Petrol piyasalarında ABD-İran hattındaki askeri ve diplomatik gelişmeler fiyatlamaların merkezine yerleşti. ABD ordusunun güney İran’a yönelik saldırılarının ardından Brent petrol fiyatı Salı günü yüzde 2’nin üzerinde yükseldi. Hürmüz Boğazı’nın açılması ve savaşı sona erdirecek anlaşmaya ilişkin belirsizlikler piyasaları tedirgin ederken, tanker trafiği ve Doha’da yürütülen temaslar yakından izleniyor.
BRENT PETROLDE ABD SALDIRILARI SONRASI YÜKSELİŞ
ABD ordusunun İran’a düzenlediği saldırıların ardından Brent petrol vadeli işlemleri Salı günü yüzde 2’den fazla yükseldi.
Savaşın sona ermesi ve Hürmüz Boğazı’nın açılması konusunda henüz anlaşmaya varılamaması, enerji piyasalarında tedirginliği artırdı.
Brent petrol vadeli işlemleri, önceki seansta yüzde 7 düşüşle kapanmasının ardından TSİ 06.30 itibarıyla varil başına 2,36 dolar veya yüzde 2,5 artışla 98,50 dolara çıktı.
WTI PETROLDE SINIRLI ARTIŞ
ABD Batı Teksas Ham Petrolü varil başına 91,95 dolardan işlem gördü.
Bu seviye, Pazartesi günkü son işlem fiyatına göre hafif bir artışa işaret etti.
Buna karşın WTI fiyatı, Cuma günkü kapanış fiyatına göre 4,65 dolar veya yüzde 4,8 düşüş gösterdi. ABD’deki Anma Günü tatili nedeniyle Pazartesi günü herhangi bir ödeme yapılmadı.
BARIŞ UMUDU VE SALDIRILAR FİYATLAMAYI DEĞİŞTİRDİ
Avustralya merkezli çevrimiçi ticaret platformu Moomoo’nun Üst Yöneticisi Michael McCarthy, her iki sözleşmenin de gece seansında barış anlaşması umutlarıyla düşüş gösterdiğini belirtti.
McCarthy, buna karşın ABD’nin güney İran’a yönelik saldırıları ve İsrail’in Hizbullah’a yönelik saldırılarının Brent fiyatlarını yükselttiğini söyledi.
Bu gelişmelerin Brent ile WTI arasındaki farkı genişlettiği ifade edildi.
RUBIO: ANLAŞMA BİRKAÇ GÜN SÜREBİLİR
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Salı günü yaptığı açıklamada İran ile bir anlaşma müzakere etmenin “birkaç gün sürebileceğini” söyledi.
Rubio’nun açıklaması, ABD güçlerinin Washington’ın savunma amaçlı saldırılar olarak nitelendirdiği operasyonları güney İran’da gerçekleştirmesinden bir gün sonra geldi.
Bu açıklama, çatışmanın yakın zamanda sona ereceğine yönelik umutları zayıflattı.
HÜRMÜZ BOĞAZI KÜRESEL ENERJİ AKIŞININ MERKEZİNDE
Tahran, savaşın başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı üzerinden Basra Körfezi’ne giriş ve çıkış yapan İran dışı gemilerin neredeyse tamamını fiilen durdurdu.
Bu durum, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz akışının yaklaşık beşte birini etkiledi.
Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanma, petrol ve LNG piyasaları açısından en kritik risk başlıklarından biri olmaya devam ediyor.
DOHA GÖRÜŞMELERİ SIRASINDA SALDIRILAR YAŞANDI
ABD saldırıları, İran’ın baş müzakerecisi ve dışişleri bakanının Doha’da bulunduğu sırada gerçekleşti.
İranlı yetkililer, üç aydır süren savaşı sona erdirmek için ABD ile olası bir anlaşma konusunda Katar Başbakanı ile görüşmeler yapmak üzere Doha’daydı.
