{"status":true,"post":{"id":32176,"user_id":1,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 20:58:25","created_at":"2022-03-31T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T17:58:25.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":32176,"is_featured":0,"title":"Belirsizlik ve karma\u015f\u0131kl\u0131\u011fa \u00e7are SENARYO PLANLAMASI","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

HAKAN G\u00dcLDA\u011e<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span><\/p>

Herhalde \u015fu s\u0131ralar birbirimize en \u00e7ok sordu\u011fumuz sorulardan biri \u2018\u015fimdi ne olacak?\u2019 \u00c7\u00fcnk\u00fc her g\u00fcn yeni bir olayla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yoruz. Do\u011frusu biz gazetecilerin haberin bol oldu\u011fu bu ortamdan \u015fikayet etmeye hakk\u0131m\u0131z yok. Ama gelin g\u00f6r\u00fcn ki, hareketlilik ne kadar bereket getiriyor, b\u00fcy\u00fck soru i\u015fareti. Sanki sorunlar\u0131m\u0131z azm\u0131\u015f gibi Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131 da sorunlar zincirimize eklendi. Belirsizlik ve karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n dozu daha da artt\u0131.<\/span><\/p>

Kuzeyimizdeki sava\u015f\u0131n sona ermesi i\u00e7in T\u00fcrkiye \u00fczerine d\u00fc\u015feni yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Son d\u00f6nemde taraflar aras\u0131nda kal\u0131c\u0131 ate\u015fkes ve uzla\u015fma s\u00fcreci ile ilgili hemen her ad\u0131mda T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7abas\u0131 hissediliyor. Dost d\u00fc\u015fman herkes de biliyor ki, T\u00fcrkiye\u2019nin bu sava\u015ftan bir \u00e7\u0131kar\u0131 yok. Aksine, rakamlara bak\u0131nca Ukrayna ile Rusya aras\u0131ndaki bu sava\u015ftan ekonomik olarak en olumsuz etkilenen \u00fclkelerin ba\u015f\u0131nda geliyor.<\/span><\/p>

Mesela turizm gelirlerimizin y\u00fczde 27\u2019si, ge\u00e7en y\u0131l 7 milyon turistin geldi\u011fi bu iki \u00fclkeden. Sadece Ukrayna\u2019dan 2021\u2019de 2 milyon turist geldi T\u00fcrkiye\u2019ye. Bu y\u0131l sava\u015f var. Sava\u015f halindeki bir \u00fclkeden zorunlular d\u0131\u015f\u0131nda kim gelecek? Sava\u015f\u0131n da etkisiyle, bu y\u0131l muhtemelen beklendi\u011fi gibi 42 milyon turist gelmeyecek. Turizm gelirimiz de 35 milyar dolar olamayacak. T\u00fcrkiye\u2019ye ge\u00e7en y\u0131l 30 milyon turist gelmi\u015fti. 24.5 milyar dolar da gelir elde etmi\u015ftik. Bu y\u0131l, bu rakamlar\u0131 koruyabilirsek ne ala...<\/span><\/p>

Enerji taraf\u0131nda da ciddi bir y\u00fck geldi T\u00fcrkiye\u2019nin \u00fczerine. Sava\u015f\u0131n tetikledi\u011fi petrol ve do\u011falgaz fiyatlar\u0131 enerji faturam\u0131z\u0131 kabartt\u0131k\u00e7a kabart\u0131yor. Ge\u00e7en y\u0131l nisan ay\u0131nda brent tipi petrol\u00fcn fiyat\u0131 varil ba\u015f\u0131na 60 dolar d\u00fczeyindeydi. Ayl\u0131k enerji ithalat\u0131m\u0131z da 3 milyar dolar civar\u0131ndayd\u0131. Bu y\u0131l, petrol fiyatlar\u0131 100 dolar\u0131n epey \u00fczerinde seyrediyor. Ayl\u0131k enerji a\u00e7\u0131\u011f\u0131m\u0131z da 8 milyar dolara yakla\u015ft\u0131. Bu durumda enerji faturam\u0131z\u0131n \u00e7ok ciddi bi\u00e7imde artaca\u011f\u0131 a\u015fikar. 2021 y\u0131l\u0131nda enerji ithalat\u0131na 50.5 milyar dolar \u00f6dedik. Bu y\u0131l, hem petrol hem de do\u011falgaz fiyatlar\u0131 y\u00fcksek kalmaya devam ederse, enerji ithalat\u0131na \u00f6deyece\u011fimiz para 100 milyar dolara do\u011fru t\u0131rmanabilir.<\/span><\/p>

BEL\u0130RS\u0130ZL\u0130KLER\u0130N DOZU ARTIYOR, PLANLAMAYI ISKALAMAYIN<\/strong><\/span><\/p>

