<\/p>
New York Times\u2019\u0131n 23 Ocak 2023 tarihli yaz\u0131 dizisi \u2018D\u00fcnya Daha Fazla Afrikal\u0131 Oluyor\/The World is More Becoming Africa\u2019 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yordu. Her \u00fclkenin g\u00fcndemine giren Afrika, AGOA program\u0131 ile ABD\u2019nin de yak\u0131n markaj\u0131nda. 50 Afrika \u00fclkesinde b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilik bulunduran ABD, benzeri programlarla Amerikan \u015firketlerinin Afrika\u2019daki ticari ba\u011flar\u0131n\u0131 kuvvetlendirme amac\u0131 ta\u015f\u0131yor.<\/strong><\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Bill Clinton\u2019un imzas\u0131yla 2000 y\u0131l\u0131 may\u0131s ay\u0131nda ABD Kongresi\u2019nden ge\u00e7en ve ABD ile Afrika \u00fclkeleri aras\u0131ndaki ticari ili\u015fkilerin merkezinde k\u0131sa ad\u0131yla AGOA vard\u0131, yani Afrika\u2019n\u0131n B\u00fcy\u00fcme ve F\u0131rsat Yasas\u0131\/African Growth and Opportunity Act ad\u0131 verilen program\u2026 Aradan ge\u00e7en 23 y\u0131lda 20 forum d\u00fczenlenerek, g\u00fcndem yak\u0131ndan takip edildi. Belirlenen kurallara uygunluk s\u00fcre\u00e7leri de m\u00fcmk\u00fcn mertebe uygulanarak i\u015fleyi\u015fine ciddi katk\u0131 sa\u011fland\u0131.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> TEMEL HEDEF<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Bu program\u0131n temel hedefi, Sahraalt\u0131 Afrika \u00fclkelerinde b\u00fcy\u00fcme imk\u00e2nlar\u0131 olu\u015ftururken Amerikal\u0131 \u015firketlere bu k\u0131tada yat\u0131r\u0131m yapma f\u0131rsatlar\u0131 sunmakt\u0131. Ama\u00e7, bilhassa hammadde ve emtia tedariki ise de daha \u00e7ok \u00fczerinde durulan konular, Sahraalt\u0131 Afrika\u2019da \u00fcretilenlerin ABD\u2019ye ihra\u00e7 edilerek b\u00f6lgedeki \u00fclkelerle ticari ba\u011flar kurmakt\u0131. \u015eayet bu programa uygunluk i\u00e7in belirlenen kurallar ihlal edilirse, bu durumda ilgili \u00fclke, programda ya ask\u0131ya al\u0131n\u0131yor veya k\u0131smen tutuluyor ya da tamamen \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yordu. Ancak \u015fartlar\u0131n de\u011fi\u015fmesiyle bir m\u00fcddet sonra tekrar al\u0131n\u0131yor, hatta birka\u00e7 defa geli\u015fmelere g\u00f6re \u00e7\u0131kar\u0131lma veya ask\u0131ya alma m\u00fcmk\u00fcn olabiliyor.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Afrika\u2019n\u0131n 54 ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00fclkesi aras\u0131nda M\u0131s\u0131r dahil 5 Kuzey Afrika \u00fclkesi AGOA program\u0131nda olmad\u0131klar\u0131 gibi Eritre, Somali, Sudan ve Zimbabve de Sahraalt\u0131 Afrika\u2019da bulunmalar\u0131na ra\u011fmen hi\u00e7 yer almad\u0131. Ruanda k\u0131smen yer al\u0131yor. Geriye kalan Sey\u015feller ve Ekvator Ginesi ise \u015fartlar\u0131 ekonomik anlamda m\u00fcspet olduklar\u0131 i\u00e7in program\u0131n kapsam alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kabul ediliyor. Burkina Faso, Burundi, Etiyopya, Gine, G\u00fcney Sudan, Kamerun, Orta Afrika Cumhuriyeti, Mali, Moritanya ve Nijer ya \u00f6nceden veya son birka\u00e7 y\u0131ldaki darbeler sebebiyle \u00e7o\u011fu zaman da insan haklar\u0131 ihlalleri ile \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f durumda. 1 Ocak 2023 tarihinde 35 Sahraalt\u0131 Afrika \u00fclkesi, AGOA program\u0131na uygun olarak listede yer alm\u0131\u015fsa da bu sene i\u00e7inde Nijer ve Orta Afrika Cumhuriyeti tekrar ask\u0131ya al\u0131nd\u0131.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> EN \u00d6NEML\u0130 ORTAK<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> 2-4 Kas\u0131m 2023 tarihleri aras\u0131nda G\u00fcney Afrika Cumhuriyeti\u2019nin Johannesbourg \u015fehrinde AGOA\u2019n\u0131n 20. Forumu d\u00fczenlendi. ABD\u2019den \u00e7ok say\u0131da kat\u0131l\u0131mc\u0131 yan\u0131nda Sahraalt\u0131 Afrika h\u00fck\u00fcmetleri, \u00f6zel sekt\u00f6r, i\u015f \u00e7evreleri, b\u00f6lgesel ekonomik b\u00fct\u00fcnle\u015fme hareketleri ve sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n temsilcileri yak\u0131n alaka g\u00f6sterdi. Daha \u00f6ncekilerden farkl\u0131 olarak ilk defa burada i\u015f\u00e7i sendikalar\u0131 ad\u0131na da Amerikal\u0131 ve Afrikal\u0131 i\u015f\u00e7ileri bir araya getiren bir \u0130\u015f\u00e7i Forumu d\u00fczenlendi. Bir de \u2018Afrika Mallar\u0131 Sergisi\/Made in Africa Exhibition\u2019 ad\u0131yla k\u0131tada \u00fcretilen yiyecek, i\u00e7ecek, \u00e7ikolata, \u015feker, giyim, t\u0131bbi \u00fcr\u00fcnler, ayakkab\u0131, araba, kamyon gibi \u00fcr\u00fcnlerin tan\u0131t\u0131m\u0131 yap\u0131ld\u0131.