliberal dönemden kalma bir görü\u015ftür asl\u0131nda. Dünya vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 kurgusu, özellikle Avrupa’da duvara toslad\u0131ktan sonra küresel kurulu\u015flar\u0131n güvenlik alg\u0131s\u0131 güveni bo\u015fa ç\u0131kard\u0131. Bu sebeple herkes yeniden ordu olu\u015fturma tela\u015f\u0131na dü\u015ftü. Bu nas\u0131l olabilir? Bireylerde asker olmaya götürecek vatan sevgisi kald\u0131 m\u0131? Veya bu yeniden ulus devlet format\u0131na giden bir yolu mu zorlayacak?<\/span><\/p>


<\/p>

Trump’\u0131n ikinci döneminde \u015firket gibi devlet yönetmek sadece ABD ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmaz, di\u011fer ülkelere ihraç edilen bir zihniyet biçimi halini al\u0131r. Kendi ülkesini do\u011frudan, di\u011ferlerini dolayl\u0131 olarak \u015firket gibi yöneten üst bir model haline gelir. Trump’\u0131n bu yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n verdi\u011fi mesaj nettir; ‘Uluslararas\u0131 sistem, kurallar üzerine de\u011fil, ç\u0131kar ve güç üzerine kuruludur. Ve biz bu \u015firketin patronuyuz’ anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 yerle\u015ftirir. <\/p>


<\/p>

Bu ise küresel istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131r, kurallara dayal\u0131 düzen yerine güçlü olan\u0131n dedi\u011fi olur anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 normalle\u015ftirir, di\u011fer ülkeleri de ayn\u0131 dili konu\u015fmaya iter.<\/p>


<\/p>

Trump, ba\u015ftan itibaren kendini bir \u015firket CEO’su gibi konumland\u0131rd\u0131. Kendince hakl\u0131 sebepleri olarak; kararlar\u0131 h\u0131zl\u0131, tepeden ve bireysel olarak alma e\u011filimi, kurumsal yap\u0131lar\u0131 baypas etme iste\u011fi, performansa dayal\u0131 sadakat, bakanlar\u0131 kâr-zarar tablosuna göre de\u011ferlendirmesi, diplomasi yerine pazarl\u0131k, tehdit ve al-ver dili. Buradan makuliyet ç\u0131kmaz. Çünkü makuliyet; ak\u0131lc\u0131, dengeli, adil ve sab\u0131rl\u0131 bir yönetim anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 temsil eder. Devlet gibi karma\u015f\u0131k ve çok katmanl\u0131 yap\u0131da bu dengeyi korumak, her \u015feyden önemlidir.<\/span><\/p>


<\/p>

Devleti \u015firket gibi yönetiyoruz dedi\u011fimizde; ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 piyasa ko\u015fullar\u0131na ba\u011flam\u0131\u015f oluruz, rekabet ve kâr-zarar üzerinden gidersek de kamusal sorumluluk zedelenir. Bilindi\u011fi üzere \u015firketler kâr amac\u0131 güderken, devletin amac\u0131 kamu yarar\u0131d\u0131r. Bu fark hepsinden önemlidir ve anlay\u0131\u015f\u0131 kökten de\u011fi\u015ftirir. <\/span><\/p>


<\/p>

Devletler yönetilirken bir me\u015fruiyet zemini vard\u0131r. \u015eirketlerde ise yönetim genelde büyük hissedarlara kar\u015f\u0131 kendini sorumlu görür. <\/p>


<\/p>

Devlet, adalet, güvenlik, e\u011fitim gibi çok daha geni\u015f ve temel alanlardan sorumludur, \u015firketler daha s\u0131n\u0131rl\u0131 faaliyet alanlar\u0131na sahiptir. Devlet en yoksulundan zenginine kadar herkesi kapsar. \u015eirketler ise mü\u015fteri ve payda\u015flar\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. <\/p>


<\/p>

Nihayetinde devlet, verimlilik aç\u0131s\u0131ndan \u015firket modelinden faydalanmal\u0131d\u0131r fakat asla ayn\u0131 \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da bilmelidir.<\/span><\/p>