Bu Eko-Mercek\u2019te niyetim, T\u00fcrkiye\u2019nin sava\u015ftan ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ekonomik kay\u0131plar\u0131 s\u0131ralamak de\u011fil. \u00d6rnekleri, belirsizliklerin ve risklerin artt\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekmek i\u00e7in verdim. Bug\u00fcnler \u00e7alkant\u0131l\u0131 d\u00f6nemler. \u00c7alkant\u0131l\u0131 d\u00f6nemlerde gelece\u011fi tahmin etmek \u00e7ok zor. Bak\u0131yorsunuz olaylar bir g\u00fcn belli bir y\u00f6ne ak\u0131yormu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrken, birden adeta bir \u2018U\u2019 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyle ba\u015fka bir y\u00f6ne do\u011fru akmaya ba\u015fl\u0131yor. G\u00f6r\u00fcnen o ki, kar\u015f\u0131m\u0131za ani ve sert virajlar \u00e7\u0131kmaya devam edecek.<\/span><\/p>

Bu ortamda icra kurullar\u0131 eskisinden \u00fc\u00e7 kat daha fazla mesai yapmaya ba\u015flad\u0131. Y\u00f6netim kurulu toplant\u0131lar\u0131n\u0131n da trafi\u011fi artt\u0131. \u015eirketler, bir \u00e7\u0131k\u0131p, bir inen emtia fiyatlar\u0131yla, maliyetlerle m\u00fccadele etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. D\u00fcnyadan ve T\u00fcrkiye ekonomisinden gelen enflasyonist etkilerle artan, daha do\u011frusu \u015fi\u015fen cirolar kar\u015f\u0131s\u0131nda ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 i\u015fletme sermayesinin pe\u015finde ko\u015fturuyor.<\/span><\/p>

B\u00fct\u00fcn bu hayhuy aras\u0131nda dikkatimi \u00e7eken bir nokta var. Belirsizliklerin artt\u0131\u011f\u0131 bu ortamda \u2018senaryo planlamas\u0131\u2019 \u015firketlerin kullanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir m\u00fccadele ve tedbir y\u00f6ntemi olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131.<\/span><\/p>

Tabii, hemen her sekt\u00f6rde, kurumsalla\u015fm\u0131\u015f ya da aile \u015firketi olsun, irili ufakl\u0131 \u015firketlerimizde hep bir plan vard\u0131r. Planlama, hedeflerin belirlenmesi ve bu hedeflere ula\u015fmak i\u00e7in yap\u0131lacak \u015feylerin tan\u0131mlanmas\u0131 i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclen s\u00fcrece verilen isimse, \u00e7ok detayl\u0131 olmayabilir, \u00e7o\u011fu kez tek ki\u015finin akl\u0131ndan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r ama ben plan-program\u0131 olmayan i\u015fletmeye pek rastlamad\u0131m.<\/span><\/p>

CEVAPLARA \u0130HT\u0130YA\u00c7 DUYAN SORULAR<\/strong><\/span><\/p>

Ge\u00e7enlerde i\u015fletmecilikte uluslararas\u0131 bir hocam\u0131z Osman Ata Ata\u00e7, planlaman\u0131n \u00f6nemine dikkat \u00e7ekiyordu bir yaz\u0131s\u0131nda. Ve hemen arkas\u0131ndan planlaman\u0131n belli sorulara cevap arand\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 oldu\u011funu vurguluyordu:<\/span><\/p>

Neredeyiz? Planlama s\u00fcreci sonucu nerede olmak istiyoruz? <\/span>
Olmak istedi\u011fimiz yere nas\u0131l varaca\u011f\u0131z? Vard\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 nas\u0131l anlayaca\u011f\u0131z?<\/span>
Olmak istedi\u011fimiz yere varmak i\u00e7in hangi kaynaklara ihtiyac\u0131m\u0131z olacak? Miktar\u0131 ne olacak? Vas\u0131flar\u0131 ne olacak?<\/span><\/p>

Bu kaynaklar\u0131 ne zaman, ka\u00e7a elde etmeliyiz-edece\u011fiz?<\/span><\/p>

GELECE\u011e\u0130 TAHM\u0130N ETMEN\u0130N ZORLU\u011eU<\/strong><\/span><\/p>

Hi\u00e7 \u015f\u00fcphe yok ki, bu kolay i\u015f de\u011fil. Ancak \u00e7ok faydal\u0131... Yukar\u0131da s\u0131ralanan sorulara cevap aran\u0131rken, \u2018gelece\u011fi tahmin etmek\u2019 \u00f6nemli bir role sahip. Gelece\u011fi tahminin t\u00fcm zorluklar\u0131na ra\u011fmen, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te neler olabilece\u011fini sistemli bir \u015fekilde ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ufkumuz geni\u015fliyor. Bak\u0131\u015f\u0131m\u0131z derinle\u015fiyor. Beklenmedik olaylar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, bu bak\u0131\u015fla m\u00fccadele etmek kolayla\u015f\u0131yor.<\/span><\/p>

