Aile dostu politikalar kadın istihdamını nasıl etkiliyor? İşte dikkat çekici veriler

Türkiye’de kadın istihdamı ve doğum sonrası iş gücü katılımına ilişkin dikkat çeken bir rapor yayımlandı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu işbirliğinde hazırlanan rapor, doğum yapan kadınların iş gücü piyasasındaki kırılgan konumunu ve çözüm yollarını ortaya koydu.

Giriş: 02.05.2026 - 16:03
Güncelleme: 02.05.2026 - 16:03
Aile dostu politikalar kadın istihdamını nasıl etkiliyor? İşte dikkat çekici veriler

Rapora göre özel sektörde doğum sonrası işten ayrılan kadınların yüzde 64,33’ü yeniden istihdama katılıyor. Ancak bu dönüş çoğunlukla aynı iş yerine değil, farklı firmalara gerçekleşiyor.


DOĞUM SONRASI İŞTEN AYRILMA KADEMELİ ARTIYOR

2016-2025 döneminde doğum yapan yaklaşık 1,4 milyon kadının verilerinin incelendiği rapor, işten ayrılmaların ani değil, zaman içinde arttığını ortaya koydu.


Doğumdan sonraki süreçte:


İlk 1 ayda yüzde 3,7

İlk 6 ayda yüzde 39,9

12 ay sonunda yüzde 56,5


oranında kadın işten ayrılıyor. Bu tablo, özellikle ilk yılın kritik olduğunu gösteriyor.


KADINLAR NEDEN İŞTEN AYRILIYOR?

Rapora göre kadınların iş gücünden kopmasında en önemli nedenler:


Ev içi bakım yükünün büyük ölçüde kadınlarda olması

İş-yaşam dengesinin kurulamaması

Esnek çalışma imkanlarının sınırlı olması

Kreş ve bakım hizmetlerinin yetersizliği


Bu faktörler, özellikle küçük işletmelerde daha belirgin hale geliyor.


AYNI İŞ YERİNE DÖNÜŞ ORANI DÜŞÜK

İşten ayrılan kadınların:


Yüzde 64,33’ü yeniden çalışmaya başlıyor

Ortalama dönüş süresi 13,3 ay

Sadece yüzde 15,9’u aynı iş yerine dönüyor


Kadınların yüzde 48,2’si aynı sektörde, yüzde 53,1’i ise aynı meslekte yeniden istihdama katılıyor. Bu da iş yeri değişiminin yaygın olduğunu gösteriyor.


KÜÇÜK FİRMALARDA RİSK DAHA YÜKSEK

Doğum sonrası işten ayrılma oranı:


Büyük ölçekli firmalarda yüzde 15

Küçük işletmelerde yüzde 43


olarak ölçüldü. Bu durum, kurumsal imkanların kadın istihdamı üzerindeki etkisini ortaya koyuyor.


KAMU MALİYESİNE DEV MALİYET

Raporda dikkat çeken bir diğer başlık ise ekonomik kayıp oldu.


2016-2024 döneminde doğum sonrası iş gücüne dönmeyen 309 bin 581 kadının yalnızca yarısının çalışmaya devam etmesi halinde:


797 milyar lira prim geliri

491 milyar lira vergi geliri


elde edilebileceği hesaplandı.


Bu veri, kadın istihdamının yalnızca sosyal değil aynı zamanda ekonomik bir konu olduğunu ortaya koyuyor.


ÇÖZÜM İÇİN AİLE DOSTU POLİTİKALAR

Raporda öne çıkan çözüm önerileri arasında:


Ücretli ve güvenceli ebeveyn izinleri

Kreş ve bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılması

Esnek ve hibrit çalışma modelleri

İşveren teşvikleri

Yeniden eğitim ve beceri programları


yer alıyor.


“ÇALIŞMA HAYATINI DAHA AİLE DOSTU HALE GETİRECEĞİZ”

Bakan Vedat Işıkhan, kadınların iş ve aile arasında tercih yapmak zorunda kalmaması gerektiğini belirterek, daha kapsayıcı ve aile dostu çalışma modelleri için çalışmaların sürdüğünü ifade etti.


Mariam Khan ise kadınların iş gücüne katılımının sadece bireysel değil, toplumsal refah ve sürdürülebilir kalkınma açısından da kritik olduğunu vurguladı.