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Forum i\u00e7in G\u00fcney Afrika\u2019n\u0131n belirlenmesine kar\u015f\u0131 ABD\u2019de Demokrat Parti ve Cumhuriyet\u00e7i Parti\u2019den bir grup senat\u00f6r itiraz etti. Zira bu \u00fclkenin Ukrayna sava\u015f\u0131nda Rusya\u2019ya silah temin etti\u011fine dair iddialar ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcyordu. ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Blinken\u2019e bir mektup yazarak, forumun d\u00fczenlenece\u011fi \u00fclkeyi de\u011fi\u015ftirmesini istediler. Ancak bu \u00fclke yetkilileri, bu ithamlar\u0131 reddederek Ukrayna sava\u015f\u0131nda tarafs\u0131z duru\u015f sergilediklerinde \u0131srar etti. ABD\u2019nin de Afrika\u2019da en b\u00fcy\u00fck ticari orta\u011f\u0131 G\u00fcney Afrika\u2019dan kolay kolay vazge\u00e7meyece\u011fi ger\u00e7e\u011fi var.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> AFR\u0130KA D\u0130NAM\u0130ZM\u0130<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Amerika\u2019n\u0131n Sahraalt\u0131 Afrika ile ticari ili\u015fkilerini belirleyen bu forumun 2025\u2019ten sonra AGOA\u2019n\u0131n belirlenen nihai s\u00fcreci dolaca\u011f\u0131 i\u00e7in iki y\u0131l sonras\u0131nda ne ya\u015fanaca\u011f\u0131n\u0131n belirsizli\u011fi sebebiyle de bir endi\u015fe vard\u0131. Ancak etkinli\u011fin ba\u015flamas\u0131na birka\u00e7 saat kala ABD Ba\u015fkan\u0131 Joe Biden, Afrika ile ticari ili\u015fkilerinin temeli olarak kabul etti\u011fi AGOA\u2019n\u0131n yeniden yetkilendirilmesiyle ilgili karar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayarak bir anlamda daha uzun s\u00fcre ge\u00e7erli\u011finin sa\u011flanaca\u011f\u0131 g\u00fcvencesini verdi. Zira bir\u00e7ok \u00fclke gibi ABD de yeni nesil Afrikal\u0131lar\u0131n kendi k\u0131talar\u0131na damgalar\u0131n\u0131 vurmalar\u0131n\u0131 istiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00fcresel ekonominin gere\u011fi, k\u00fclt\u00fcrel kalk\u0131nma ve siyasi geli\u015fmeler buna zorluyor. Art\u0131k Afrikal\u0131lar\u0131n da di\u011fer co\u011frafyalardakiler gibi dinamik ve yeni \u015feyler \u00fcretme azimleri ve yenilik\u00e7ilikleri biliniyor. \u0130klim krizi, g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi ve demokratik kazan\u0131mlarda gerileme, k\u00fcresel zorluklar\u0131n art\u0131k herkesin meselesi haline gelmesi, Afrikal\u0131lar\u0131 da bu alanlarda faal olmaya itiyor. Temiz teknoloji, sa\u011fl\u0131k anlam\u0131nda g\u00fcvenlik, dijitalle\u015fme, iklim dostu tar\u0131ma a\u011f\u0131rl\u0131k bir k\u0131tan\u0131n de\u011fil, yery\u00fcz\u00fcnde herkesin ortak meselesi oldu.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Afrika \u00fclkeleri, ba\u015fta kendi aralar\u0131nda olmak \u00fczere Avrupa Birli\u011fi, G\u00fcney Amerika ve Karayipler, Asya \u00fclkeleri ve B\u00fcy\u00fck Okyanus b\u00f6lgesi ile kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ticari temaslar\u0131n\u0131 art\u0131rarak geli\u015ftiriyor. Ticari ili\u015fkiler ba\u015fta olmak \u00fczere farkl\u0131 alanlarda ikili anla\u015fmalar imzalan\u0131yor. \u015eayet Amerikal\u0131lar bu program \u00fczerinde gerekli de\u011fi\u015fiklikleri yapmayacak olursa gelecek d\u00f6nemde etkinliklerinin azalaca\u011f\u0131na kesin g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131l\u0131yor.