<\/p>","slug":"devletleri-sirketler-gibi-yonetmek","tags":"","meta_title":"Devletleri \u015firketler gibi y\u00f6netmek","meta_description":"Baz\u0131 liderlerde k\u0131smen var olan anlay\u0131\u015f, Trump\u2019\u0131n ikinci d\u00f6neminde iyice g\u00fcndem oldu ve o ini\u015fli \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131, gel git s\u00f6zleri ve uygulamalar\u0131 ile zirveye oturdu. Bu anlay\u0131\u015f, devlet y\u00f6netimini ve alg\u0131s\u0131n\u0131 nereye savurur bilinmez. Devlete ili\u015fkin var olan; gelenek, felsefe, vizyon, itidal ve bunlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu makuliyet \u00fczerine temellenen uygulamalar sayg\u0131n bir kurum olan devleti herkesin ortak aidiyeti haline getirdi.","meta_keywords":"","news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1745528400QjqnnoxAaDQWsDk.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":0,"cropped_1200x675":"\/front\/uploads\/haber\/1200x675\/devletleri-sirketler-gibi-yonetmek_1200x675_AYXPDbqX7D.webp","user":{"id":5,"name":"AHMET EMRE","surname":"B\u0130LG\u0130L\u0130","email":"mcetiner@menemencioglu.net","slug":"prof-dr-ahmet-emre-bilgili","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/173369160076ryfup3NGA3Op4.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T10:21:44.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":66267,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":66134,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Devletleri \u015firketler gibi y\u00f6netmek","home_title":"Devletleri \u015firketler gibi y\u00f6netmek","sub_title":"","slider_title":"","slider_title_2":"","slider_spot_title":"","slider_spot_title_2":"","subtitleuse":0,"description":"","content":"

Baz\u0131 liderlerde k\u0131smen var olan anlay\u0131\u015f, Trump’\u0131n ikinci döneminde iyice gündem oldu ve o ini\u015fli ç\u0131k\u0131\u015fl\u0131, gel git sözleri ve uygulamalar\u0131 ile zirveye oturdu. Bu anlay\u0131\u015f, devlet yönetimini ve alg\u0131s\u0131n\u0131 nereye savurur bilinmez. Devlete ili\u015fkin var olan; gelenek, felsefe, vizyon, itidal ve bunlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu makuliyet üzerine temellenen uygulamalar sayg\u0131n bir kurum olan devleti herkesin ortak aidiyeti haline getirdi. <\/strong><\/p>


<\/p>

Devlet-toplum ili\u015fkilerindeki sayg\u0131n ve kutsiyeti olan ba\u011f zay\u0131flad\u0131 ve bir ölçüde ç\u0131kar ili\u015fkisine dönü\u015ftü.  <\/p>


<\/p>

Bu çerçevede tarihe göz atacak olursak; en eski devletlerde bile i\u015fin iktisadi yan\u0131 önemli idi. Krallar, padi\u015fahlar, hükümdarlar, derebeyler, tahtlar\u0131n\u0131 korumak için gerekli olan para-mal yönetimini de ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde icra etmek zorunda idi. Çünkü kendilerini ayakta tutan ço\u011funlukla askeri harcamalar\u0131 vard\u0131 ve bunlar\u0131 iyi yönetmeleri gerekiyordu. <\/p>


<\/p>

Zaman de\u011fi\u015fti, farkl\u0131 usullerle yönetilen devletler geldi, yine durum de\u011fi\u015fmedi. Günümüzde küresel\/teknolojik geli\u015fmelerle sevk ve idare i\u015fi format de\u011fi\u015ftirdi, herkesin her \u015feyi ayn\u0131 anda ö\u011frenmeleri ve tav\u0131r-tepki geli\u015ftirdikleri evreye geldik. Art\u0131k i\u015fler aleni ve h\u0131zl\u0131 bir ak\u0131\u015f içerisinde. Tabii ki sorgulanmas\u0131 gereken kamu yöneticili\u011finin iktisadi boyutu de\u011fil. \u0130\u015fin merkezine finans\u0131n konulmas\u0131, her türlü sevk ve idarenin bu çerçevede yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. <\/p>