HATA YAPMA \u0130HT\u0130MAL\u0130N\u0130 HEP AKILDA TUTUN<\/strong><\/span><\/p>

\u00d6te yandan, gelece\u011fi tahmine dayal\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda tahmini en kolay \u015fey, hata yapma ihtimalinin ne kadar y\u00fcksek oldu\u011fudur. \u00d6zellikle de, politikalar\u0131n ne zaman, nas\u0131l de\u011fi\u015fece\u011finin belli olmad\u0131\u011f\u0131 ortamlarda senaryo planlamas\u0131 yapman\u0131n zorlu\u011fu ortada. B\u00f6yle bir ortamda, yap\u0131la-bilecek en \u00f6nemli \u015fey, i\u015fletmecilerimizin kendi yapt\u0131klar\u0131 hatalar\u0131 azaltmalar\u0131 olur.<\/span><\/p>

Bu hatalar\u0131n ba\u015f\u0131nda da bildi\u011fimizi sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z ya da inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015f ve verilerin d\u0131\u015f\u0131ndaki verilere direnmek geliyor. Oysa sa\u011fl\u0131kl\u0131 senaryo planlamas\u0131 yapmak i\u00e7in a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc olmak ve her t\u00fcrl\u00fc bilgiyi taraf tutmaks\u0131z\u0131n de\u011ferlendirmek \u00f6nemli. <\/span>
Uzmanlara g\u00f6re, senaryo planlamas\u0131nda, ne kadar ilgin\u00e7 olursa olsun, gelecekteki geli\u015fmelere orant\u0131s\u0131z a\u011f\u0131rl\u0131k vermek de yayg\u0131n d\u00fc\u015f\u00fclen hatalardan biri. \u015e\u00fcphesiz, ilgin\u00e7 ve beklenmedik bir geli\u015fmeyi, herkesten \u00f6nce yakalamak \u00f6nemli. Ancak fikrin heyecan\u0131na kap\u0131l\u0131p ihtiyat\u0131 elden b\u0131rakmak ciddi bir hata olacakt\u0131r.<\/span><\/p>

NE A\u015eIRI \u0130Y\u0130MSERL\u0130K, NE DE K\u00d6T\u00dcMSERL\u0130K<\/strong><\/span><\/p>

Senaryo planlamas\u0131nda olumlu bir tutum ise gelece\u011fin ge\u00e7mi\u015fe benzemeyece\u011fini ba\u015ftan kabullenmek. Kendi deneyimlerinizde k\u0131sa ge\u00e7mi\u015fe bir bak\u0131\u015f, bu kabul\u00fcn ne kadar do\u011fru oldu\u011funu g\u00f6sterecektir. Ne a\u015f\u0131r\u0131 iyimserlik, ne de a\u015f\u0131r\u0131 k\u00f6t\u00fcmserlik tuza\u011f\u0131na d\u00fc\u015fmemek gerekiyor. \u00c7o\u011funlukla, \u2018sen i\u015fini k\u0131\u015f tut, yaz \u00e7\u0131karsa baht\u0131na\u2019 atas\u00f6z\u00fcm\u00fczde vurguland\u0131\u011f\u0131 gibi k\u00f6t\u00fcmser senaryolar tercih edilebilir. Uzmanlar, bunun da \u00e7ok do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u2018ne olur ne olmaz\u2019 d\u00fc\u015f\u00fcncesinin planlama i\u00e7in ge\u00e7erli bir yakla\u015f\u0131m olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyorlar.<\/span><\/p>

Herhalde s\u00f6ylemeye pek gerek yok ama bu t\u00fcr bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca en fazla kat\u0131l\u0131mla yap\u0131lmas\u0131 bir di\u011fer \u00f6nemli uzman tavsiyesi...<\/span><\/p>

Belirsizlik ve karma\u015fan\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde senaryo planlamas\u0131na ihtiya\u00e7 da artacak. \u00c7\u00fcnk\u00fc senaryo planlamas\u0131, gelece\u011fe \u0131\u015f\u0131k tutuyor. Tek bir ihtimale g\u00f6re planlama yapan \u015firket y\u00f6neticileri, olaylar beklentilerin aksi y\u00f6nde geli\u015fti\u011finde, \u015fa\u015f\u0131r\u0131p kal\u0131yor ve gerekli manevralar\u0131 gerekti\u011fi zamanda yapam\u0131yor. Senaryo planlamas\u0131, ayn\u0131 zamanda, i\u015f hayat\u0131n\u0131n g\u00fcnl\u00fck sorunlar\u0131na, ana trendlerin perspektifinden bakabilme imkan\u0131 verdi\u011fi i\u00e7in de son derece de\u011ferli.<\/span><\/p>