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> OKYANUSUN \u0130K\u0130 TARAFI<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> ABD, Afrika ile ticari ili\u015fkilerinde 46 milyon Afrika k\u00f6kenli vatanda\u015f\u0131n\u0131n kurdu\u011fu etkinliklere \u00e7ok de\u011fer veriyor. Bunlar\u0131 Atlantik Okyanusu\u2019nun iki taraf\u0131nda da uyumlu olabilecek \u015fekilde y\u00f6nlendirmek istiyor. Daha do\u011frusu Amerikal\u0131lar i\u00e7in Afrika, halen ve gelecekte ekonomik anlamda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck potansiyelin yakalanmas\u0131nda \u00f6nc\u00fc olabilir. Dahas\u0131 1.5 milyara yakla\u015fan n\u00fcfusu i\u00e7inde gen\u00e7 ku\u015fa\u011f\u0131n fazlal\u0131\u011f\u0131, y\u00fcksek d\u00fczeyde kentle\u015fmeye ge\u00e7ilmesi, \u00fclkelerin sanayile\u015fme konusundaki kararl\u0131l\u0131klar\u0131 ve hammaddeleri i\u00e7inde \u00f6zellikle kritik mineralleri ile uluslararas\u0131 camiada dikkatleri \u00fczerine \u00e7ekiyor. Bu arada Afrikal\u0131lar da eski al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdi ve art\u0131k kendi co\u011frafyalar\u0131n\u0131n sadece hammadde ihra\u00e7 eden bir k\u0131ta olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p \u00fcretime ge\u00e7mesini istiyorlar.<\/span><\/p> Sahraalt\u0131 Afrika \u00fclkelerinde gelecekte daha g\u00fc\u00e7l\u00fc etkinlikler i\u00e7in bu co\u011frafyaya yat\u0131r\u0131m odakl\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131 te\u015fvik ederek sanayile\u015fmeyi, istihdam olu\u015fturmay\u0131 ve kapsay\u0131c\u0131 b\u00fcy\u00fcmeyi kolayla\u015ft\u0131racak ticaret b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arz ediyor. ABD ve Afrika \u00fclkeleri aras\u0131ndaki ticari ili\u015fkilerde Sahraalt\u0131 Afrika \u00fclkelerinin d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli pazar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmeleri hamlesinde son 23 y\u0131ld\u0131r AGOA, Amerikal\u0131lar\u0131n bu k\u0131tadaki en temel ta\u015f\u0131 kabul edilip t\u00fcm uygulamalar bunun \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Yine de t\u00fcm gayretlere ra\u011fmen \u00fclkelerin AGOA program\u0131ndaki hedefler do\u011frultusunda dengeli bir fayda sa\u011flayamad\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Hatta en k\u00e2rl\u0131 \u00e7\u0131kan \u00fclkenin G\u00fcney Afrika Cumhuriyeti oldu\u011funda ku\u015fku yok. Yine Kenya\u2019n\u0131n ihracat\u0131n\u0131n y\u00fczde 88\u2019i ve Lesoto\u2019nun y\u00fczde 99\u2019unu kendilerine tan\u0131nan s\u0131f\u0131r g\u00fcmr\u00fck tarifesi sebebiyle AGOA program\u0131ndan istifade ederek en y\u00fcksek orana ula\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 biliniyor.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> BIDEN\u2019IN YEN\u0130 UYGULAMALARI<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> ABD, her ge\u00e7en sene Afrika ile daha yak\u0131ndan ilgileniyor, savunma ve g\u00fcvenlik odakl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yan\u0131nda \u00e7ok yak\u0131nda d\u00fczenleyece\u011fi Afrika Gen\u00e7lik Zirvesi ve k\u0131tada yap\u0131lanlar\u0131 Takip Zirvesi ile farkl\u0131 konularda neler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etmek istiyor. K\u0131tan\u0131n sahillerindeki ka\u00e7ak bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k, b\u00fcy\u00fck afetler kar\u015f\u0131s\u0131nda acil uyar\u0131 sistemleri, uzay \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda i\u015fbirli\u011fi, patent ve fikir m\u00fclkiyeti konusunda Sahraalt\u0131 Afrika \u00fclkeleriyle yeni projeleri birlikte y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Ba\u015fkan Biden\u2019\u0131n Afrika ile \u0130\u015f Yapmaya \u0130li\u015fkin Dayan\u0131\u015fma Konseyi gibi bir dizi yap\u0131lar \u00fczerinden yeni uygulamalar, Amerikan \u015firketlerinin Afrika\u2019daki ticari ba\u011flar\u0131n\u0131 kuvvetlendirme amac\u0131 ta\u015f\u0131yor. Yine bu k\u0131ta \u00fclkeleriyle dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm giri\u015fimi de \u00e7ok \u00f6nem verilen konular aras\u0131nda. \u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> NEREDEN NEREYE?