<\/p>

Bunun gerekçesi de ‘biz ekonomiyi kutsam\u0131yoruz, sadece hantall\u0131\u011f\u0131 azaltmak istiyoruz, vatanda\u015f\u0131n i\u015fini kolayla\u015ft\u0131ral\u0131m, bürokrasiyi azaltal\u0131m’ dü\u015füncesidir. Devlet-toplum ili\u015fkisinde meseleye kültürel boyuttan bakarsak; Do\u011fu ile Bat\u0131’n\u0131n farkl\u0131 gelenekleri, modernle\u015fmenin getirdi\u011fi tek tip vatanda\u015f anlay\u0131\u015f\u0131 veya dijital ça\u011f\u0131n getirdi\u011fi yeni yöneti\u015fim öne ç\u0131kar. <\/p>


<\/p>

\u0130ktisat ve finans çerçevesinde bir sevk ve idarenin yap\u0131lmas\u0131 asl\u0131nda makuliyet vurgusunu çok daha güçlü hâle getirir. Zira makuliyet; toplumun ruhunu, temposunu, s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 gözetir. <\/p>


<\/p>

Ne popülizme kaçar ne geçmi\u015fe saplan\u0131r ne de gelece\u011fe körlemesine dalar. Yönetim modelleri küreselle\u015firken, toplumlar yerel kal\u0131r. Bir yerde çal\u0131\u015fan model, ba\u015fka yerde mutsuzluk do\u011furabilir. Çünkü her toplumun kendi haf\u0131zas\u0131, travmalar\u0131, de\u011ferleri, sosyal yap\u0131s\u0131 var. Ama \u015firket mant\u0131\u011f\u0131 evrensel kurallar üzerine kuruludur. Toplumlar genel olarak kolektif de\u011ferlerle ya\u015far, \u015firketler ise bireysel ba\u015far\u0131ya dayal\u0131d\u0131r. Devlet aidiyet üzerinden ya\u015far, vatanda\u015fl\u0131k bilinci önemlidir, \u015firket ise kâr üzerinden gider.<\/p>


<\/p>

Di\u011fer taraftan devleti \u015firket gibi yönetme dü\u015füncesi, neoliberal dönemden kalma bir görü\u015ftür asl\u0131nda. Dünya vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 kurgusu, özellikle Avrupa’da duvara toslad\u0131ktan sonra küresel kurulu\u015flar\u0131n güvenlik alg\u0131s\u0131 güveni bo\u015fa ç\u0131kard\u0131. Bu sebeple herkes yeniden ordu olu\u015fturma tela\u015f\u0131na dü\u015ftü. Bu nas\u0131l olabilir? Bireylerde asker olmaya götürecek vatan sevgisi kald\u0131 m\u0131? Veya bu yeniden ulus devlet format\u0131na giden bir yolu mu zorlayacak?<\/span><\/p>


<\/p>

Trump’\u0131n ikinci döneminde \u015firket gibi devlet yönetmek sadece ABD ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmaz, di\u011fer ülkelere ihraç edilen bir zihniyet biçimi halini al\u0131r. Kendi ülkesini do\u011frudan, di\u011ferlerini dolayl\u0131 olarak \u015firket gibi yöneten üst bir model haline gelir. Trump’\u0131n bu yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n verdi\u011fi mesaj nettir; ‘Uluslararas\u0131 sistem, kurallar üzerine de\u011fil, ç\u0131kar ve güç üzerine kuruludur. Ve biz bu \u015firketin patronuyuz’ anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 yerle\u015ftirir. <\/p>


<\/p>

Bu ise küresel istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131r, kurallara dayal\u0131 düzen yerine güçlü olan\u0131n dedi\u011fi olur anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 normalle\u015ftirir, di\u011fer ülkeleri de ayn\u0131 dili konu\u015fmaya iter.<\/p>