TEMEL ADIMLAR<\/strong><\/span><\/p>

\u0130\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n moral grafi\u011fi bu s\u0131ralar bir testerenin di\u015fleri gibi bir inip bir \u00e7\u0131k\u0131yor. Ne yapaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 \u015fa\u015f\u0131r\u0131yoruz. De\u011fi\u015fik ihtimallerin hesaba kat\u0131lmas\u0131, i\u015fler kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda kararlar\u0131n aceleye gelmesini engelliyor. Bu \u00e7er\u00e7evede, senaryo planlamas\u0131, de\u011fi\u015fime ve oynakl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 reflekslerimizi g\u00fc\u00e7lendiriyor.<\/span><\/p>

Ve de zamanlama avantaj\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Uzmanlar \u015fu ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyor:<\/span><\/p>

Etki yapacak fakt\u00f6rleri tan\u0131mlay\u0131n: <\/strong>Senaryo planlamas\u0131 yaparken, \u00f6ncelikle i\u015fletmenin cevaplamas\u0131 gereken soru ve sorunlar\u0131na etki edebilecek fakt\u00f6rleri tan\u0131mlamak gerekiyor. Basitten karma\u015f\u0131\u011fa do\u011fru m\u00fc\u015fteri tercihleri, eski ve yeni rakipler, tedarik zincirinde olabilecek de\u011fi\u015fiklikler, politik, ekonomik, sosyal ve teknolojik fakt\u00f6rlerin tan\u0131mlanmas\u0131 senaryo planlamas\u0131ndan umulan sonu\u00e7lar\u0131n al\u0131nabilmesi i\u00e7in kritik bir \u00f6neme sahip. Mesela, i\u015fletmeniz i\u00e7in \u00fcretim teknolojisi anahtar bir konuysa, planlama s\u00fcreci i\u00e7inde teknolojide beklenen de\u011fi\u015fikliklerin tan\u0131mlanmas\u0131 ve i\u015fletmenin teknolojiye yapmas\u0131 gerekebilecek yat\u0131r\u0131m\u0131n belirlenmesi \u00f6nemli.<\/span><\/p>

Tan\u0131mlanan fakt\u00f6rler i\u00e7in riskleri belirleyin:<\/strong> Uzmanlar, e\u011fer soru ve sorunlara etki yapacak fakt\u00f6rlerde, beklentilere bir olas\u0131l\u0131k tan\u0131mlanabiliyorsa risk, tan\u0131mlanam\u0131yorsa belirsizlik olarak nitelendiriyor. \u0130\u015fletmenizin ileriki g\u00fcnlerde yapmas\u0131 gereken \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, risk ve belirsizlikleri tan\u0131mlaman\u0131zdan sonra ele alman\u0131zda yarar var.<\/span><\/p>

Olas\u0131 geli\u015fmeleri s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131n ve se\u00e7in: <\/strong>Her gelecek senaryosu i\u00e7in bir aksiyon plan\u0131 yap\u0131lmas\u0131 imkans\u0131z.<\/span>O zaman yap\u0131lacak \u015fey, \u2018gelecekte ba\u015f\u0131m\u0131za gelebilecekler\u2019 listesini k\u0131saltmak. Sonraki ad\u0131mda ise se\u00e7ilen senaryolar\u0131 birbirleriyle ve senaryolara konu olmayan konularla ili\u015fkilerini tan\u0131mlay\u0131n. Uzmanlar, i\u015fletmelerde hi\u00e7bir \u015feyin izole olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, gelecek tahminlerinin hangi i\u015fletme s\u00fcrecini ve senaryosunu ne derecede, nas\u0131l etkileyece\u011finin belirlenmesinin \u00f6nemine dikkat \u00e7ekiyor.<\/span><\/p>

Se\u00e7ilen senaryolara gelecek tepkileri planlay\u0131n: <\/strong>Senaryo planlamas\u0131nda kaybolup gitmemek i\u00e7in her senaryo i\u00e7in farkl\u0131 bir<\/span>hareket planlamadan \u00e7ok, en fazla senaryo i\u00e7in uygun olacak strateji ve hareketlerin se\u00e7ilmesi \u00f6nem kazan\u0131yor.<\/span>Tabii her i\u015fin oldu\u011fu gibi, senaryo planlamas\u0131n\u0131n bir de ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k boyutu var. Biz senaryolar\u0131 olu\u015fturup, plan\u0131m\u0131z\u0131 yapt\u0131k diye, ba\u015far\u0131 da garantilenmi\u015f olmuyor maalesef. Olas\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n erken te\u015fhisi ve ba\u015far\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclebilmesi i\u00e7in bir de\u011ferlendirme sisteminin kurulmas\u0131n\u0131 ihmal etmemek gerekiyor.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"belirsizlik-ve-karmasikliga-care-senaryo-planlamasi","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Belirsizlik ve karma\u015f\u0131kl\u0131\u011fa \u00e7are SENARYO PLANLAMASI","meta_description":"HAKAN G\u00dcLDA\u011e","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1139,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":1,"name":"HAKAN","surname":"G\u00dcLDA\u011e","email":"uakisik@eronat.com.tr","slug":"hakan-guldag","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600kKPzKvWx8Xpxx9n.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T14:51:32.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":32275,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":32176,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Belirsizlik ve karma\u015f\u0131kl\u0131\u011fa \u00e7are SENARYO PLANLAMASI","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