<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> AGOA ile ba\u015flat\u0131lan s\u00fcrecin ba\u015f\u0131nda ABD\u2019nin Sahraalt\u0131 Afrika\u2019daki ticaret hacmi 8 milyar dolar iken, bu miktar 2014\u2019te 54 milyar dolara kadar ula\u015ft\u0131. Bunun i\u00e7inde petrol \u00fcr\u00fcnlerinin pay\u0131n\u0131n y\u00fczde 69 seviyesinde olmas\u0131 ise ele\u015ftiri konusu. Her ne kadar AGOA sayesinde 2008 y\u0131l\u0131nda istisnai olarak 100 milyar dolar\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015fse de bu seviyeyi bir daha yakalayamad\u0131. Bunda, de\u011fi\u015fen ekonomik \u015fartlar ve AGOA mevzuat\u0131nda g\u00fcn\u00fcn \u015fartlar\u0131na g\u00f6re yeniden d\u00fczenleme yap\u0131lamamas\u0131 etkili oluyor. K\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletmelere \u00f6nem verilerek bunlar \u00fczerinden ili\u015fkilerin daha da kolayla\u015ft\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u0130stihdam sa\u011flamas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan Etiyopya, Kenya, Lesoto, Moritus ve Madagaskar\u2019dan ABD\u2019ye haz\u0131r giyim ihracat\u0131 sayesinde on binlerce insan i\u015f buldu. Amerikal\u0131 t\u00fcketiciler de Afrika\u2019dan gelen \u00fcr\u00fcnleri g\u00fcvenilir buluyor. Yine bilhassa G\u00fcney Afrika\u2019dan ABD\u2019ye yap\u0131lan otomobil \u00fcretimi i\u00e7in Lesoto\u2019dan deri koltuklar, Bostvana\u2019dan kablo, Fildi\u015fi Sahili\u2019nden lastik, Zimbabve\u2019den bak\u0131r tel, Nijerya, Mali, Gana ve Tunus\u2019tan ise di\u011fer yan sanayi \u00fcr\u00fcnleri al\u0131nmas\u0131, \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir ticari mekanizmay\u0131 da beraberinde getiriyor. T\u00fcm bunlar ciddi anlamda bu \u00fclkelerde istihdam i\u00e7in yeni alanlar a\u00e7\u0131yor. Burada en \u00f6nemli etkenlerden biri de ticareti daha da uygulanabilir ve kolay hale getiren, Afrika \u00fclkeleri aras\u0131nda AfCFTA k\u0131saltmas\u0131yla ifade edilen Serbest Ticaret B\u00f6lgesi Anla\u015fmas\u0131\u2019d\u0131r.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> ABD PAZARINA G\u00dcMR\u00dcKS\u00dcZ ER\u0130\u015e\u0130M<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Afrika\u2019n\u0131n ABD ile ticaretinde AGOA \u00fczerinden g\u00fcmr\u00fcks\u00fcz ve kotas\u0131z ihracat \u015fimdiye kadar hem programa kat\u0131lan \u00fclke say\u0131s\u0131n\u0131 ikiye katlad\u0131 hem de ticaretin hacmini yakla\u015f\u0131k 8 kat art\u0131rd\u0131. ABD\u2019nin 23 y\u0131ld\u0131r Sahraalt\u0131 Afrika \u00fclkeleriyle ticari ili\u015fkilerinin oda\u011f\u0131na koydu\u011fu ve Afrika mallar\u0131n\u0131n kendi pazar\u0131na ihracat\u0131n\u0131 te\u015fvik amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan AGOA\u2019n\u0131n mevcut mevzuat\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmedi\u011fi takdirde etkinli\u011fini kaybedece\u011fi biliniyor. 5 bin \u00fcr\u00fcne ilaveten 1800 yeni \u00fcr\u00fcn ile geni\u015fletilen ABD pazar\u0131na g\u00fcmr\u00fcks\u00fcz eri\u015fim, b\u00fcy\u00fcmekte olan \u00fclkelere b\u00fcy\u00fck imkanlar verdi. Program\u0131n mevzuat\u0131 yeni \u015fartlara g\u00f6re d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclemezse, beklentisi olan b\u00fcy\u00fcme ve f\u0131rsatlar\u0131 devam ettiremeyecek. \u015eimdiye kadar AGOA program\u0131na uygun g\u00f6r\u00fclen \u00fclkelerin pazar ekonomisi takip etmeleri, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc teminleri, siyasi \u00e7o\u011fulculu\u011fun \u00f6n\u00fcn\u00fcn a\u00e7malar\u0131 ve s\u00fcrekli iyile\u015fme kaydedilmesi istendi ve buna uymayanlar ya tamamen \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131 ya da durumlar\u0131 ask\u0131ya al\u0131nd\u0131. \u015eu anda Gabon, Nijer, Orta Afrika Cumhuriyeti ve Uganda\u2019n\u0131n program i\u00e7inde uygun bulunmayarak at\u0131lmalar\u0131n\u0131n ekonomileri i\u00e7in ciddi zarara yol a\u00e7aca\u011f\u0131 tahmin ediliyor.<\/span><\/p>","slug":"abd-afrika-ticareti-agoa-ile-gelisiyor","tags":null,"meta_title":null,"meta_description":null,"meta_keywords":null,"news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1699822800GRHOPqVuSYPmKsr.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":2103,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":30,"name":"AHMET","surname":"KAVAS","email":"prof-dr-ahmet-kavas@gmail.com","slug":"prof-dr-ahmet-kavas","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/17336916002RXDhDXyMw3kEXW.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-10-24T11:09:13.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:44:44.