<\/p>

Trump, ba\u015ftan itibaren kendini bir \u015firket CEO’su gibi konumland\u0131rd\u0131. Kendince hakl\u0131 sebepleri olarak; kararlar\u0131 h\u0131zl\u0131, tepeden ve bireysel olarak alma e\u011filimi, kurumsal yap\u0131lar\u0131 baypas etme iste\u011fi, performansa dayal\u0131 sadakat, bakanlar\u0131 kâr-zarar tablosuna göre de\u011ferlendirmesi, diplomasi yerine pazarl\u0131k, tehdit ve al-ver dili. Buradan makuliyet ç\u0131kmaz. Çünkü makuliyet; ak\u0131lc\u0131, dengeli, adil ve sab\u0131rl\u0131 bir yönetim anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 temsil eder. Devlet gibi karma\u015f\u0131k ve çok katmanl\u0131 yap\u0131da bu dengeyi korumak, her \u015feyden önemlidir.<\/span><\/p>


<\/p>

Devleti \u015firket gibi yönetiyoruz dedi\u011fimizde; ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 piyasa ko\u015fullar\u0131na ba\u011flam\u0131\u015f oluruz, rekabet ve kâr-zarar üzerinden gidersek de kamusal sorumluluk zedelenir. Bilindi\u011fi üzere \u015firketler kâr amac\u0131 güderken, devletin amac\u0131 kamu yarar\u0131d\u0131r. Bu fark hepsinden önemlidir ve anlay\u0131\u015f\u0131 kökten de\u011fi\u015ftirir. <\/span><\/p>


<\/p>

Devletler yönetilirken bir me\u015fruiyet zemini vard\u0131r. \u015eirketlerde ise yönetim genelde büyük hissedarlara kar\u015f\u0131 kendini sorumlu görür. <\/p>


<\/p>

Devlet, adalet, güvenlik, e\u011fitim gibi çok daha geni\u015f ve temel alanlardan sorumludur, \u015firketler daha s\u0131n\u0131rl\u0131 faaliyet alanlar\u0131na sahiptir. Devlet en yoksulundan zenginine kadar herkesi kapsar. \u015eirketler ise mü\u015fteri ve payda\u015flar\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. <\/p>


<\/p>

Nihayetinde devlet, verimlilik aç\u0131s\u0131ndan \u015firket modelinden faydalanmal\u0131d\u0131r fakat asla ayn\u0131 \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da bilmelidir.<\/span><\/p>


<\/p>","slug":"devletleri-sirketler-gibi-yonetmek","orjinalimage":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1745528400QjqnnoxAaDQWsDk.webp","news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1745528400QjqnnoxAaDQWsDk.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":"\/front\/uploads\/haber\/638x552\/devletleri-sirketler-gibi-yonetmek_638x552_YYjsjqv0dH.webp","cropped_310x208":"\/front\/uploads\/haber\/310x208\/devletleri-sirketler-gibi-yonetmek_310x208_rl6VOXcdfd.webp","cropped_416x247":"\/front\/uploads\/haber\/416x247\/devletleri-sirketler-gibi-yonetmek_416x247_nIBOm5X3X3.webp","cropped_197x247":"\/front\/uploads\/haber\/197x247\/devletleri-sirketler-gibi-yonetmek_197x247_fS3CEWxD9q.webp","cropped_416x600":"\/front\/uploads\/haber\/416x600\/devletleri-sirketler-gibi-yonetmek_416x600_GgvKQT7B95.webp","cropped_1200x675":"\/front\/uploads\/haber\/1200x675\/devletleri-sirketler-gibi-yonetmek_1200x675_AYXPDbqX7D.webp","tags":"","meta_title":"Devletleri \u015firketler gibi y\u00f6netmek","meta_description":"Baz\u0131 liderlerde k\u0131smen var olan anlay\u0131\u015f, Trump\u2019\u0131n ikinci d\u00f6neminde iyice g\u00fcndem oldu ve o ini\u015fli \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131, gel git s\u00f6zleri ve uygulamalar\u0131 ile zirveye oturdu. Bu anlay\u0131\u015f, devlet y\u00f6netimini ve alg\u0131s\u0131n\u0131 nereye savurur bilinmez. Devlete ili\u015fkin var olan; gelenek, felsefe, vizyon, itidal ve bunlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu makuliyet \u00fczerine temellenen uygulamalar sayg\u0131n bir kurum olan devleti herkesin ortak aidiyeti haline getirdi.","meta_keywords":"","view_count":0,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"1999-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}