HAKAN G\u00dcLDA\u011e<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span><\/p>

Herhalde \u015fu s\u0131ralar birbirimize en \u00e7ok sordu\u011fumuz sorulardan biri \u2018\u015fimdi ne olacak?\u2019 \u00c7\u00fcnk\u00fc her g\u00fcn yeni bir olayla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yoruz. Do\u011frusu biz gazetecilerin haberin bol oldu\u011fu bu ortamdan \u015fikayet etmeye hakk\u0131m\u0131z yok. Ama gelin g\u00f6r\u00fcn ki, hareketlilik ne kadar bereket getiriyor, b\u00fcy\u00fck soru i\u015fareti. Sanki sorunlar\u0131m\u0131z azm\u0131\u015f gibi Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131 da sorunlar zincirimize eklendi. Belirsizlik ve karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n dozu daha da artt\u0131.<\/span><\/p>

Kuzeyimizdeki sava\u015f\u0131n sona ermesi i\u00e7in T\u00fcrkiye \u00fczerine d\u00fc\u015feni yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Son d\u00f6nemde taraflar aras\u0131nda kal\u0131c\u0131 ate\u015fkes ve uzla\u015fma s\u00fcreci ile ilgili hemen her ad\u0131mda T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7abas\u0131 hissediliyor. Dost d\u00fc\u015fman herkes de biliyor ki, T\u00fcrkiye\u2019nin bu sava\u015ftan bir \u00e7\u0131kar\u0131 yok. Aksine, rakamlara bak\u0131nca Ukrayna ile Rusya aras\u0131ndaki bu sava\u015ftan ekonomik olarak en olumsuz etkilenen \u00fclkelerin ba\u015f\u0131nda geliyor.<\/span><\/p>

Mesela turizm gelirlerimizin y\u00fczde 27\u2019si, ge\u00e7en y\u0131l 7 milyon turistin geldi\u011fi bu iki \u00fclkeden. Sadece Ukrayna\u2019dan 2021\u2019de 2 milyon turist geldi T\u00fcrkiye\u2019ye. Bu y\u0131l sava\u015f var. Sava\u015f halindeki bir \u00fclkeden zorunlular d\u0131\u015f\u0131nda kim gelecek? Sava\u015f\u0131n da etkisiyle, bu y\u0131l muhtemelen beklendi\u011fi gibi 42 milyon turist gelmeyecek. Turizm gelirimiz de 35 milyar dolar olamayacak. T\u00fcrkiye\u2019ye ge\u00e7en y\u0131l 30 milyon turist gelmi\u015fti. 24.5 milyar dolar da gelir elde etmi\u015ftik. Bu y\u0131l, bu rakamlar\u0131 koruyabilirsek ne ala...<\/span><\/p>

Enerji taraf\u0131nda da ciddi bir y\u00fck geldi T\u00fcrkiye\u2019nin \u00fczerine. Sava\u015f\u0131n tetikledi\u011fi petrol ve do\u011falgaz fiyatlar\u0131 enerji faturam\u0131z\u0131 kabartt\u0131k\u00e7a kabart\u0131yor. Ge\u00e7en y\u0131l nisan ay\u0131nda brent tipi petrol\u00fcn fiyat\u0131 varil ba\u015f\u0131na 60 dolar d\u00fczeyindeydi. Ayl\u0131k enerji ithalat\u0131m\u0131z da 3 milyar dolar civar\u0131ndayd\u0131. Bu y\u0131l, petrol fiyatlar\u0131 100 dolar\u0131n epey \u00fczerinde seyrediyor. Ayl\u0131k enerji a\u00e7\u0131\u011f\u0131m\u0131z da 8 milyar dolara yakla\u015ft\u0131. Bu durumda enerji faturam\u0131z\u0131n \u00e7ok ciddi bi\u00e7imde artaca\u011f\u0131 a\u015fikar. 2021 y\u0131l\u0131nda enerji ithalat\u0131na 50.5 milyar dolar \u00f6dedik. Bu y\u0131l, hem petrol hem de do\u011falgaz fiyatlar\u0131 y\u00fcksek kalmaya devam ederse, enerji ithalat\u0131na \u00f6deyece\u011fimiz para 100 milyar dolara do\u011fru t\u0131rmanabilir.<\/span><\/p>

BEL\u0130RS\u0130ZL\u0130KLER\u0130N DOZU ARTIYOR, PLANLAMAYI ISKALAMAYIN<\/strong><\/span><\/p>