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":45506,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":45380,"locale":"tr","category_id":73,"title":"ABD-Afrika ticareti AGOA ile geli\u015fiyor","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":"PROF. DR. AHMET KAVAS","content":" New York Times\u2019\u0131n 23 Ocak 2023 tarihli yaz\u0131 dizisi \u2018D\u00fcnya Daha Fazla Afrikal\u0131 Oluyor\/The World is More Becoming Africa\u2019 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yordu. Her \u00fclkenin g\u00fcndemine giren Afrika, AGOA program\u0131 ile ABD\u2019nin de yak\u0131n markaj\u0131nda. 50 Afrika \u00fclkesinde b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilik bulunduran ABD, benzeri programlarla Amerikan \u015firketlerinin Afrika\u2019daki ticari ba\u011flar\u0131n\u0131 kuvvetlendirme amac\u0131 ta\u015f\u0131yor.<\/strong><\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Bill Clinton\u2019un imzas\u0131yla 2000 y\u0131l\u0131 may\u0131s ay\u0131nda ABD Kongresi\u2019nden ge\u00e7en ve ABD ile Afrika \u00fclkeleri aras\u0131ndaki ticari ili\u015fkilerin merkezinde k\u0131sa ad\u0131yla AGOA vard\u0131, yani Afrika\u2019n\u0131n B\u00fcy\u00fcme ve F\u0131rsat Yasas\u0131\/African Growth and Opportunity Act ad\u0131 verilen program\u2026 Aradan ge\u00e7en 23 y\u0131lda 20 forum d\u00fczenlenerek, g\u00fcndem yak\u0131ndan takip edildi. Belirlenen kurallara uygunluk s\u00fcre\u00e7leri de m\u00fcmk\u00fcn mertebe uygulanarak i\u015fleyi\u015fine ciddi katk\u0131 sa\u011fland\u0131.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> TEMEL HEDEF<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Bu program\u0131n temel hedefi, Sahraalt\u0131 Afrika \u00fclkelerinde b\u00fcy\u00fcme imk\u00e2nlar\u0131 olu\u015ftururken Amerikal\u0131 \u015firketlere bu k\u0131tada yat\u0131r\u0131m yapma f\u0131rsatlar\u0131 sunmakt\u0131. Ama\u00e7, bilhassa hammadde ve emtia tedariki ise de daha \u00e7ok \u00fczerinde durulan konular, Sahraalt\u0131 Afrika\u2019da \u00fcretilenlerin ABD\u2019ye ihra\u00e7 edilerek b\u00f6lgedeki \u00fclkelerle ticari ba\u011flar kurmakt\u0131. \u015eayet bu programa uygunluk i\u00e7in belirlenen kurallar ihlal edilirse, bu durumda ilgili \u00fclke, programda ya ask\u0131ya al\u0131n\u0131yor veya k\u0131smen tutuluyor ya da tamamen \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yordu. Ancak \u015fartlar\u0131n de\u011fi\u015fmesiyle bir m\u00fcddet sonra tekrar al\u0131n\u0131yor, hatta birka\u00e7 defa geli\u015fmelere g\u00f6re \u00e7\u0131kar\u0131lma veya ask\u0131ya alma m\u00fcmk\u00fcn olabiliyor.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Afrika\u2019n\u0131n 54 ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00fclkesi aras\u0131nda M\u0131s\u0131r dahil 5 Kuzey Afrika \u00fclkesi AGOA program\u0131nda olmad\u0131klar\u0131 gibi Eritre, Somali, Sudan ve Zimbabve de Sahraalt\u0131 Afrika\u2019da bulunmalar\u0131na ra\u011fmen hi\u00e7 yer almad\u0131. Ruanda k\u0131smen yer al\u0131yor. Geriye kalan Sey\u015feller ve Ekvator Ginesi ise \u015fartlar\u0131 ekonomik anlamda m\u00fcspet olduklar\u0131 i\u00e7in program\u0131n kapsam alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kabul ediliyor. Burkina Faso, Burundi, Etiyopya, Gine, G\u00fcney Sudan, Kamerun, Orta Afrika Cumhuriyeti, Mali, Moritanya ve Nijer ya \u00f6nceden veya son birka\u00e7 y\u0131ldaki darbeler sebebiyle \u00e7o\u011fu zaman da insan haklar\u0131 ihlalleri ile \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f durumda. 1 Ocak 2023 tarihinde 35 Sahraalt\u0131 Afrika \u00fclkesi, AGOA program\u0131na uygun olarak listede yer alm\u0131\u015fsa da bu sene i\u00e7inde Nijer ve Orta Afrika Cumhuriyeti tekrar ask\u0131ya al\u0131nd\u0131.