Bu zamanlama, diplomatik temaslar ile sahadaki askeri gerilim arasındaki kırılganlığı yeniden gündeme taşıdı.
MUTABAKAT ZAPTI İÇİN İLERLEME MESAJI
Washington ve Tahran, savaşı durduracak ve müzakerecilere nihai anlaşmaya varmaları için 60 gün süre tanıyacak bir mutabakat zaptı konusunda ilerleme kaydettiklerini açıkladı.
Söz konusu süreçte Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve güvenli geçişin sağlanması, piyasalarda en fazla izlenen başlıklar arasında yer aldı.
Ancak askeri saldırılar, anlaşmanın zamanlamasına ve kapsamına ilişkin belirsizliği artırdı.
NİKKEİ: HÜRMÜZ İÇİN 30 GÜNLÜK PLAN GÜNDEMDE
Nikkei, Orta Doğu’daki diplomatik bir kaynağa dayandırdığı haberinde İran’ın anlaşma uyarınca 30 günlük süre içinde Hürmüz Boğazı’ndaki mayınları temizleyeceğini bildirdi.
Habere göre bunun ardından tüm ülkelerden gemilerin serbest ve güvenli şekilde seyredebileceği bir düzenleme gündeme gelecek.
Aynı haberde Tahran’ın transit ücreti tahsilatını da sonlandıracağı belirtildi.
TANKERLERİN SERBEST KALMASI BEKLENTİSİ FİYATLARI ETKİLİYOR
KCM Trade’in baş piyasa analisti Tim Waterer, piyasalarda Hürmüz Boğazı’na ilişkin beklentilerin güçlü olduğunu belirtti.
Waterer, “Tüccarlar, bir atılımın nihayet Hürmüz Boğazı’nda ve çevresinde uzun süredir felç olmuş tankerlerin serbest kalmasını sağlayacağına dair yoğun bahisler oynuyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Bu beklenti, petrol fiyatlarında hem sert düşüşlere hem de askeri gelişmeler sonrası hızlı toparlanmalara neden oluyor.
LNG VE PETROL TANKERLERİ BOĞAZDAN GEÇTİ
Gemi takip verileri, son günlerde Pakistan, Çin ve Hindistan’a doğru giden üç sıvılaştırılmış doğal gaz tankerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçtiğini gösterdi.
Verilere göre, yaklaşık üç aydır mahsur kalan ve Irak ham petrolünü Çin’e taşıyan bir süper tanker de boğazdan ayrıldı.
Bu hareketlilik, Hürmüz’de sınırlı da olsa geçişlerin yeniden başladığına işaret etti.
TRUMP’TAN URANYUM TALEBİ
ABD Başkanı Donald Trump, Pazartesi günü İran’ın zenginleştirilmiş uranyumunu imha edilebilmesi için teslim etmesi yönündeki talebini yineledi.
Bu açıklama, nükleer başlığın olası anlaşma sürecinde en kritik ihtilaf alanlarından biri olmaya devam ettiğini gösterdi.
İran ile ABD arasındaki müzakerelerde Hürmüz Boğazı, uranyum stoku ve savaşın durdurulması başlıkları aynı anda masada bulunuyor.
ANLAŞMANIN ÇÖKME RİSKİ PİYASALARI TEDİRGİN EDİYOR
IG piyasa analisti Tony Sycamore, mevcut gelişmelerin anlaşma sürecine ilişkin kırılganlığı ortaya koyduğunu belirtti.
Sycamore, “Bu, anlaşmanın tıpkı daha önceki beş girişimde olduğu gibi son anda çökebileceğinin keskin bir hatırlatıcısı.” dedi.
Petrol piyasalarında ABD saldırıları, Hürmüz Boğazı’na ilişkin belirsizlikler, Doha görüşmeleri ve İran’ın nükleer programına yönelik talepler fiyatlamaların ana belirleyicisi olmaya devam ediyor.