Bu Eko-Mercek\u2019te niyetim, T\u00fcrkiye\u2019nin sava\u015ftan ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ekonomik kay\u0131plar\u0131 s\u0131ralamak de\u011fil. \u00d6rnekleri, belirsizliklerin ve risklerin artt\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekmek i\u00e7in verdim. Bug\u00fcnler \u00e7alkant\u0131l\u0131 d\u00f6nemler. \u00c7alkant\u0131l\u0131 d\u00f6nemlerde gelece\u011fi tahmin etmek \u00e7ok zor. Bak\u0131yorsunuz olaylar bir g\u00fcn belli bir y\u00f6ne ak\u0131yormu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrken, birden adeta bir \u2018U\u2019 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyle ba\u015fka bir y\u00f6ne do\u011fru akmaya ba\u015fl\u0131yor. G\u00f6r\u00fcnen o ki, kar\u015f\u0131m\u0131za ani ve sert virajlar \u00e7\u0131kmaya devam edecek.<\/span><\/p>

Bu ortamda icra kurullar\u0131 eskisinden \u00fc\u00e7 kat daha fazla mesai yapmaya ba\u015flad\u0131. Y\u00f6netim kurulu toplant\u0131lar\u0131n\u0131n da trafi\u011fi artt\u0131. \u015eirketler, bir \u00e7\u0131k\u0131p, bir inen emtia fiyatlar\u0131yla, maliyetlerle m\u00fccadele etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. D\u00fcnyadan ve T\u00fcrkiye ekonomisinden gelen enflasyonist etkilerle artan, daha do\u011frusu \u015fi\u015fen cirolar kar\u015f\u0131s\u0131nda ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 i\u015fletme sermayesinin pe\u015finde ko\u015fturuyor.<\/span><\/p>

B\u00fct\u00fcn bu hayhuy aras\u0131nda dikkatimi \u00e7eken bir nokta var. Belirsizliklerin artt\u0131\u011f\u0131 bu ortamda \u2018senaryo planlamas\u0131\u2019 \u015firketlerin kullanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir m\u00fccadele ve tedbir y\u00f6ntemi olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131.<\/span><\/p>

Tabii, hemen her sekt\u00f6rde, kurumsalla\u015fm\u0131\u015f ya da aile \u015firketi olsun, irili ufakl\u0131 \u015firketlerimizde hep bir plan vard\u0131r. Planlama, hedeflerin belirlenmesi ve bu hedeflere ula\u015fmak i\u00e7in yap\u0131lacak \u015feylerin tan\u0131mlanmas\u0131 i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclen s\u00fcrece verilen isimse, \u00e7ok detayl\u0131 olmayabilir, \u00e7o\u011fu kez tek ki\u015finin akl\u0131ndan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r ama ben plan-program\u0131 olmayan i\u015fletmeye pek rastlamad\u0131m.<\/span><\/p>

CEVAPLARA \u0130HT\u0130YA\u00c7 DUYAN SORULAR<\/strong><\/span><\/p>

Ge\u00e7enlerde i\u015fletmecilikte uluslararas\u0131 bir hocam\u0131z Osman Ata Ata\u00e7, planlaman\u0131n \u00f6nemine dikkat \u00e7ekiyordu bir yaz\u0131s\u0131nda. Ve hemen arkas\u0131ndan planlaman\u0131n belli sorulara cevap arand\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 oldu\u011funu vurguluyordu:<\/span><\/p>

Neredeyiz? Planlama s\u00fcreci sonucu nerede olmak istiyoruz? <\/span>
Olmak istedi\u011fimiz yere nas\u0131l varaca\u011f\u0131z? Vard\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 nas\u0131l anlayaca\u011f\u0131z?<\/span>
Olmak istedi\u011fimiz yere varmak i\u00e7in hangi kaynaklara ihtiyac\u0131m\u0131z olacak? Miktar\u0131 ne olacak? Vas\u0131flar\u0131 ne olacak?<\/span><\/p>

Bu kaynaklar\u0131 ne zaman, ka\u00e7a elde etmeliyiz-edece\u011fiz?<\/span><\/p>

GELECE\u011e\u0130 TAHM\u0130N ETMEN\u0130N ZORLU\u011eU<\/strong><\/span><\/p>

Hi\u00e7 \u015f\u00fcphe yok ki, bu kolay i\u015f de\u011fil. Ancak \u00e7ok faydal\u0131... Yukar\u0131da s\u0131ralanan sorulara cevap aran\u0131rken, \u2018gelece\u011fi tahmin etmek\u2019 \u00f6nemli bir role sahip. Gelece\u011fi tahminin t\u00fcm zorluklar\u0131na ra\u011fmen, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te neler olabilece\u011fini sistemli bir \u015fekilde ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ufkumuz geni\u015fliyor. Bak\u0131\u015f\u0131m\u0131z derinle\u015fiyor. Beklenmedik olaylar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, bu bak\u0131\u015fla m\u00fccadele etmek kolayla\u015f\u0131yor.<\/span><\/p>