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> EN \u00d6NEML\u0130 ORTAK<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> 2-4 Kas\u0131m 2023 tarihleri aras\u0131nda G\u00fcney Afrika Cumhuriyeti\u2019nin Johannesbourg \u015fehrinde AGOA\u2019n\u0131n 20. Forumu d\u00fczenlendi. ABD\u2019den \u00e7ok say\u0131da kat\u0131l\u0131mc\u0131 yan\u0131nda Sahraalt\u0131 Afrika h\u00fck\u00fcmetleri, \u00f6zel sekt\u00f6r, i\u015f \u00e7evreleri, b\u00f6lgesel ekonomik b\u00fct\u00fcnle\u015fme hareketleri ve sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n temsilcileri yak\u0131n alaka g\u00f6sterdi. Daha \u00f6ncekilerden farkl\u0131 olarak ilk defa burada i\u015f\u00e7i sendikalar\u0131 ad\u0131na da Amerikal\u0131 ve Afrikal\u0131 i\u015f\u00e7ileri bir araya getiren bir \u0130\u015f\u00e7i Forumu d\u00fczenlendi. Bir de \u2018Afrika Mallar\u0131 Sergisi\/Made in Africa Exhibition\u2019 ad\u0131yla k\u0131tada \u00fcretilen yiyecek, i\u00e7ecek, \u00e7ikolata, \u015feker, giyim, t\u0131bbi \u00fcr\u00fcnler, ayakkab\u0131, araba, kamyon gibi \u00fcr\u00fcnlerin tan\u0131t\u0131m\u0131 yap\u0131ld\u0131.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Forum i\u00e7in G\u00fcney Afrika\u2019n\u0131n belirlenmesine kar\u015f\u0131 ABD\u2019de Demokrat Parti ve Cumhuriyet\u00e7i Parti\u2019den bir grup senat\u00f6r itiraz etti. Zira bu \u00fclkenin Ukrayna sava\u015f\u0131nda Rusya\u2019ya silah temin etti\u011fine dair iddialar ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcyordu. ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Blinken\u2019e bir mektup yazarak, forumun d\u00fczenlenece\u011fi \u00fclkeyi de\u011fi\u015ftirmesini istediler. Ancak bu \u00fclke yetkilileri, bu ithamlar\u0131 reddederek Ukrayna sava\u015f\u0131nda tarafs\u0131z duru\u015f sergilediklerinde \u0131srar etti. ABD\u2019nin de Afrika\u2019da en b\u00fcy\u00fck ticari orta\u011f\u0131 G\u00fcney Afrika\u2019dan kolay kolay vazge\u00e7meyece\u011fi ger\u00e7e\u011fi var.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> AFR\u0130KA D\u0130NAM\u0130ZM\u0130<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Amerika\u2019n\u0131n Sahraalt\u0131 Afrika ile ticari ili\u015fkilerini belirleyen bu forumun 2025\u2019ten sonra AGOA\u2019n\u0131n belirlenen nihai s\u00fcreci dolaca\u011f\u0131 i\u00e7in iki y\u0131l sonras\u0131nda ne ya\u015fanaca\u011f\u0131n\u0131n belirsizli\u011fi sebebiyle de bir endi\u015fe vard\u0131. Ancak etkinli\u011fin ba\u015flamas\u0131na birka\u00e7 saat kala ABD Ba\u015fkan\u0131 Joe Biden, Afrika ile ticari ili\u015fkilerinin temeli olarak kabul etti\u011fi AGOA\u2019n\u0131n yeniden yetkilendirilmesiyle ilgili karar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayarak bir anlamda daha uzun s\u00fcre ge\u00e7erli\u011finin sa\u011flanaca\u011f\u0131 g\u00fcvencesini verdi. Zira bir\u00e7ok \u00fclke gibi ABD de yeni nesil Afrikal\u0131lar\u0131n kendi k\u0131talar\u0131na damgalar\u0131n\u0131 vurmalar\u0131n\u0131 istiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00fcresel ekonominin gere\u011fi, k\u00fclt\u00fcrel kalk\u0131nma ve siyasi geli\u015fmeler buna zorluyor. Art\u0131k Afrikal\u0131lar\u0131n da di\u011fer co\u011frafyalardakiler gibi dinamik ve yeni \u015feyler \u00fcretme azimleri ve yenilik\u00e7ilikleri biliniyor. \u0130klim krizi, g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi ve demokratik kazan\u0131mlarda gerileme, k\u00fcresel zorluklar\u0131n art\u0131k herkesin meselesi haline gelmesi, Afrikal\u0131lar\u0131 da bu alanlarda faal olmaya itiyor. Temiz teknoloji, sa\u011fl\u0131k anlam\u0131nda g\u00fcvenlik, dijitalle\u015fme, iklim dostu tar\u0131ma a\u011f\u0131rl\u0131k bir k\u0131tan\u0131n de\u011fil, yery\u00fcz\u00fcnde herkesin ortak meselesi oldu.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Afrika \u00fclkeleri, ba\u015fta kendi aralar\u0131nda olmak \u00fczere Avrupa Birli\u011fi, G\u00fcney Amerika ve Karayipler, Asya \u00fclkeleri ve B\u00fcy\u00fck Okyanus b\u00f6lgesi ile kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ticari temaslar\u0131n\u0131 art\u0131rarak geli\u015ftiriyor. Ticari ili\u015fkiler ba\u015fta olmak \u00fczere farkl\u0131 alanlarda ikili anla\u015fmalar imzalan\u0131yor. \u015eayet Amerikal\u0131lar bu program \u00fczerinde gerekli de\u011fi\u015fiklikleri yapmayacak olursa gelecek d\u00f6nemde etkinliklerinin azalaca\u011f\u0131na kesin g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131l\u0131yor.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> OKYANUSUN \u0130K\u0130 TARAFI<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> ABD, Afrika ile ticari ili\u015fkilerinde 46 milyon Afrika k\u00f6kenli vatanda\u015f\u0131n\u0131n kurdu\u011fu etkinliklere \u00e7ok de\u011fer veriyor. Bunlar\u0131 Atlantik Okyanusu\u2019nun iki taraf\u0131nda da uyumlu olabilecek \u015fekilde y\u00f6nlendirmek istiyor. Daha do\u011frusu Amerikal\u0131lar i\u00e7in Afrika, halen ve gelecekte ekonomik anlamda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck potansiyelin yakalanmas\u0131nda \u00f6nc\u00fc olabilir. Dahas\u0131 1.5 milyara yakla\u015fan n\u00fcfusu i\u00e7inde gen\u00e7 ku\u015fa\u011f\u0131n fazlal\u0131\u011f\u0131, y\u00fcksek d\u00fczeyde kentle\u015fmeye ge\u00e7ilmesi, \u00fclkelerin sanayile\u015fme konusundaki kararl\u0131l\u0131klar\u0131 ve hammaddeleri i\u00e7inde \u00f6zellikle kritik mineralleri ile uluslararas\u0131 camiada dikkatleri \u00fczerine \u00e7ekiyor. Bu arada Afrikal\u0131lar da eski al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdi ve art\u0131k kendi co\u011frafyalar\u0131n\u0131n sadece hammadde ihra\u00e7 eden bir k\u0131ta olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p \u00fcretime ge\u00e7mesini istiyorlar.<\/span><\/p> Sahraalt\u0131 Afrika \u00fclkelerinde gelecekte daha g\u00fc\u00e7l\u00fc etkinlikler i\u00e7in bu co\u011frafyaya yat\u0131r\u0131m odakl\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131 te\u015fvik ederek sanayile\u015fmeyi, istihdam olu\u015fturmay\u0131 ve kapsay\u0131c\u0131 b\u00fcy\u00fcmeyi kolayla\u015ft\u0131racak ticaret b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arz ediyor. ABD ve Afrika \u00fclkeleri aras\u0131ndaki ticari ili\u015fkilerde Sahraalt\u0131 Afrika \u00fclkelerinin d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli pazar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmeleri hamlesinde son 23 y\u0131ld\u0131r AGOA, Amerikal\u0131lar\u0131n bu k\u0131tadaki en temel ta\u015f\u0131 kabul edilip t\u00fcm uygulamalar bunun \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Yine de t\u00fcm gayretlere ra\u011fmen \u00fclkelerin AGOA program\u0131ndaki hedefler do\u011frultusunda dengeli bir fayda sa\u011flayamad\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Hatta en k\u00e2rl\u0131 \u00e7\u0131kan \u00fclkenin G\u00fcney Afrika Cumhuriyeti oldu\u011funda ku\u015fku yok. Yine Kenya\u2019n\u0131n ihracat\u0131n\u0131n y\u00fczde 88\u2019i ve Lesoto\u2019nun y\u00fczde 99\u2019unu kendilerine tan\u0131nan s\u0131f\u0131r g\u00fcmr\u00fck tarifesi sebebiyle AGOA program\u0131ndan istifade ederek en y\u00fcksek orana ula\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 biliniyor.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> BIDEN\u2019IN YEN\u0130 UYGULAMALARI<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> ABD, her ge\u00e7en sene Afrika ile daha yak\u0131ndan ilgileniyor, savunma ve g\u00fcvenlik odakl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yan\u0131nda \u00e7ok yak\u0131nda d\u00fczenleyece\u011fi Afrika Gen\u00e7lik Zirvesi ve k\u0131tada yap\u0131lanlar\u0131 Takip Zirvesi ile farkl\u0131 konularda neler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etmek istiyor. K\u0131tan\u0131n sahillerindeki ka\u00e7ak bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k, b\u00fcy\u00fck afetler kar\u015f\u0131s\u0131nda acil uyar\u0131 sistemleri, uzay \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda i\u015fbirli\u011fi, patent ve fikir m\u00fclkiyeti konusunda Sahraalt\u0131 Afrika \u00fclkeleriyle yeni projeleri birlikte y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Ba\u015fkan Biden\u2019\u0131n Afrika ile \u0130\u015f Yapmaya \u0130li\u015fkin Dayan\u0131\u015fma Konseyi gibi bir dizi yap\u0131lar \u00fczerinden yeni uygulamalar, Amerikan \u015firketlerinin Afrika\u2019daki ticari ba\u011flar\u0131n\u0131 kuvvetlendirme amac\u0131 ta\u015f\u0131yor. Yine bu k\u0131ta \u00fclkeleriyle dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm giri\u015fimi de \u00e7ok \u00f6nem verilen konular aras\u0131nda. \u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> NEREDEN NEREYE?