HATA YAPMA \u0130HT\u0130MAL\u0130N\u0130 HEP AKILDA TUTUN<\/strong><\/span><\/p>

\u00d6te yandan, gelece\u011fi tahmine dayal\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda tahmini en kolay \u015fey, hata yapma ihtimalinin ne kadar y\u00fcksek oldu\u011fudur. \u00d6zellikle de, politikalar\u0131n ne zaman, nas\u0131l de\u011fi\u015fece\u011finin belli olmad\u0131\u011f\u0131 ortamlarda senaryo planlamas\u0131 yapman\u0131n zorlu\u011fu ortada. B\u00f6yle bir ortamda, yap\u0131la-bilecek en \u00f6nemli \u015fey, i\u015fletmecilerimizin kendi yapt\u0131klar\u0131 hatalar\u0131 azaltmalar\u0131 olur.<\/span><\/p>

Bu hatalar\u0131n ba\u015f\u0131nda da bildi\u011fimizi sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z ya da inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015f ve verilerin d\u0131\u015f\u0131ndaki verilere direnmek geliyor. Oysa sa\u011fl\u0131kl\u0131 senaryo planlamas\u0131 yapmak i\u00e7in a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc olmak ve her t\u00fcrl\u00fc bilgiyi taraf tutmaks\u0131z\u0131n de\u011ferlendirmek \u00f6nemli. <\/span>
Uzmanlara g\u00f6re, senaryo planlamas\u0131nda, ne kadar ilgin\u00e7 olursa olsun, gelecekteki geli\u015fmelere orant\u0131s\u0131z a\u011f\u0131rl\u0131k vermek de yayg\u0131n d\u00fc\u015f\u00fclen hatalardan biri. \u015e\u00fcphesiz, ilgin\u00e7 ve beklenmedik bir geli\u015fmeyi, herkesten \u00f6nce yakalamak \u00f6nemli. Ancak fikrin heyecan\u0131na kap\u0131l\u0131p ihtiyat\u0131 elden b\u0131rakmak ciddi bir hata olacakt\u0131r.<\/span><\/p>

NE A\u015eIRI \u0130Y\u0130MSERL\u0130K, NE DE K\u00d6T\u00dcMSERL\u0130K<\/strong><\/span><\/p>

Senaryo planlamas\u0131nda olumlu bir tutum ise gelece\u011fin ge\u00e7mi\u015fe benzemeyece\u011fini ba\u015ftan kabullenmek. Kendi deneyimlerinizde k\u0131sa ge\u00e7mi\u015fe bir bak\u0131\u015f, bu kabul\u00fcn ne kadar do\u011fru oldu\u011funu g\u00f6sterecektir. Ne a\u015f\u0131r\u0131 iyimserlik, ne de a\u015f\u0131r\u0131 k\u00f6t\u00fcmserlik tuza\u011f\u0131na d\u00fc\u015fmemek gerekiyor. \u00c7o\u011funlukla, \u2018sen i\u015fini k\u0131\u015f tut, yaz \u00e7\u0131karsa baht\u0131na\u2019 atas\u00f6z\u00fcm\u00fczde vurguland\u0131\u011f\u0131 gibi k\u00f6t\u00fcmser senaryolar tercih edilebilir. Uzmanlar, bunun da \u00e7ok do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u2018ne olur ne olmaz\u2019 d\u00fc\u015f\u00fcncesinin planlama i\u00e7in ge\u00e7erli bir yakla\u015f\u0131m olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyorlar.<\/span><\/p>

Herhalde s\u00f6ylemeye pek gerek yok ama bu t\u00fcr bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca en fazla kat\u0131l\u0131mla yap\u0131lmas\u0131 bir di\u011fer \u00f6nemli uzman tavsiyesi...<\/span><\/p>

Belirsizlik ve karma\u015fan\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde senaryo planlamas\u0131na ihtiya\u00e7 da artacak. \u00c7\u00fcnk\u00fc senaryo planlamas\u0131, gelece\u011fe \u0131\u015f\u0131k tutuyor. Tek bir ihtimale g\u00f6re planlama yapan \u015firket y\u00f6neticileri, olaylar beklentilerin aksi y\u00f6nde geli\u015fti\u011finde, \u015fa\u015f\u0131r\u0131p kal\u0131yor ve gerekli manevralar\u0131 gerekti\u011fi zamanda yapam\u0131yor. Senaryo planlamas\u0131, ayn\u0131 zamanda, i\u015f hayat\u0131n\u0131n g\u00fcnl\u00fck sorunlar\u0131na, ana trendlerin perspektifinden bakabilme imkan\u0131 verdi\u011fi i\u00e7in de son derece de\u011ferli.<\/span><\/p>

TEMEL ADIMLAR<\/strong><\/span><\/p>

\u0130\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n moral grafi\u011fi bu s\u0131ralar bir testerenin di\u015fleri gibi bir inip bir \u00e7\u0131k\u0131yor. Ne yapaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 \u015fa\u015f\u0131r\u0131yoruz. De\u011fi\u015fik ihtimallerin hesaba kat\u0131lmas\u0131, i\u015fler kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda kararlar\u0131n aceleye gelmesini engelliyor. Bu \u00e7er\u00e7evede, senaryo planlamas\u0131, de\u011fi\u015fime ve oynakl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 reflekslerimizi g\u00fc\u00e7lendiriyor.<\/span><\/p>

Ve de zamanlama avantaj\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Uzmanlar \u015fu ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyor:<\/span><\/p>

Etki yapacak fakt\u00f6rleri tan\u0131mlay\u0131n: <\/strong>Senaryo planlamas\u0131 yaparken, \u00f6ncelikle i\u015fletmenin cevaplamas\u0131 gereken soru ve sorunlar\u0131na etki edebilecek fakt\u00f6rleri tan\u0131mlamak gerekiyor. Basitten karma\u015f\u0131\u011fa do\u011fru m\u00fc\u015fteri tercihleri, eski ve yeni rakipler, tedarik zincirinde olabilecek de\u011fi\u015fiklikler, politik, ekonomik, sosyal ve teknolojik fakt\u00f6rlerin tan\u0131mlanmas\u0131 senaryo planlamas\u0131ndan umulan sonu\u00e7lar\u0131n al\u0131nabilmesi i\u00e7in kritik bir \u00f6neme sahip. Mesela, i\u015fletmeniz i\u00e7in \u00fcretim teknolojisi anahtar bir konuysa, planlama s\u00fcreci i\u00e7inde teknolojide beklenen de\u011fi\u015fikliklerin tan\u0131mlanmas\u0131 ve i\u015fletmenin teknolojiye yapmas\u0131 gerekebilecek yat\u0131r\u0131m\u0131n belirlenmesi \u00f6nemli.<\/span><\/p>

Tan\u0131mlanan fakt\u00f6rler i\u00e7in riskleri belirleyin:<\/strong> Uzmanlar, e\u011fer soru ve sorunlara etki yapacak fakt\u00f6rlerde, beklentilere bir olas\u0131l\u0131k tan\u0131mlanabiliyorsa risk, tan\u0131mlanam\u0131yorsa belirsizlik olarak nitelendiriyor. \u0130\u015fletmenizin ileriki g\u00fcnlerde yapmas\u0131 gereken \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, risk ve belirsizlikleri tan\u0131mlaman\u0131zdan sonra ele alman\u0131zda yarar var.<\/span><\/p>

Olas\u0131 geli\u015fmeleri s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131n ve se\u00e7in: <\/strong>Her gelecek senaryosu i\u00e7in bir aksiyon plan\u0131 yap\u0131lmas\u0131 imkans\u0131z.<\/span>O zaman yap\u0131lacak \u015fey, \u2018gelecekte ba\u015f\u0131m\u0131za gelebilecekler\u2019 listesini k\u0131saltmak. Sonraki ad\u0131mda ise se\u00e7ilen senaryolar\u0131 birbirleriyle ve senaryolara konu olmayan konularla ili\u015fkilerini tan\u0131mlay\u0131n. Uzmanlar, i\u015fletmelerde hi\u00e7bir \u015feyin izole olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, gelecek tahminlerinin hangi i\u015fletme s\u00fcrecini ve senaryosunu ne derecede, nas\u0131l etkileyece\u011finin belirlenmesinin \u00f6nemine dikkat \u00e7ekiyor.<\/span><\/p>

Se\u00e7ilen senaryolara gelecek tepkileri planlay\u0131n: <\/strong>Senaryo planlamas\u0131nda kaybolup gitmemek i\u00e7in her senaryo i\u00e7in farkl\u0131 bir<\/span>hareket planlamadan \u00e7ok, en fazla senaryo i\u00e7in uygun olacak strateji ve hareketlerin se\u00e7ilmesi \u00f6nem kazan\u0131yor.<\/span>Tabii her i\u015fin oldu\u011fu gibi, senaryo planlamas\u0131n\u0131n bir de ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k boyutu var. Biz senaryolar\u0131 olu\u015fturup, plan\u0131m\u0131z\u0131 yapt\u0131k diye, ba\u015far\u0131 da garantilenmi\u015f olmuyor maalesef. Olas\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n erken te\u015fhisi ve ba\u015far\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclebilmesi i\u00e7in bir de\u011ferlendirme sisteminin kurulmas\u0131n\u0131 ihmal etmemek gerekiyor.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"belirsizlik-ve-karmasikliga-care-senaryo-planlamasi","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Belirsizlik ve karma\u015f\u0131kl\u0131\u011fa \u00e7are SENARYO PLANLAMASI","meta_description":"HAKAN G\u00dcLDA\u011e","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1139,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}