<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> AGOA ile ba\u015flat\u0131lan s\u00fcrecin ba\u015f\u0131nda ABD\u2019nin Sahraalt\u0131 Afrika\u2019daki ticaret hacmi 8 milyar dolar iken, bu miktar 2014\u2019te 54 milyar dolara kadar ula\u015ft\u0131. Bunun i\u00e7inde petrol \u00fcr\u00fcnlerinin pay\u0131n\u0131n y\u00fczde 69 seviyesinde olmas\u0131 ise ele\u015ftiri konusu. Her ne kadar AGOA sayesinde 2008 y\u0131l\u0131nda istisnai olarak 100 milyar dolar\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015fse de bu seviyeyi bir daha yakalayamad\u0131. Bunda, de\u011fi\u015fen ekonomik \u015fartlar ve AGOA mevzuat\u0131nda g\u00fcn\u00fcn \u015fartlar\u0131na g\u00f6re yeniden d\u00fczenleme yap\u0131lamamas\u0131 etkili oluyor. K\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletmelere \u00f6nem verilerek bunlar \u00fczerinden ili\u015fkilerin daha da kolayla\u015ft\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u0130stihdam sa\u011flamas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan Etiyopya, Kenya, Lesoto, Moritus ve Madagaskar\u2019dan ABD\u2019ye haz\u0131r giyim ihracat\u0131 sayesinde on binlerce insan i\u015f buldu. Amerikal\u0131 t\u00fcketiciler de Afrika\u2019dan gelen \u00fcr\u00fcnleri g\u00fcvenilir buluyor. Yine bilhassa G\u00fcney Afrika\u2019dan ABD\u2019ye yap\u0131lan otomobil \u00fcretimi i\u00e7in Lesoto\u2019dan deri koltuklar, Bostvana\u2019dan kablo, Fildi\u015fi Sahili\u2019nden lastik, Zimbabve\u2019den bak\u0131r tel, Nijerya, Mali, Gana ve Tunus\u2019tan ise di\u011fer yan sanayi \u00fcr\u00fcnleri al\u0131nmas\u0131, \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir ticari mekanizmay\u0131 da beraberinde getiriyor. T\u00fcm bunlar ciddi anlamda bu \u00fclkelerde istihdam i\u00e7in yeni alanlar a\u00e7\u0131yor. Burada en \u00f6nemli etkenlerden biri de ticareti daha da uygulanabilir ve kolay hale getiren, Afrika \u00fclkeleri aras\u0131nda AfCFTA k\u0131saltmas\u0131yla ifade edilen Serbest Ticaret B\u00f6lgesi Anla\u015fmas\u0131\u2019d\u0131r.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> ABD PAZARINA G\u00dcMR\u00dcKS\u00dcZ ER\u0130\u015e\u0130M<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Afrika\u2019n\u0131n ABD ile ticaretinde AGOA \u00fczerinden g\u00fcmr\u00fcks\u00fcz ve kotas\u0131z ihracat \u015fimdiye kadar hem programa kat\u0131lan \u00fclke say\u0131s\u0131n\u0131 ikiye katlad\u0131 hem de ticaretin hacmini yakla\u015f\u0131k 8 kat art\u0131rd\u0131. ABD\u2019nin 23 y\u0131ld\u0131r Sahraalt\u0131 Afrika \u00fclkeleriyle ticari ili\u015fkilerinin oda\u011f\u0131na koydu\u011fu ve Afrika mallar\u0131n\u0131n kendi pazar\u0131na ihracat\u0131n\u0131 te\u015fvik amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan AGOA\u2019n\u0131n mevcut mevzuat\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmedi\u011fi takdirde etkinli\u011fini kaybedece\u011fi biliniyor. 5 bin \u00fcr\u00fcne ilaveten 1800 yeni \u00fcr\u00fcn ile geni\u015fletilen ABD pazar\u0131na g\u00fcmr\u00fcks\u00fcz eri\u015fim, b\u00fcy\u00fcmekte olan \u00fclkelere b\u00fcy\u00fck imkanlar verdi. Program\u0131n mevzuat\u0131 yeni \u015fartlara g\u00f6re d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclemezse, beklentisi olan b\u00fcy\u00fcme ve f\u0131rsatlar\u0131 devam ettiremeyecek. \u015eimdiye kadar AGOA program\u0131na uygun g\u00f6r\u00fclen \u00fclkelerin pazar ekonomisi takip etmeleri, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc teminleri, siyasi \u00e7o\u011fulculu\u011fun \u00f6n\u00fcn\u00fcn a\u00e7malar\u0131 ve s\u00fcrekli iyile\u015fme kaydedilmesi istendi ve buna uymayanlar ya tamamen \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131 ya da durumlar\u0131 ask\u0131ya al\u0131nd\u0131. \u015eu anda Gabon, Nijer, Orta Afrika Cumhuriyeti ve Uganda\u2019n\u0131n program i\u00e7inde uygun bulunmayarak at\u0131lmalar\u0131n\u0131n ekonomileri i\u00e7in ciddi zarara yol a\u00e7aca\u011f\u0131 tahmin ediliyor.<\/span><\/p>","slug":"abd-afrika-ticareti-agoa-ile-gelisiyor","orjinalimage":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1699822800GRHOPqVuSYPmKsr.webp","news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1699822800GRHOPqVuSYPmKsr.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":null,"meta_title":null,"meta_description":null,"meta_keywords":null,"view_count":2103,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}
<\/p>
<\/p>
<\/p>